Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1 d'agòst

Artéccol in dialètt mudnés

|  |
| --- |
| znèr • fervèr • mèrz • avrìl • maz • zógn • lói • **agòst** • setèmber • utóber• nuvèmber • disèmber |
| ← | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | → |

 Al **1 d'agòst** l'è al 213śum dè dal calendàri gregoriàn (214śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 152 dè a la fin dl'an.

## Fàt

## Nê

* 1940: Andrea Mingardi, cantânt
* 1982: Francesca Lodo, mudèla

## Mòrt

## Fèsti

### Nasiunèli

### Religióśi

### Civìli
# Lègn

Mudnés

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Mudnés  |

Pez ed lègn
Na mucèda 'd lègn tajê śachê in na forèsta śvedéśa

Al **lègn** l'è el materièl ch'a s tira fóra dai èlber; l'è la pèrt sòlida e léssa dal trónch, di ram e di radìs, sòt ala curtècia. Al pól servìr da fèr na móccia ed lavór: al s pól bruśèr per fèr al fógh, per fèr di ugèt cécch, di strumèint e anch di lavór grôs, com ad eśèimp na cà.

In dla stòria l'è sèimper stê un di materièl pió druvê da l'òm, perchè l'è fàcil da catèr e a gh 'n è na quantitê in natùra.

## Manéri 'd dìr

* (EGL) Pòca léggna m scalda al fóran (IT) (fig.) *Arrabbiarsi con poco*.
* (CARPŚ) Sùca 'd **lègn**, (IT) (lett.) *Testa di legno*, (fig.) *Testa dura, Cocciuto*.
* (MUD) **Paltò 'd lègn**, (IT) (lett.) *Paltò di legno*, (fig.) *Bara*.
* (MUD) E śò **lègna**! (IT) (fig.) *E giù botte*!
* (BLG) Bachét, fâs, canarèl, stécc, zucadén e zûc, i én tótta bruṡâja / **laggna** da fûg, (IT) *Legnetti, fascine, canne, canapuli, tronchetti e ceppi, sono tutta legna da ardere*.
* (BLG) Fèr dla **laggna**, (IT) (lett.) *Fare legna*, (fig.) *Dare legnate*.
* (BLG) **Laggn** vaird, (IT) *Legno non stagionato*.

## Referèinsi

## Èter progèt

Template:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametro
* **Wikiquote** contiene citazioni di o su **Lègn **Wikimedia Commons** contiene file multimediali su **Lègn **Wikizionario** contiene la voce di dizionario «**Lègn**»

## Colegamèint estèren

* (IT) Al Lègn su la *Treccani*
* (EGL) e (IT) La barśalèta "*L'intenditore di legni*" in sìm'a 'l *youtube*.
# Alàska

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

Al stéma d'l Alàska

'L **Alàska** (a s lèś /əˈlæskə/ in ingléś, scólta'l chè) 'l è 'n stat di Stat Unî ch'al s è unî a la federasiòṅ in dal 1959, 'l ùlt'm a far-'l insém a gl'Hawaii. Al sò scutmàj 'l è „The Last Frontier“ (*L'ultma fruntéra*) mént'r al sò mòt 'l è „North to the Future“ (*Nòrd vèrs al futûr*).

La bandéra d'l Alàska
'L Alàska (in rós) a 'l intéran di Stat Unî
Al cunfìna a èst c'n al Cànada, a nòrd c'n al Mâr Giasâ Àrtic e a òvest e a sùd cun 'l Ucéan Pasìfic. 'L è divìś da la Rùsia da 'l Strét ad Bering e na vòlta al fava par dal sò teritòri prima che lōr i 'l vindìs'n a gl'americàṅ al 30 ad Mars dal 1867 par sèt migliòṅ e dū 'd dòlar 'd in alóra.

Al gh'à na pupulasiòṅ ad setsènt-trentamìla abitànt a 'l incìrca, tèrs ùltim pòst, par na superfìsi ad 1.717.856 km², la più granda dla nasiòṅ. La mità dla sò pupulasiòṅ la viṿ in dl'àrea metrupulitàna dla sità 'd Anchorage, al sò sèntar più impurtànt, méntar la sò capitàl invéci l'è Juneau.

In dal 2010 al 66,7% di sò abitànt 'l éra 'd rasa biànca, al 14,8% 'd indiàṅ, al 5,4% 'd aśiàtic e 'l 3,3% ad rasa négra.

La sò ecunumìa la ciàpa dimóndi da 'l petròli, da 'l gas naturàl e da 'l pés. Anc al turìśum l'è na vóś impurtànta. P'r al fat ch'al stat 'l è davśèṅ a 'l pôl nòrd al sò clima 'l è dimóndi fréd, a gh'è di pòst in du a s è andâ anc a -62°. In dal còsti a sud a gh'è invéci più cald, in Luj a s pōl rivàr a 15 grâd.

Al stat 'l à sèmpar vutâ p'r al *partî republicàṅ* a gl'elesiòṅ p'r al presidènt di Stat Unî a part al 1964 in du al s è mis da la banda 'd Lyndon B. Johnson. La sò guvernadōra in di an da 'l 2006 a 'l 2009, la Sarah Palin, l'à fat la vice 'd John McCain in dgl'elesiòṅ dal 2008 pò pardùdi cóntar Barack Obama. Adès a 'l guèran d'l *Alàska*, da 'l 2014, a gh'è 'l indipendènt *Bill Walker*.

## Culegamènt estéran

* (EN) Al sit ufisiàł
# 1989

Artìcol in dialët piaṡintëin

## Avenimëint

* 18 ad giügn: La Birmania la cambia nòm e la 'sciäma üficialmëint Myanmar.

## Nasìd

* 30 d'agòst, a Tokyo: Yumiko Ashikawa (芦川祐美子), cantanta giapunëisa.

## Mòrt

* Prèm ad dicëimbar, a Bulògna: mör Otello Bignami, artigiàn emigliän c'al fàva i viulëin.

* A Rèz: Ettore Agazzani, zügadùr dal balòn Itâglian

| Ann dal XX sëcul |
| --- |
| 1901 · 1902 · 1903 · 1904 · 1905 · 1906 · 1907 · 1908 · 1909 · 1910 · 1911 · 1912 · 1913 · 1914 · 1915 · 1916 · 1917 · 1918 · 1919 · 1920 · 1921 · 1922 · 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 |