Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Φουτσιάν

| Φουτσιάν |
| --- |
|  |
|  |
| Χώρα | Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας |
| Πρωτεύουσα | Φουτσόου |
| Διοίκηση |
|  • Σώμα | Fujian Provincial People's Government |
|  • Επικεφαλής | Su Shulin (2011–2015) και Zhao Long (από 2021) |
| Έκταση | 121.400 km² |
| Πληθυσμός | 41.540.086 (2020) |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 25°54′0″N 118°18′0″E |
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος |
|  Σχετικά πολυμέσα |
| δεδομένα () |

Η **Φουτσιάν** (Κινέζικα: 福建, προφέρεται: [fǔ.tɕjɛ̂n] ( ακούστε), ορθή προφορά στα μανδαρινικά Κινεζικά: Φουτζιέν) είναι επαρχία στη νοτιοανατολική ακτή της Κίνας. Συνορεύει με τις επαρχίες Ζετζιάνγκ στα βόρεια, Τσιανγκσί στα δυτικά, και Γκουανγκντόνγκ στα νότια. Η Ταϊβάν βρίσκεται ανατολικά, διασχίζοντας τον Πορθμό της Ταϊβάν. Το όνομά της προέρχεται από το συνδυασμό της *Φουτζόου* (*Fuzhou*) και της *Τζιαντζόου* (*Jianzhou*) (πρώην όνομα Τζιανού), δύο πόλεις της επαρχίας Φουτσιάν, κατά τη διάρκεια της Δυναστείας των Τανγκ. Με την πλειοψηφία των Χαν, είναι μια από τις επαρχίες της Κίνας με τη μεγαλύτερη πολιτιστική και γλωσσολογική ποικιλία.

Το μεγαλύτερο μέρος της Φουτζιάν διοικείται από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας. Ωστόσο το αρχιπέλαγος Κινμέν και Μάτσου είναι υπό την κυριαρχία της Δημοκρατία της Κίνας (Ταϊβάν). Έτσι υπάρχουν δύο επαρχίες με την έννοια των κυβερνητικών οργανώσεων, η Φουτσιάν (Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας) και η Φουτζιέν (Δημοκρατία της Κίνας).

Καταλαμβάνει έκταση 121.400 τ.χλμ. και ο πληθυσμός της ανέρχεται σε 36.894.216, σύμφωνα με την απογραφή του (2010). Μεγαλύτερη πόλη και πρωτεύουσά της είναι η Φουτζόου.

## Διοικητική διαίρεση

Η επαρχία Φουτζιάν χωρίζεται σε εννέα νομούς.

| Χάρτης | Αρ. | Όνομα | Κιν. | Πινγίν | Τύπος |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |
| 1 | Φουτζόου | 福州市 | Fúzhōu Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 2 | Σιαμέν | 厦门市 | Xiàmén Shì | Υπο-επαρχιακή πόλη |
| 3 | Λονγκγιέν | 龙岩市 | Lóngyán Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 4 | Νανπίνγκ | 南平市 | Nánpíng Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 5 | Νινγκντέ | 宁德市 | Níngdé Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 6 | Πουτιέν | 莆田市 | Pútián Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 7 | Τσιουεντζόου | 泉州市 | Quánzhōu Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 8 | Σανμίνγκ | 三明市 | Sānmíng Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 9 | Τζανγκτζόου | 漳州市 | Zhāngzhōu Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |

## Φωτογραφίες

*
*
*
*

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Ιστοσελίδα της κυβέρνησης της επαρχίας Φουτσιάν (PRC - Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας)
* Ιστοσελίδα της κυβέρνησης της επαρχίας Φουτσιάν (ROC - Ταϊβάν)
# Φουτσόου

| Φουτσόου |
| --- |
|  |
| Φουτσόου
26°4′37″N 119°17′30″E |
|  |
| Χώρα | Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας |
| Διοικητική υπαγωγή | Φουτσιάν |
|  • Μέλος του/της | Wetland City Network |
| Έκταση | 12.250,72 km² |
| Πληθυσμός | 8.291.268 (2020) |
| Ταχ. κωδ. | 350000 |
| Τηλ. κωδ. | 0591 |
| Ζώνη ώρας | UTC+8 |
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Άποψη του Φουτζόου
Το **Φουτζόου** (κινεζικά: 福州, προφέρεται: [fǔ.ʈʂóu]) είναι μεγάλη πόλη στην νοτιοανατολική Κίνα, πρωτεύουσα και μια από τις μεγαλύτερες πόλεις στην επαρχία Φουτζιέν. Η πόλη σύμφωνα με την απογραφή του 2010 έχει 7.115.370 κατοίκους, από τους οποίους στην αστική περιοχή κατοικούν 4.408.076 άνθρωποι. Η πόλη είναι κτισμένη στις όχθες του ποταμού Μιν, του κύριου ποταμού του Φουτζιέν.

Στην περιοχή του Φουτζιέν έχουν βρεθεί υπολείμματα δύο νεολιθικών πολιτισμών, του Χουκιούτου, περίπου το 5000 π.Χ., και ο πολιτισμός των ορέων Τάνσι, περίπου το 3000 π.Χ.. Η περιοχή στην αρχαιότητα αποκαλούταν *Μιν Γιουέ* (闽越) από τους κινέζους Χαν, πιθανόν επειδή σε αυτή κατοικούσαν Γιούε. Το κράτος τον Γιούε τελικά κατακτήθηκε από το βασίλειο Τσου το 334 π.Χ. και μετά από το Τσιν το 223 π.Χ. Η πόλη έλαβε το όνομα Φουτζόου το 725 μ.Χ., επί δυναστείας Τανγκ. Η πόλη άκμασε επί των Τανγκ και ο πληθυσμός της αυξήθηκε από μετανάστες που εγκαταστάθηκαν σε αυτή. Εκείνη την περίοδο εισήχθη ο βουδισμός και κατασκευάστηκαν οι πρώτοι βουδιστικοί ναοί. Η πόλη συνέχισε να ευημερεί παρά τις αναταραχές επί της δυναστείας Σονγκ. Ο μεγάλος φιλόσοφος Τσου Σι και ο ποιητής Σιν Κιτζί έζησαν στο Φουτζόου. Κατά την δυναστεία Μινγκ, το Φουτζόου είχε το μονοπώλιο του εμπορίου με τις Φιλιππίνες, ενώ κατά καιρούς το μοιραζόταν με το Γκουαντζού. Στις 24 Αυγούστου 1884 κοντά στην πόλη δόθηκε η μάχη του Φουτζόου, η οποία σήμανε την αρχή του Σινογαλλικού πολέμου. Η πόλη κατελήφθη από τους Ιάπωνες το 1938 και απελευθερώθηκε το 1945.

Στην πόλη κατοικούν οι Φουτζόου, οι οποίοι πέρα από τα μανδαρινικά κινέζικα μιλούν και μια ντόπια διάλεκτο, τη διάλεκτο Φουτζόου. Από την πόλη προέρχεται και η παραδοσιακή όπερα Μιν. Η τοπική κουζίνα της πόλης ονομάζεται κουζίνα Φουτζόου και αποτελεί τμήμα της κουζίνας Φουτζιέν. Η πόλη εξυπηρετείται από το διεθνές αεροδρόμιο Φουτζόου Τσάνγλ. Αποτελεί επίσης σημαντικό εμπορικό λιμάνι.

## Παραπομπές
# Βορράς

Ο Βορράς (**Β**) σε σχέση με τις άλλες κατευθύνσεις.
Ο **Βορράς** είναι σημείο του ορίζοντα (cardinal point) που έχει κατεύθυνση ακριβώς τον Βόρειο Πόλο, δηλαδή ο μεσημβρινός του τόπου. Η κατεύθυνση αυτή Β-Ν λέγεται και μεσημβρινή γραμμή. Ο άνεμος που πνέει από αυτό το σημείο του ορίζοντα λέγεται Βόρειος ή Βοριάς (και στην αρχαιότητα Βορρέας).

Ο Βορράς φέρεται με τρεις επιμέρους χαρακτηρισμούς (διακρίσεις), γεγονός που καθιστά ανάγκη, τουλάχιστον στους ναυτιλλομένους, ο επακριβής προσδιορισμός του σε κάθε αναφορά σε αυτόν.

Οι διακρίσεις αυτές είναι:

1. Αληθής Βορράς: Είναι η κατεύθυνση προς τον Βόρειο γεωγραφικό Πόλο
2. Μαγνητικός Βορράς: Είναι η κατεύθυνση που δείχνει το νότιο άκρο της μαγνητικής βελόνης της πυξίδας όταν αυτή ηρεμεί και δεν επηρεάζεται από άλλη μαγνητική δύναμη, και
3. Βορράς πυξίδας, (compass north) είναι η κατεύθυνση που δείχνει το βόρειο άκρο της μαγνητικής βελόνης που εκτός του γήινου μαγνητισμού επηρεάζεται και από τον μαγνητισμό του πλοίου, όταν είναι σιδερένιο, ή από άλλον μαγνητικό παράγοντα, π.χ. παρακείμενα ηλεκτροφόρα καλώδια, μεταλλικά αντικείμενα κ.ά..

* Στην κοινή ναυτική ορολογία ο Βορράς λέγεται και «**τραμουντάνα**», εκ του ιταλικού όρου tramontana (= Βόρειος άνεμος, Βοριάς).

## Δείτε επίσης

* Πυξίδα
* Ανεμολόγιο

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Βορράς στο Wikimedia Commons
* Λεξιλογικός ορισμός του βορράς  στο Βικιλεξικό
# 5ος αιώνας

Ο **5ος αιώνας** είναι η περίοδος μεταξύ των ετών 401-500 σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο. Στην Ευρώπη ο αιώνας αυτός είναι αναμφίβολα μεταβατικός και φέρνει πολλές αλλαγές, με κυριότερη τη πτώση της Ρώμης και της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και παράλληλα την εγκατάσταση και οργάνωση βαρβαρικών φυλών στα πρώην εδάφη της.

## Γεγονότα

Η Ευρώπη το 450 μ.Χ.
* Επέλαση των Ούνων: Στο πρώτο μισό του αιώνα οι Ούνοι κατακτούν την μισή Ευρώπη. Μετά τον θάνατο του αρχηγού τους Αττίλα, το κράτος τους διαλύεται.
* 410: Η Ρώμη κυριεύεται από τους Βησιγότθους.
* 439: Οι Βάνδαλοι κατακτούν την Καρχηδόνα.
* 455: Ιδρύεται η Τσιτσέν Ιτζά
* 476: Οριστική πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας

## Σημαντικά πρόσωπα

* Αττίλας, βασιλιάς των Ούνων
* Θεοδόσιος Β', αυτοκράτορας του Βυζαντίου
* Λέων Α', αυτοκράτορας του Βυζαντίου
* Θεοδώριχος ο Μέγας, βασιλιάς των Οστρογότθων
* Αυγουστίνος Ιππώνος
* Ιωάννης ο Χρυσόστομος
* Κύριλλος Α΄ Αλεξανδρείας
* Υπατία
* Πάπας Λέων Α΄
* Σωκράτης ο Ιστορικός
* Σωζομενός
* Τσου Τσουνγκ Τσι, Κινέζος μαθηματικός και αστρονόμος