# Δελχί

| Δελχί |
| --- |
| Από πάνω, με τη φορά των δεικτών του ρολογιού: ο ναός του Λωτού, Μαυσωλείο Χουμαγιούν, Κονώτ Πλέις, ναός Ακσαρντχάμ, πύλη της Ινδίας |
| Δελχί
28°40′0″N 77°13′0″E |
|  |
| Χώρα |  Ινδία |
| Διοικητική υπαγωγή | National Capital Territory of Delhi |
| Ίδρυση | Δεκαετία του 500 π.Χ. |
| Διοίκηση |
| Έκταση | 177 |
| Πληθυσμός | 11.007.835 |
| Ζώνη ώρας | UTC+05:30 |
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Το **Δελχί** (προφέρεται και *Ντελχί*, *Ντεχλί* ή *Ντιλλί*) είναι η μεγαλύτερη μητρόπολη στην Ινδία από άποψη έκτασης και δεύτερη μεγαλύτερη από άποψη πληθυσμού, μετά τη Μουμπάι. Είναι η όγδοη μεγαλύτερη πόλη του κόσμου με 16,7 εκατομμύρια κατοίκους. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, στην ευρύτερη περιοχή της πόλης (Μητροπολιτική Περιοχή Πρωτευούσης) κατοικούν 21.753.486 άνθρωποι και ήταν η μεγαλύτερη της Ινδίας. Το όνομα Δελχί χρησιμοποιείται τόσο για τη μητρόπολη, όσο και την πρωτεύουσα της Ινδίας Νέο Δελχί, το οποίο βρίσκεται μέσα στον αστικό ιστό του Δελχί. Η πόλη είναι κτισμένη στις όχθες του ποταμού Τζάμνα, παραποτάμου του Γάγγη. Το Δελχί, αν και ομοσπονδιακό έδαφος, μοιάζει περισσότερο με πολιτεία, καθώς έχει δική του νομοθεσία, δικαστική αρχή και υπουργικό συμβούλιο στο οποίο άρχει ο πρωθυπουργός του Δελχί. Το Νέο Δελχί, πρωτεύουσα της Ινδίας διοικείται τόσο από την κυβέρνηση της Ινδίας, όσο και από την κυβέρνηση του Δελχί.

Η πόλη έχει μακραίωνη ιστορία, καθώς κατοικείται από τη δεύτερη χιλιετία προ Χριστού. Η πόλη ήταν γνωστή στους Άραβες και τους Πέρσες για τη μεγαλοπρέπειά της. Ήταν πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας Μουγκάλ, της οποίας έδρα ήταν το Κόκκινο Οχυρό. Η πόλη κατελήφθη το 1803 από τους Άγγλους. Οι Άγγλοι διατήρησαν στην εξουσία τον Μεγάλο Μογγόλο, ο οποίος ήταν κατ' όνομα αρχηγός της αυτοκρατορίας του Μεγάλου Μογγόλου μέχρι το 1857, οπότε και οι Ινδοί επαναστάτησαν και έσφαξαν τους χριστιανούς κατοίκους και κατέστρεψαν μέρος της πόλης. Οι Άγγλοι κατάφεραν να ανακαταλάβουν την πόλη και την ανακατασκεύασαν. Το 1877, η βασίλισσα Βικτωρία στέφθηκε αυτοκράτειρα των Ινδιών στο Δελχί. Διάλεξε την πόλη εξαιτίας της μακραίωνης ιστορίας της. Το 1911 άρχισε η ανοικοδόμηση του Νέου ή αυτοκρατορικού Δελχί, αλλά διακόπηκε εξαιτίας του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Η πόλη τελικά ολοκληρώθηκε το 1926.

Την πόλη εξυπηρετείται το αεροδρόμιο «Ίντιρα Γκάντι» και σε αυτή λειτουργεί μετρό. Το Δελχί είναι επίσης το κέντρο της Εθνικής Περιφέρειας Πρωτεύουσας (ΕΠΠ) που είναι μια μοναδική περιοχή 'διαπολιτειακού περιφερειακού σχεδιασμού' δημιουργημένη από τον Νόμο Συμβουλίου Σχεδιασμού της Εθνικής Περιφέρειας Πρωτεύουσας του 1985.

## Ετυμολογία

Υπάρχει ένας αριθμός μύθων και θρύλων που συνδέονται με τη προέλευση του ονόματος του Δελχί. Ένας από αυτός προέρχεται από το Ντίλλου ή Ντίλου, ένα βασιλιά που έχτισε μια πόλη σε αυτή τη τοποθεσία το 50 π.Χ. και την ονόμασε με παράγωγο του ονόματος του. Ένας άλλος μύθος ισχυρίζεται ότι το όνομα της πόλης βασίζεται στη λέξη ντίλι (χαλαρός) των Χίντι/Πρακρίτ και ότι χρησιμοποιήθηκε από τον Τομάρας για να αναφερθεί στην πόλη επειδή ο σιδερένιος πυλώνας του Δελχί είχε ένα αδύναμο θεμέλιο και έπρεπε να μετακινηθεί. Τα νομίσματα που κυκλοφορούσαν στην περιοχή όταν κυβερνούσε ο Τομάρας ονομάζονταν ντεχλιουάλ. Σύμφωνα με τον Μπαβίσια Πουράνα, ο βασιλιάς Πριθβιράτζα του Ιντραπράσθα έχτισε νέο φρούριο στη σύγχρονη περιοχή Πουράνα Κίλα προς όφελος των τεσσάρων καστών που ζούσαν στο βασίλειό του. Ο ίδιος διέταξε την κατασκευή μιας πύλης στο φρούριο και αργότερα την ονόμασε Οχυρό Ντεχάλι. Ορισμένοι ιστορικοί πιστεύουν ότι το όνομα προέρχεται από τη λέξη Ντίλι, ένα παράγωγο των Ινδουστανικών λέξεων ντεχλίζ ή ντεχάλι. Οι δύο όροι σημαίνουν «κατώφλι» ή «πύλη» - και συμβολίζουν τη πόλη ως πύλη προς τη Γαγγητική Πεδιάδα. Μια άλλη θεωρία υποδηλώνει ότι το αρχικό όνομα της πόλης ήταν το Ντιλίκα.

Ο λαός του Δελχί αναφέρεται στον εαυτό του με τα ονόματα Δελχιίτες ή Ντιλλιβάλας. Η πόλη αναφέρεται σε διάφορες φράσεις των βόρειων Ινδοάριων γλωσσών. Μερικά παραδείγματα είναι τα παρακάτω:

* *Άμπι Ντιλί ντουρ χέι* (अभी दिल्ली दूर है) ή, στα περσικά, *Χανούζ Ντεχλί ντουρ αστ (هنوز دلی دور است)*. Η φράση σημαίνει ότι το Δελχί είναι ακόμα μακριά. Η φράση χρησιμοποιείται για να δηλώσει ότι μια εργασία ή ένα ταξίδι βρίσκεται ακόμα μακριά από την ολοκλήρωση του.
* *Ντιλί ντιλουαλόν κα σεχρ* ή *Ντιλί Ντιλουαλόν κι*. Η σημασία της φράσης είναι η εξής: *Το Δελχί ανήκει στον μεγαλόκαρδο/αγαπημένο*.
* *Αάς-πάας μπάρσε, Ντιλλί πάνι τάρσε.* Κυριολεκτικά, η φράση σημαίνει *Βρέχει καταρρακτωδώς στα περίχωρα, ενώ το Δελχί είναι ξερό.* Αυτή η φράση είναι μια αναφορά για το περιοδικά ημίξηρο κλίμα του Δελχί. Η φράση έχει και προσωπική χρήση, όταν κάποιος υποβάλλεται σε καταστάσεις στέρησης αλλά περιβάλλεται από αφθονία.

## Αστική διοίκηση

Τον Ιούλιο του 2007, η Εθνική Επικράτεια Πρωτεύουσας του Δελχί αποτελούταν από εννέα επαρχίες, 27 τεχσίλ, 59 πόλεις απογραφής και 300 χωριά. Την ίδια περίοδο, η πόλη διοικούταν από τρεις δημοτικές επιχειρήσεις, τη Δημοτική Επιχείρηση του Δελχί (ΔΕΔ) - με έκταση 1.397 τ.χλμ., το Δημοτικό Συμβούλιο του Νέου Δελχί με έκταση 42.7 τ.χλμ. και το Συμβούλιο Κατασκηνώματος του Δελχί με έκταση 4.3 τ.χλμ.

Μετά τη τριχοτόμηση ΔΕΔ στις αρχές του 2012, το Δελχί διοικείται από πέντε τοπικές δημοτικές επιχειρήσεις: τις Δημοτικές Επιχειρήσεις του Βόρειου Δελχί, Νότιου Δελχί και Ανατολικού Δελχί, το Δημοτικό Συμβούλιο του Νέου Δελχί και το Συμβούλιο Κατασκηνώματος του Δελχί. Τον Ιούλιο του ίδιου έτους, λίγο μετά την τριχοτόμηση της ΔΕΔ, η κυβέρνηση του Δελχί δημιούργησε δύο νέες επαρχίες.

Η αστική διοίκηση του Δελχί βγήκε 5η μεταξύ 21 πόλεων για την καλύτερη διακυβέρνηση και διοικητικές πρακτικές στην Ινδία το 2014. Έλαβε 3.6 στα 10 σε σύγκριση με τον εθνικό μέσο όρο, που φτάνει τους 3.3 βαθμούς.

Στο Δελχί εδρεύει το Ανώτατο Δικαστήριο της Ινδίας. Το Ανώτατο Δικαστήριο του Δελχί καλύπτει μόνο την ενωσιακή επικράτεια του Δελχί. Επίσης, στο Δελχί εδρεύει το Δικαστήριο Μικρών Υποθέσεων (για αστικές υποθέσεις), το Δικαστήριο Ειρηνοδικών και το Δικαστήριο Συνεδριών (για ποινικές υποθέσεις). Διοικητικά, το Δελχί χωρίζεται σε έντεκα αστυνομικές ζώνες.

## Τουρισμός

Τζαντάρ Μαντάρ
Σύμφωνα με την Euromonitor International, το Δελχί είναι 28ο παγκοσμίως και πρώτο στην Ινδία σύμφωνα με τους αριθμούς των ξένων τουριστών για το 2015. Υπάρχουν πολλά τουριστικά αξιοθέατα στο Δελχί, παλαιότερα και νεότερα. Στο Δελχί βρίσκονται τρία Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Το Συγκρότημα Κουτμπ, το Κόκκινο Οχυρό και το Μαυσωλείο Χουμαγιούν συγκαταλέγονται στα ωραιότερα παραδείγματα της ινδοϊσλαμικής αρχιτεκτονικής. Ένα δημοφιλές μνημείο είναι η Πύλη της Ινδίας, ένα μνημείο πολέμου που χτίστηκε το 1931 προς τιμήν των στρατιωτών του Βρετανικού Ινδικού Στρατού που σκοτώθηκαν στις μάχες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στο Δελχί κατοικούν ακόλουθοι όλων των γνωστών θρησκειών. Ένα από τα μεγαλύτερα συγκροτήματα Ινδουιστικών ναών του κόσμου, το Ακσαρντχάμ, είναι δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο. Άλλοι διάσημοι θρησκευτικοί χώροι είναι το Λαλ Μαντίρ, ο ναός Λαξμιναραγιάν, το Γκουρουντβάρα Μπάνγκλα Σαχίμπ, ο Ναός του Λωτού, το Τζάμα Μαστζίντ και ο Ναός ΙΣΚΚΟΝ. Το Δελχί είναι κόμβος για ψώνια όλων των ειδών. Το Κονώτ Πλέις, το Τσάντνι Τσόουκ, η Αγορά Χαν και το Ντιλί Χάατ είναι μερικές από τις κύριες αγορές λιανικής στο Δελχί. Στο Δελχί βρίσκονται μεγάλα εμπορικά κέντρα, όπως τα Select Citywalk, DLF Promenade, DLF Emporio, Metro Walk και Ansal Plaza.

## Μέσα ενημέρωσης

Ο Πύργος Τηλεόρασης Πιταμπούρα συμβάλλει στη μετάδοση τηλεοπτικών προγραμμάτων στο Δελχί
Ως πρωτεύουσα της Ινδίας, το Δελχί είναι το κέντρο του πολιτικού ρεπορτάζ, συμπεριλαμβανομένων των τακτικών μεταδόσεων των συνεδριών του Κοινοβουλίου. Πολλά εθνικά πρακτορεία μέσων ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένου του Ιδρύματος Τύπου της Ινδίας, του Ιδρύματος Μέσων Ενημέρωσης της Ινδίας και του κρατικού τηλεοπτικού καναλιού Doordarshan, εδρεύουν στην πόλη. Τα τηλεοπτικά προγράμματα που εκπέμπονται στο Δελχί συμπεριλαμβάνουν δύο ελεύθερα επίγεια τηλεοπτικά κανάλια που προσφέρει το Doordarsha και αρκετά καλωδιακά κανάλια στα Χίντι, τα Αγγλικά και περιφερειακές γλώσσες τα οποία προσφέρονται από πολυσυστημικούς λειτουργούς. Η δορυφορική τηλεόραση δεν είναι πολύ δημοφιλής μεταξύ των κατοίκων του Δελχί.

Η έντυπη δημοσιογραφία παραμένει δημοφιλές μέσο ενημέρωσης στο Δελχί. Οι εφημερίδες της πόλης στα Χίντι περιλαμβάνουν τις *Navbharat Times*, *Hindustan Dainik*, *Punjab Kesari*, *Pavitra Bharat*, *Dainik Jagran*, *Dainik Bhaskar*, *Amar Ujala* και *Dainik Desbandhu*. Στην πόλη εκδίδονται δημοφιλείς αγγλόφωνες εφημερίδες, όπως η *The Hindustan Times*, με κυκλοφορία που ξεπερνά τα 1 εκατομμύριο αντίτυπα καθημερινώς. Οι αγγλόφωνες εφημερίδες *Times of India*, *The Hindu*, *Indian Express*, *Business Standard*, *The Pioneer*, *The Statesman* και *The Asian Age* είναι επίσης δημοφιλείς. Επίσης, λόγω της συγκέντρωσης πολλών εθνικοτήτων στο Δελχί, εκδίδονται και πολλές εφημερίδες σε άλλες περιφερειακές γλώσσες. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνεται η καθημερινή εφημερίδα *Malayala Manorama* στα Μαλαγιαλάμ και οι καθημερινές εφημερίδες *Dinamalar* και *Dinakaran* στα Ταμίλ.

Το ραδιόφωνο είναι λιγότερο δημοφιλές μέσο ενημέρωσης στο Δελχί, αν και η δημοτικότητα του ραδιοφώνου FM αυξάνεται, χάρη στη δημιουργία αρκετών νέων σταθμών από το 2006 και έπειτα. Ένας αριθμός κρατικών και ιδιωτικών ραδιοφωνικών σταθμών εδρεύουν στο Δελχί.

## Διεθνείς σχέσεις

Αδελφοποιημένες πόλεις
* Νέα Υόρκη, Ηνωμένες Πολιτείες
* Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο
* Μόσχα, Ρωσία
* Ουλάν Μπατόρ, Μογγολία
* Σικάγο, Ιλινόι, Ηνωμένες Πολιτείες
* Κουάλα Λουμπούρ, Μαλαισία
* Τόκιο, Ιαπωνία
* Σεούλ, Νότια Κορέα
* Φουκουόκα, Ιαπωνία
* Καμπούλ, Αφγανιστάν (προτάθηκε το 2017)

Συνεργασίες
* Γερεβάν, Αρμενία

## Δείτε επίσης

* Οικονομία του Δελχί

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Δελχί στο Wikimedia Commons