# 1905

| Το 1905 σε άλλα ημερολόγια |
| --- |
| Γρηγοριανό ημερολόγιο | 1905 *MCMV* |
| Ελληνικό αλφάβητο | ,ΑϠΕ´ |
| Ab urbe condita | 2658 |
| Αρμενικό ημερολόγιο | 1354 *ԹՎ ՌՅԾԴ* |
| Κινεζικό ημερολόγιο | 4601 – 4602 *甲辰 – 乙巳* |
| Αιθιοπικό ημερολόγιο | 1897 – 1898 |
| Εβραϊκό ημερολόγιο | 5665 – 5666 |
| Περσικό ημερολόγιο | 1283 – 1284 |
| Ισλαμικό ημερολόγιο | 1323 – 1324 |
| Ινδουιστικά ημερολόγια |
| *Βικράμ Σαμβάτ* | 1960 – 1961 |
| *Σάκα Σαμβάτ* | 1827 – 1828 |
| *Κάλι Γιούγκα* | 5006 – 5007 |

*Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1905 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο*

## Γεγονότα

### Ιανουάριος

* 2 Ιανουαρίου - Ρωσοϊαπωνικός Πόλεμος: Η ρωσική φρουρά στο Πορτ Άρθουρ της Κίνας παραδίδεται στους Ιάπωνες.
* 12 Ιανουαρίου - Μακεδονικός αγώνας: Ελληνικό σώμα σαράντα περίπου αντρών (ανάμεσά τους και πρώην Αλβανοί αγροφύλακες από την περιοχή της Έδεσσας) μπαίνουν στο χωριό Ζορμπάτ (Μικρό Μοναστήρι), περίπου τριάντα πέντε χιλιόμετρα δυτικά της Θεσσαλονίκης, και σκοτώνουν το Βούλγαρο ιερέα και έναν από τους προκρίτους.
* 22 Ιανουαρίου - Ματωμένη Κυριακή: Μακελειό στην Αγία Πετρούπολη, όταν ειρηνικοί Ρώσοι διαδηλωτές με επικεφαλής τον Ρώσο ορθόδοξο ιερέα Γκεόργκι Γκαπόν δέχονται πυρά στα Χειμερινά Ανάκτορα. Το γεγονός θα προκαλέσει την αποτυχημένη Ρωσική επανάσταση του 1905.
* 26 Ιανουαρίου - Ανακαλύπτεται το μεγαλύτερο διαμάντι του κόσμου, το Κάλιναν, που ζυγίζει 3.106,75 καράτια (0,621350 κιλά), κοντά στην Πρετόρια στη Νότια Αφρική.

### Φεβρουάριος

* 12 Φεβρουαρίου - Ανοίγει ο καθεδρικός ναός του Κράισττσερτς στη Νέα Ζηλανδία.
* Ρωσοϊαπωνικός Πόλεμος: Αρχίζει η μάχη του Μούκντεν στη Μαντζουρία.
* 23 Φεβρουαρίου - Ο δικηγόρος του Σικάγου Πωλ Χάρρις και τρεις άλλοι επιχειρηματίες συναντιούνται για μεσημεριανό γεύμα και ιδρύουν το Ρόταρυ, την πρώτη λέσχη υπηρεσιών στον κόσμο.
* 23 Φεβρουαρίου - Ιδρύεται το Διεθνές Ρόταρυ.

### Μάρτιος

* 3 Μαρτίου - Ο τσάρος Νικόλαος Β΄ της Ρωσίας συμφωνεί να δημιουργηθεί μία εκλεγμένη συνέλευση (η Δούμα).
* 10 Μαρτίου - Ξεσπά στην Κρήτη η Επανάσταση του Θερίσου με αρχηγό τον Ελευθέριο Βενιζέλο.
* 25 Μαρτίου - Ιδρύεται ο Γυμναστικός Σύλλογος Διαγόρας Ρόδου.

### Απρίλιος

* 4 Απριλίου - Σεισμός στην Ινδία σκοτώνει 20.000 άτομα και καταστρέφει πολλά κτίρια.

### Μάιος

* 15 Μαΐου - Ιδρύεται το Λας Βέγκας όταν δημοπρατούνται 110 στρέμματα, που αργότερα θα γίνουν το κέντρο της πόλης.
* 28 Μαΐου - Ρωσοϊαπωνικός Πόλεμος: Η ναυμαχία της Τσουσίμα λήγει με την καταστροφή του ρωσικού στόλου της Βαλτικής από το αυτοκρατορικό ιαπωνικό ναυτικό.
* 31 Μαΐου - Ο πρωθυπουργός Θεόδωρος Δηλιγιάννης δολοφονείται έξω από τη Βουλή από τον χαρτοπαίκτη Αντώνη Γερακάρη. Αιτία, η απόφαση του Δηλιγιάννη να κλείσει τις χαρτοπαικτικές λέσχες.

### Ιούνιος

* 7 Ιουνίου - Το κοινοβούλιο της Νορβηγίας διαλύει την ένωση Σουηδίας-Νορβηγίας. Η απόφαση αυτή επικυρώθηκε με δημοψήφισμα στις 13 Αυγούστου του ίδιου έτους.
* 27 Ιουνίου - Κατά τη διάρκεια του Ρωσοϊαπωνικού Πολέμου, ξεσπά ανταρσία από τους ναύτες του ρωσικού θωρηκτού Ποτέμκιν.
* 30 Ιουνίου - Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν στέλνει για δημοσίευση στο *Annalen der Physik* το άρθρο *Περί της Ηλεκτροδυναμικής των Κινουμένων Σωμάτων*, με το οποίο εισάγει την ειδική σχετικότητα.

### Ιούλιος

### Αύγουστος

* 11 Αυγούστου - Ανοίγει ο κεντρικός σιδηροδρομικός σταθμός της Αμβέρσας.

### Σεπτέμβριος

* 1 Σεπτεμβρίου - Η Αλμπέρτα και το Σασκάτσουαν γίνονται επαρχίες του Καναδά.
* 5 Σεπτεμβρίου - Ρωσοϊαπωνικός Πόλεμος: Με τη μεσολάβηση του Αμερικανού προέδρου Θεόδωρου Ρούζβελτ, υπογράφεται στο Νιου Χάμσαϊρ των Η.Π.Α. η συνθήκη του Πόρτσμουθ, με την οποία τερματίζεται ο πόλεμος.
* 8 Σεπτεμβρίου - Σεισμός μεγέθους 7,1 Ρίχτερ κλονίζει την Καλαβρία στη νότια Ιταλία, σκοτώνοντας 557 άτομα.
* 11 Σεπτεμβρίου - Εκτροχιάζεται τρένο στη Νέα Υόρκη, σκοτώνοντας 13 άτομα.
* 15 Σεπτεμβρίου - Ο εικοσάχρονος Μακεδονομάχος Άρμεν Κούπτσιος οδηγείται από τους Τούρκους στον πλάτανο της πλατείας της Δράμας και εκτελείται με απαγχονισμό.
* 23 Σεπτεμβρίου - Η Νορβηγία και η Σουηδία καταλήγουν σε συμφωνία στο Κάρλσταντ για την ειρηνική διάλυση της ένωσης μεταξύ των δύο χωρών.
* 27 Σεπτεμβρίου - Το επιστημονικό περιοδικό *Χρονικά της Φυσικής* λαμβάνει έγγραφο από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν με τίτλο "Μήπως η αδράνεια ενός σώματος εξαρτάται από το ενεργειακό του περιεχόμενο;", παρουσιάζοντας την εξίσωση E=mc².

### Οκτώβριος

* 5 Οκτωβρίου - Ο Γουίλμπουρ Ράιτ πραγματοποιεί πτήση 24 μιλίων σε 39 λεπτά, ένα παγκόσμιο ρεκόρ που κράτησε έως το 1908.
* 30 Οκτωβρίου - Ο τσάρος Νικόλαος Β΄ της Ρωσίας χορηγεί στη Ρωσία το "Μανιφέστο της 17ης Οκτωβρίου".

### Νοέμβριος

* 12 Νοεμβρίου - Η Νορβηγία διεξάγει δημοψήφισμα που καταλήγει σε λαϊκή έγκριση της απόφασης του Κοινοβουλίου της Νορβηγίας να εξουσιοδοτήσει την κυβέρνηση να προσφέρει το θρόνο της πρόσφατα ανεξάρτητης χώρας.
* 17 Νοεμβρίου - Συνομολογείται η Ιαπωνο-Κορεατική συνθήκη του 1905 με την οποία η Αυτοκρατορία της Κορέας γίνεται προτεκτοράτο της Ιαπωνικής Αυτοκρατορίας.
* 18 Νοεμβρίου - Ο πρίγκιπας Κάρολος της Δανίας γίνεται βασιλιάς της Νορβηγίας ως Χάακον Ζ΄.
* 25 Νοεμβρίου - Ο πρίγκιπας Κάρολος της Δανίας φτάνει στη Νορβηγία για να στεφθεί βασιλιάς ως Χάακον Ζ΄ της Νορβηγίας.
* 28 Νοεμβρίου - Ο Ιρλανδός εθνικιστής Άρθουρ Γκρίφιθ ιδρύει το Σιν Φέιν ως πολιτικό κόμμα με κύριο στόχο την εγκαθίδρυση διπλής μοναρχίας στην Ιρλανδία.

### Δεκέμβριος

* 8 Δεκεμβρίου - Τη διακυβέρνηση της Ελλάδος ανέλαβε η Κυβέρνηση Γεωργίου Θεοτόκη.
* 9 Δεκεμβρίου - Πρεμιέρα της όπερας *Σαλώμη* του Ρίχαρντ Στράους στη Δρέσδη.
* Αρχίζει η βιομηχανική παραγωγή των λεπίδων και των ξυραφιών «Gillette».
* Κράιλ: Εφαρμογή της μετάγγισης του αίματος.
* Γκούσταβ Μάλερ: 6η συμφωνία, 7η συμφωνία «*Το Τραγούδι της νύχτας*».
* Κλωντ Ντεμπυσί: *Η Θάλασσα*, *Εικόνες* για πιάνο (α).
* Μωρίς Ραβέλ: *Αντικατοπτρισμοί*.
* Φραντς Λέχαρ: οπερέτα *Η Εύθυμη Χήρα*.
* Ισαάκ Αλμπένιθ: Ιμπέρια.
* Ιγκόρ Στραβίνσκι: 1η συμφωνία.
* Ο Γκαμπριέλ Φωρέ γίνεται διευθυντής του Ωδείου του Παρισιού.

## Γεννήσεις

* 1 Ιανουαρίου - Γεώργιος Μπλέσσας, Έλληνας στρατιωτικός
* 21 Ιανουαρίου - Κριστιάν Ντιόρ, Γάλλος σχεδιαστής μόδας
* 26 Ιανουαρίου - Τσαρλς Λέιν, Αμερικανός ηθοποιός
* 1 Φεβρουαρίου - Εμίλιο Τζίνο Σεγκρέ, Ιταλός φυσικός
* 2 Φεβρουαρίου - Άυν Ραντ, Ρωσίδα συγγραφέας
* 3 Φεβρουαρίου - Πάουλ Αρίστε, Εσθονός γλωσσολόγος
* 7 Φεβρουαρίου - Ουλφ φον Όιλερ, Σουηδός φυσιολόγος
* 13 Φεβρουαρίου - Σταμάτης Μανούσης, Έλληνας πολιτικός
* 10 Μαρτίου - Ρίτσαρντ Χάιντεν, Άγγλος ηθοποιός
* 12 Μαρτίου - Τακάσι Σιμούρα, Ιάπωνας ηθοποιός
* 14 Μαρτίου - Ραϋμόν Αρόν, Γάλλος φιλόσοφος
* 18 Μαρτίου - Ρόμπερτ Ντόνατ, Άγγλος ηθοποιός
* 19 Μαρτίου - Άλμπερτ Σπέερ, Γερμανός αρχιτέκτονας και αξιωματούχος των Ναζί
* 23 Μαρτίου - Λάλε Άντερσεν, Γερμανίδα τραγουδίστρια
* 26 Μαρτίου - Ουίλιαμ Κάγκνεϊ, Αμερικανός ηθοποιός
* 31 Μαρτίου - Ρόμπερτ Στίβενσον, Άγγλος σκηνοθέτης
* 23 Απριλίου - Κώστας Περρίκος, Έλληνας στρατιωτικός και αντιστασιακός
* 26 Απριλίου - Ζαν Βιγκό, Γάλλος σκηνοθέτης
* 30 Απριλίου - Σεργκέι Νικόλσκι, Ρώσος μαθηματικός
* 5 Μαΐου - Φλόιντ Γκόντφρεντσον, Αμερικανός σχεδιαστής κόμικς
* 10 Μαΐου - Μάρκος Βαμβακάρης, Έλληνας μουσικός
* 15 Μαΐου - Τζόζεφ Κότεν, Αμερικανός ηθοποιός
* 16 Μαΐου - Χένρι Φόντα, Αμερικανός ηθοποιός
* 24 Μαΐου - Μιχαήλ Σόλοχοφ, Ρώσος συγγραφέας
* 3 Ιουνίου - Τουπούα Ταμασέσε Μεαόλε, αρχηγός των Σαμόα
* 6 Ιουνίου - Χαράλαμπος Φραγκίστας, Έλληνας πολιτικός
* 20 Ιουνίου - Λίλιαν Χέλμαν, Αμερικανίδα θεατρική συγγραφέας
* 21 Ιουνίου - Ζαν-Πωλ Σαρτρ, Γάλλος φιλόσοφος
* 22 Ιουνίου - Κώστας Βικελίδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής
* 6 Ιουλίου - Χουάν Ο'Γκόρμαν, Μεξικανός αρχιτέκτονας
* 25 Ιουλίου - Ελίας Κανέττι, Βούλγαρος συγγραφέας
* 29 Ιουλίου - Νταγκ Χάμαρσκελντ, Σουηδός οικονομολόγος και διπλωμάτης
* 4 Αυγούστου - Σεΐχ Αμπέιντ Αμάνι Καρούμε, πρόεδρος της Ζανζιβάρης
* 5 Αυγούστου - Βασίλι Λεοντίεφ, Ρώσος οικονομολόγος
* 27 Αυγούστου - Άρης Βελουχιώτης, Έλληνας αντιστασιακός
* 27 Αυγούστου - Γεώργιος Θεοτοκάς, Έλληνας συγγραφέας
* 28 Αυγούστου - Ιωάννης Αποστόλου, Έλληνας τενόρος
* 3 Σεπτεμβρίου - Καρλ Ντέιβιντ Άντερσον, Αμερικανός φυσικός
* 5 Σεπτεμβρίου - Άρθουρ Κέσλερ, Ούγγρος συγγραφέας
* 18 Σεπτεμβρίου - Γκρέτα Γκάρμπο, Σουηδέζα ηθοποιός
* 26 Σεπτεμβρίου - Καρλ Ράπαν, Αυστριακός ποδοσφαιριστής και προπονητής
* 18 Οκτωβρίου - Ντίνος Ανδριανόπουλος, Έλληνας ποδοσφαιριστής
* 23 Οκτωβρίου - Φέλιξ Μπλοχ, Ελβετός φυσικός
* 4 Νοεμβρίου - Ζήσης Παπαλαζάρου, Έλληνας πολιτικός
* 6 Νοεμβρίου - Πιερ Τζεμαγιέλ, Λιβανέζος πολιτικός
* 11 Νοεμβρίου - Κονσταντίν Καντακουζηνός, Ρουμάνος αεροπόρος
* 19 Νοεμβρίου - Τόμι Ντόρσεϊ, Αμερικανός μουσικός και συνθέτης
* 5 Δεκεμβρίου - Ότο Πρέμινγκερ, Αμερικανός σκηνοθέτης
* 7 Δεκεμβρίου - Γκέραρντ Κάιπερ, Ολλανδός αστρονόμος
* 9 Δεκεμβρίου - Ντάλτον Τράμπο, Αμερικανός σεναριογράφος
* 17 Δεκεμβρίου - Σίμο Χέιχε, Φινλανδός σκοπευτής
* 24 Δεκεμβρίου - Χάουαρντ Χιουζ, Αμερικανός επιχειρηματίας, αεροπόρος και σκηνοθέτης
* Άρης Βλαχόπουλος, Έλληνας ηθοποιός
* Παύλος Δελαπόρτας, Έλληνας δικαστικός
* Ιάκωβος Διαμαντόπουλος, Έλληνας πολιτικός
* Ιερώνυμος Α', Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος
* Ηλίας Καζάκος, Έλληνας αξιωματικός του λιμενικού
* Λεωνίδας Κανελλόπουλος, Έλληνας βιομήχανος
* Ασπασία Καρατζά, πρώτη Μις Ελλάς
* Δημήτριος Κρόκος, Έλληνας πολιτικός
* Στέφανος Κωνσταντινίδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής
* Μιχάλης Λεκκός, Έλληνας ποδοσφαιριστής
* Ροβέρτος Μάλλιος Γκάλιτς, Έλληνας ποδοσφαιριστής
* Αλέξανδρος Μάνος, Έλληνας ιατρός
* Βασίλης Μεσολογγίτης, Έλληνας ηθοποιός
* Αντιγόνη Μεταξά, Ελληνίδα συγγραφέας
* Κώστας Μπέζος, Έλληνας τραγουδοποιός
* Θεοφύλακτος Παπακωνσταντίνου, Έλληνας πολιτικός
* Ανδρέας Στράτος, Έλληνας πολιτικός
* Αλέξανδρος Τσάτσος, Έλληνας βιομήχανος
* Βάσος Φαληρέας, Έλληνας γλύπτης
* Νίκος Φέρμας, Έλληνας ηθοποιός
* Παναγιώτης Χαρανής, Έλληνας βυζαντινολόγος
* Δημήτριος Χρυσαφίδης, Έλληνας μουσικός
* Θόδωρος Μορίδης Έλληνας ηθοποιός

## Θάνατοι

* 4 Φεβρουαρίου - Λουί-Ερνέστ Μπαριά, Γάλλος γλύπτης
* 9 Φεβρουαρίου - Άντολφ φον Μέντσελ, Γερμανός ζωγράφος
* 15 Φεβρουαρίου - Λιου Ουάλλας, Αμερικανός στρατιωτικός και πολιτικός
* 8 Μαρτίου - Άνθιμος Γιοβανόπουλος, Έλληνας αρχιμανδρίτης
* 24 Μαρτίου - Ιούλιος Βερν, Γάλλος συγγραφέας
* 8 Απριλίου - Αντώνιος Μηλιαράκης, Έλληνας γεωγράφος
* 18 Απριλίου - Χουάν Βαλέρα ι Αλκαλά Γκαλιάνο, Ισπανός συγγραφέας
* 31 Μαΐου - Θεόδωρος Δηλιγιάννης, Έλληνας πολιτικός
* 17 Ιουλίου - Χρήστος Χατζηδημητρίου, Έλληνας μακεδονομάχος
* 28 Αυγούστου - Ιωάννης Αποστόλου, Έλληνας τενόρος
* 18 Σεπτεμβρίου - Τζορτζ ΜακΝτόναλντ, Σκωτσέζος συγγραφέας
* 25 Οκτωβρίου - Δημοσθένης Δόγκας, Έλληνας πολιτικός
* 29 Οκτωβρίου - Ετιέν Ντεμαρτό, Καναδός αθλητής
* Μητροπολίτης Πισιδίας Γεράσιμος Γ΄
* Λέων Μ. Μελάς, Έλληνας πολιτικός

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  1905 στο Wikimedia Commons