Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Χερσόνησος Καμτσάτκα

Η χερσόνησος Καμτσάτκα στο ανατολικότερο σημείο της Ρωσίας. Η κόκκινη περιοχή είναι το υποκείμενο Κράι Καμτσάτκα, το οποίο περιλαμβάνει και ένα κομμάτι της ηπειρωτικής χώρας στα βόρεια.
Η **χερσόνησος Καμτσάτκα** (ρωσικά: полуо́стров Камча́тка‎‎, *πολουόστραβ Καμτσάτκα*) είναι χερσόνησος μήκους 1.250 χιλιομέτρων στην ανατολική Ρωσία και καταλαμβάνει μια έκταση 270.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Βρίσκεται μεταξύ του Ειρηνικού Ωκεανού (ανατολικά της χερσονήσου) και της Οχοτσκικής Θάλασσας (δυτικά της χερσονήσου). Πολύ κοντά στην ακτή προς τον Ειρηνικό Ωκεανό, βρίσκεται η βάθους 10.500 μέτρων Τάφρος Κουριλών-Καμτσάτκας.

Η χερσόνησος Καμτσάτκα, οι Νήσοι Κομαντόρσκι και η Νήσος Καραγκίνσκι απαρτίζουν το υποκείμενο της Ρώσικης Ομοσπονδίας, Κράι Καμτσάτκα. Η συντριπτική πλειοψηφία των 322.079 κατοίκων είναι Ρώσοι, αλλά υπάρχουν και 13.000 αυτόχθονες Κοριάκες. Ο μισός και πλέον πληθυσμός είναι συγκεντρωμένος στην πόλη Πετροπάβλοφσκ Καμτσάτσκι (179.526 το 2010) και στη γειτονική Ελίζοβο (38.980).

Στη χερσόνησο Καμτσάτκα βρίσκονται τα ηφαίστεια της Καμτσάτκα, τα οποία έχουν ανακηρυχθεί ως Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Το υψηλότερο ηφαίστειο είναι το Κλουτσέφσκαγια. Το ύψος του ηφαιστείου δεν είναι επακριβώς γνωστό, με την ύπαρξη διαφόρων τιμών, από τα 4.750 μέτρα μέχρι τα 4.835 μέτρα, όμως είναι το υψηλότερο βουνό στη χερσόνησο Καμτσάτκα και το ψηλότερο ηφαίστειο σε ολόκληρη την Ευρασία.

Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της χερσονήσου (βαρύ ψύχος, ενεργά ηφαίστεια, δυνατοί σεισμοί) την κάνουν ιδιαίτερα εχθρική προς κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα. Εκτός των επαγγελμάτων που συνδέονται με τον στρατό, κύρια ασχολία των λιγοστών κατοίκων είναι η εκμετάλλευση των άφθονων φυσικών πόρων (αλιεία, ξυλεία), ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ανάπτυξη του λεγόμενου **τουρισμού ακραίων συνθηκών**. Πόλεις υπάρχουν μόνο στο νότιο κομμάτι της χερσονήσου, όπου το κλίμα είναι κάπως ευνοϊκότερο.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Χερσόνησος Καμτσάτκα στο Wikimedia Commons
# Ιστορική γλωσσολογία

Η **ιστορική γλωσσολογία** είναι ο κλάδος της γλωσσολογίας που μελετά την ιστορική εξέλιξη των γλωσσών και τη σχέση μεταξύ διαφορετικών γλωσσών. Κλάδος της είναι η συγκριτική γλωσσολογία, αν και τις περισσότερες φορές η μελέτη του ενός κλάδου απαιτεί προσφυγή και στον άλλο, έτσι ώστε να δίνεται και στους δύο κλάδους το κοινό όνομα «ιστορικοσυγκριτική γλωσσολογία». Κύριο εργαλείο της ιστορικής γλωσσολογίας είναι η επανασύνθεση, με την οποία με βάση τα γλωσσικά δεδομένα που γνωρίζουμε προσπαθούμε να επανασυνθέσουμε την αρχική μορφή της γλώσσας, την πρωτογλώσσα.

## Ιστορική γλωσσολογία

Η **ιστορική γλωσσολογία** (που ονομάζεται επίσης **διαχρονική γλωσσολογία**) είναι η μελέτη της γλωσσικής αλλαγής εντός της ίδιας γλώσσας. Η ιστορική γλωσσολογία χρησιμοποιεί την **εσωτερική επανασύνθεση** ως εργαλείο: χρησιμοποιώντας τα δεδομένα μιας επιμέρους γλώσσας προσπαθεί να ανακατασκευάσει την πρωτογλώσσα. Έχει τέσσερις σκοπούς κυρίως:

* να περιγράψει τις παρατηρούμενες αλλαγές στις επιμέρους γλώσσες
* να περιγράψει την ιστορία των γλωσσικών κοινοτήτων
* να αποκαταστήσει την προϊστορία γλωσσών
* να αναπτύξει γενικές θεωρίες για το πώς και γιατί αλλάζει η γλώσσα.

Είναι μια διαχρονική επιστήμη, η οποία προέρχεται από την επιστήμη της φιλολογίας.

## Σχετικά άρθρα

* Ιστορική σημασιολογία

## Βιβλιογραφία

* Γεώργιος Μπαμπινιώτης, *Συνοπτική ιστορία της Ελληνικής γλώσσας με εισαγωγή στην Ιστορικοσυγκριτική Γλωσσολογία*, 5η Έκδ., Αθήνα 2002.
* McMahon, April M.S. 2005. *Ιστορική γλωσσολογία: Η θεωρία της γλωσσικής μεταβολής*. Αθήνα: Μεταίχμιο.
# Βαλτικά κράτη

Η θέση των Βαλτικών χωρών στον χάρτη, από Β. προς Ν.: Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία.
**Βαλτικά κράτη** ή **Βαλτικές χώρες** ονομάζονται περιληπτικά τα τρία μικρά ευρωπαϊκά κράτη Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία· τα οποία βρέχονται δυτικά από τη Βαλτική Θάλασσα.

Μολονότι διαφορετικής εθνικής καταγωγής (οι Εσθονοί είναι Φίννοι, ενώ οι Λετονοί και Λιθουανοί είναι Βάλτες), αυτοί οι τρεις αυτοί λαοί έχουν κοινή ιστορική διαδρομή:

* Κατά τον ύστερο Μεσαίωνα και τα πρώτα χρόνια της Σύγχρονης Εποχής, αποτελούν *μήλον της έριδος* ανάμεσα σε Τεύτονες (Γερμανούς), Σουηδούς, Πολωνούς και Μοσχοβίτες.
* Τον 18ο αιώνα προσαρτώνται στη Ρωσική Αυτοκρατορία, η οποία εισάγει πρώτη τον όρο «Χώρες της Εγγύς Βαλτικής» (Прибалтийские страны, μεταγραφή *Πριμπαλτίσκιε στράνι*).
* Ανεξαρτητοποιούνται το 1918 με τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και για πρώτη φορά τα τρία κράτη αποκτούν τη σημερινή μορφή τους.
* Το 1939 δέχονται επίθεση από τον σοβιετικό στρατό σε εφαρμογή του Συμφώνου Μολότοβ - Ρίμπεντροπ. Ακολουθεί το 1941 η Βέρμαχτ, την οποία μεγάλο τμήμα του πληθυσμού αντιμετωπίζει ως «απελευθερωτή» από τους σοβιετικούς.
* Με τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1945) ενσωματώνονται στη Σοβιετική Ένωση ως *Σοβιετικές Σοσιαλιστικές Δημοκρατίες*. Η πόλη του Αμπρενέ (ρωσικά: *Пыта́лово*‎‎, Πιτάλοβο) και έξι πολιτικές ενορίες στην ανατολική επαρχία Αμπρενέ στη Λετονία, το ανατολικό τμήμα της Νάρβας (Ιβάνγκοροντ), τα περίχωρα του και η επαρχία Πετσέρι στην Εσθονία εντάσσονται στη Ρωσική ΣΟΣΔ.
* Το 1991 αποκτούν ξανά την πλήρη ανεξαρτησία τους. Το 2004 εντάσσονται στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

## Πόλεις

* Ταλίν· πρωτεύουσα της Εσθονίας
* Ρίγα· πρωτεύουσα της Λετονίας
* Βίλνιους· πρωτεύουσα της Λιθουανίας
# Ανιχνευτής ιστού

Αρχιτεκτονική ενός ανιχνευτή Ιστού
Ένας **ανιχνευτής Ιστού**, ή **web crawler** που μερικές φορές ονομάζεται **spider** ή **spiderbot**, είναι ένα διαδικτυακό ρομπότ που περιηγείται συστηματικά τον Παγκόσμιο Ιστό και συνήθως λειτουργεί από μηχανές αναζήτησης με σκοπό την ευρετηρίαση Ιστού ( *web spidering* ).

Οι μηχανές αναζήτησης Ιστού και ορισμένοι άλλοι ιστότοποι χρησιμοποιούν λογισμικό ανίχνευσης Ιστού ή spidering για να ενημερώσουν το περιεχόμενό ιστού τουςή τους δείκτες περιεχομένου ιστού άλλων ιστοτόπων. Οι ανιχνευτές Ιστού αντιγράφουν σελίδες για επεξεργασία από μια μηχανή αναζήτησης, η οποία ευρετηριάζει τις ληφθείσες σελίδες, ώστε οι χρήστες να μπορούν να αναζητούν πιο αποτελεσματικά.

Οι ανιχνευτές καταναλώνουν πόρους σε συστήματα που επισκέπτονται και συχνά επισκέπτονται ιστότοπους χωρίς προτροπή. Ζητήματα χρονοδιαγράμματος, φόρτωσης και «ευγένειας» μπαίνουν στο παιχνίδι όταν προσπελάζονται μεγάλες συλλογές σελίδων. Υπάρχουν μηχανισμοί για δημόσιους ιστότοπους που δεν επιθυμούν να ανιχνευτούν για να το γνωστοποιήσουν στον παράγοντα ανίχνευσης. Για παράδειγμα, η συμπερίληψη ενός αρχείου `robots.txt` μπορεί να ζητήσει από τα ρομπότ να ευρετηριάσουν μόνο τμήματα ενός ιστότοπου ή τίποτα.

Ο αριθμός των σελίδων στο Διαδίκτυο είναι εξαιρετικά μεγάλος· ακόμη και τα μεγαλύτερα προγράμματα ανίχνευσης δεν μπορούν να δημιουργήσουν ένα πλήρες ευρετήριο. Για το λόγο αυτό, οι μηχανές αναζήτησης αγωνίστηκαν να δώσουν σχετικά αποτελέσματα αναζήτησης στα πρώτα χρόνια του Παγκόσμιου Ιστού, πριν από το 2000. Σήμερα, σχετικά αποτελέσματα δίνονται σχεδόν άμεσα.

Τα προγράμματα ανίχνευσης μπορούν να επικυρώσουν υπερσυνδέσμους και κώδικα HTML . Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για web scraping και προγραμματισμό βάσει δεδομένων .

## Παραπομπές
# Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς

Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς| Johns Hopkins University |
|  |
| Ρητό | Veritas vos liberabit (Λατινικά) |
| Ρητό στα ελληνικά | Η αλήθεια θα σε απελευθερώσει |
| Τύπος | Ιδιωτικό πανεπιστήμιο |
| Ίδρυση | 1876 |
| Προϋπολογισμός | $ 2,593 δις. (2012) |
| Πρύτανης | Ρόναλντ Τζ. Ντάνιελς |
| Αντιπρυτάνεις | Ρόμπερτ Κ. Λίμπερμαν |
| Ακαδημαϊκό προσωπικό | 3.100 |
| Διοικητικό προσωπικό | 15.000 |
| Προπτυχιακοί | 5.066 |
| Μεταπτυχιακοί | 1.981 |
| Τοποθεσία | Βαλτιμόρη, Μέριλαντ, ΗΠΑ |
| Χρώματα | Χρυσό και μαύρο          (ακαδημαϊκά) Μπλε του Κολούμπια και μαύρο          (αθλητικά) |
| Ιστότοπος |  |
|  |
|  Μέσα κοινωνικής δικτύωσης |
|      |
|  Πολυμέσα σχετικά με το πανεπιστήμιο |

Το **Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς** (αγγλικά: **Johns Hopkins University** ή **JHU**) είναι ιδιωτικό ερευνητικό πανεπιστήμιο των ΗΠΑ, στη Βαλτιμόρη. Το Τζονς Χόπκινς διατηρεί πανεπιστημιουπόλεις και σε άλλα μέρη της πολιτείας Μέριλαντ, στην πρωτεύουσα Ουάσινγκτον, στην Ιταλία, στην Κίνα και στη Σιγκαπούρη. Υπήρξε ένα από τα 14 ιδρυτικά μέλη της Ενώσεως Αμερικανικών Πανεπιστημίων (*Association of American Universities*).

Το πανεπιστήμιο φέρει το όνομα του Τζονς Χόπκινς, που κληροδότησε 7 εκατομμύρια δολάρια το έτος 1873 για την ίδρυση πανεπιστημίου και νοσοκομείου (*νοσοκομείο Τζονς Χόπκινς*). Στην εποχή της, αυτή ήταν η μεγαλύτερη φιλανθρωπική δωρεά στη μέχρι τότε ιστορία των ΗΠΑ, το ισοδύναμο 132 εκατομμυρίων δολαρίων σε σημερινές (2009) τιμές. Το πανεπιστήμιο άνοιξε τις πύλες του στις 22 Φεβρουαρίου 1876, με σκοπό *«την ενθάρρυνση της έρευνας... ...και την προαγωγή μορφωμένων ανθρώπων»*

## Εγκαταστάσεις

Το Τζονς Χόπκινς διατηρεί την βάση του στην «ανεξάρτητη» πόλη των ΗΠΑ Βαλτιμόρη του Μέριλαντ. Έχει επίσης πανεπιστημιουπόλεις και σε άλλες πόλεις στην πολιτεία. Επιπρόσθετα, το Τζονς Χόπκινς διατηρεί τις εγκαταστάσεις της Σχολής Παγκόσμιων Σπουδών Πολ Νίτσε στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ Ουάσινγκτον, ενώ διατηρεί πανεπιστημιουπόλεις και στην Ιταλία, την Κίνα και την Σιγκαπούρη.

## Οργάνωση, σπουδές και ιστορικά στοιχεία

Το Τζονς Χόπκινς υπήρξε το πρώτο αμερικανικό πανεπιστήμιο που εφάρμοσε το λεγόμενο «γερμανικό μοντέλο» που εισηγήθηκαν οι Βίλχελμ φον Χούμπολτ και Φρίντριχ Σλάιερμάχερ.. Επίσης, υπήρξε το πρώτο αμερικανικό πανεπιστήμιο που δίδαξε μέσα και από σεμινάρια. Ως τέτοιο, το Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς λειτούργησε ως πρότυπο για τα περισσότερα μεγάλα αμερικανικά ερευνητικά πανεπιστήμια, ιδιαίτερα για το Πανεπιστήμιο του Σικάγου.

## Παραπομπές
# Ουράνιες συντεταγμένες

Η ορθή αναφορά (πράσινο), μετριέται πάνω στον ουράνιο ισημερινό από το εαρινό σημείο μέχρι τον ωρικό κύκλο του αστέρα και η απόκλιση (πορτοκαλί) από τον ουράνιο ισημερινό πάνω στον ωρικό κύκλο.
Οι **Ουράνιες συντεταγμένες**, ή **ουρανογραφικές συντεταγμένες**, είναι εκείνες που προσδιορίζουν το ίχνος (τη θέση) ενός ουρανίου σώματος στην ουράνια σφαίρα. Είναι αντίστοιχες με τις γεωγραφικές συντεταγμένες ενός τόπου στην επιφάνεια της Γήινης σφαίρας. Το σύστημα των συντεταγμένων αυτών βασίζεται στον ουράνιο ισημερινό και για αυτό το λόγο ονομάζονται επίσης και **ισημερινές συντεταγμένες**.

Οι ουράνιες ή ισημερινές συντεταγμένες είναι η απόκλιση αστέρος ή κλίση "δ" που μετριέται σε μοίρες, και η αστρική ωρική γωνία, που επίσης μετριέται σε μοίρες, όμως αντί της δεύτερης ειδικότερα οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν την "**ορθή αναφορά**", (RA) που μετριέται πάνω στον ισημερινό σε χρόνο (00h 00' 00") με αρχικό σημείο της μέτρησης το εαρινό σημείο, όπου τέμνονται η εκλειπτική και ο ουράνιος ισημερινός. Χοντρικά μπορεί να ειπωθεί ότι η απόκλιση ισοδυναμεί με το γεωγραφικό πλάτος, καθώς εκφράζει την απόσταση ενός σημείου από τον ουράνιο ισημερινό, ενώ η ορθή αναφορά με το γεωγραφικό μήκος, εκφράζοντας την απόστασή του πάνω στον ισημερινό από το εαρινό σημείο.

Άξιο προσοχής είναι ότι η αστρική ωρική γωνία μετριέται επί του ουράνιου ισημερινού από τον μεσημβρινό του τόπου παρατήρησης μέχρι τον ωρικό κύκλο του αστέρα, με ανάδρομη φορά και ολοκυκλικά, σε μοίρες. Η ορθή αναφορά, που χρησιμοποιούν οι αστρονόμοι, έχει ως αρχή μέτρησης το εαρινό σημείο και μετριέται επίσης πάνω στον ουράνιο ισημερινό μέχρι τον ωρικό κύκλο του αστέρα με την ορθή φορά, δηλαδή αριστερόστροφα, εξ ου και η ονομασία της. Επίσης αντίθετα με την ωρική γωνία, η ορθή αναφορά μετριέται σε χρόνο (ώρες, λεπτά και δευτερόλεπτα), καθώς συνηθίζεται να μετράται με βάση τη διάβαση ενός ουράνιου σώματος πάνω από τον μεσημβρινό ενός τόπου καθώς η Γη περιστρέφεται. Οι ποσότητες αυτές όμως τελικά εκφράζουν γωνία (ενδεικτικά μια ώρα ορθής αναφοράς ισοδυναμεί με γωνία 15 μοιρών).

## Δείτε επίσης

* Σύστημα συντεταγμένων
* Γαλαξιακές συντεταγμένες
* Τοπικές συντεταγμένες ή **οριζόντιες συντεταγμένες**.
* Γεωγραφικές συντεταγμένες
# Ύψος

**Ύψος** ονομάζεται η κατακόρυφη απόσταση από τη βάση μέχρι την κορυφή ενός αντικειμένου. Με τον ίδιο όρο χαρακτηρίζεται η έξαρση ενός αντικειμένου από ένα οποιοδήποτε σημείο αναφοράς (Συνήθως τη θάλασσα ή το έδαφος). Το ύψος είναι μία από τις τρεις διαστάσεις κάθε υλικού σώματος και βρίσκεται είτε με τη μέτρηση του, είτε με υπολογισμό βάσει γεωμετρικών, τριγωνομετρικών ή άλλων μεθόδων.

## Γεωμετρική έννοια

Το σημείο τομής των υψών είναι το ορθόκεντρο ενός τριγώνου.
Στη Γεωμετρία, τόσο στα επίπεδα σχήματα όσο και στα στερεά *ύψος* ονομάζεται η απόσταση από τη γραμμή ή την έδρα (αντίστοιχα) που λαμβάνεται ως βάση μέχρι του σημείου που θεωρείται ως κορυφή του σχήματος, του στερεού, της γραμμής ή της έδρας που αποτελεί την αντίθετη βάση του στερεού.

Στο παραπάνω αμβλυγώνιο τρίγωνο ABC, όλα τα ύψη και το ορθόκεντρο βρίσκονται εκτός του τριγώνου.
Στην Τριγωνομετρία, ύψος τριγώνου ονομάζεται η απόσταση από τη μία κορυφή του μέχρι της απέναντι βάσης του, με την οποία σχηματίζει ορθή γωνία. Το ορθόκεντρο ενός τριγώνου, δηλαδή το κοινό σημείο επαφής και των τριών υψών, βρίσκεται μέσα στο τρίγωνο αν και μόνο αν το τρίγωνο είναι οξυγώνιο (δηλαδή καμία γωνία δεν είναι μεγαλύτερη ή ίση των 90°). Γενικώς, το ύψος γίνεται να σχηματίζεται και στις προεκτάσεις των απέναντι βάσεων.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Ύψος στο Wikimedia Commons
* Λεξιλογικός ορισμός του ύψος  στο Βικιλεξικό
# Γυροσκόπιο

Ελεύθερο γυροσκόπιο, με περιστρεφόμενος ο γυροσφόνδυλο, και με ελευθερία κίνησης των τριών αξόνων του, (δακτυλίων), ο ίδιος διατηρεί σταθερή κατεύθυνση
Το **γυροσκόπιο** είναι μια συσκευή που χρησιμοποιείται για τη μέτρηση ή τη διατήρηση του προσανατολισμού και της γωνιακής ταχύτητας . Είναι ένας περιστρεφόμενος τροχός ή δίσκος, του οποίου ο άξονας περιστροφής είναι ελεύθερος να λάβει οποιονδήποτε προσανατολισμό από μόνος του. Κατά την περιστροφή, ο προσανατολισμός αυτού του άξονα δεν επηρεάζεται από την κλίση ή την περιστροφή της βάσης, σύμφωνα με τη διατήρηση της στροφορμής. Χρησιμοποιήθηκε και ονομάστηκε έτσι από τον Ζαν Μπερνάρ Λεόν Φουκώ το 1852, ο οποίος προσπάθησε με αυτή να αποδείξει την περιστροφή της Γης.

Υπάρχουν επίσης γυροσκόπια που βασίζονται σε άλλες αρχές λειτουργίας, όπως τα συσκευασμένα με μικροτσίπ γυροσκόπια MEMS που βρίσκονται σε ηλεκτρονικές συσκευές (μερικές φορές ονομάζονται **γυρόμετρα**), λέιζερ δακτυλίου στερεάς κατάστασης, γυροσκόπια οπτικών ινών και το εξαιρετικά ευαίσθητο κβαντικό γυροσκόπιο.

Οι εφαρμογές των γυροσκόπιων περιλαμβάνουν συστήματα αδρανειακής πλοήγησης, όπως στο διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble, ή μέσα στο χαλύβδινο κύτος ενός βυθισμένου υποβρυχίου. Λόγω της ακρίβειάς τους, τα γυροσκόπια χρησιμοποιούνται επίσης σε γυροθεοδόλιθους για τη διατήρηση της κατεύθυνσης στην εξόρυξη σήραγγας. Τα γυροσκόπια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή γυροσκοπικών πυξίδων, που συμπληρώνουν ή αντικαθιστούν μαγνητικές πυξίδες (σε πλοία, αεροσκάφη και διαστημόπλοια, οχήματα γενικά), για να βοηθήσουν στη σταθερότητα (ποδήλατα, μοτοσικλέτες και πλοία) ή να χρησιμοποιηθούν ως μέρος ενός συστήματος αδρανειακής καθοδήγησης.

Τα γυροσκόπια MEMS είναι δημοφιλή σε ορισμένα ηλεκτρονικά είδη ευρείας κατανάλωσης, όπως τα smartphone.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Christmas Lecture Professor Eric Laithwaite
* One-Wheeled Robot-Gyrostat by Olga Kapustina and Yuri Martynenko Wolfram Demonstrations Project
* Apostolyuk V. Theory and Design of Micromechanical Vibratory Gyroscopes
# Mars Express

Ψηφιακή απεικόνιση του *Mars Express Orbiter.*
Μars Express (*Μαρς Εξπρές*) ονομάζεται μη επανδρωμένη διαπλανητική αποστολή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Σκοπός της αποστολής είναι η εξερεύνηση της ατμόσφαιρας και της επιφάνειας του πλανήτη Άρη. Το διαστημόπλοιο της αποστολής εκτοξεύτηκε τον Ιούνιο του 2003 από το κοσμοδρόμιο Μπαϊκονούρ και έφτασε σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη Άρη της 25 Δεκεμβρίου του 2003.

Αποτελείται από δύο διακριτά τμήματα, το διαστημικό όχημα *Mars Express Orbiter* και το όχημα προσεδάφισης *Beagle 2*. Το όχημα προσεδάφισης, που σχεδιάστηκε να εκτελέσει εξωβιολογικά και γεωχημικά πειράματα, απέτυχε μετά την προσεδάφιση να λειτουργήσει. Ο *Mars Express Orbiter* όμως παραμένει ενεργός και από το 2004 έχει πραγματοποιήσει επιστημονικές μετρήσεις όπως φωτογράφιση υψηλής ανάλυσης και χαρτογράφηση της επιφάνειας του πλανήτη, σάρωση μέσω ραντάρ των υποεπιφανειακών στρωμάτων του Άρη και ανάλυση της κυκλοφορίας των ανέμων και της σύστασης της ατμόσφαιρας.

Αντίγραφο οχήματος προσεδάφισης *Beagle 2.*
Η ισχύ της αποστολής έχει επεκταθεί πολλές φορές. Η πιο πρόσφατη επέκταση ανακοινώθηκε τον Νοέμβριο του 2018 και ισχύει μέχρι τέλη του 2020, όπου προβλέπετε μια νέα επέκταση μέχρι το 2022.

## Εικόνες

* Νότιος πόλος του Άρη, 2015
* Λήψη του δορυφόρου *Φόβου*, 2007
* Λήψη του *Mars Express* από το *Mars Global Surveyor*, 2005
* Λήψη της επιφάνειας του Άρη, 14 Ιανουαρίου 2004

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* *Ε.Ο.Δ. Αποστολή Mars Express* (στα Αγγλικά). Επίσημη ιστοσελίδα αποστολής.
# Ναυσιπλοΐα

Ο όρος **ναυσιπλοΐα** (αγγλ. *Navigation*) (ναυς+πλους) χρησιμοποιείται στον ναυτικό και ναυτιλιακό χώρο συνήθως με τρεις έννοιες:

* Ως *Επιστήμη - Τεχνική*: Υπό την έννοια αυτή η ναυσιπλοΐα είναι η επιστήμη και εκείνη η τεχνική με τις οποίες επιτυγχάνεται η ασφαλής διακυβέρνηση του πλοίου. Περιλαμβάνει ένα σύνολο κανόνων και επαγγελματικών γνώσεων απαραίτητων για το σκοπό αυτής. Αυτή η έννοια συμπίπτει με την πρώτη αντίστοιχη του όρου ναυτιλία που είναι όμως και επικρατέστερος.

* Ως *Πραγματοποίηση πλόων*: Υπό την έννοια αυτή η ναυσιπλοΐα είναι ταυτόσημη με την θαλασσοπλοΐα ή θαλασσοπορεία.

* Ως *Κατηγορία πλόων*: Τέλος υπό την έννοια αυτή η ναυσιπλοΐα αφορά κάποια κατηγορία πλόων που συνδέονται με κοινά γνωρίσματα κυρίως του θαλάσσιου χώρου που πραγματοποιείται, π.χ. παράκτιος ναυσιπλοΐα (*coasting*) αντί του όρου ακτοπλοΐα, ή ναυσιπλοΐα εσωτερικών υδάτων (*inland navigation*). Στη τελευταία αυτή περίπτωση ο όρος λαμβάνει επίσημο χαρακτήρα ιδιαίτερα όταν εκδίδονται ειδικοί Κανονισμοί ναυσιπλοΐας (*Regulations of Navigation*) που αποτελούν κοινές υποχρεωτικές ρυθμίσεις, όπως για παράδειγμα η κυκλοφορία στα στενά της Μάγχης, στα Στενά του Ορμούζ, του Βοσπόρου αλλά και προ του λιμένα Πειραιώς.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Λεξιλογικός ορισμός του ναυσιπλοΐα  στο Βικιλεξικό
* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Ναυσιπλοΐα στο Wikimedia Commons
# Τοποθεσία

Οι όροι **τοποθεσία** και **θέση** στη γεωγραφία χρησιμοποιούνται για την αναγνώριση ενός σημείου ή μιας περιοχής στη επιφάνεια της Γής ή αλλού. Ο όρος θέση γενικά συνεπάγεται σε υψηλότερο βαθμό βεβαιότητας από τον τόπο, ο οποίος συχνά υποδεικνύει μια οντότητα με διφορούμενο όριο, βασιζόμενη περισσότερο στις ανθρώπινες ή κοινωνικές ιδιότητες της ταυτότητας του τόπου και τη αίσθηση του τόπου πάρα στη γεωμετρία.αγιοςφιλιππος

γηπεδο ιωνικού Νικαίας

## Ορισμοί

* Η **Σχετική θέση** ενός αντικειμένου προσδιορίζεται σε σχέση με ένα σημείο αναφοράς του χώρου, π.χ. *Η Ελλάδα βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο της Ευρώπης.* Ο προσδιορισμός είναι πιο ακριβής όταν δηλώνεται και η απόσταση από το σημείο αναφοράς, π.χ. *ο οικισμός βρίσκεται 2 χλμ. νοτιοδυτικά της πόλης.*
* Η **Απόλυτη θέση** ενός αντικειμένου προσδιορίζεται σε σχέση με ένα σύστημα αναφοράς (αλφαριθμητικό, καρτεσιανό, κλπ.), π.χ. *το Μουσείο Ακρόπολης βρίσκεται στην οδό Διονυσίου Αρεοπαγίτου 15, στην Αθήνα.*
* Η **Γεωγραφική θέση** ενός αντικειμένου είναι η απόλυτη θέση που προσδιορίζεται όταν ως σύστημα αναφοράς χρησιμοποιείται το σύστημα των γεωγραφικών συντεταγμένων, δηλαδή το γεωγραφικό πλάτος και το γεωγραφικό μήκος. Η γεωγραφική θέση γράφεται σε μοίρες, πρώτα και δεύτερα λεπτά της μοίρας. Επίσης, όσον αφορά το γεωγραφικό πλάτος, επισημαίνεται αν είναι βόρειο ή νότιο και, όσον αφορά το γεωγραφικό μήκος, αν είναι ανατολικό ή δυτικό. π.χ. *Η Ελλάδα εκτείνεται σε βόρειο γεωγραφικό πλάτος από 34° 48' έως 41° 45' και σε ανατολικό γεωγραφικό μήκος από 19° 23' έως 29° 39' ,* ή *η Αθήνα βρίσκεται σε γεωγραφικές συντεταγμένες ﻿ / ﻿*.

## *Παραπομπές*
# Αερόβιος οργανισμός

Γενικά στη Βιολογία **αερόβιος**, (aerobe), χαρακτηρίζεται τυπικά οποιοσδήποτε μικροοργανισμός, ή πολυκύτταρος οργανισμός που είναι ικανός για μεταβολισμό μόνο με την παρουσία οξυγόνου, δηλαδή που λαμβάνει ελεύθερο μόριο οξυγόνου που απαιτείται για αεροβική αναπνοή. Αερόβιοι οργανισμοί είναι σχεδόν όλοι οι πολυκύτταροι οργανισμοί, όπως ζώα και φυτά με εξαίρεση κάποια κατώτερης μορφής παρασίτων, τα ενδοπαράσιτα.

Επειδή ως επί το πλείστον το οξυγόνο λαμβάνεται από τον αέρα, ως κύριο συστατικό του, εξ αυτού καθιερώθηκε και η ονομασία του όρου, που ετυμολογικά θεωρείται εκ της αγγλικής αντιδάνειο. - Αντίθετος όρος είναι ο *αναερόβιος*.

Κατ΄ επέκταση ο όρος χρησιμοποιείται γενικότερα σε χαρακτηρισμούς δραστηριοτήτων παρουσία του αέρα.

## Δείτε επίσης

* Αεροβόρος
# Κάμβρια έκρηξη

Αναπαράσταση οργανισμού εκείνης της περιόδου
Η **Κάμβρια έκρηξη** ήταν ένα γεγονός πριν από περίπου 541 εκατομμύρια χρόνια κατά την Κάμβρια περίοδο. Διήρκεσε περίπου 13 με 25 εκατομμύρια χρόνια και είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία του ζωικού βασιλείου. Η έκρηξη συνοδεύτηκε από σημαντικές διαφοροποιήσεις και σε άλλες ομάδες οργανισμών.

Πριν από την έκρηξη, οι περισσότεροι οργανισμοί ήταν σχετικά απλοί, αποτελούμενοι από μεμονωμένα κύτταρα ή μικρούς πολυκύτταρους οργανισμούς, που περιστασιακά οργανώνονταν σε αποικίες. Καθώς ο ρυθμός διαφοροποίησης στη συνέχεια επιταχύνθηκε, οι οργανισμοί έτειναν να μοιάζουν με τους σημερινούς. Σχεδόν οτιδήποτε ζωντανό υπάρχει σε αυτόν τον πλανήτη, άρχισε να εμφανίζεται αυτήν την περίοδο.

## Παραπομπές
# Αληγείς άνεμοι

Ως **αληγείς άνεμοι**, (εκ του α στερητικού + λήγειν), χαρακτηρίζονται οι άνεμοι που πνέουν μεταξύ της Ζώνης υποτροπικών νηνεμιών, δηλαδή της περιοχής με υψηλές βαρομετρικές πιέσεις εκάστου ημισφαιρίου, και της Ζώνης τροπικών νηνεμιών παρά τον Ισημερινό όπου και οι παρατηρούμενες χαμηλές βαρομετρικές πιέσεις.

Οι αληγείς άνεμοι έχουν στο μεν βόρειο ημισφαίριο διεύθυνση βορειοανατολική (ΒΑ), ενώ στο νότιο ημισφαίριο νοτιοανατολική. Οι άνεμοι αυτοί πνέουν με μεγάλη σταθερότητα καθ΄ όλο το έτος, εξ ου και τ΄ όνομά τους. Σε ορισμένες όμως περιοχές της υδρογείου, όπως στο βόρειο Ινδικό ωκεανό, καθώς και στο δυτικό τμήμα του βορείου Ειρηνικού ωκεανού δεν πνέουν οι αληγείς. Αντ΄ αυτών, πνέουν «εποχικοί άνεμοι», όπως οι λεγόμενοι Μουσώνες.

Πάνω από τους αληγείς ανέμους, σε υψόμετρα πάνω από 2.000 μέτρα, πνέουν οι **ανταληγείς άνεμοι**, η διεύθυνση των οποίων είναι αντίθετη των αληγών κατά ημισφαίριο, όπως υποδηλώνει και η ονομασία τους.

Η ένταση των αληγών ανέμων είναι κατά μέσον όρο 3 - 4 βαθμοί της κλίμακας Μποφόρ, (7 - 16 κόμβοι). Οι καιρικές συνθήκες στις ζώνες των αληγών χαρακτηρίζονται από αίθριο γενικά ουρανό μέχρι λίγο νεφελώδη. Απαιτείται όμως ιδιαίτερη προσοχή, διότι σε ορισμένες περιοχές και ορισμένες εποχές συχνά οι καιρικές συνθήκες αυτές διακόπτονται από τροπικούς κυκλώνες.
# Δαμοκλοειδής αστεροειδής

**Δαμοκλοειδείς αστεροειδείς** χαρακτηρίζονται οι αστεροειδείς όπως ο 5335 Δαμοκλής και το 1996 PW που είναι στην οικογένεια Χάλλεϋ, είτε είναι μακράς περιόδου είτε έχουν άκρως εκκεντρική τροχιά όπως των τυπικών περιοδικών κομητών, όπως ο Κομήτης του Χάλλεϋ, αλλά δεν δείχνει να έχει κώμη ή ουρά ακόμα.

Πιστεύεται πως οι Δαμοκλοειδείς αστεροειδείς είναι πυρήνες των κομητών τύπου Χάλλεϋ που έχουν χάσει όλες τις πτητικές ύλες τους γιατί εξαπολύουν αέρια. Τέτοιοι κομήτες πιστεύεται ότι προέρχονται από το Νέφος του Όορτ. Η υπόθεση αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι ο αριθμός των αντικειμένων που πιστευόταν ότι είναι Δαμοκλοειδείς (και τους αποδόθηκε προσωρινή ονομασία μικρών πλανητών), στη συνέχεια όμως παρουσίασαν κώμη και επιβεβαιώθηκε πως είναι κομήτες: το C/2001 OG 108 (LONEOS), το C/2002 CE 10 (LINEAR), το C/2002 VQ 94 (LINEAR), το C/2004 HV 60 (Spacewatch) και πιθανόν και άλλα. Μια άλλη ισχυρή ένδειξη της προέλευσης τους από κομήτη είναι το γεγονός ότι ορισμένοι Δαμοκλοειδείς έχουν οπισθοδρομική τροχιά, σε αντίθεση με οποιουσδήποτε άλλους αστεροειδείς.

Τον Ιούλιο του 2007, ήταν γνωστοί 36 Δαμοκλοειδείς αστεροειδείς. Η μέση ακτίνα τους είναι οκτώ χιλιόμετρα. Έχουν μετρηθεί οι λευκαύγειες τεσσάρων Δαμοκλοειδών και φανερώθηκε ότι είναι τα σκοτεινότερα γνωστά αντικείμενα στο ηλιακό σύστημα. Οι Δαμοκλοειδείς αστεροειδείς είναι κοκκινωποί στο χρώμα, αλλά δεν είναι τόσο κόκκινοι όσο πολλά αντικείμενα στη ζώνη του Κάιπερ ή όσο κάποιοι Κένταυροι.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* List of Damocloids
* David Jewitt, The Damocloids
* David Jewitt, A first look at the Damocloids