# Έντι Ράμα

| Έντι Ράμα Edi Rama |
| --- |
| Ο Έντι Ράμα το 2024 |
| 33ος Πρωθυπουργός της Αλβανίας |
| **Εν ενεργείαΑνέλαβε καθήκοντα** 11 Σεπτεμβρίου 2013 |
| Πρόεδρος | Μπουγιάρ Νισάνι Ιλίρ Μέτα Μπαϊράμ Μπεγκάι |
| Προκάτοχος | Σαλί Μπερίσα |
| Πρόεδρος του Σοσιαλιστικού Κόμματος |
| **Εν ενεργείαΑνέλαβε καθήκοντα** 10 Οκτωβρίου 2005 |
| Προκάτοχος | Φατός Νάνο |
| 40ος Δήμαρχος Τιράνων |
| **Περίοδος** 11 Οκτωβρίου 2000 – 25 Ιουλίου 2011 |
| Προκάτοχος | Άλμπερτ Μπροίκα |
| Διάδοχος | Λουλζίμ Μπάσα |
| 22ος Υπουργός Πολιτισμού, Νεολαίας και Αθλημάτων |
| **Περίοδος** 2 Οκτωβρίου 1998 – 26 Οκτωβρίου 2000 |
| Πρωθυπουργός | Παντελί Μάικο Ιλίρ Μέτα |
| Προκάτοχος | Άρτα Δαδέ |
| Διάδοχος | Εσμεράλντα Ουρούτσι |
| Προσωπικά στοιχεία |
| Γέννηση | 4 Ιουλίου 1964 (1964-07-04), Τίρανα, Αλβανία |
| Εθνότητα |  Αλβανός |
| Υπηκοότητα |  Αλβανία |
| Πολιτικό κόμμα | Σοσιαλιστικό Κόμμα |
| Σύζυγος | Ματίλντα Μακότσι (1986–1991) Ντελίνα Φίτσο (1991–1997) Λίντα Μπάσα (από 2010) |
| Παιδιά | 2 |
| Συγγενείς | Κριστάκ Ράμα (πατέρας) |
| Κατοικία | Τίρανα |
| Σπουδές | Πανεπιστήμιο Τεχνών |
| Επάγγελμα | Πολιτικός, Συγγραφέας, Λέκτορας πανεπιστημίου, Δημοσιογράφος, Ζωγράφος |
| Βραβεύσεις | Επίτιμος πολίτης του Ολκινίου (2015) Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής (2017) Χρυσό Μετάλλιο Ανεξαρτησίας Τάγμα της Μινέρβας (2022) Τάγμα του Πρίγκηπα Γιάροσλαβ του Σοφού, 1η τάξη (28  Δεκεμβρίου 2023) Παγκόσμιος Δήμαρχος (2004) Ταξιάρχης του Τάγματος του Αγίου Καρόλου (10  Απριλίου 2019) |
| Θρήσκευμα | Καθολικός |
| Υπογραφή |  |
| Ιστοσελίδα |  |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Ο **Έντι Ράμα** (αλβανικά: *Edi Rama*‎‎, γεννηθείς ως **Εντβίν Κριστάκ Ράμα** αλβανικά: *Edvin Kristaq Kokot Rama*‎‎, Τίρανα, 4 Ιουλίου 1964), είναι Αλβανός πολιτικός ο οποίος υπηρετεί ως ο 33ος πρωθυπουργός της Αλβανίας από το 2013. Από το 2005 υπηρετεί και ως πρόεδρος του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Αλβανίας. Ήταν Υπουργός Πολιτισμού, Νεολαίας και Αθλημάτων στην κυβέρνηση του Φατός Νάνο από το 1998 μέχρι το 2000 και Δήμαρχος Τιράνων (αναγνωρισμένος διεθνώς για τη δουλειά του σχετικά με την αναμόρφωση της εικόνας της πρωτεύουσας της Αλβανίας) από το 2000 έως το 2011. Ο Ράμα ηγούταν ενός συνασπισμού συνολικά 37 αριστερών κομμάτων με την ονομασία «Συμμαχία για την Ευρωπαϊκή Αλβανία», με σύνθημα «Αναγέννηση» (Rilindje), που κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές του 2013, νικώντας το συντηρητικό μπλόκο του Σαλί Μπερίσα στις 23 Ιουνίου 2013. Ανέλαβε καθήκοντα στις 15 Σεπτεμβρίου 2013.

Ο Ράμα είναι ο μόνος Αλβανός πρωθυπουργός που έχει κερδίσει τέσσερις συνεχόμενες θητείες. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, η Αλβανία γνώρισε οικονομική ανάπτυξη, αλλά και δημοκρατική οπισθοδρόμηση, με διάφορες πηγές να περιγράφουν τη διακυβέρνησή του ως αυταρχική. Η Αλβανία συνεχίζει να χάνει πληθυσμό λόγω της μετανάστευσης.

## Βιογραφικά στοιχεία

Ο Έντι Ράμα γεννήθηκε στις 4 Ιουλίου 1964. Ο πατέρας του, Κριστάκ Ράμα (Kristaq Rama), καταγόταν από το Δυρράχιο και ήταν γλύπτης, ενώ η μητέρα του, Ανέτα Ράμα, καταγόταν από την περιοχή της Χειμάρρας και ήταν απόφοιτη ιατρικής. Ως έφηβος, ο Ράμα συμμετείχε στα αθλήματα ως παίκτης του *Δυναμό*, μιας μεγάλης αλβανικής ομάδας καλαθοσφαίρισης, ενώ υπήρξε και παίκτης της εθνικής αλβανικής ομάδας. Με την κατάρρευση του σοσιαλιστικού καθεστώτος στην Αλβανία, ενεπλάκη στα πρώτα δημοκρατικά κινήματα. Εντάχθηκε στο μαθητικό κίνημα από το οποίο και αποχώρησε σύντομα, λόγω διαφωνιών του με το Σαλί Μπερίσα. Ταυτόχρονα, εξέδωσε ένα βιβλίο με ποικίλες σημειώσεις μαζί με τον Αρντιάν Κλόσι με τίτλο *Refleksione* (Στοχασμοί), ενώ ήταν καθηγητής στην Ακαδημία Τεχνών της Αλβανίας. Αυτή την περίοδο αρραβωνιάστηκε και αργότερα παντρεύτηκε τη Ματίλντα Μακότσι, με την οποία έκανε ένα γιo, τον Γκρέγκορ Ράμα. Χώρισε με τη Μακότσι και το 1994 αποφάσισε να μεταναστεύσει στο εξωτερικό. Όταν έφτασε στη Γαλλία, γύρισε σελίδα αποφασίζοντας να γίνει καλλιτέχνης λαμβάνοντας μέρος σε πολλές εκθέσεις με το στενό του φίλο, Ανρί Σάλα. Τον Ιανουάριο του 1997, κατά τη διάρκεια ενός από τα ταξίδια του στην Αλβανία υπέστη σοβαρούς τραυματισμούς, αφού δέχτηκε σωματική κακοποίηση.

Το 1998, του ζητήθηκε από τον Πρωθυπουργό Φατός Νάνο, να γίνει Υπουργός Πολιτισμού. Ο Ράμα δέχτηκε και άμεσα έγινε γνωστός για την υπερβολή του με διάφορους τρόπους. Τον Οκτώβριο του 2000, έβαλε υποψηφιότητα και κέρδισε το χρίσμα του Δημάρχου των Τιράνων ως υποψήφιος του Σοσιαλιστικού Κόμματος ενάντια στον Μπεσνίκ Μουσταφάι. Μετά την έναρξη της θητείας του, ανέλαβε μια ριζική εκστρατεία ώστε να επιστρέψει μέρη του κέντρου των Τιράνων και τον ποταμό Λάνα στην αρχική τους μορφή κατεδαφίζοντας εκατοντάδες παράνομα κτίρια.

Το 2003, εμφανίστηκε ενώπιον του αλβανικό κοινοβουλίου σε μια εξεταστική επιτροπή για την κατάχρηση των κονδυλίων στο Δήμο Τιράνων. Κατά τη συνεδρίαση χρησιμοποίησε ένα μεγάφωνο ως ένδειξη διαμαρτυρίας. Η επιτροπή τελικά έκλεισε και ο Ράμα αθωώθηκε. Το 2003, κέρδισε δεύτερη θητεία νικώντας τον μεγάλο-δικηγόρο Σπαρτάκ Νγκέλα και μια τρίτη διαδοχική νικώντας τον εκπρόσωπο του Δημοκρατικού Κόμματος της Αλβανίας, Σοκόλ Ολντάσι. Κατά την τελευταία θητεία του ως δήμαρχος, οι αντίπαλοί του δημοσίευσαν κάποιες φωτογραφίες του Ράμα σε προσωπικές του στιγμές σε μια παραλία γυμνιστών στη Νότια Γαλλία.

Τον Οκτώβριο του 2005, ο Ράμα έγινε ο ηγέτης του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Αλβανίας μετά την παραίτηση του Φατός Νάνο. Ως Δήμαρχος συνέταξε το *Γενικό Σχέδιο Ανάπτυξης της Πόλης των Τιράνων* συμπεριλαμβανομένου και το σχέδιο της Πλατείας Σκεντέρμπεη. Το 2010, ο Ράμα παντρεύτηκε τη Λιντίτα Μπάσα (γνωστή και ως Λιντίτα Τζιλάρι), μια ακτιβίστρια της κοινωνίας των πολιτών. Στις δημοτικές εκλογές του 2011 έχασε με μικρή διαφορά από ένα νέο υποψήφιο του *Συνασπισμού του Κατοίκου*, Λουλζίμ Μπάσα. Οι εκλογές έλαβαν άσχημη κριτική από την τηλεόραση και από τη διεθνή κοινότητα, καθώς αποφασίστηκαν σε μια αμφισβητήσιμη δικαστική απόφαση. Η πρώτη καταμέτρηση ψήφων έδωσε στο Ράμα τη νίκη με περιθώριο 10 ψήφων, κατόπιν όμως η Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή αποφάσισε να ανοίξει τις κάλπες και να καταμετρήσει τα ψηφοδέλτια στις λάθος κάλπες. Το Νοέμβριο του 2011, ο Ράμα έκδωσε ένα βιβλίο με προβληματισμούς του στα χρόνια της θητείας του ως Δήμαρχος Τιράνων με τίτλο *Kurban* (Θύμα).

### Ενασχόληση με τη ζωγραφική

Ο Ράμα είναι επίσης πρωτουργός αρκετών προσωπικών του εκθέσεων στην Ευρώπη, στη Νότια και Βόρεια Αμερική, κ.ά. Οι προσωπικές του εκθέσεις συμπεριλαμβάνουν την Γκαλερί Γιάνος (Janos Gallery) στη Νέα Υόρκη το 1993, Πλας ντε Μεντιατέκ (Place de Mediatheque) στη Γαλλία το 1995, Παλέ Γιάλτα (Palais Jalta) στη Φρανκφούρτη το 1997, Ακούντ (Acud) στο Βερολίνο το 1993, στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας το 1994, στο Ισραήλ το 1995, στην Εθνική Πινακοθήκη της Αλβανίας το 1992 και στην Γκαλερί 21 (Gallery XXI) στην Αλβανία το 1992. Πλέον δεν είναι ενεργός ως καλλιτέχνης.

Το 2009, ο Ράμα εξέδωσε μια συλλογή προσωπικών του σημειώσεων και πινάκων σε ένα βιβλίο με τίτλο *Έντι Ράμα*.

## Δήμαρχος Τιράνων (2000–2011)

Η πιο αξιοσημείωτη επίδραση του Ράμα στα Τίρανα είναι η κατεδάφιση πολλών κτιρίων στην πόλη κατά τη διάρκεια της θητείας του ως δήμαρχος. Το σχέδιο *Επιστροφή στην Ταυτότητα* του Ράμα απάλλαξε την πόλη από πολλά παρανόμως κατασκευασμένα κτίρια σε δημοτικούς χώρους, όπως πάρκα και οι όχθες του Λάνα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ως δήμαρχος τον υπερασπιζόταν αρκετά ο τότε Πρωθυπουργός της Αλβανίας, Ιλίρ Μέτα, ο οποίος διοχέτευσε πολυάριθμα κονδύλια από την κεντρική κυβέρνηση στις αρχές των Τιράνων, επιτρέποντας στο Ράμα την εφαρμογή του κυρίου έργου καθαριότητας.

Σε μία προσπάθεια να πλατύνει τους δρόμους, επέτρεψε την κατεδάφιση ιδιωτικών ιδιοκτησιών ώστε να πεζοδρομηθούν με αποτέλεσμα να πλατύνουν οι δρόμοι. Έχει κατηγορηθεί για διαφθορά και κακοδιαχείριση των κονδυλίων από την αντιπολίτευση, συμπεριλαμβανομένης της διαφθοράς στην έκδοση των αδειών οικοδομής. Το σχέδιό του *Καθαριότητα και Πράσινο* είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία 96.700 τ.μ. πρασίνου και πάρκων και τη φύτευση σχεδόν 1.800 δέντρων στην πρωτεύουσα της Αλβανίας. Επιπλέον, έδωσε εντολή για το βάψιμο πολλών παλαιών κτιρίων με χρώματα που έχουν γίνει γνωστά ως *Χρώματα Έντι Ράμα* (πολύ ανοιχτό ροζ, κίτρινο, πράσινο, βιολετί). Οι επικριτές του Ράμα υποστηρίζουν ότι επικεντρώθηκε πολύ στις αισθητικές αλλαγές, μη επιλύοντας τεράστια προβλήματα όπως η έλλειψη πόσιμου νερού και ηλεκτροδότησης. Μέχρι και το τέλος της εντεκάχρονης θητείας του Ράμα ως δήμαρχος, το τρεχούμενο νερό συνέχισε να είναι διαθέσιμο μόνο 6 ώρες την ημέρα.

## Διακρίσεις

Ο Ράμα, ένας πρώην καλλιτέχνης, είχε να πει για τη δουλειά του ως δήμαρχος: "*Είναι η πιο συναρπαστική δουλειά στον κόσμο, διότι πρέπει να επινοήσω και να παλέψω για καλούς σκοπούς κάθε μέρα. Όντας Δήμαρχος των Τιράνων είναι η πιο εννοιολογική τέχνη. Είναι τέχνη σε ένα αγνό κράτος.*"

Τον Οκτώβριο του 2002, απονεμήθηκε στον Έντι Ράμα ένα βραβείο από τον Κόφι Ανάν υπό το πρίσμα της Διεθνούς Ημέρας για την Εξάλειψη της Φτώχειας.

Το 2003, ο Ράμα επιλέχθηκε να είναι επισκέπτης καθηγητής στο πρόγραμμα Επισκεπτών Καθηγητών Δημοσίων και Αστικών Υποθέσεων του Ρόμπερτ Γουντ στο Πανεπιστήμιο της Μασσαχουσέτης στη Βοστόνη, καθώς και στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ.

Το Δεκέμβριο του 2004, ο Ράμα ανακηρύχθηκε Παγκόσμιος Δήμαρχος 2004, σε ένα διεθνή διαγωνισμό που έλαβε χώρα πάνω από ένα χρόνο, βασισμένο σε απευθείας ψηφοφορία μέσω διαδικτύου, οργανωμένο από τη μη εμπορική οργάνωση *CITYMAYORS* με έδρα το Λονδίνο.

Ο Ράμα επιλέχθηκε από το Time Magazine ως ένας από τους Ευρωπαίους Ήρωες του 2005, φόρος τιμής που δίνεται από το περιοδικό σε 37 ανθρώπους που αλλάζουν τον κόσμο προς το καλύτερο.

## Πρόεδρος του Σοσιαλιστικού Κόμματος (2005–σήμερα)

Ο Έντι Ράμα με τον τότε Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών και Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Ευάγγελο Βενιζέλο στα Τίρανα τον Οκτώβριο του 2013
Ο Έντι Ράμα είναι επίσης ο επικεφαλής της αριστεράς στην Αλβανία. Έγινε επικεφαλής του Σ.Κ.Α. (Σοσιαλιστικό Κόμμα της Αλβανίας) τον Οκτώβριο του 2005. Στις βουλευτικές εκλογές του 2009, το ΣΚΑ παρότι συγκέντρωσε το μεγαλύτερο ποσοστό, είχε μόνο 65 από τις 140 έδρες στο κοινοβούλιο μη επιτρέποντάς του να σχηματίσει κυβέρνηση σύμφωνα με το εκλογικό σύστημα της Αλβανίας. Το Δημοκρατικό Κόμμα μαζί με το Σοσιαλιστικό Κίνημα για την Ενσωμάτωση σχημάτισαν συνασπισμό και κυβέρνηση, ενώ το ΣΚΑ ξεκίνησε μερικές διαδηλώσεις για "τη διαφάνεια της ψηφοφορίας".

Ο Ράμα δέχεται αρνητικές κριτικές από μια ομάδα πολιτικών του ΣΚΑ, όπως ο Φατός Νάνο, ο Αρμπέν Μαλάι, ο Καστριότ Ισλάμι και ο Άντις Χαρασάνι ότι ηγείται του κόμματος με αυταρχικές μεθόδους. Αυτές οι κατηγορίες μπορεί να υπάρχουν, γιατί έχει εξαιρέσει του Σοσιαλιστικού Κόμματος ιδρυτικά μέλη με τεράστιες συνεισφορές στο κόμμα χωρίς να εκτιμήσει τη σπουδαία συνεισφορά του Φατός Νάνο στο Σοσιαλιστικό Κόμμα. Το δεύτερο πιο ισχυρό άτομο στο ΣΚΑ είναι ο 59χρονος Γκραζμόζ Ρούτσι, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας και πρώην αρχηγός της μυστικής αστυνομίας στο σοσιαλιστικό καθεστώς στην Αλβανία.

Την 21η Ιανουαρίου 2011, ο Ράμα έλαβε μέρος στις διαδηλώσεις της αντιπολίτευσης, στις οποίες σκοτώθηκαν 4 άτομα και 150 τραυματίστηκαν. Πρόσφατα, ο Ράμα άρχισε να χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Twitter και το Facebook για να επικοινωνεί με τους ψηφοφόρους του και άλλους γενικότερα.

Το Μάιο του 2012 έβγαλε λόγο στην TED (*Technology, Entertainment, Design = Τεχνολογία, Ψυχαγωγία, Σχεδίαση*) στο TEDx στη Θεσσαλονίκη.

Τον Ιούνιο του 2013 κέρδισε στις βουλευτικές εκλογές του 2013, νικώντας τον Σαλί Μπερίσα.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Έντι Ράμα στο Wikimedia Commons