Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Σκάλα

Η **σκάλα** είναι κατασκευή που χρησιμεύει για μετακινήσεις από χαμηλότερο σε υψηλότερο επίπεδο, αλλιώς κλιμακοστάσιο.

Μπορεί επίσης να αναφέρεται στη:

* σκάλα (μονάδα εμβαδού)
* Σκάλα του Μιλάνου, την όπερα στο Μιλάνο της Ιταλίας
* Σκάλα του Μιλάνου (Βόλος), ταβέρνα στον Βόλο, Ελλάδα

## Αγκυροβόλιο και σχετικά τοπωνύμια

Επίσης ο όρος «σκάλα» μπορεί να αναφέρεται σε μέρος όπου αγκυροβολούν τα πλοία, κοινώς λιμάνι
όπως και στα παρακάτω σχετικά τοπωνύμια της Ελλάδας και Κύπρου:

### Μακεδονία

* Σκάλα Ραχωνίου Θάσου
* Σκάλα Σωτήρος Θάσου
* Σκάλα Καλλιράχης Θάσου
* Σκάλα Μαριών Θάσου
* Σκάλα Χαλκιδικής
* Σκάλα Φούρκας Χαλκιδικής

### Νησιά Αιγαίου Πελάγους

* Σκάλα Πάτμου
* Σκάλα Λέσβου
* Σκάλα Ερεσού Λέσβου
* Σκάλα Καλλονής Λέσβου
* Σκάλα Λουτρών Λέσβου
* Σκάλα Μιστεγνών Λέσβου
* Σκάλα Νέων Κυδωνιών Λέσβου
* Σκάλα Συκαμινέας Λέσβου

### Νησιά Ιονίου Πελάγους

* Σκάλα Κέρκυρας
* Σκάλα Κεφαλονιάς

### Πελοπόννησος

* Σκάλα Ηλείας
* Σκάλα Βάχου Λακωνίας
* Σκάλα Λακωνίας
* Σκάλα Μεσσηνίας

### Στερεά Ελλάδα

* Σκάλα Αγκιστρίου Αττικής
* Σκάλα Αιτωλοακαρνανίας
* Σκάλα Ωρωπού Αττικής
* Σκάλα Φθιώτιδας

### Κύπρος

* Σκάλα Λάρνακας στην Επαρχία Λάρνακας

## Δείτε επίσης

Το σχεδόν συνώνυμο τοπωνύμιο Παραλία (αποσαφήνιση)

|  |  |
| --- | --- |
| Αποσαφήνιση | Αυτή είναι μια σελίδα **αποσαφήνισης,** δηλαδή μια σελίδα που δείχνει άλλες που θα είχαν το ίδιο όνομα με αυτήν. Εάν ακολουθήσατε μια σύνδεση εδώ, μπορεί να θελήσετε να επιστρέψετε και να διορθώσετε τον σύνδεσμο για να συνδέει προς την κατάλληλη συγκεκριμένη σελίδα. |
# Οκτάβα

Στη μουσική, μια **οκτάβα** (λατινικά: *octavus*, **ογδόη**), γνωστή και ως *διαπασών* ή *τέλεια οκτάβα*, είναι το διάστημα μεταξύ ενός μουσικού φθόγγου και ενός άλλου με τη μισή ή τη διπλάσια συχνότητα. Ορίζεται από το ANSI ως μονάδα επιπέδου συχνότητας, όταν η βάση του λογαρίθμου είναι δύο. Η σχέση της οκτάβας είναι ένα φυσικό φαινόμενο που αναφέρεται ως «το βασικό θαύμα της μουσικής», η χρήση του οποίου είναι «κοινή στα περισσότερα μουσικά συστήματα».

## Παραπομπές
# Νότα

Η νότα ΛαΔιπλό πεντάγραμμο των κλειδιών Σολ και Φα. Οι νότες απεικονίζονται με τις αγγλικές ονομασίες τους
Νότα
Στη μουσική, η **νότα** (ή **φθογγόσημο** ή και **φθόγγος**), και ιδιαίτερα στο δυτικό κομμάτι της εν λόγω τέχνης, είναι μια θεμελιώδης έννοια με διπλή σημασιολογία:

* Είναι τα σύμβολα που χρησιμοποιούνται στη μουσική σημειογραφία για να αναπαραστήσουν το τονικό ύψος και τη διάρκεια ενός ήχου, και
* οι ήχοι που χαρακτηρίζονται από ευκόλως αντιληπτό τονικό ύψος, κι επομένως μπορούν να αναπαρασταθούν με τη βοήθεια της προαναφερθείσας σημειογραφίας.

## Ονόματα

Σύμφωνα με τη δυτική μουσική θεωρία, οι μουσικοί φθόγγοι (νότες) έχουν επτά ονόματα: Ντο, Ρε, Μι, Φα, Σολ, Λα και Σι, ενώ οι αντίστοιχες αγγλικές ονομασίες είναι: C, D, E, F, G, A και B.

Στην αντίστοιχη εικόνα με το διπλό πεντάγραμμο, στο πάνω πεντάγραμμο βρίσκεται το κλειδί του Σολ και στη γραμμή όπου ξεκινά το κλειδί, τοποθετείται η νότα Σολ, η οποία είναι η G4. Αντίστοιχα στο κάτω πεντάγραμμο το κλειδί του Φα ξεκινά από τη γραμμή που τοποθετείται η νότα Φα. Η νότα C4 που είναι η νότα Ντο4 είναι το «μεσαίο Ντο» που δημιουργεί συνέχεια στις οκτάβες των δύο πενταγράμμων. Η ένδειξη με τον αριθμό 4 δείχνει την οκτάβα που αντιστοιχεί στην 4η οκτάβα του πιάνου, και τοποθετείται συνήθως σε νότες εκτός πενταγράμμου, ώστε να γνωρίζουμε το ακριβές ύψος της νότας.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
# Μουσικός Τόνος

Η σημείωση αυτή υποδεικνύει το τονικό ύψος, δυναμική, άρθρωση, οργάνωση, ηχόχρωμα και ρυθμό (διάρκεια και έναρξη/σειρά).
Παραδοσιακά, στη Δυτική μουσική, ένας **μουσικός τόνος** είναι ένας σταθερός περιοδικός ήχος. Ένας μουσικός τόνος χαρακτηρίζεται από τη διάρκεια, το τονικό ύψος, την ένταση (ή τη σφοδρότητα) και τη χροιά (ή την ποιότητα). Οι νότες που χρησιμοποιούνται στη μουσική μπορεί να είναι πιο περίπλοκες από τους μουσικούς τόνους, καθώς μπορεί να περιλαμβάνουν απεριοδικές πτυχές, όπως μεταβατικά φαινόμενα, βιμπράτο, και διαμόρφωση περιβάλλοντος.

Ένας απλός τόνος, ή καθαρός ήχος, είναι μία Ημιτονοειδής καμπύλη, δηλαδή μία κυματομορφή. Ένας σύνθετος τόνος είναι ένας συνδυασμός δύο ή περισσότερων καθαρών τόνων που έχουν ένα περιοδικό μοτίβο επανάληψης, εκτός εάν οριστεί διαφορετικά.

Το Θεώρημα Φουριέ δηλώνει ότι οποιαδήποτε περιοδική μορφή κύματος μπορεί να προσεγγιστεί, τόσο κοντά όσο επιθυμούμε, ως το άθροισμα μιας σειράς ημιτονοειδών κυμάτων με συχνότητες σε μια αρμονική σειρά και σε συγκεκριμένες σχέσεις φάσης μεταξύ τους. Ο κοινός παρονομαστής συχνότητας, η οποία είναι συνήθως η χαμηλότερη από αυτές τις συχνότητες είναι η θεμελιώδη συχνότητα, και είναι επίσης το αντίστροφο της περιόδου της μορφής κύματος. Η θεμελιώδης συχνότητα καθορίζει το ύψος του τόνου, το οποίο αντιλαμβανόμαστε με την ανθρώπινη ακοή. Στη μουσική, οι νότες ανατίθενται σε τόνους με διαφορετικές θεμελιώδεις συχνότητες, προκειμένου να περιγράψουν το ύψος των τόνων που παίζονται.

## Ιστορία

Οι τόνοι αναγνωρίστηκαν από τον Έλληνα φιλόσοφο Αριστόξενο τον Ταραντίνο το (375-335 π.Χ.), ο οποίος τους ονόμασε "τάσεις".

## Βλέπε επίσης

* Μαθηματική μουσικής κλίμακας
* Θόνος αναφοράς
* Τόνο δοκιμής
* Τόνο σήματος
* Τωνικότητα
* Λευκός θόρυβος

## Παραπομπές

## Πηγές

* Luca de Samuele Cagnazzi (1841). *La tonografia escogitata da Luca de Samuele Cagnazzi*. Napoli: Stamperia della Società Filomatica.

## Εξωτερικές συνδέσεις

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Μουσικός Τόνος στο Wikimedia Commons
* Ακατάστρωτοι ήχοι και πολύπλοκοι ήχοι
# Ρωμαϊκοί αριθμοί

Ένα τυπικό ρολόι με λατινικούς αριθμούς στο Bad Salzdetfurth, στη Γερμανία
Το Λατινικό **σύστημα αναπαράστασης αριθμών**, που χρησιμοποιείτο ευρέως στην Αρχαία Ρώμη, αλλά επιβιώνει ακόμη και στις μέρες μας σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, είναι ένα σύστημα που απεικονίζει τους αριθμούς με συνδυασμούς γραμμάτων του λατινικού αλφάβητου που ανάλογα με τη διάταξη τους , προστίθενται ή αφαιρούνται. Βασίζεται στο αντίστοιχο σύστημα αναπαράστασης των Ετρούσκων. Στην αρχική του μορφή περιελάμβανε 5 γράμματα (**I**, **V**, **X**, **L** και **C**). Οι δέκα πρώτοι αριθμοί στο ρωμαϊκό σύστημα αναπαράστασης αριθμών είναι :

**I**=1, **II**=2, **III**=3, **IV**=4, **V**=5, **VI**=6, **VII**=7, **VIII**=8 , **IX**=9 και **Χ**=10

## Χαρακτήρες αναπαράστασης

|  |
| --- |
| MMXXVI |
| Το "2026" ως Λατινικός αριθμός |

Το σημερινό σύστημα περιλαμβάνει 7 γράμματα αναπαράστασης με τις κάτωθι αξίες στο δεκαδικό σύστημα:

* WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
* WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
* WIKINIUM\_MATH\_PH\_4
* WIKINIUM\_MATH\_PH\_6
* WIKINIUM\_MATH\_PH\_8
* WIKINIUM\_MATH\_PH\_10
* WIKINIUM\_MATH\_PH\_12

## Κανόνες σύνταξης

Οι κανόνες αναπαράστασης έχουν ως εξής:

* Όταν έχουμε δύο ή τρία ίδια γράμματα στη σειρά τότε οι αξίες των γραμμάτων προστίθενται: **II**=2, **CC**=200, **III**=3, **XXX**=30,.
* Όταν έχουμε δύο γράμματα στη σειρά, και το γράμμα που βρίσκεται στα δεξιά είναι μικρότερης αξίας από το γράμμα που βρίσκεται αριστερά τότε προστίθενται οι αξίες των γραμμάτων: **VI**=6, **XI**=11, **DC**=600, **XV**=15
* Όταν έχουμε δύο γράμματα στη σειρά και το γράμμα που βρίσκεται στα δεξιά είναι μεγαλύτερης αξίας ή το γράμμα στα αριστερά μικρότερης αξίας τότε αφαιρούνται: **IV**=4, **IX**=9, **CD**=400.

## Παρατηρήσεις

To Shepherd gate clock με λατινικούς αριθμούς , στο Γκρήνουιτς
* Τα σύμβολα **I**, **X**, **C** και **Μ** μπορούν να επαναληφθούν διαδοχικά μέχρι τρεις φορές. Κατ' εξαίρεση στα καντράν ρολογιών συχνά υπάρχει και η αναπαράσταση **IIII** που αντιστοιχεί στον αριθμό 4.
* Τα σύμβολα **V**, **L** και **D** δεν μπορούν να επαναληφθούν.
* Τo σύμβολο **I** μπορεί να αφαιρεθεί μόνο από τα σύμβολα **V** και **X**.
* Τo σύμβολο **X** μπορεί να αφαιρεθεί μόνο από τα σύμβολα **L** και **C**.
* Τo σύμβολο **C** μπορεί να αφαιρεθεί μόνο από τα σύμβολα **D** και **M**.
* Τα σύμβολα **V** , **L** και **M** δεν αφαιρούνται ποτέ.
* Το δεκαδικό ψηφίο **0** και ο αριθμός "0" δεν αναπαρίστανται και δεν υπάρχουν στους ρωμαϊκούς αριθμούς.

## Χρήσεις

Το ρωμαϊκό σύστημα αριθμών σήμερα χρησιμοποιείται κυρίως σε καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις όπως στον κινηματογράφο για την απεικόνιση του έτους παραγωγής της ταινίας και στο καντράν αναλογικών ρολογιών για να προσδώσει μια αίσθηση ρετρό.

## Παραπομπές

## Πηγές

* Menninger, Karl (1992). *Number Words and Number Symbols: A Cultural History of Numbers*. Dover Publications. ISBN 978-0-486-27096-8.
* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, τόμος 40, σελίδα 12

## Δείτε επίσης

* Χρονόγραμμα (γραφή)
* Πανψηφιακός αριθμός

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* FAQ: Γιατί τα ρολόγια με Ρωμαϊκούς αριθμούς χρησιμοποιούν το "IIII" αντί του "IV";
# Ημιτόνιο

Το **ημιτόνιο** είναι μουσικό διάστημα ίσο με το ήμισυ του συνολικού τόνου. Το ημιτόνιο είναι το μικρότερο διάστημα στην παραδοσιακή και ακαδημαϊκή μουσική της Ευρώπης. Το "μουσικο-θεωρητικό" ημιτόνιο, το οποίο είναι κατανοητό ως δομικό στοιχείο διατονικής και χρωματικής κλίμακας, δεν μπορεί να περιοριστεί σε μία μόνο μαθηματικοακουστική αξία. Το γεγονός ότι οι μουσικοί σε διαφορετικές εποχές χρησιμοποιούσαν τη λέξη "ημιτόνιο" δεν αντιπροσωπεύει μια ποσότητα, αλλά μια ομάδα διαφορετικών ποσοτήτων (αριθμητικές τιμές).

Το πρόβλημα υπολογισμού του μεγέθους ενός ημιτονίου είναι ένα από τα πιο συζητημένα θέματα σε θεωρητικές πραγματείες για τη μουσική από την εποχή της αρχαιότητας μέχρι την καθιέρωση ενός ομοιόμορφα μετριασμένου συστήματος (όταν έχασε τη σημασία του).

## Βιβλιογραφία

* Полутон - Музыкальная энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия, 1978. — Т. 4. — С. 370. — 976 с.
# Ντο μείζονα

Ντο μείζονα|  |
| Σχετική κλίμακα | Λα ελάσσονα |
| Ομώνυμη κλίμακα | Ντο ελάσσονα |
| Δεσπόζουσα κλίμακα | Σολ μείζονα |
| Υποδεσπόζουσα | Φα μείζονα |
| Component pitches |
| Ντο, Ρε, Μι, Φα, Σολ, Λα, Σι |

H **Ντο μείζονα** (ή **ντο ματζόρε**, στα αγγλικά: **C major**) είναι μία μείζονα κλίμακα, με τονική τη νότα ντο, η οποία αποτελείται από τους φθόγγους Ντο, Ρε, Μι, Φα, Σολ, Λα και Σι. Η ντο μείζονα κλίμακα είναι μία από τις πιο συνηθισμένες κλίμακες της δυτικής μουσικής. Η ντο μείζονα είναι η μόνη κλίμακα που δεν έχει διέσεις και υφέσεις, όπως επίσης και η σχετική της ελάσσονα κλίμακα, η φυσική Λα ελάσσονα. Η ομώνυμη ελάσσονα της είναι η Ντο ελάσσονα.

Η Ντο μείζονα κλίμακα είναι η εξής:

Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
## Περαιτέρω ανάγνωση

* David Fanning, «Shostakovich: 'The Present-Day Master of the C Major Key'». *Acta Musicologica* **73** (2): 101–140. 2001. doi:10.2307/932894.
* David Wyn Jones, "The Beginning of the Symphony", chapter in *A Guide to the Symphony* edited by Robert Layton. Oxford University Press.
* H. C. Robbins Landon, *Haydn: The Symphonies* BBC Music Guides
# Καραϊβική Θάλασσα

| Καραϊβική Θάλασσα |
| --- |
|  |
|  |
| Χώρα | Μεξικό, Μπελίζ, Κούβα, Γουατεμάλα, Ονδούρα, Νικαράγουα, Κόστα Ρίκα, Παναμάς, Κολομβία, Βενεζουέλα, Τζαμάικα, Αϊτή, Δομινικανή Δημοκρατία, Πουέρτο Ρίκο, Γρενάδα, Αγία Λουκία, Γαλλία, Ντομίνικα, Ηνωμένο Βασίλειο και Άγιος Χριστόφορος και Νέβις |
| Γεωγραφική υπαγωγή | Καραϊβική |
| Έκταση | 2.754.000 km² |
| Υψόμετρο | 0 μέτρο |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 15°0′0″N 75°0′0″W |
|  Σχετικά πολυμέσα |
| δεδομένα () |

Η **Καραϊβική Θάλασσα** είναι τροπικό σώμα νερού, μέρος του Ατλαντικού Ωκεανού νοτιοανατολικά του Κόλπου του Μεξικού. Καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της Καραϊβικής Τεκτονικής Πλάκας και περικλείεται στον νότο από τη Βενεζουέλα, την Κολομβία και τον Παναμά, δυτικά από την Κόστα Ρίκα, τη Νικαράγουα, την Ονδούρα, τη Γουατεμάλα, την Μπελίζ και τη χερσόνησο Γιουκατάν του Μεξικού, στον βορρά από τα νησιά των Μεγάλων Αντιλλών την Κούβα, την Ισπανιόλα την Τζαμάικα και το Πουέρτο Ρίκο, και ανατολικά από τις Μικρές Αντίλλες.

Η Καραϊβική Θάλασσα είναι μία από τις μεγαλύτερες θάλασσες έχοντας έκταση περίπου 2.754.000 τετρ. χιλιόμετρα. Το βαθύτερο σημείο της θάλασσας είναι η Τάφρος Κέιμαν, μεταξύ της Κούβας και της Τζαμάικα, στα 7.686 μέτρα κάτω από το επίπεδο της θάλασσας.

Ολόκληρη η περιοχή της Καραϊβικής Θάλασσας, ιδιαίτερα τα πολυάριθμα νησιά και οι ακτές της, είναι γνωστή ως Καραϊβική.

## Παραπομπές
# Πόλη του Παναμά

| Πόλη του Παναμά |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Σημαία |  Έμβλημα |

 |
| Πόλη του Παναμά
8°58′16″N 79°32′5″W |
| Χώρα | Παναμάς |
| Διοικητική υπαγωγή | Panamá District |
| Ίδρυση | 25  Αυγούστου 1519 |
| Διοίκηση |
|  • Δήμαρχος | Mayer Mizrachi (από 2024) |
|  • Μέλος του/της | Δίκτυο Δημιουργικών Πόλεων Οργανισμός Πόλεων Παγκόσμιας Κληρονομιάς |
| Έκταση | 275 km² |
| Υψόμετρο | 20 μέτρα |
| Πληθυσμός | 1.540.000 (2026) |
| Ταχ. κωδ. | 0801 |
| Τηλ. κωδ. | 507 |
| Ζώνη ώρας | UTC−5 |
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Η πόλη του Παναμά
Η **Πόλη του Παναμά** (ισπανικά: *Ciudad de Panamá*‎‎) είναι η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη του Παναμά. Ο πληθυσμός της πόλης είναι 880.691 ενώ η μητροπολιτική περιοχή έχει 1.272.672 κατοίκους. Η πόλη είναι στη Διώρυγα του Παναμά από την πλευρά του Ειρηνικού Ωκεανού. Με μέσο ΑΕΠ ανά κάτοικο 38.900 δολάρια η πόλη του Παναμά είναι επί 8 χρόνια στις 5 πρώτες θέσεις για τη συνταξιοδότηση του κόσμου σύμφωνα με τα Διεθνή περιοδικά. Είναι μια σύγχρονη πόλη με πολλούς ουρανοξύστες,συγκροτήματα γραφείων και ξενοδοχείων.

## Δείτε επίσης

* Εθνική Βιβλιοθήκη του Παναμά

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Πόλη του Παναμά στο Wikimedia Commons
* Επίσημη ιστοσελίδα για την πόλη του Παναμά
# 16ος αιώνας

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Δεκαετία 1500 | 1500 | 1501 | 1502 | 1503 | 1504 | 1505 | 1506 | 1507 | 1508 | 1509 |
| Δεκαετία 1510 | 1510 | 1511 | 1512 | 1513 | 1514 | 1515 | 1516 | 1517 | 1518 | 1519 |
| Δεκαετία 1520 | 1520 | 1521 | 1522 | 1523 | 1524 | 1525 | 1526 | 1527 | 1528 | 1529 |
| Δεκαετία 1530 | 1530 | 1531 | 1532 | 1533 | 1534 | 1535 | 1536 | 1537 | 1538 | 1539 |
| Δεκαετία 1540 | 1540 | 1541 | 1542 | 1543 | 1544 | 1545 | 1546 | 1547 | 1548 | 1549 |
| Δεκαετία 1550 | 1550 | 1551 | 1552 | 1553 | 1554 | 1555 | 1556 | 1557 | 1558 | 1559 |
| Δεκαετία 1560 | 1560 | 1561 | 1562 | 1563 | 1564 | 1565 | 1566 | 1567 | 1568 | 1569 |
| Δεκαετία 1570 | 1570 | 1571 | 1572 | 1573 | 1574 | 1575 | 1576 | 1577 | 1578 | 1579 |
| Δεκαετία 1580 | 1580 | 1581 | 1582 | 1583 | 1584 | 1585 | 1586 | 1587 | 1588 | 1589 |
| Δεκαετία 1590 | 1590 | 1591 | 1592 | 1593 | 1594 | 1595 | 1596 | 1597 | 1598 | 1599 |

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  16ος αιώνας στο Wikimedia Commons