Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Πρωτοεπιστήμη

Ως **πρωτοεπιστήμη** εννοείται εκείνος ο τομέας έρευνας που δεν έχει ακόμα αναπτυχθεί ως επιστήμη, αλλά διαθέτει τη δυνατότητα να εγκαθιδρυθεί ως επιστημονικά αποδεκτή. Υπό αυτή την έννοια όλες οι σύγχρονες επιστήμες υπήρξαν κάποτε πρωτοεπιστήμες, καθώς ξεκίνησαν ως υποθέσεις, γύρω από τις οποίες δημιουργήθηκε σταδιακά μέσω της παρατήρησης και της έρευνας το επιστημονικό τους κέλυφος.

Αντίθετα από την επιστήμη, η πρωτοεπιστήμη:

* πάσχει πιθανώς από έλλειψη γενικών θεωριών που ερμηνεύουν τις παρατηρήσεις
* λείπει το αναγκαίο σώμα μαρτυριών, βάσει των οποίων είναι δυνατόν να δοκιμαστούν οι θεωρίες
* είναι πιθανώς ασαφής ή μη μαθηματική

## Παραδείγματα

Για τους σκεπτικιστές πρωτοεπιστήμες χαρακτηρίζονται τομείς έρευνας όπως:

* Εξωβιολογία (η μελέτη της εξωγήινης βιολογίας)
* Μελλοντολογία
* Θεωρία υπερχορδών
* Γνωστική επιστήμη
* Εξελικτική ψυχολογία

Ανάλογα μάλιστα με τον ορισμό που δίνουν ορισμένοι στην λέξη *επιστήμη* πολλοί θεωρούν τις 'μαλακές' επιστήμες όπως η ανθρωπολογία, η ψυχολογία και τα οικονομικά ως πρωτοεπιστήμες.

## Πρωτοεπιστήμη κατά ψευδοεπιστήμης

Κατά την άποψη των σκεπτικιστών 'επιστημόνων' με δεδομένο το γεγονός ότι οι περισσότερες επιστήμες ξεκίνησαν ως πρωτοεπιστήμες, αρκετοί ψευδοεπιστήμονες περιγράφουν το έργο τους ως 'πρωτοεπιστημονικό', για να του προσδώσουν αέρα εγκυρότητας.

Είναι δύσκολη για τους σκεπτικιστές η διάκριση μεταξύ πρωτοεπιστήμης αλλά γενικώς αναγνωρίζουν την διαφορά στο γεγονός ότι η πρωτοεπιστήμη είναι πειραματική και υποθετική, εντέλει απόλυτα εξαρτώμενη από την επαλήθευση.

*το λήμμα αντλεί υλικό από το αντίστοιχο λήμμα του SepticWiki*
## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Πρωτοεπιστήμη στο Wikimedia Commons
* Λεξιλογικός ορισμός του πρωτοεπιστήμη  στο Βικιλεξικό
# Λεύκιππος

| Λεύκιππος |
| --- |
|  |
| Γενικές πληροφορίες |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Λεύκιππος (Αρχαία Ελληνικά)  |
| Γέννηση | 5ος αιώνας π.Χ. Μίλητος |
| Θάνατος | 5ος αιώνας π.Χ. Αρχαία Άβδηρα |
| Χώρα πολιτογράφησης | Μίλητος |
| Εκπαίδευση και γλώσσες |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Αρχαία ελληνικά |
| Πληροφορίες ασχολίας |
| Ιδιότητα | φιλόσοφος φυσικός |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Ο **Λεύκιππος** ήταν Έλληνας φιλόσοφος του 5ου αι. π.Χ. από τα Άβδηρα ή τη Μίλητο, εισηγητής της ατομικής θεωρίας, δάσκαλος του Δημόκριτου. Διατύπωσε πρώτος την υπόθεση ότι η ύλη αποτελείται από άτομα.

## Ατομική Θεωρία

Η ύλη κατά τον Λεύκιππο και τον Δημόκριτο αποτελείται από μικροσκοπικά, αόρατα, αιώνια, άφθαρτα, αμετάβλητα, αδιαίρετα σωμάτια, τα άτομα, τα οποία γεννήθηκαν αυτόματα και τυχαία. Τα άτομα δεν έχουν καμία ποιοτική διαφορά μεταξύ τους, παρά μόνο στο μέγεθος και στο σχήμα τους. Μεταξύ των ατόμων υπάρχει το κενό, ή το *μη ον* ή *μανόν*, το οποίο όμως έχει υλική υπόσταση. Λόγω της ύπαρξης του κενού, τα άτομα έχουν την ιδιότητα της κίνησης. Από τις συγκρούσεις των ατόμων δημιουργείται η ύλη. Οι δύο φιλόσοφοι πιστεύουν πως μέσω διαφόρων συνδυασμών, τα όμοια άτομα έλκονται, σχηματίζοντας σώματα.

## Κοσμολογία

Όπως αναφέρει ο Διογένης Λαέρτιος, ο Λεύκιππος και ο Δημόκριτος υποστηρίζουν πως οι συγκρούσεις των ατόμων δημιουργούν νέα σώματα αλλά και νέους Κόσμους. Πιστεύουν οτι υπάρχουν άπειροι Κόσμοι που δημιουργούνται από άπειρα σε πλήθος άτομα, με τυχαία μορφή.

Για το Σύμπαν, σύμφωνα με τον Αέτιο, οι δύο φιλόσοφοι υποστηρίζουν πως έχει σφαιρικό σχήμα.

Για τη Γη, ο Αριστοτέλης αναφέρει πως ο Λεύκιππος τη θεωρεί ακίνητη και στο κέντρο του Κόσμου, ενώ έχει σχήμα τυμπανώδες (σχήμα τυμπάνου).

## Παραπομπές

## Δείτε επίσης

* Αθεϊσμός στην Αρχαία Ελλάδα

## Βιβλιογραφία

* G. S. KIRK / J. E. RAVEN / MALCOLM SCHOFIELD, Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι, Μετάφραση Δημοσθένη Κούρτοβικ,εκδ.ΜΙΕΤ, Αθήνα,1988, 2006(4η εκδοση),σελ. 404-430
* Πανέρης, Ιωάννης, «Το πρόβλημα Λεύκιππος». Ελληνικά 32 (1980), 32-41.
# Ακτινοβολία υποβάθρου

Η ακτινοβολία υποβάθρου όπως την απεικόνισε το πρόγραμμα WMAP (2001-2010)
**Ακτινοβολία Υποβάθρου** ή **Κοσμική Ακτινοβολία Υποβάθρου** ονομάζεται το ίχνος, ή υπόλειμμα, της ακτινοβολίας που εξέπεμπε το σύμπαν όταν βρισκόταν σε κατάσταση εξαιρετικά μεγάλων θερμοκρασιών και πιέσεων. Αντιστοιχεί σε ακτινοβολία μέλανος σώματος, θερμοκρασίας 2,73 Κ (Kelvin) και έρχεται από όλες τις κατευθύνσεις. Παρουσιάζει μεγάλη ισοτροπία και ομοιογένεια. Η ύπαρξη μιας τέτοιας ακτινοβολίας είχε προβλεφθεί ήδη από το 1940 θεωρητικά από τον Τζορτζ Γκάμοφ και άλλους. Οι Άρνο Πενζίας (Penzias) και Ρόμπερτ Γουίλσον **(Robert Woodrow Wilson**) όμως ήταν αυτοί οι οποίοι επιβεβαίωσαν τις προβλέψεις. Το 1965 με τη βοήθεια μιας κερατοειδούς σχήματος κεραίας, την οποία οι ίδιοι κατασκεύασαν, ανακάλυψαν μια ακτινοβολία για την οποία αγνοούσαν την πηγή της, καθώς την λάμβαναν από κάθε κατεύθυνση. Υπολόγισαν πως η ακτινοβολία αυτή αντιστοιχούσε σε ακτινοβολία μελανού σώματος **3,5 K**. Την ονόμασαν *Ακτινοβολία Μικροκυμάτων*. Αργότερα, ο δορυφόρος COBE (Cosmic Backround Explorer) έκανε πιο λεπτομερείς μετρήσεις και υπολόγισε την θερμοκρασία στα 2,7 K, όπως σήμερα είναι γνωστό.

Ακριβέστερες μετρήσεις δίνουν για την ΚΑΥ θερμοκρασία μέλαν σώματος που αντιστοιχεί στους 2.72548±0.00057 K (βαθμούς Κέλβιν).

Ο λόγος dEν/dν παρουσιάζει μέγιστο στα 160.23 GHz, στα όρια τως μικροκυμματικών συχνοτήτων ,που αντιστοιχούν σε φωτόνια ενέργειας περίπου ίση με 6.626 ⋅ 10−4 eV.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Ακτινοβολία υποβάθρου στο Wikimedia Commons
# Νοητικό πείραμα

Το **νοητικό πείραμα** είναι ένα βοήθημα της σκέψης για να υποστηριχθεί, να αντικρουσθεί ή να επεξηγηθεί κάποια θεωρία. Έτσι κατασκευάζεται νοητικά μια κατάσταση που θα ήταν αδύνατον ή πολύ δύσκολο να υπάρξει στην πραγματικότητα, όπως, για παράδειγμα, ένα ταξίδι με την ταχύτητα του φωτός.

Η χρήση των νοητικών πειραμάτων στη φιλοσοφία αποτελεί μέρος της μεθοδολογίας που είναι γνωστή ως αναλυτική φιλοσοφία. Η μέθοδος που κυριαρχεί γενικά στα νοητικά πειράματα διατυπώνεται μέσω της ερώτησης «τι θα συνέβαινε εάν...;».

Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν επεξηγούσε συχνά τις ιδέες του μέσω νοητικών πειραμάτων.
Ένα νοητικό πείραμα αποτελείται γενικά από τρία στάδια:

* μια διατύπωση της θεωρητικής υπόθεσης
* μια περιγραφή μιας εξωπραγματικής κατάστασης
* μια δοκιμή της υπόθεσης

Πρέπει φυσικά να έχουμε πάντα κατά νου ότι ένα νοητικό πείραμα αποτελεί συχνά ένα παράδειγμα, και άρα δεν εξηγεί πλήρως την ιδέα από την οποία προκύπτει. Διάσημα νοητικά πειράματα από τον χώρο της φυσικής είναι, μεταξύ άλλων, το καράβι του Γαλιλαίου, ο δαίμονας του Μάξγουελ στη θερμοδυναμική, το παράδοξο των διδύμων του Λανζεβέν στην ειδική θεωρία της σχετικότητας, το παράδοξο του τρένου στην ειδική θεωρία της σχετικότητας, η γάτα του Σρέντιγκερ στην κβαντική μηχανική. Και στην φιλοσοφία συναντάμε νοητικά πειράματα, όπως για παράδειγμα το παράδοξο του Ζήνωνα, το σπήλαιο του Πλάτωνα, το δαχτυλίδι του Γύγη (επίσης του Πλάτωνα), ο κακός δαίμων του Ρενέ Ντεκάρτ (Καρτέσιος) και άλλα.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Νοητικό πείραμα στο Wikimedia Commons
# Κομητεία Τέρι (Τέξας)

| Κομητεία Τέρι |
| --- |
|  |
|  |
| Χώρα | Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής |
| Διοικητική υπαγωγή | Τέξας |
| Πρωτεύουσα | Μπράουνφιλντ |
| Ίδρυση | 1876 |
| Ονομάστηκε από | Benjamin Franklin Terry |
| Έκταση | 2.308 km² |
| Πληθυσμός | 11.831 (1  Απριλίου 2020) |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 33°10′12″N 102°20′24″W |
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος |
|  Σχετικά πολυμέσα |
| δεδομένα () |

Η **Κομητεία Τέρι** (αγγλικά: *Terry County*‎‎) είναι κομητεία στην πολιτεία του Τέξας των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά την απογραφή του 2020, είχε πληθυσμό 11,831 κατοίκους. Η διοικητική πρωτεύουσα (*έδρα*) είναι το Μπράουνφιλντ. Η κομητεία ιδρύθηκε το 1876 από τμήμα της κομητείας Μπέξαρ.

## Γεωγραφία

Σύμφωνα με το Γραφείο Απογραφής των ΗΠΑ, η κομητεία έχει συνολική έκταση 891 τετραγωνικά μίλια (2.310 km2), εκ των οποίων 889 τετραγωνικά μίλια (2.300 km2) είναι ξηρά και 2,1 τετραγωνικά μίλια (5,4 km2) (0,2%) καλύπτονται από νερό.

### Γειτονικές κομητείες

* Κομητεία Χόκλεϊ (βόρεια)
* Κομητεία Λάμποκ (βορειοανατολικά)
* Κομητεία Λυνν (ανατολικά)
* Κομητεία Ντόσον (νοτιοανατολικά)
* Κομητεία Γκέινς (νότια)
* Κομητεία Γιοακούμ (δυτικά)
* Κομητεία Κόχραν (βορειοδυτικά)

## Παραπομπές
# Αξιοπρεπής θάνατος

Ο **αξιοπρεπής θάνατος** ή **το να πεθάνει κανείς με αξιοπρέπεια** είναι μια ευρεία και συχνά αμφιλεγόμενη ηθική έννοια που αναφέρεται στη διαδικασία του τέλους της ζωής με αποφυγή του πόνου και διατήρηση του ελέγχου και της αυτονομίας του ατόμου. Γενικά θεωρείται ως προέκταση της έννοιας της αξιοπρεπούς ζωής, σύμφωνα με την οποία τα άτομα διατηρούν την αξιοπρέπειά τους και την ελευθερία τους έως τη λήξη της ύπαρξής τους.

Αν και ένας αξιοπρεπής θάνατος μπορεί να είναι φυσικός και χωρίς καμία μορφή βοήθειας, το συγκεκριμένο έννοια συνδέεται συχνά με το δικαίωμα στο θάνατο, καθώς και με την υποστήριξη της νομιμοποίησης πρακτικών όπως η ευθανασία, η υποβοηθούμενη αυτοκτονία, η τελική καταστολή ή η άρνηση ιατρικής φροντίδας. Σύμφωνα με τους υποστηρικτές αυτών των πρακτικών, η δυνατότητα εφαρμογής τους είναι εκείνη που θα μπορούσε να διασφαλίσει έναν αξιοπρεπή θάνατο, επιτρέποντας την ελεύθερη λήψη αποφάσεων μέχρι την τελευταία στιγμή και αποφεύγοντας μια περιττή αγωνία.

## Δείτε επίσης

* Θάνατος
* Υποβοηθούμενος θάνατος

## Παραπομπές
# Ανθρωποθυσία

Η μούμια "La Doncella" (η παρθένα). Ένα από τα τρία παιδιά που βρέθηκαν κατεψυγμένα στην κορυφή του ηφαιστείου Γιουγιαϊγιάκο στη βορειοδυτική Αργεντινή. Τα τρία παιδιά αποτέλεσαν θυσία κατά την τελετή των Ίνκας, Κάπακ Κότσα.
Με τον όρο **ανθρωποθυσία** εννοείται στο ανθρωπολογικό και θρησκειολογικό εννοιολογικό πλαίσιο η θυσία ανθρώπινων πλασμάτων χάριν της συλλογικής ευημερίας της κοινότητας, είτε χάριν της συντήρησης ενός ταμπού, προς τη θεότητα που απαιτεί τη θυσία. Οι διάφορες μυθολογίες στις οποίες ακόμη και σύγχρονα θρησκευτικά σχήματα εξιστορούν τέτοιου είδους ανθρωποθυσίες, όπως για παράδειγμα η θυσία του Ισαάκ ή η θυσία της Ιφιγένειας, ουσιαστικά περιγράφουν μία τελετουργική πράξη θανάτωσης, θύμα της οποίας είναι αποκλειστικά ο άνθρωπος. Σε ορισμένες περιπτώσεις η έννοια της θυσίας συνδέεται με την αναγνώριση του αίματος ως ιερής ζωικής δύναμης. Σημαντικό ρόλο έπαιζαν οι ανθρωποθυσίες στον πολιτισμό των Αζτέκων, εφόσον πιστευόταν ότι χωρίς αυτές ο ήλιος δεν θα ανέτελλε και η ανθρωπότητα θα χανόταν.

## Παραπομπές σημειώσεις
# Ομόρρυθμη Εταιρεία

Η **ομόρρυθμη εταιρεία** (**Ο.Ε.**) θεωρείται είναι ένα νομικό πρόσωπο, που συνιστάται μεταξύ δύο ή περισσότερων προσώπων, φυσικών ή νομικών, που έχουν σκοπό να συνεμπορεύονται υπό εταιρική επωνυμία. Την ομόρρυθμη εταιρεία ιδρύουν τουλάχιστον δύο εταίροι, εισφέροντας όσο κεφάλαιο τους χρειάζεται ή όσο διαθέτουν, χωρίς να δεσμεύονται για συγκεκριμένο ποσό από τον νόμο. Οι λεπτομέρειες της συνεργασίας τους αναφέρονται στο συμβολαιογραφικό έγγραφο, που λέγεται καταστατικό. Το καταστατικό, με τη δημοσίευση του οποίου τυπικά ιδρύεται η Ο.Ε., αναφέρει τους όρους συνεργασίας, δηλαδή τι κεφάλαιο εισέφεραν οι εταίροι, πώς θα μοιράζονται τα κέρδη, ποιο θα είναι το αντικείμενο της Ο.Ε., η επωνυμία της, η έδρα της, η διάρκεια συνεργασίας κτλ.

Χαρακτηριστικό γνώρισμα της Ο.Ε., που τη διαφοροποιεί μάλιστα από άλλες προσωπικές εταιρείες, είναι η ευθύνη των εταίρων, που είναι ίδια για όλους. Καθένας ευθύνεται με όλη του την περιουσία και για το σύνολο των υποχρεώσεων της εταιρείας, όποιο και αν είναι το ύψος της συμμετοχής του στο κεφάλαιο. Στη διοίκηση συμμετέχουν ισότιμα όλοι οι εταίροι, ενώ η πιστοληπτική ικανότητα, λόγω του τρόπου κατανομής της ευθύνης, είναι αρκετά υψηλή.

## Βασικά Χαρακτηριστικά

Οι εταίροι της ομόρρυθμης εταιρείας ευθύνονται με ολόκληρη την περιουσία τους για όλες τις υποχρεώσεις της εταιρείας, με αλληλέγγυα ευθύνη τους. Με τη λύση της εταιρείας δεν παύει η ευθύνη τους. Η ομόρρυθμη εταιρεία δεν χρειάζεται συμβολαιογραφικό έγγραφο για την κατάρτισή της, αντιθέτως αρκεί ένα ιδιωτικό συμφωνητικό.

## Διαδικασία σύστασης

Το καταστατικό αποτελεί το έγγραφο της συστάσεως της εταιρείας αλλά επίσης προδιαγράφει και όλα τα βασικά θέματα που αφορούν στις σχέσεις των μετόχων, στη διοίκηση της εταιρείας, σε θέματα που αφορούν τη διάρκεια ζωής της αλλά και τη διάλυσή της. Το καταστατικό υπογράφεται από όλους τους εταίρους και δεν χρειάζεται να συνταχθεί από ή να υπογραφεί σε συμβολαιογράφο.

Το επιμελητήριο, εφόσον ελέγξει την επωνυμία και το διακριτικό τίτλο, θεωρεί το καταστατικό για τον έλεγχο του δικαιώματος χρήσης της Επωνυμίας και Διακριτικού τίτλου.

### Δ.Ο.Υ. έδρας

Το καταστατικό της ομόρρυθμης εταιρίας, μετά την υπογραφή του και πριν
δημοσιευθεί στο Πρωτοδικείο, προσκομίζεται στο Επιμελητήριο της έδρας της, όπου
εγγράφεται στα βιβλία επωνυμιών η εταιρική επωνυμία, και στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. για
την καταβολή του νόμιμου φόρου.

Ειδικότερα, η εταιρία αυτή υπόκειται σε αναλογικό φόρο, που υπολογίζεται
σε 1% επί της πραγματικής αξίας των εταιρικών εισφορών και που καταβάλλεται
μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από την υποβολή της σχετικής δήλωσης και πάντοτε πριν
τη δημοσίευση του καταστατικού στο Πρωτοδικείο. Επίσης, καταβάλλεται 0,50% επί
του κεφαλαίου υπέρ ΤΣΝ (Ταμείο Συντάξεως Νομικών).

### Πρωτοδικείο έδρας

Δύο αντίγραφα του καταστατικού κατατίθενται στο Πρωτοδικείο έδρας για δημοσίευση. Η δημοσίευση αυτή αποτελεί την πράξη ίδρυσης-σύστασης της Ο.Ε.

### Επιμελητήριο

Εντός δύο μηνών από τη σύσταση της εταιρείας πρέπει να εγγραφεί η εταιρεία στο οικείο επιμελητήριο.

## Παραπομπές
# Συναινετική λήψη αποφάσεων

Μια επαγγελματική συνάντηση Quaker
 Μέλη της Συνέλευσης του Κολλεγίου Shimer επιτυγχάνουν συναίνεση μέσω συζήτησης
**Η λήψη αποφάσεωνσυναίνεσης** ή η **πολιτική συναίνεσης** (συχνά συντομογραφείται σε *συναίνεση* ) είναι διαδικασίες ομαδικής λήψης αποφάσεων στις οποίες οι συμμετέχοντες αναπτύσσουν και αποφασίζουν σχετικά με προτάσεις με στόχο ή απαίτηση, αποδοχής από όλους. Η εστίαση στην επίτευξη συμφωνίας της υπερπλειοψηφίας και στην αποφυγή της μη παραγωγικής γνώμης, διαφοροποιεί τη συναίνεση από την ομοφωνία, η οποία απαιτεί από όλους τους συμμετέχοντες να υποστηρίξουν μια απόφαση.

## Συναίνεση

Η λέξη *consensus* προέρχεται από τα λατινικά που σημαίνει «συμφωνία», η οποία με τη σειρά της προέρχεται από το *consentire*, που σημαίνει «αισθανόμαστε μαζί». Η έννοια και η χρήση του σχετίζονται τόσο με μια γενικά αποδεκτή γνώμη όσο και με τη σύναψη απόφασης που βασίζεται σε συλλογική σύμβαση. Τόσο η διαδικασία όσο *και* το αποτέλεσμα της συναινετικής λήψης αποφάσεων αναφέρονται ως *συναίνεση* (π.χ. " *με* συναίνεση" *και* "συναίνεση" αντίστοιχα).

## Στόχοι

Τα χαρακτηριστικά της συναινετικής λήψης αποφάσεων περιλαμβάνουν:

* *Συνεργασία* : Οι συμμετέχοντες συμβάλλουν σε μια κοινή πρόταση και τη διαμορφώνουν σε μια απόφαση που ανταποκρίνεται όσο το δυνατόν περισσότερο στις ανησυχίες όλων των μελών της ομάδας.
* *Συνεργασία* : Οι συμμετέχοντες σε μια αποτελεσματική διαδικασία συναίνεσης θα πρέπει να προσπαθούν να λάβουν την καλύτερη δυνατή απόφαση για την ομάδα και όλα τα μέλη της, αντί να ανταγωνίζονται για προσωπικές προτιμήσεις.
* *Ισότητα* : Σε όλα τα μέλη ενός συναινετικού οργάνου λήψης αποφάσεων θα πρέπει να παρέχεται, όσο το δυνατόν περισσότερο, ίση συμβολή στη διαδικασία. Όλα τα μέλη έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν και να τροποποιήσουν προτάσεις.
* *Συμπερίληψη* : Θα πρέπει να συμμετέχουν όσο το δυνατόν περισσότεροι ενδιαφερόμενοι σε μια συναινετική διαδικασία λήψης αποφάσεων.
* *Συμμετοχή* : Η διαδικασία συναίνεσης θα πρέπει να ζητά ενεργά τη συμβολή και τη συμμετοχή όλων των υπευθύνων λήψης αποφάσεων.

## Παραπομπές
# Αναρχοφεμινισμός

Ο **Αναρχοφεμινισμός** συνδυάζει τον αναρχισμό με τον φεμινισμό. Ο όρος επινοήθηκε, και η φιλοσοφία του κατάγεται, από το δεύτερο κύμα φεμινισμού κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’60.

Οι αναρχοφεμινιστές θεωρούν την πατριαρχία ως μια εκδήλωση ιεραρχίας και έτσι ως ένα θεμελιώδες πρόβλημα της κοινωνίας. Οι αναρχο-φεμινιστές πιστεύουν ο αγώνας ενάντια στην πατριαρχία είναι αναπόσπαστο κομμάτι της πάλης των τάξεων και του αναρχικού αγώνα ενάντια στο κράτος.

Ο αναρχοφεμινισμός έλαβε την έμπνευσή του από συγγραφείς και θεωρητικούς των αρχών του 20ου αιώνα όπως η Έμμα Γκόλντμαν και η *Voltairine de Cleyre*. Η φεμινίστρια του πρώτου κύματος *Mary Wollstonecraft* είχε πρωτοαναρχικές ιδέες. Κατά τη διάρκεια του Ισπανικού εμφύλιου πολέμου, μια αναρχική και φεμινιστική ομάδα, οι “*Ελεύθερες Γυναίκες*”, οργανώθηκε για την υπεράσπιση αναρχικών και φεμινιστικών ιδεών.

Οι αναρχοφεμινιστές κριτικάρουν τις ιδέες πολλών από τους παραδοσιακούς αναρχικούς θεωρητικούς όπως οι Πιέρ-Ζοζέφ Προυντόν και Μιχαήλ Μπακούνιν. Αυτοί έβλεπαν την πατριαρχία ως ένα ελάσσον πρόβλημα που είναι αναπόσπαστο μόνο στον καπιταλισμό και θα εξαφανιστεί μαζί με τον καπιταλισμό, ή όπως στη περίπτωση του Προυντόν έφταναν να υποστηρίζουν την πατριαρχία (ο Προυντόν έβλεπε την οικογένεια ως την πιο βασική μονάδα της κοινωνίας και της ηθικότητάς της και πίστευε πως οι γυναίκες είχαν την ευθύνη να εκπληρώσουν έναν παραδοσιακό ρόλο εντός της οικογένειας).

Σύμβολο του αναρχοφεμινισμού.
## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Αναρχοφεμινισμός στο Wikimedia Commons
* Λεξιλογικός ορισμός του αναρχοφεμινισμός  στο Βικιλεξικό
* Anarcha.org
* Anarcha-Feminist Infoshop Page
* *Sex, Race and Class* της Selma James
* ROAD Collective Ontario Anarchist Networking Resource.
# Σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας

|  |
| --- |
| Ακτινογραφία ατόμου με ARDS όπου εμφανίζεται εκτατεμένη όψη θολής υάλου και στους δύο πνεύμονες |
| Συμπτώματα | Δύσπνοια, Ταχύπνοια, κυάνωση |
| Συνήθης έναρξη | Εντός εβδομάδας |
| Διαγνωστική μέθοδος | Αναλογία PaO2/FiO2 λιγότερο από 300 mmHg |
| Διαφορική διάγνωση | Καρδιακή ανεπάρκεια |
| Πρόγνωση | 35 έως 50% πιθανότητα θανάτου |
| Νοσηρότητα | 3 εκατομμύρια ετησίως |

 Το **σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσφορίας** (**ARDS**) είναι ένας τύπος αναπνευστικής ανεπάρκειας, εξαιρετικά επικίνδυνης για τη ζωή, που χαρακτηρίζεται από ταχεία εμφάνιση ευρείας φλεγμονής στους πνεύμονες. Τα συμπτώματα του περιλαμβάνουν δύσπνοια, γρήγορη αναπνοή και μπλε χρώμα του δέρματος. Η δραστική μείωση της ποιότητας ζωής είναι σχεδόν αναπόφευκτη για όσους καταφέρνουν να επιβιώσουν αυτού του συνδρόμου.

Αιτίες μπορεί να περιλαμβάνουν σηψαιμία, παγκρεατίτιδα, τραύμα, πνευμονία και εισρόφηση . Ο υποκείμενος μηχανισμός περιλαμβάνει διάχυτη βλάβη στα κύτταρα τα οποία σχηματίζουν το φράγμα των μικροσκοπικών σάκων αέρα των πνευμόνων, δυσλειτουργία επιφανειοδραστικού παράγοντα, ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος και δυσλειτουργία της ρύθμισης της πήξης του αίματος. Ως αποτέλεσμα, το ARDS μειώνει την ικανότητα των πνευμόνων να ανταλλάσσουν οξυγόνο και διοξείδιο του άνθρακα. Η διάγνωση βασίζεται σε αναλογία PaO2/FiO2 μικρότερη από 300 mmHg, παρά την PEEP άνω των 5 cm H2O. Σχετιζόμενο με την καρδιά πνευμονικό οίδημα, ως αιτία, πρέπει να αποκλειστεί.

Η πρωτογενής θεραπεία περιλαμβάνει μηχανικό αερισμό μαζί με θεραπείες που κατευθύνονται στην υποκείμενη αιτία. Οι στρατηγικές εξαερισμού περιλαμβάνουν τη χρήση χαμηλών όγκων και χαμηλών πιέσεων. Εάν η οξυγόνωση παραμένει ανεπαρκής, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ελιγμοί πρόσληψης πνεύμονα και νευρομυικοί αναστολείς. Εάν αυτό είναι ανεπαρκές, η εξωσωματική οξυγόνωση μεμβράνης μπορεί να είναι μια επιλογή. Το σύνδρομο συνδέεται με ποσοστό θανάτου μεταξύ 35% και 50%.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, το ARDS επηρεάζει περισσότερα από 3 εκατομμύρια ανθρώπους ετησίως. Η κατάσταση περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1967. Αν και η ορολογία του «συνδρόμου αναπνευστικής δυσχέρειας ενηλίκων» χρησιμοποιείται μερικές φορές για να διαφοροποιήσει το ARDS από το «σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας βρέφους » στα νεογνά, η διεθνής συναίνεση είναι ότι το «σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας» είναι ο καλύτερος όρος επειδή το ARDS μπορεί να επηρεάσει ανθρώπους όλων των ηλικιών. Υπάρχουν τροποποιημένα διαγνωστικά κριτήρια για παιδιά και περιοχές του κόσμου με λιγότερους πόρους.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* ARDSNet - το δίκτυο ARDS NIH / NHLBI
* Κέντρο υποστήριξης ARDS - πληροφορίες για ασθενείς με ARDS
# Πνευμονική εμβολή

Αξονική τομογραφία θώρακα με σκιαγραφικό, όπου διακρίνονται ελλείμματα πλήρωσης των πνευμονικών αρτηριών.
Η **πνευμονική εμβολή** (ΠΕ) είναι η απόφραξη μιας αρτηρίας στους πνεύμονες από μια ουσία που έχει μετακινηθεί από άλλα μέρη του σώματος μέσω της κυκλοφορίας του αίματος (εμβολή). Τα συμπτώματα μιας πνευμονικής εμβολής μπορεί να περιλαμβάνουν δυσκολία στην αναπνοή, πόνο στο στήθος ιδιαίτερα κατά την αναπνοή και βήχα με αίμα. Μπορεί επίσης να υπάρχουν συμπτώματα θρόμβου στο πόδι, όπως ένα κόκκινο, ζεστό, πρησμένο και επώδυνο πόδι. Σημάδια πνευμονικής εμβολής περιλαμβάνουν χαμηλά επίπεδα οξυγόνου στο αίμα, ταχεία αναπνοή, γρήγορο καρδιακό ρυθμό και μερικές φορές ήπιο πυρετό. Οι σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσουν σε λιποθυμία, ασυνήθιστα χαμηλή αρτηριακή πίεση και αιφνίδιο θάνατο.

Η πνευμονική εμβολή συνήθως προκύπτει από ένα θρόμβο αίματος στο πόδι που μετακινείται στον πνεύμονα. Ο κίνδυνος θρόμβων αίματος αυξάνεται από τον καρκίνο, την παρατεταμένη ανάπαυση στο κρεβάτι, το κάπνισμα, το εγκεφαλικό επεισόδιο, ορισμένες γενετικές καταστάσεις, φάρμακα με οιστρογόνα, η εγκυμοσύνη, η παχυσαρκία και μετά από κάποιους τύπους χειρουργικών επεμβάσεων. Ένα μικρό ποσοστό των περιπτώσεων οφείλεται στην εμβολή του αέρα, λίπους ή του αμνιακού υγρού. Η διάγνωση βασίζεται στα σημεία και συμπτώματα σε συνδυασμό με τα αποτελέσματα των εξετάσεων. Εάν ο κίνδυνος είναι χαμηλός, μια εξέταση αίματος γνωστή ως D-διμερή μπορεί να αποκλείσει την κατάσταση. Διαφορετικά, μια αξονική πνευμονική αγγειογραφία, ένα σπινθηρογράφημα αερισμού και αιμάτωσης του πνεύμονα ή υπερηχογράφημα των ποδιών μπορεί να επιβεβαιώσει τη διάγνωση. Μαζί, η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση και η πνευμονική εμβολή είναι γνωστές ως φλεβική θρομβοεμβολική νόσος (VTE).

Οι προσπάθειες για την πρόληψη της πνευμονικής εμβολής περιλαμβάνουν την έναρξη της κινητοποίησης το συντομότερο δυνατόν μετά από χειρουργική επέμβαση, τις ασκήσεις κάτω άκρων κατά τη διάρκεια περιόδων ακινητοποίησης και τη χρήση αντιπηκτικών μετά από κάποιους τύπους χειρουργικών επεμβάσεων. Η θεραπεία περιλαμβάνει αντιπηκτικά όπως η ηπαρίνη, η βαρφαρίνη ή ένα από τα από του στόματος νεότερα αντιπηκτικά (DOAC). Αυτά συνιστώνται για τουλάχιστον τρεις μήνες. Οι σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να απαιτούν θρομβόλυση με τη χρήση φαρμάκων όπως ο ιστικός ενεργοποιητής πλασμινογόνου (tPA) που χορηγείται ενδοφλέβια ή μέσω καθετήρα, και μερικοί μπορεί να χρειαστούν χειρουργική επέμβαση (πνευμονική θρομβοεκτομή). Εάν τα αντιπηκτικά δεν είναι κατάλληλα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα προσωρινό φίλτρο κάτω κοίλης φλέβας.

Η πνευμονική εμβολή επηρεάζει περίπου 430.000 άτομα κάθε χρόνο στην Ευρώπη. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, εμφανίζονται κάθε χρόνο ανάμεσα στις 300.000 και 600.000 περιστατικά, με αποτέλεσμα μεταξύ 50.000 και 200.000 θανάτους. Η συχνότητα είναι παρόμοια σε άντρες και γυναίκες και αυξάνει όσο οι άνθρωποι γερνούν.

## Παραπομπές