# Európa

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

L'Európa in vérd scûr su 'l mapamónd

L’**Európa** l'è na regiòṅ geugràfica dal mónd, ad sòlit batśàda cuma 'n cuntinènt da par lò separâ da 'l supercuntinènt euroaśiàtic esénd la sò part più a òvest. La gh'à na superfìsi 'd 10.180.000 km² e la mùcia sù 734.183.926 abitànt (dat dal 2014).

La ciàpa 'l sò nóm da 'n persunàǵ dla mitulugìa gréca, Europa, fiōla 'd *Agènure*, rè ad Tîr.

In dal cōrs dal XVI sécul, gl'abitànt dal „Vèć Cuntinènt“, òṅ di sò scutmàj, i aṅ culuniśâ di àtar pòst in gir p'r al mónd cuma l'Amèrica e l'Uceàgna.

I pòpui ad cal cuntinènt chè i dascóran in léngui difarènti, al più druàdi i èṅ al tedésc (dagnóra sènt migliòṅ ad parsòni), al turc, 'l itagliàṅ, al francéś, 'l ingléś, al rus, al spagnōl, al pulàc e 'l rumên.

La religiòṅ cun più cardènt l'è 'l cristianéśum (555 migliòṅ ad parsòni), pò a gh'è da śuntàr-ag 32 migliòṅ 'd musulmàṅ, tri migliòṅ e quàtar 'd ebrèj e via dascurénd.

I sò cunfîṅ stòrig i èṅ Cap Nòrd (Nurvégia) a nòrd, Punta 'd Tarìfa (Spaggna) a sud, i Mònt Urài a èst e Cap Slea (Irlànda) a òvèst. L’*Európa* la mét insém sinquànta stat in tut, tirànd dènt'r anc di cunsèṅ dla Rùsia, dla Turchìa e dal Kazàkistan.

Vint-i-òt ad qvist chè i s èṅ unî via via dòp la secónda guèra mundiàla dand vita a l'Ugnòṅ Európea ma in dal 2016 al Régn Unî 'l à decìś ad dastacàr-as dòp al referendum dla Brexit.

L'Európa a i tèmp dal Cungrès ad Vièna
L'Európa a 'l dè 'd incō
Vduda da 'l satèlit

| Stat | Superfìsi km² | Abitànt (2014) | Capitàł |
| --- | --- | --- | --- |
| Albanìa | 28.748 | 3.020.209 | Tiràna |
| Andóra | 468 | 85.458 | Andóra la Vècia |
| Armègna | 29.800 | 2.974.693 | Erevan |
| Àustria | 83.874 | 8.223.062 | Viéna |
| Azerbaigiàn | 86.600 | 9.624.900 | Baku |
| Bélgi | 30.528 | 10.449.361 | Bruxèlles |
| Bòśnia Erzégovina | 51.205 | 3.871.643 | Sarajēv |
| Bulgarìa | 110.927 | 6.924.716 | Sòfia |
| Repùblica Céca | 78.866 | 10.627.448 | Pràga |
| Cruàsia | 56.594 | 4.470.534 | Śagàbria |
| Danimàrca | 43.028 | 5.569.077 | Cupenàghen |
| Estògna | 45.227 | 1.257.921 | Tàllinn |
| Finlàndia | 336.756 | 5.240.297 | Hélsinki |
| Frància | 551.500 | 62.814.233 | Parì |
| Geòrgia | 69.700 | 4.352.244 | Tbilìśi |
| Germàgna | 357.093 | 80.996.685 | Berlîṅ |
| Grécia | 131.957 | 10.775.557 | Atên |
| Irlànda | 70.124 | 4.832.765 | Dublîṅ |
| Iślànda | 103.000 | 317.351 | Reykjavík |
| Itàglia | 301.340 | 61.680.122 | Róma |
| Kazàkistan | 145.908• | 715.600• | Oral/Atyrau |
| Letògna | 64.571 | 2.165.165 | Riga |
| Liechtenstein | 160 | 37.313 | Vàduz |
| Lituàgna | 65.300 | 3.505.738 | Vìlnius |
| Lusembûrg | 2.586 | 520.672 | Lusembûrg |
| Malta | 316 | 412.655 | La Valéta |
| Masedògna dal Nòrd | 25.713 | 2.091.719 | Skópje |
| Prinsipâ 'd Mònag | 2 | 30.508 | Mònag |
| Mòntnégar | 13.812 | 650.036 | Podgóriza |
| Muldàvia | 33.850 | 3.583.288 | Chișinău |
| Nurvégia | 323.792 | 5.147.792 | Óślo |
| Pulógna | 312.696 | 38.346.279 | Varsàvia |
| Régn Unî | 242.873 | 63.742.977 | Lóndra |
| Rumanìa | 238.391 | 21.729.871 | Bùcarest |
| Rùsia | 3.965.463• | 105.913.327• | Mósca |
| Rùsia Biànca | 207.600 | 9.608.058 | Minsk |
| San Marèṅ | 61 | 32.742 | San Marèṅ |
| Sèrbia | 77.472 | 7.209.764 | Belgrâd |
| Sìpar | 9.250 | 840.407 | Nicuśìa |
| Śluvàchia | 49.036 | 5.443.583 | Bratiślàva |
| Śluvègna | 20.273 | 1.988.292 | Lubiàna |
| Spaggna | 498.284 | 45.474.261 | Madrìd |
| Śvèsia | 450.295 | 9.723.809 | Stucólma |
| Śvisra | 41.282 | 8.061.516 | Bèrna |
| Turchìa | 23.703• | 10.840.476• | Ìstanbul |
| Ucraìna | 603.517 | 44.291.413 | Kìeṿ |
| Ulànda | 41.540 | 16.877.351 | Àmsterdam |
| Ungherìa | 93.027 | 9.919.128 | Bùdapest |
| Sità dal Vaticàṅ | 0,44 | 842 | Sità dal Vaticàṅ |

• A s cònta sōl al teritòri ch'al s cata in *Európa* e minga in Àśia.

## Culegamènt estéran

* (EN)(FR) Al sit dal cunsìli di Cumùṅ e dal Regiòṅ 'd Európa *(CCRE)*
* (IT) Na stòria dl'Európa

Template:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametro
* **Wikimedia Commons** contiene file multimediali su **Európa**

Pajîs d'Europa

 Albanî •
 Andorra •
 Armènia •
 Austria •
 Azerbaigiàn •
 Bélgi •
 Bôsgna-Erzegovina •
 Bulgarî •
 Cruazia •
 Danimèrca •
 Estògna •
 Finlandia

 Fränza •
 Geòrgia •
Germâgna •
 Grecia •
 Irlanda •
 Islanda •
 Itâglia •
 Lettògna •
 Liechtenstein •
 Lituàgna •
 Lussembûrg •
 Malta •
 Måunt naigher

 Mazedògna dal Nòrd •
 Muldàvi •
 Nurvegia •
 Portugâl •
 Prinżipê ed Mònac •
 Pulògna •
 Ràggn Uné •
 Ripóbblica Ceca •
 Róssia •
 Róssia bianca •
 Rumanî

 San Marén •
 Serbia •
 Slovachî •
 Sluvênia •
 Spâgna •
 Svèzia •
 Svézzra •
 Turchî •
 Ucraìna •
 Ulanda •
 Ungherî •
 Zìper •
 Zitê d'al Vaticân