Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Abåurd

Bulgnais

|  |  |
| --- | --- |
| St artéccol qué l é scrétt in bulgnaiṡ |  |

Abåurd e lażż: in zilèst indóvv l é legéttum, in råss indóvv al n é brîṡa legéttum. Cåun dî èter culûr an l é mégga legéttum mo ai è däli ecezión.

Int i mamméffer, un **abåurd**, o **abåurt**, l é quand c 'na gravdanza la finéss prèst sänza la nâsita d ón cinno.
L'abåurd a l pôl capitèr naturalmänt, ed sòlit parché quèl a l é andè mèl int la gravdanza. In ste chès qué as dscårr ed *abåurd ed só pà*.

Äl dòni i pôlen anc fèr finîr la gravdanza ed propòsit prémma dla nâsita. Quasst invêzi a s ciâma *abåurd provochè*.

La legalitè dl abåurd provochè al pôl dipànnder da condiziån cme incèst, viulänza, difèt fetèl gròs o prîguel par la salûd dla mèder. Intinimôd la legalitè dl abåurd la dipànnd däl léżż dal sît.

## Riferimént

* (IT) Abåurd - Treccani
# Lèòṅ

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

|  |
| --- |
|  Lèòṅ |
|  un lèòṅ |
| **Dominì:** Eukaryota |
| **Rèign:**  Animalia |
| **Phylum:**  Chordata |
| **Clâsa:**  Mammalia |
| **Órdin:**  Carnivora |
| **Famija:**  Felidae |
| **Sòtfamija:**  Pantherinae |
| **Gènàr:**  Panthera *Linnaeus*, 1758 |
| **Sòrta:**  Panthera leo |

Al **lèòṅ** (nóm sientìfic *Panthera leo*, *leone* in itagliàṅ, *leo* in latìn) 'l è 'n mamìfar magna-carna dla famìja di felidae ch'al viṿ in dl'Àfrica subsahariàna.

Dòp la tigra l'è la bèstia più granda di „felîn grand“ dal gènar panthera, grup ch'al gh'à dènt'r anc al giaguàr, al leupàrd e 'l leupàrd dla néṿ.

'L è cgnusû cuma 'l „rè dla furèsta“ ma anc cuma 'l „rè dal bèsti“. In natùra al pōl scampàr da déś a quìnd'ś an.

## Descrisiòn

Al lèòṅ masć al pōl rivàr anc a i tri mét'r ad lunghésa mént'r al fémni i armàgnan sèmp'r ad sóta di dū métar. Cal bèsti chè i vìv'n in grup furmâ da 'n masć ch'al cmanda e da na vintìna 'd fémni grandi c'n i sò leunsèṅ. Chi àtar masć i vìvan da par lōr o sinò i pōlan far di grup cic par sò cònt.

Soquànt masć i pōlan pasàr i duśènt-sinquànta chilo mént'r al fémni i èṅ più pìculi e alśēri esénd ch'i armàgnan ad sóta di 180 kg. In di ùltim vint an la sò pupulasiòṅ 'l è crudàda śò fra 'l 30% e 'l 50%.

Cla bèstia chè la gh'à biśógn ad magnàr da i sinc a i sèt chilo ad carna tut i dè. A 'ndàr a casa i gh pénsan specialmènt al leunési che, a difarénsa di masć, i n gh'ànan minga na crinéra in cô. In tut al manéri i lèòṅ i pònsan dagnóra tut al dè, anc vint óri.

La leunésa gravda la parturìs dòp tri o quàtar méś, dand a la luś da òṅ a quàtar pìcul (siē a 'l màsim).

## Culegamènt estéran

* (IT) La sò paśna su 'l sit dla *Treccani*

## Àtar prugèt

Template:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametro
* **Wikiquote** contiene citazioni di o su **Lèòṅ **Wikimedia Commons** contiene file multimediali su **Lèòṅ**