Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Universal Pictures

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

Al sò lógo

La **Universal Pictures** (cgnusùda anc cuma **Universal Studios** o anc sōl cuma **Universal**) 'l è òṅ di studi cinematugràfic americàṅ più impurtànt a 'l mónd.

Al cansèl n.2 di sò studi
'L è stâ fundâ in dal 1912, al più antìg di Stat Unî incóra in vita, e 'l gh'à la sēd a Los Angeles. Da la fiṅ di an Nuànta al fà part dal gerup NBCUniversal. In di an di film mut la gh'iva Rodolfo Valentino fra i sò atōr più impurtànt.

Fra i film ch'l'à prudót a 'rcurém Animal House (1978), Apollo 13 (1995), The Blues Brothers - I fratelli Blues (1980), Cape Fear - Il promontorio della paura (1991), Casinò (1995), E.T. l'extra-terrestre (1982), EdTV (1999), Essi vivono (1988), Giovani, carini e disoccupati (1994), Il gladiatore (2000), Hannibal (2001), Hulk (2003), Jurassic Park (1993), La mia Africa (1985), Un lupo mannaro americano a Londra (1981), The Mask (1994), Notting Hill (1999), Nudi e felici (2012), Oppenheimer (2023), Piccola peste (1990), Psyco (1960), Psycho II (1983), Psycho III (1986), Robin Hood (2010), Schindler's List (1993), Small Soldiers (1998), Lo squalo (1975), Ti presento i miei (2000), Gli Uccelli (1963) e Waterworld (1995).

## Culegamènt estéran

* (EN) Al sò sit ufisiàł
* (EN) Al sò sit ufisiàł in itagliàṅ
* (IT) La sò paśna su 'l sit dla *Treccani*
# XV sécol

Artéccol in dialètt mudnés

Al **XV sécol** al tōś i an ch'i partìsen col 1401 infîn a 'l 1500 tolt dàint'r anca lò.

## Avenimèint

### Amèrichi

### Evròpa

### Àśia

### Àfrica

## Ginta importànt

## Invensiòun, descuvèrti

## Noti e referèinsi

| An dal XV sécol |
| --- |
| 1401 · 1402 · 1403 · 1404 · 1405 · 1406 · 1407 · 1408 · 1409 · 1410 · 1411 · 1412 · 1413 · 1414 · 1415 · 1416 · 1417 · 1418 · 1419 · 1420 · 1421 · 1422 · 1423 · 1424 · 1425 · 1426 · 1427 · 1428 · 1429 · 1430 · 1431 · 1432 · 1433 · 1434 · 1435 · 1436 · 1437 · 1438 · 1439 · 1440 · 1441 · 1442 · 1443 · 1444 · 1445 · 1446 · 1447 · 1448 · 1449 · 1450 · 1451 · 1452 · 1453 · 1454 · 1455 · 1456 · 1457 · 1458 · 1459 · 1460 · 1461 · 1462 · 1463 · 1464 · 1465 · 1466 · 1467 · 1468 · 1469 · 1470 · 1471 · 1472 · 1473 · 1474 · 1475 · 1476 · 1477 · 1478 · 1479 · 1480 · 1481 · 1482 · 1483 · 1484 · 1485 · 1486 · 1487 · 1488 · 1489 · 1490 · 1491 · 1492 · 1493 · 1494 · 1495 · 1496 · 1497 · 1498 · 1499 · 1500 |
# Fèstival 'd Berlîṅ

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

'L “Ōrs 'd Òr”, prèmi cun la bèstia sìmbul dla sità 'd Berlîṅ
Al palàs dla *Berlinale*

Al **Fèstival 'd Berlîṅ** 'l è 'n fèstival dal cìnema ch'a gh'è tut i an in dal méś ad Favràr a 'l *Potsdamer Platz* dla sità 'd Berlîṅ in Germàgna. Al dûra ùndas dè in tut e 'l è òṅ di più impurtànt a 'l mónd, cgnusû anc cuma *Berlinale*, nóm invintâ da l'atōra tedésca Tatjana Sais.

La prima edisiòṅ dla manifestasiòṅ la gh'è stada in dal 1951, c'n al film Rebecca, la prima moglie 'd Alfred Hitchcock a vèrar-'l, ma 'l è da 'l 1956 ch'la FIAPF la 'l à arcgnusû cuma fèstival cumpetitìṿ. In dal cōrs dal tèmp 'l è sèmpar carsû 'd impurtànsa, cavànd-'g-la a mét'r insém sincsènt-mila spetadōr 'l an, cun vint-mila e pasa adét da sènt-vint paéś e quàtar-mila giurnalìsta.

Al prèmi più impurtànt dal fèstival 'l è 'l “Ōrs 'd Òr” dâ a 'l film più bèl. Da 'l 1982 a gh'è anc al prèmi a la caréra. Par la regìa, gl'atōr e la senegiadùra a gh'è invéci 'l “Ōrs 'd Argìnt”.

## Culegamènt estéran

* (FR) Al sit ufisiàł
# 1974

Artìcol in dialët piaṡintëin

## Avenimëint

* 13 ad dicëimbar: Malta la dvànta 'na Repüblica.

## Nasìd

* 16 ed maz: Laura Pausini
* 2 ad nuëimbar, a Piasëinsa: Barbara Chiappini, atùra Itâgliana
* 9 ad dicëimbar: Pippa Bacca, artista
* Victoria Silvstedt, mudèla

## Mòrt

* 14 ed fervèr, a Bulògna: mör Francesco Arcangeli, puèta e artista emigliän
* 11 ad nuëimbar, a Piasëinsa: Umberto Malchiodi, vèsc

| Ann dal XX sëcul |
| --- |
| 1901 · 1902 · 1903 · 1904 · 1905 · 1906 · 1907 · 1908 · 1909 · 1910 · 1911 · 1912 · 1913 · 1914 · 1915 · 1916 · 1917 · 1918 · 1919 · 1920 · 1921 · 1922 · 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 |
# Spider-Man (film)

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

|  |
| --- |
|  **Spider-Man** |
|  Maguire, la Dunst e Franco in na figùra dal film |
| *ʼL Óm-Ragn* **2002** |
| **Regìa:**  Sam Raimi |
| **Scritōr:** Stan Lee • Steve Ditko • David Koepp |
| **Atōr:**  Tobey Maguire • Kirsten Dunst • Willem Dafoe James Franco • Cliff Robertson • Rosemary Harris J.K. Simmons • Joe Manganiello • Gerry Becker Bill Nunn • Stanley Anderson • Bruce Campbell Jack Betts • Elizabeth Banks • Robert Kerman |
| **Müsica:**  Danny Elfman |
| **Léngua:**  Ingléś |
| **Dürä dal film:** 121 minüt |
| **Nasiōṅ:**  Stat Unî |

«
Da 'n putēr grand, na respunsabilità granda.»
(*Tagline* dal film)

**Spider-Man** (*ʼL Óm-Ragn*) 'l è 'n film fantàstic americàṅ dal 2002 ad Sam Raimi trat da i persunàǵ di fumét dla Marvel Comics creâ in dal 1962 par Stan Lee e par Steve Ditko. Al film 'l è stâ candidâ a dū Prèmi Òscar, p'r al sunôr e par gl'efèt speciài.

La pelìcula, custàda sènt-trentanóṿ migliòṅ ad dòlar, la 'n à pò purtâ a cà dagnóra utsènt-trénta. La gh'à abû dū séguit dirèt sèmpar par *Raimi*, Spider-Man 2 (2004) e Spider-Man 3 (2007), e 'n film ch'al fà da culegamènt c'n al  *Marvel Cinematic Universe* (MCU), Spider-Man: No Way Home (2021).

## Sunt

Murśgâ da 'n ragn radiuatìṿ durànt 'n esperimènt in laburatòri, al studènt universitàri *Peter Parker* (Tobey Maguire) al taca a patìr na mutasiòṅ ch'la gh dà di putēr speciài cuma qvéi d'n aràcnid: sèns dimódi śvilupâ, al naśàr prima di perìcui, 'l èsar bòṅ 'd armàgnar tacâ a i mur sénsa cascàr śò e ad sparàr dal tlarédi da i pōls dla maṅ. Tìmid, intruvèrs e inamurâ dna sò cumpàgna 'd studi, la *Mary Jane Watson* (Kirsten Dunst), dòp la mòrt di sò genitōr al ragàs al vîṿ c'n i sò sîṅ, *Ben* (Cliff Robertson) e la *May* (Rosemary Harris).

Quànd un delinquènt al masa sò sîṅ, *Peter* al prumét ad mét'r a dispuśisiòṅ i sò putēr par cumbàt'r al mâł, visténd i pagn d'l *Óm-Ragn*, tacànd da *Norman Osborn* (Willem Dafoe) cgnusû cuma 'l *Goblin Vérd*, pàdar dal sò amìg *Harry* (James Franco).

Norman Osborn, padre di Harry

## Culegamènt estéran

* (IT) La schéda dal film in s'l *IMDb*
* (IT) La schéda dal film in sal *FilmTV*
* (IT) La schéda dal film in sal sit dla *Cunferésca Episcupàla*