Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Πορθμός της Μαλάκκας

| Στενό της Μαλάκα |
| --- |
|  |
|  |
| Χώρα | Ινδονησία, Μαλαισία, Σιγκαπούρη και Ταϊλάνδη |
| Ονομάστηκε από | Πόλη της Μαλάκκας |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 2°49′59″N 101°2′13″E |
|  Σχετικά πολυμέσα |
| δεδομένα () |

Ο πορθμός της Μαλάκκας όπως ορίζεται από τον Διεθνή Υδρογραφικό Οργανισμό.
Ο **Πορθμός της Μαλάκκας** (μαλαϊκά: *Selat Melaka*‎‎) είναι μία στενή θαλάσσια έκταση, μήκους 800 χιλιόμετρα μεταξύ της Μαλαισιανής χερσονήσου και του νησιού Σουμάτρα της Ινδονησίας. Ονομάστηκε έτσι από το Σουλτανάτο της Μαλάκκας, το οποίο κυριαρχούσε στο αρχιπέλαγος μεταξύ του 1400 και 1511. Ο πορθμός είναι από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα ένα από τα πιο κομβικά σημεία του πλανήτη και η κύρια ακτοπλοϊκή δίοδος ανάμεσα στον Ινδικό και στον Ειρηνικό, συνδέοντας τις οικονομίες της Κίνας, της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας με την Ινδία και το Πακιστάν. Περίπου 94.000 πλοία πλέουν ετησίως δια του πορθμού, μεταφέροντας περίπου το ένα τέταρτο των παγκόσμιων αγαθών, συμπεριλαμβανομένου του πετρελαίου. Το ελάχιστο βάθος του πορθμού είναι 25 μέτρα. Στην ανατολική είσοδο του πορθμού δεσπόζει η Σιγκαπούρη, ένα αναπτυγμένο νησιωτικό κράτος και ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά κέντρα της Ασίας. Περίπου στο μέσο του πορθμού επίσης είναι χτισμένη η Κουάλα Λουμπούρ, πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της Μαλαισίας.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Πορθμός της Μαλάκκας στο Wikimedia Commons
# Αρκτικός Ωκεανός

| Αρκτικός Ωκεανός |
| --- |
|  |
| Χώρα | - |
| Διοικητική υπαγωγή | Ανοικτή θάλασσα |
| Ονομάστηκε από | βορράς |
| Έκταση | 14.056.000 km² |
| Υψόμετρο | 0 μέτρο |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 90°0′0″N 0°0′0″E |
|  Σχετικά πολυμέσα |
| δεδομένα () |

Ο **Αρκτικός Ωκεανός**, γνωστός, κυρίως παλαιότερα, και ως **Βόρειος Παγωμένος Ωκεανός** βρίσκεται στην περιοχή του Βόρειου πόλου. Είναι ο μικρότερος και ο πιο ρηχός από τους πέντε ωκεανούς της γης.

Η επιφάνεια του Αρκτικού ωκεανού είναι 14.090.000 τετρ. χλμ., κάπως λιγότερο από 1,5 φορές η έκταση των ΗΠΑ. Περιβάλλεται από την Ευρώπη, την Ασία, την Αμερική και τη Γροιλανδία.

Το βαθύτερό του σημείο απέχει 4.665 μ. από την επιφάνεια της θάλασσας.

Μεγάλο μέρος της επιφάνειας του Αρκτικού ωκεανού είναι παγωμένο. Κατά την περίοδο του χειμώνα οι πάγοι τον καλύπτουν απ' άκρη σ' άκρη, ενώ κατά την περίοδο του καλοκαιριού οι πάγοι υποχωρούν.

## Θάλασσες και κόλποι του Αρκτικού ωκεανού

* Θάλασσα Μπάρεντς (*Barents Sea*)
* Λευκή θάλασσα (*White Sea*)
* Θάλασσα Κάρα (*Kara Sea*)
* Θάλασσα Λάπτεφ (*Laptev Sea*)
* Ανατολική Σιβηρική Θάλασσα (*East Siberian Sea*)
* Θάλασσα Τσούκτσι (*Chukchi Sea*)
* Θάλασσα Μποφόρ (*Beaufort Sea*)
* Κόλπος Χάντσον (*Hudson Gulf*)
* Κόλπος του Μπάφιν (*Baffin Bay*)
* Γροιλανδική Θάλασσα (*Greenland Sea*)

## Χάρτες

*
* Αρχειοθετήθηκε 2007-07-14 στο Wayback Machine.
* National Geographic, Λεπτομερής βυθομετρικός χάρτης

## Βλέπε επίσης

* Ανταρκτικός Ωκεανός
* Ειρηνικός Ωκεανός
* Ατλαντικός Ωκεανός
* Ινδικός Ωκεανός
* Θάλασσα

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

### Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ

* Εξάντας: Αναμέτρηση στη στέγη του κόσμου (*μέρος 1ο*) (Αρχείο της ΕΡΤ)
* Εξάντας: Αναμέτρηση στη στέγη του κόσμου (*μέρος 2ο*) (Αρχείο της ΕΡΤ)
* Εξάντας: Αναμέτρηση στη στέγη του κόσμου (*μέρος 3ο*) (Αρχείο της ΕΡΤ)
# Ιρανικό υψίπεδο

| Ιρανικό υψίπεδο |
| --- |
|  |
|  |
| Χώρες | Ιράν |
| wikidata () |

Το **Ιρανικό υψίπεδο** είναι γεωλογικός σχηματισμός στη Δυτική και Κεντρική Ασία. Αποτελεί τμήμα της Ευρασιατικής πλάκας και είναι σφηνωμένο ανάμεσα στην Αραβική και την Ινδική, ευρισκόμενο ανάμεσα στα όρη Ζάγκρος στα δυτικά, την Κασπία και το Κόπετ Νταγ στα βόρεια, τον πορθμό του Ορμούζ και τον Περσικό Κόλπο στα νότια και τον Ινδό ποταμό στα ανατολικά στο Πακιστάν.

Ως ιστορική περιοχή, περιλαμβάνει την Παρθία, τη Μηδία, την Περσίδα, τα κύρια εδάφη του Ιράν, καθώς και μέρος των εδαφών που έχασε πρόσφατα. Τα όρη Ζάγκρος σχηματίζουν το δυτικό όριο του υψιπέδου, και οι ανατολικές τους πλαγιές μπορούν να συμπεριληφθούν στον όρο. Η Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάνικα αποκλείει ρητά την πεδιάδα του Χουζεστάν  και χαρακτηρίζει το Ελάμ ως «την περιοχή από την πεδιάδα της Mεσοποταμίας έως το ιρανικό υψίπεδο».

Από την Κασπία στα βορειοδυτικά έως το Βαλουχιστάν στα νοτιοανατολικά, το ιρανικό υψίπεδο έχει μήκος κοντά στα 2.000 χλμ. Περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του Ιράν, του Αφγανιστάν και του Πακιστάν στα δυτικά του Ινδού ποταμού, σε μία έκταση που χοντρικά ορίζεται από το τετράπλευρο που σχηματίζουν οι πόλεις Ταμπρίζ, Σιράζ, Πεσαβάρ και Κέττα, περιλαμβάνοντας περίπου 3,7 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα. Παρά το γεγονός ότι αποκαλείται «υψίπεδο», δεν είναι επίπεδο και περιέχει πολλές οροσειρές, με ψηλότερη κορυφή το Νταμαβάντ στο Αλμπόρζ στα 5.610 μ., ενώ στη λεκάνη του Λουτ ανατολικά του Κερμάν στο κεντρικό Ιράν το υψόμετρο είναι κάτω από τα 300 μ.

## Παραπομπές
# Αραβική Θάλασσα

| Αραβική Θάλασσα |
| --- |
|  |
|  |
| Χώρα | Ινδία |
| Έκταση | 3.862.000 km² |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 16°0′0″N 64°0′0″E |
|  Σχετικά πολυμέσα |
| δεδομένα () |

Η **Αραβική Θάλασσα** αποτελεί το βορειοδυτικό τμήμα του Ινδικού ωκεανού μεταξύ Ινδίας, Αραβικής χερσονήσου και Ανατολικής Αφρικής. Ονομάζεται επίσης και **Θάλασσα του Ομάν**.

Η επιφάνειά της είναι περίπου 3.862.000 τετρ. χιλιόμετρα. Το μέγιστο πλάτος της είναι περίπου 2.400 χιλιόμετρα και το μέγιστο βάθος της 4.652 μέτρα ή 15.262 πόδια στην αραβική λεκάνη. Στην θάλασσα αυτή εκβάλλουν πολλά ποτάμια με κυριότερο τον Ινδό ποταμό. Οι χώρες οι οποίες έχουν ακτές στην Αραβική Θάλασσα είναι η Ινδία, η Υεμένη, το Ομάν, το Πακιστάν, η Σρι Λάνκα, οι Μαλδίβες και η Σομαλία.

Πολλές εμπορικές διαδρομές διασχίζουν την Αραβική Θάλασσα από την αρχαιότητα, οι οποίες συνδέουν τη Μέση Ανατολή με την Ανατολική Αφρική, την Ινδία, τη Νοτιοανατολική Ασία και την Κίνα. Η θάλασσα αυτή αποτελεί το κύριο μέρος του ταξιδιού των πλοίων, το οποίο δρομολογείται στη γραμμή μεταξύ Ευρώπης και Ινδίας μέσω του καναλιού του Σουέζ, το οποίο ενώνει τη Μεσόγειο με την Ερυθρά Θάλασσα.