# Mèrda

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

Aldàm ad cavàl
Pét umàṅ in un lìcit
Cagadùri dna mósca
Al sis
Un „*Pet waste station*“ americàṅ par dascargàr-ag dènt'r i pét dal bèsti
Na scrìta su 'n mùr a Turén in dal 2016
La **mèrda** (da 'l latìn “Merda”) l'è 'l scart dal magnàr ch'al bèsti e 'l óm i càgan via dòp la digestiòṅ. I èṅ cgnusùdi anc cuma **escremènt**. I s fórman in dal budèli e i vènan fati andàr fóra p'r al buś dal cûl. Soquànti bèsti i n s fànan minga di prubléma a magnàr-i, cuma i caṅ, i cunèṅ o i pìcui ad Koala ch'i màgn'n i pét mój 'd sò màdar. La *mèrda* la gh'à dènt'r incóra la mità dl'energìa ch'la gh'iva 'l magnàr a 'l inìsi.

La *mèrda* la gh'à 'n udōr daśgustóś asè ch'al s fórma in dal méntar ch'i àcid e i batēr dal budèli i dàsf'n al magnàr.

In soquànti parti dal mónd 'l aldàm dal bèsti ch'i màgnan l'èrba, cuma i cavài, i bóv o i drumedàri, al vèṅ druâ p'r muciàr sù dal carburànt méntar la mèrda filtràda da 'l canaléti la sarvìs par tiràr-ag via 'l gas metàṅ. In di Stat Unî a gh'è 'n uśdàł in Massachusetts ch'al paga la gint p'r avér la sò caca ch'la sarvìs p'r èsar strapiantàda in chi sugèt ch'i gh'aṅ di prubléma ad culìte ulsróśa.

La paròla *mèrda* la gh'à dimóndi sinònim ch'i s dróan a secónda di caś:

* **pét** o **caca** o **stròns** (da 'l lungubàrd *strunz*): l'è 'n blòc ad mèrda “furmàda”, in gènar a fórma 'd salsìsa;
* **caghét** o **caghéta** o **cagòt** o **cagarèla**: l'è la mèrda “lìquida”, minga furmàda bèṅ;
* **cagadùra** o **caganéla**: l'è la mèrda fata in série, in gènar da dal bèsti cuma gl'insèt (mósca), al cavri, i sórag o i cunèṅ;
* **aldàm**: l'è la mèrda dal bèsti tgnuda dacàt e fata scar cuma cuncìm par la tèra;
* **sis**: l'è la mèrda mója dal bèsti, al sûg d'l aldàm, stramnàda in di camp par cuncimàr la tèra;

## Cumpuśisiòṅ

La *mèrda* la mét insém dimóndi cumpunènt difarènt, tacànd da qvéi ch'i n s pōlan minga digerìr cuma la celulóśa e la cheratìna, pasànd pò p'r i scart di àcid gàstrig, da i fusfâ e da 'l cals ch'a gh vansa, dla fēl (ch'la gh dà 'l culōr), da 'l catàr, da 'l cèluli mòrti, da l'àqua (75% dal vulùm) e da i batēr.

'L è par cal mutìṿ chè che s'anc a n s magna piò a s caga pò listés.

Dal vòlti i mèdag i fànan far gl'eśàm di pét par védar s'a gh'è dal sangṿ lugâ dèntar o par catàr di parasìta cuma la Giàrdia làmblia o la Tègna sólium. Anc al culōr di stròns a pōl ès'r un signàl 'd un mâł in cōrs.

## Pruvèrbi e mōd ad dir

* **Póm còt, mèrda fata**: magnàr di póm còt a dà na maṅ par vudàr-as
* **Èsar pîṅ 'd caca**: èsar tròp burióś
* **Èsar mèrd**: èsar spòrc e muśnènt
* **Dar-as dla caca**: dar-as dgl'àri
* **Tgnir al pét**: tgnir al muś
* **Ès'r un stròns**: èsar na bruta parsòna
* **’T 'l à da cagàr s't fus in bras a Dio!**: At gh'à da pagàr-la par fòrsa
* **A vèrar 'n òm a s egh cata sempar dla mèrda**: nisùn 'l è parfèt
* **I póm còt, 't in magn ùn, 't in cag ôt**: i póm còt i fan curar bén a vudàr-as
* **A meśdàr la mèrda, la pùsa**: méj an star lè a giràr e prilàr dal quistiòṅ delicàdi
* **Pistàr na mèrda**: Quànd a s fà 'n brut eśbali
* (CARPŚ) **Pistèr na squàia**: Fàr na figuràsa
* (CARPŚ) **Al gh'à un caràter ed merda!**: ùn semp'r arbaltâ
* (CARPŚ) **Un quèl ch'a gh'òm, ch'a gh'ìven e ch'a gh'aròm**: śōg ad paròli cun *"Un qual ch'cagòm, ch'cagàvan e ch'cagaròm"*
* (CARPŚ) **Più 't la mèśd e più la pùsa**: cuśa srà-la mài... Par dìr che più 't vâ atàc a 'n argumént crìtic, e più 't n'al giust.
* (PRA) **Mó có vót savér! A tzè gnan ed merda se tet chègh adòs!**: ùn un pò nessi

«
...dai diamanti non nasce niente,
dal letame nascono i fiori...»
(IT)(Un pcóṅ dla canta Via del Campo ad Fabrizio De André *1967*)

«
...dai diamànt a n'nas gnint,
da 'l aldàm a nas i fiōr...»
(MIRND)

«
Viinet mēg sòtta un piir?... gh'è na **mèrda** da spartiir. Mè a la tàj cun la curtlèina, tè 't la magn cun la fursèina.»
(CARPŚ)(Na sirudèla carpśàna bèle sintìda da cal tèinp in piàsa.)

«
Vuoi venire con me sotto un pero?... C'è una merda da spartirci. Io la taglio col coltello, tu la mangi con la forchetta.»
(IT)

«
Braśìl,
a gh'è na **merda** in dal curtìl,
la fà na pùsa da murìr,
a la tōg sù cun al badìl,
Braśìl, Braśìl...»
(Na parodìa dla cansunèta dal capdàn)

## Quèi curióś

* In dla Śmòrfia al nùmar dla *mèrda* 'l è 'l stant'òṅ;
* „Mèrda 'd artìsta“ 'l è 'l tìtul dn'òpra dal 1961 ad Piero Manzoni, sîṅ dla Pippa Bacca;
* Òṅ di giròṅ dal film Salò o le 120 giornate di Sodoma ad Pier Paolo Pasolini 'l è qvél dla mèrda;
* In dla puntàda „05x01“ ad South Park la paròla "shit" (*mèrda*) la vèṅ dita par 162 vòlti;

## Culegamènt estéran

* (IT) La mèrda in d'l enciclupedìa *Treccani*

## Nòti

## Àtar prugèt

Template:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametro
* **Wikiquote** contiene citazioni di o su **Mèrda **Wikimedia Commons** contiene file multimediali su **Mèrda**