Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Cànada

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

Al Cànada in vérd

Al **Cànada** (*Canada* in ingléś e in fransaix a s lèś, /ˈkænədə/ in ingléś) 'l è na munarchìa custitusiunàla e federàla dl'Amèrica dal Nòrd fata da déś pruìnsi (Culùmbia Britànica, Albèrta, Saskatchewan, Manitòba, Untàri, Quebec, Brunswick Nóṿ, Scòsia Nóva, Ìśula dal Prìnsip Duàrd e Tèranóva e Làbrador) e tri teritòri (Yukon, Teritóri dal Nòrd-Òvest e Nunavut).

'L è 'l paéś più grand dal mónd dòp la Rùsia e 'l sò sìmbul 'l è na fója granda rósa 'd àser. Al sò prim minìstar da 'l 2025 'l è Mark Carney dal partî liberàł canadéś.

La bandéra dal Cànada
Al stéma dal Cànada
'L è famóś p'r i sò lâg, specialmènt i Lâg grand ch'i èṅ sinc (*Superiōr*, *Michigan*, *Huron*, *Erie* e *Untàri*). 'D Invèr'n a fà dimóndi fréd (quìndas sóta śèr rivànd anc a -40°), 'd Istâ a s pasa da i vint dal còsti a i 25/30 d'l intèran.

Al sò mòt 'l è „*A mari usque ad mare*“ (*Da mâr a mâr*) parchè 'l è bagnâ da 'l ucèan Pasìfic e da qvél Atlàntic. Al paéś, ch'al fà part dal Commonwealth, al cunfìna a sud e a òvest c'n i Stat Unî ma 'l è anc vśèṅ dimóndi a la Gruenlàndia (teritòri danéś).

Al léngui uficiàli i èṅ 'l Ingléś e 'l Francéś parchè da 'l XVII sècul al sò teritòri 'l è stâ spartî in culògni da 'l Régn Unî e da la Frància. Al *Cànada* 'l è pò dvintâ indipendènt in dal 1867 quànd 'l è nâ, anc s'in na manéra pîna sōl in dal 1931 quànd 'l à srâ tut i pònt c'n al Régn Unî.

Al gh'à da piò ad trénta-sinc migliòṅ 'd abitànt e al dróa 'l dòlar canadéś cuma munéda. La capitàla dal *Cànada* l'è la sità 'd Ottawa ch'la cònta 1.130.761 abitànt e ch'la s cata in dla pruìnsa d'l Untàri. Àtri sità impurtànti i èṅ Turònt (siē migliòṅ e mèś 'd abitànt a 'l incìrca), Montreal (quàtar migliòṅ sù e śò), Vancouver (2.116.581), Calgary (1.079.310), Edmonton (1.034.945) e Quebec City (715.515).

## Culegamènt estéran

* (EN) (FR) Al Sit ufisiàł dal guèran
# XVII sécol

Artéccol in dialètt mudnés

Al **XVII sécol** al tōś i an ch'i partìsen col 1601 infîn a 'l 1700, tolt dàint'r anca lò.

## Avenimèint

### Amèrichi

### Evròpa

### Àśia

### Àfrica

## Ginta importànt

## Invensiòun, descuvèrti

## Noti e referèinsi

| An dal XVII sécol |
| --- |
| 1601 · 1602 · 1603 · 1604 · 1605 · 1606 · 1607 · 1608 · 1609 · 1610 · 1611 · 1612 · 1613 · 1614 · 1615 · 1616 · 1617 · 1618 · 1619 · 1620 · 1621 · 1622 · 1623 · 1624 · 1625 · 1626 · 1627 · 1628 · 1629 · 1630 · 1631 · 1632 · 1633 · 1634 · 1635 · 1636 · 1637 · 1638 · 1639 · 1640 · 1641 · 1642 · 1643 · 1644 · 1645 · 1646 · 1647 · 1648 · 1649 · 1650 · 1651 · 1652 · 1653 · 1654 · 1655 · 1656 · 1657 · 1658 · 1659 · 1660 · 1661 · 1662 · 1663 · 1664 · 1665 · 1666 · 1667 · 1668 · 1669 · 1670 · 1671 · 1672 · 1673 · 1674 · 1675 · 1676 · 1677 · 1678 · 1679 · 1680 · 1681 · 1682 · 1683 · 1684 · 1685 · 1686 · 1687 · 1688 · 1689 · 1690 · 1691 · 1692 · 1693 · 1694 · 1695 · 1696 · 1697 · 1698 · 1699 · 1700 |
# XII sécol

Artéccol in dialètt mudnés

Al **XII sécol** al tōś i an ch'i partìsen col 1101 infîn a 'l 1200, tolt dàint'r anca lò.

## Avenimèint

### Amèrichi

### Evròpa

### Àśia

### Àfrica

## Ginta importànt

## Invensiòun, descuvèrti

## Noti e referèinsi

| An dal XII sécol |
| --- |
| 1101 · 1102 · 1103 · 1104 · 1105 · 1106 · 1107 · 1108 · 1109 · 1110 · 1111 · 1112 · 1113 · 1114 · 1115 · 1116 · 1117 · 1118 · 1119 · 1120 · 1121 · 1122 · 1123 · 1124 · 1125 · 1126 · 1127 · 1128 · 1129 · 1130 · 1131 · 1132 · 1133 · 1134 · 1135 · 1136 · 1137 · 1138 · 1139 · 1140 · 1141 · 1142 · 1143 · 1144 · 1145 · 1146 · 1147 · 1148 · 1149 · 1150 · 1151 · 1152 · 1153 · 1154 · 1155 · 1156 · 1157 · 1158 · 1159 · 1160 · 1161 · 1162 · 1163 · 1164 · 1165 · 1166 · 1167 · 1168 · 1169 · 1170 · 1171 · 1172 · 1173 · 1174 · 1175 · 1176 · 1177 · 1178 · 1179 · 1180 · 1181 · 1182 · 1183 · 1184 · 1185 · 1186 · 1187 · 1188 · 1189 · 1190 · 1191 · 1192 · 1193 · 1194 · 1195 · 1196 · 1197 · 1198 · 1199 · 1200 |