Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Γροιλανδική γλώσσα

| Γροιλανδική γλώσσα |
| --- |
| Kalaallisut |
| Ταξινόμηση | Εσκιμοαλεουτικές γλώσσες+ Εσκιμοϊκές γλώσσες
	- Ίνουιτ γλώσσες
 |
| Σύστημα γραφής | Greenlandic alphabet, Kleinschmidt orthography και Scandinavian Braille |
| Κατάσταση |
| Επίσημη γλώσσα |  Γροιλανδία  Δανία |
| Ρυθμιστής | Oqaasileriffik (Γροιλανδική Γραμματεία Γλώσσας) |
| ISO 639-1 | kl |
| ISO 639-2 | kal |
| ISO 639-3 | kal |
| SIL | - |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |

Διανομή των γλωσσών Ινουίτ στη Γροιλανδία και στον Καναδά.
Δίγλωσση πινακίδα στο Νουούκ.
Η **γροιλανδική γλώσσα** (γροιλ. *Kalaallisut*) είναι μια εσκιμοαλεουτική γλώσσα. Ομιλείται κυρίως στη Γροιλανδία, της οποίας είναι επίσημη γλώσσα. Η επίσημη διάλεκτος της Γροιλανδίας είναι η δυτική γροιλανδική. Άλλες διάλεκτοι είναι η ανατολική γροιλανδική και η ινουκτούν. Μοιάζει με γλώσσες που ομιλούνται στον Καναδά, όπως η ινουκτιτούτ. Έχουν δημιουργηθεί πολλές λέξεις στα γροιλανδικά παραγόμενες από γροιλανδικές ρίζες, ωστόσο έχει πολλά αντιδάνεια από τη δανική και την αγγλική γλώσσα. Η πρώτη ορθογραφία της γλώσσας διαμορφώθηκε από τον Σάμιουελ Κλάινσμιτ, ωστόσο επέφερε πολλές αλλαγές στην προφορά των λέξεων. Το 197 έγινε μια ακόμα μεταρρύθμιση της γλώσσας, η οποία απλουστεύτηκε κατά πολύ.

Η γλώσσα έφτασε στη Γροιλανδία κατά τον 13ο αιώνα από τους Θούλους. Είναι άγνωστες οι γλώσσες που ομιλούνταν από προηγούμενους πολιτισμούς που κατοικούσαν στη Γροιλανδία. Οι πρώτες μαρτυρίες για τη γλώσσα έγιναν τον 18ο αιώνα από Δανούς ιεραποστόλους. Η γροιλανδική γλώσσα δέχτηκε μεγάλες πιέσεις από τα δανικά έως το 1979, οπότε η Γροιλανδία απέκτησε μερική αυτονομία, ενώ τον Ιούνιο του 2009 η αυτονομία της χώρας αυξήθηκε, με αποτέλεσμα να γίνει η γροιλανδική γλώσσα η μοναδική επίσημη γλώσσα της Γροιλανδίας.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
# Γιουνάν

| Γιουνάν |
| --- |
|  |
|  |
| Χώρα | Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας |
| Πρωτεύουσα | Κουνμίνγκ |
| Διοίκηση |
|  • Governor of Yunnan | Wang Yubo (από 2020) |
| Έκταση | 394.100 km² |
| Πληθυσμός | 47.420.000 (2015) και 47.209.277 (2020) |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 25°2′58″N 102°42′32″E |
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος |
|  Σχετικά πολυμέσα |
| δεδομένα () |

Η **Γιουννάν** (κινεζικά: 云南, προφέρεται: [y̌n.nǎn] ( ακούστε)) είναι επαρχία της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, που βρίσκεται στα πιο μακρινά νοτιοδυτικά μέρη της χώρας. Έχει κοινά σύνορα των 4.060 χιλιομέτρων με τη Μιανμάρ στα δυτικά, το Λάος στο νότο, και το Βιετνάμ στα νοτιοανατολικά. Βρίσκεται σε μια ορεινή περιοχή, με μεγάλα υψόμετρα στα βορειοδυτικά και χαμηλότερα υψόμετρα στα νοτιοανατολικά. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού ζει στο ανατολικό τμήμα της επαρχίας.

Καταλαμβάνει έκταση 394.100 τετρ. χιλιομέτρων και ο πληθυσμός της ανέρχεται σε 45.966.239 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του (2010). Μεγαλύτερη πόλη και πρωτεύουσά της είναι η Κουνμίνγκ.

## Ιστορία

### Προϊστορία

Ο Άνθρωπος Γιουανμού, ένας *Homo erectus* που ξεθάφτηκε από μηχανικούς σιδηροδρόμου στη δεκαετία του '60, έχει βρεθεί ότι είναι το αρχαιότερο γνωστό ανθρωποειδές που βρέθηκε στην Κίνα. Από την Νεολιθική περίοδο, υπήρχαν ανθρώπινοι οικισμοί στην περιοχή της Λίμνης Ντιάν. Οι άνθρωποι αυτοί χρησιμοποιούσαν πέτρινα εργαλεία και κατασκεύαζαν απλές ξύλινες κατασκευές.

## Διοικητική διαίρεση

Η επαρχία Γιουννάν χωρίζεται σε 16 Νομούς.

| Χάρτης | Αρ. | Όνομα | Κιν. | Πινγίν | Τύπος |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |
| 1 | Κουνμίγκ | 昆明市 | Kūnmíng Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 2 | Τσιουτζίνγκ | 曲靖市 | Qǔjìng Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 3 | Γιουσί | 玉溪市 | Yùxī Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 4 | Μπαοσάν | 保山市 | Bǎoshān Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 5 | Τζαοτόνγκ | 昭通市 | Zhāotōng Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 6 | Λιτζιάνγκ | 丽江市 | Lìjiāng Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 7 | Πουέρ | 普洱市 | Pǔ'ěr Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 8 | Λινκάνγκ | 临沧市 | Líncāng Shì | Πόλη νομαρχιακού επιπέδου |
| 9 | Ντεχόνγκ | 德宏傣族景颇族自治州 | Déhóng Dǎizú Jǐngpōzú Zìzhìzhōu | Αυτόνομος Νομός |
| 10 | Νουτσιάνγκ Λισού | 怒江傈僳族自治州 | Nùjiāng Lìsùzú Zìzhìzhōu | Αυτόνομος Νομός |
| 11 | Ντιτσίνγκ | 迪庆藏族自治州 | Díqìng Zàngzú Zìzhìzhōu | Αυτόνομος Νομός |
| 12 | Νταλί Μπάι | 大理白族自治州 | Dàlǐ Báizú Zìzhìzhōu | Αυτόνομος Νομός |
| 13 | Τσουσιόνγκ Γι | 楚雄彝族自治州 | Chǔxióng Yízú Zìzhìzhōu | Αυτόνομος Νομός |
| 14 | Χόνγκχε Χανί και Γι | 红河哈尼族彝族自治州 | Hónghé Hānízú Yízú Zìzhìzhōu | Αυτόνομος Νομός |
| 15 | Γουενσάν Τζουάνγκ και Μιάο | 文山壮族苗族自治州 | Wénshān Zhuàngzú Miáozú Zìzhìzhōu | Αυτόνομος Νομός |
| 16 | Σισουανγκμπάννα Ντάι | 西双版纳傣族自治州 | Xīshuāngbǎnnà Dǎizú Zìzhìzhōu | Αυτόνομος Νομός |

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Ιστοσελίδα της κυβέρνησης της επαρχίας Γιουννάν
# Παιδαγωγικό Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Κίνας

| Παιδαγωγικό Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Κίνας |
| --- |
| δημόσιο πανεπιστήμιο και higher education institution directly under Ministry of Education of the People’s Republic of China |
|  |
|  |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 31°13′41″N 121°24′0″E |
| Διοικητική υπαγωγή | Σαγκάη |
| Χώρα | Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας |
| Έναρξη κατασκευής | 16  Οκτωβρίου 1951 |
| Ιστότοπος |
| Επίσημος ιστότοπος |
|  Πολυμέσα |
| Δεδομένα () |

Το **Παιδαγωγικό Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Κίνας** (East China Normal University), το οποίο συνήθως αναφέρεται απλώς ως **ECNU**, αποτελεί Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα που δραστηριοποιείται στη Σαγκάη, Κίνα. Λειτουργεί αδιαλείπτως από την ίδρυσή του στις 16 Οκτωβρίου 1951.

Το "Times Higher Education Asia University Rankings" για το 2014 το κατέταξε στη θέση 67 ανάμεσα στα 100 καλύτερα πανεπιστήμια στην Ασία.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Παιδαγωγικό Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Κίνας

## Παραπομπές
# Στράτευμα

Στρατεύματα ανά τον κόσμο  Χωρίς ένοπλες δυνάμεις
  Επαγγελματικός/εθελοντικός στρατός
  Επιλεκτική στράτευση (λιγότερο από 20%)
  Προς κατάργηση της υποχρεωτικής στράτευσης
  Υποχρεωτική στράτευση πολιτώνΟ **στρατός** ή αλλιώς **στράτευμα** είναι το σύνολο των οργανωμένων δυνάμεων που σκοπό έχουν την διεξαγωγή πολέμου. Τα στρατεύματα χωρίζονται ανάλογα με το πεδίο των επιχειρήσεων τους σε: Στρατός Ξηράς, Πολεμική Αεροπορία και Πολεμικό Ναυτικό. Κάθε πεδίο έχει δική του ιεραρχία, προσωπικό και στολή. Συνήθως τα στρατεύματα διαφορετικών πεδίων συναντώνται είτε σε παρελάσεις εν καιρώ ειρήνης, είτε σε θέατρα επιχειρήσεων εν καιρώ πολέμου. Τα στρατεύματα αναγνωρίζονται από πολλούς ως η αμυντική συγκρότηση ενός έθνους.

## Ιεραρχία των Στρατευμάτων

Ελληνικό Πολεμικό Στράτευμα πεζικού.
Τα στρατεύματα σε όλα τα κράτη έχουν την ίδια ιεραρχία:

| Ονομασία Στρατεύματος | Αριθμός Στρατεύματος | Διοικητής Στρατεύματος |
| --- | --- | --- |
| Ημιομάδα | 3 | Στρατιώτης, Υποδεκανέας |
| Ομάδα | 10 | Δεκανέας, Λοχίας, Επιλοχίας, Αρχιλοχίας |
| Διμοιρία | 30 | Ανθυπασπιστής, Ανθυπολοχαγός, Υπολοχαγός |
| Λόχος | 100 | Υπολοχαγός, Πρωθυπολοχαγός, Λοχαγός, Επιλοχαγός, Υποταγματάρχης, Ταγματάρχης |
| Τάγμα | 300 | Υποταγματάρχης, Ταγματάρχης, Αντισυνταγματάρχης |
| Σύνταγμα | 1,000 | Συνταγματάρχης |
| Ταξιαρχία | 3,000 | Συνταγματάρχης, Ταξίαρχος |
| Μεραρχία | 10,000 | Υποστράτηγος |
| Σώμα Στρατού | 30,000 | Αντιστράτηγος |
| Στρατιά | 100,000 | Αντιστράτηγος, Στρατηγός, Αρχιστράτηγος |
| Ομάδα Στρατιών | 400,000 | Στρατηγός, Αρχιστράτηγος, Στρατάρχης |
| Πολεμικό Θέατρο | 1,000,000 | Στρατάρχης, Στρατηλάτης |

## Δείτε επίσης

* Στρατιωτική θητεία στην Ελλάδα
* Στρατολόγηση στον κόσμο
* Στρατιωτική οργάνωση
* Στρατιωτική υπηρεσία ανά χώρα
* Στρατιωτική ιστορία
* Αντιρρησίας συνείδησης
* Μισθοφόρος
* Πολιτοφυλακή
* Πόλεμος

## Πηγές

*  Αρχειοθετήθηκε 2012-07-28 στο Wayback Machine.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Στράτευμα στο Wikimedia Commons
# Ομάδα

Μέλη μιας ποδοσφαιρικής ομάδαςΜία **ομάδα** είναι ένα σύνολο ατόμων που συνεργάζονται για να πετύχουν τον στόχο τους.

Όπως ορίζει η καθηγήτρια Λι Τόμσον της Σχολής Διοίκησης Kellogg, *«μια ομάδα είναι ένα σύνολο ανθρώπων που είναι αλληλεξαρτώμενοι ως προς τις πληροφορίες, τους πόρους, τις γνώσεις και τις δεξιότητες, και που επιδιώκουν να συνδυάσουν τις προσπάθειές τους για την επίτευξη ενός κοινού στόχου»*.

Ένα σύνολο ατόμων δεν αποτελεί απαραίτητα ομάδα. Οι ομάδες συνήθως αποτελούνται από μέλη με *συμπληρωματικές* δεξιότητες και παράγουν συνέργεια μέσω ενός συντονισμένου έργου, το οποίο επιτρέπει σε κάθε μέλος να μεγιστοποιήσει τα δυνατά του σημεία και να ελαχιστοποιήσει τις αδυναμίες του.

## Παραπομπές
# Νομισματική μονάδα

**Νομισματική μονάδα** (Αγγλικά: **Currency**) είναι το μέγεθος εκείνο βάσει του οποίου υπολογίζονται ή εκφράζονται οικονομικές αξίες. Χρησιμοποιείται ευρέως κατά την διαδικασία των συναλλαγών, των αποτιμήσεων αγαθών, υπηρεσιών ή την έκφραση άλλων οικονομικών μεγεθών.

Δεν πρέπει να συγχέεται με τα νομίσματα (κέρματα) ή τα χαρτονομίσματα.

## Ιστορικό

 To δολάριο ΗΠΑ και το ευρώ είναι δύο από τις πιο γνωστές νομισματικές μονάδες παγκοσμίως
Όσο το εμπόριο αναπτυσσόταν και ο αντιπραγματισμός (εμπόριο με βάση την ανταλλαγή αγαθών) ήταν ανεπαρκής ως πρακτική, έπρεπε να επινοηθούν τρόποι ώστε να υπάρξει ένας κοινός τρόπος υπολογισμού των οικονομικών αξιών, μια σταθερή οικονομική μονάδα δηλαδή που να είναι κοινώς αποδεκτή.

Ο πιο συνηθισμένος τρόπος αυτού του υπολογισμού ήταν ο όγκος ή το βάρος. Έτσι ένα αγαθό ευρέως αποδεκτό στις συναλλαγές π.χ. σιτάρι, κριθάρι, άργυρος, κτλ με βάρος ή όγκο ίσο με μία πρότυπη μονάδα όγκου ή βάρους αποτέλεσαν τις πρώτες μορφές νομισματικής μονάδας. Με την εξέλιξη της πρακτικής αυτής επιλέχτηκαν από τους συναλλασσόμενους υλικά τα οποία ήταν λιγότερο φθαρτά και η αξία τους δεν μεταβαλλόταν ανάλογα με την εποχή ή τις συνθήκες. Τα μέταλλα ήταν αυτά πού πληρούσαν σε μεγάλο βαθμό τις προδιαγραφές αυτές τα οποία εξελίχθηκαν και πήραν την μορφή νομισμάτων (κερμάτων).

Με την πάροδο του χρόνου η νομισματική μονάδα εκτός από το να αντιστοιχεί σε μια συγκεκριμένη ποσότητα κάποιου κοινώς αποδεκτού αγαθού π.χ. ο χρυσός, ο άργυρος μπορεί να επιβληθεί στις συναλλαγές από κάποια αρχή (π.χ. το κράτος) χωρίς να αντιστοιχεί σε κάποιο αγαθό. Στην τελευταία περίπτωση αναφερόμαστε στο νόμιμο χρήμα το οποίο αποτελεί την πλέον διαδεδομένη πρακτική μετά την δεκαετία το 1970. Ακόμη υπήρξαν νομισματικές μονάδες οι οποίες είχαν άυλη μορφή όπως ήταν η ευρωπαϊκή λογιστική μονάδα (ECU), ή το ευρώ (το τελευταίο για ένα μικρό χρονικό διάστημα).

Οι νομισματικές μονάδες εκφράζονται με κάποιο όνομα π.χ. δραχμή, οβολός, τάλαντο, ευρώ, κτλ και τις περισσότερες φορές είναι απαραίτητος ένας πιο συγκεκριμένος προσδιορισμός για την περιγραφή τους. Έτσι για παράδειγμα για την λίρα χρειάζεται επιπλέον ο προσδιορισμός της χώρας π.χ. λίρα Μεγάλης Βρετανίας και λίρα Αιγύπτου κτλ αφού με την λέξη λίρα η κάθε χώρα που έχει υιοθετήσει την συγκεκριμένη μονάδα στις συναλλαγές της, εκφράζει εντελώς διαφορετικά μεγέθη οικονομικών αξιών.

## Δείτε επίσης

* Κατάλογος των νομισμάτων των χωρών του κόσμου
* Σύμβολο νομίσματος
* ISO 4217
# Νησί

Δορυφορική εικόνα της νήσου Κρήτης
**Νησί** η **νήσος** είναι μεγάλο κομμάτι ξηράς που περικλείεται από νερό, ανεξαρτήτως του εάν βρίσκεται σε λίμνη, σε ποτάμι ή στην θάλασσα. Τα νησιά μπορεί να έχουν το μέγεθος ενός βράχου -βραχονησίδες- ή ακόμη και μιας ολόκληρης ηπείρου, όπως η Αυστραλία. Το μεγαλύτερο νησί της Γης, αφαιρουμένων την ηπείρων, είναι η Γροιλανδία με έκταση 2.166.086 τετρ. χλμ. Σχηματίζονται με διάφορους τρόπους. Ένας από αυτούς είναι η δράση υποθαλάσσιων ηφαιστείων. Η λάβα που στερεοποιείται αυξάνει το ύψος των ηφαιστείων, τα οποία ξεπροβάλλουν από την επιφάνεια της θάλασσας. Τέτοια παραδείγματα νησιών είναι η Χαβάη, η Ισλανδία, η Σαντορίνη κ.λπ. Άλλος τρόπος σχηματισμού είναι από τη δράση των κοραλλιών που σχηματίζουν τις λεγόμενες ατόλες, χαμηλά νησιά με αμμώδεις παραλίες. Άλλα νησιά σχηματίστηκαν από την ανύψωση της στάθμης της θάλασσας ή από τη δράση ρηγμάτων, τη μετακίνηση των πλακών και την κατακόρυφη μετακίνηση τμημάτων του φλοιού.

Τα μικρά νησιά ονομάζονται νησίδες ή νησάκια, ενώ μια ομάδα από πολλά νησιά σε μεγάλη υδάτινη μάζα ονομάζεται αρχιπέλαγος.

## Δείτε επίσης

* Φυσική γεωγραφία

## Παραπομπές
# Συρ Ντάρια

| Συρ Ντάρια |
| --- |
|  |
| Εκβολές | Βόρεια Αράλη |
| Χώρες Λεκάνης | Ουζμπεκιστάν |
| Χώρα | Καζακστάν, Ουζμπεκιστάν, Τατζικιστάν και Κιργιζία |
| Μήκος | 2.212 χλμ |
| Μέση εκροή | 703 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο |
| Παραπόταμοι | Kosonsoy, Arys River, Keles River, Chirchiq, Angren River, Kara Darya, Ναρίν, Soh, Χοτζαμπακιργκάν, Potshaata και Ak-Suu River (Syr Darya) |
|  |
| wikidata () |

Ο  **Συρ Νταριά** είναι μεγάλος ποταμός της Κεντρικής Ασίας. Στην αρχαιότητα ονομαζόταν **Ιαξάρτης**.

Πηγάζει από την οροσειρά Τιέν Σαν (*Όρη του Ουρανού*) στο Κιργιστάν και ανατολικό Ουζμπεκιστάν και ρέει για 2.212 χλμ. στο δυτικό και βορειοδυτικό Ουζμπεκιστάν και το νότιο Καζακστάν, εκβάλλοντας τελικώς στη λίμνη Αράλη.