Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Venesüela

Piasintëin

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Piasintëin  |

La bandiera üficiäla dal Venesüela.
Carta geugräfica dal Venesüela.
Al **Venesüela** (al so nùm üficiäl l’è **República Bolivariana de Venezuela** – **Repubblica Bolivariana del Venezuela** in Itagliàn) all’è 'na repüblica federäla demucràtica adl’America meridiunäla

La cunfëina cun la Colombia, la Guyana, e a sud cun al Brasil. A est l’è bagnä da l’ mar dei Caraibi.

## Pulitica

La so capitäla all’è Caracas.
# Tigra

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

|  |
| --- |
|  Tigra |
|  na tigra |
| **Dominì:** Eukaryota |
| **Rèign:**  Animalia |
| **Phylum:**  Chordata |
| **Clâsa:**  Mammalia |
| **Órdin:**  Carnivora |
| **Famija:**  Felidae |
| **Sòtfamija:**  Pantherinae |
| **Gènàr:**  Panthera *Linnaeus*, 1758 |
| **Sòrta:**  Panthera tigris |

La **tigra** (nóm sientìfic *Panthera tigris*, *tigre* in itagliàṅ, *tigris* in latìn) 'l è 'n mamìfar magna-carna dla famìja di felidae uriginària dl'Àśia in du la s pōl catàr in Ìndia, Népal, Buthan, Bangladesh, Cambògia, Làos, Tailàndia, Vietnam, Cina e Rùsia.

L'è la bèstia più granda di „felîn grand“ dal gènar panthera, grup ch'al gh'à dènt'r anc al lèòṅ, al giaguàr, al leupàrd e 'l leupàrd dla néṿ. In natùra l'è bòna 'd scampàr da déś a quìnd'ś an.

## Descrisiòn

La tigra la gh'à 'n mantèl aràns culurâ cun dal sfìnduli négri e na pansa biànca, un misćiùs ad culōr ch'al gh parmét ad lugàr-as méj in dla vegetasiòṅ quànd la và a casa.

Al sò dimensiòṅ i càmbian a secónda dla rasa. Un masć dla tigra 'd Sumàtra la pōl rivàr a dū mét'r e tri al lunghésa p'r un pēś ad sènt-quarànta chilo a 'l màsim méntar na tigra siberiàna la pōl pśar tarśènt e pasa chilo par tri mét'r e tri ad lunghésa. Cla bèstia chè l'è élta da 85 cm a 1,2 mt. I sò òć i èṅ tónd e i funsiónan dimóndi bèṅ acsè cuma 'l sò uréci.

Ad sòlit la tigra la viṿ da par lē e la magna praticamènt tut i gèn'r ad carna: mamìfar (anc dimóndi grand cuma 'l bùfal e 'l rinucerònt), pés, uśèi, rètii, anfìbi e insèt. La fémna la parturìs na vòlta 'l an, faghénd da dū a quàtar tigròt.

## Culegamènt estéran

* (IT) La sò paśna su 'l sit dla *Treccani*

## Àtar prugèt

Template:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametro
* **Wikiquote** contiene citazioni di o su **Tigra **Wikimedia Commons** contiene file multimediali su **Tigra**
# Scujàtul

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

Un scujàtul rós ad Manchecher
I pòst dal śghirét rós
Al scujàtul cumùṅ

Al **scujàtul** (*Sciurus vulgaris*) (**scoiattolo** in italiàn), cgnusû anc cuma **śghirét** o **schiràtul**, 'l è 'n mamìfar ruditōr dla famìja di Sciuridae e di Anomaluridae. 'L è anc ciamâ *scujàtul rós* o *scujàtul europeo* par difarénsa da qvél americàṅ, al *scujàtul griś* (*Sciurus carolinensis*).

In Itàglia i gh stànan dū dal vint-a-tri sóta-spéci dal *Sciurus vulgaris*, al *Sciurus vulgaris fuscoater* e al *Sciurus vulgaris alpinus* ch'al gh'à un mantèl négar.

## Descrisiòṅ

Al scujàtul in gènar 'l è lung vint-sinc cm sénsa cuntàr la cóa ch'la riva a quìndas o anc vint cm sōl lē. La bèstia la pōl pśar da 250 a 340 gram e a n gh'è mia difarénsa fra masć e fémna ch'i pàran cumpàgn.

A s créd che la cóa la sarvìs in di spustamènt e p'r armàgn'r in pē quànd al cur lung i ram. Al mantèl al pōl èsar rós rivànd anc a 'l maròṅ scûr méntar la pansa l'è sèmpar biànca. I scujàtui i gh'àṅ anc dgl'ungi dimóndi gusàdi e curvi par tgnir-as stric quànd i s tìran sù in si àrbul.

Al magna da tut e anc 'd Invèran al s dà da far, sōl s'a gh'è tròpa néṿ 'l armàgn in dla sò tana anc par soquànt dè.

## Riprudusiòṅ e mòrt

Un scujàtul griś tolt śò in di giardìṅ ad Londra
La scujàtula la pōl avér fiōi, in gènar tri o quàtar pìcui, dū vòlti 'l an dòp avér gusâ fra Favràr e Mars o fra Śugn e Luj. Dòp trént'òt dè a 'l incìrca la parturìs. I śōvan quànd i nàsan i èṅ nûd, i péśan da déś a quìndas gram e i èṅ ór'b e sōrd dònca i n pōl minga scampàr da par lōr ma l'è sōl la fémna ch'la gh tîṅ adrē.

A vint-i-òṅ dè ad vita i gh crés'n i pēi e pò i èṅ bòṅ ad védar c'n i sò òć. Dòp quàranta dè i gh la càv'n a magnàr dla ròba dura parchè in cal mént'r i dènt i gh'èṅ carsû anc se par vint stmani la màdar la cuntìnua a dar-'g anc al lat. Al fémni i pōl'n avér fiōl dòp dū an.

Al schiràtul al scampa in gènar tri an ma soquànt i rìv'n anc a sèt. In cà cun 'l óm cla bèstia lè l'è bòna ad vìv'r in fiṅ a déś an.

## Culegamènt estéran

* (IT) Al scujàtul in sal sit dla Treccani

## Àtar prugèt

Template:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametro
* **Wikiquote** contiene citazioni di o su **Scujàtul **Wikimedia Commons** contiene file multimediali su **Scujàtul**