# Βασιλεία (Ελβετία)

| Βασιλεία |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Σημαία |  Έμβλημα |

 |
| Βασιλεία
47°33′38″N 7°35′26″E |
|  |
| Χώρα | Ελβετία |
| Διοικητική υπαγωγή | Καντόνι της Μπάζελ-Στατ |
| Γεωγραφική υπαγωγή | Βορειοδυτική Ελβετία |
| Διοίκηση |
|  • Δήμαρχος | Μπέατ Γιανς (έως 2024) και Conradin Cramer (από 2024) |
|  • Μέλος του/της | Κλιματική Συμμαχία KlimaBündnis-Städte Schweiz |
| Έκταση | 23,85 km² |
| Υψόμετρο | 260 μέτρα |
| Πληθυσμός | 176.329 (31  Δεκεμβρίου 2024) |
| Ταχ. κωδ. | 4000, 4001, 4002, 4005, 4009, 4010, 4018, 4019, 4020, 4030, 4031, 4040, 4051, 4052, 4053, 4054, 4055, 4056, 4057, 4058, 4059, 4070, 4075 και 4091 |
| Τηλ. κωδ. | 061 |
| Ζώνη ώρας | UTC+01:00 (επίσημη ώρα) UTC+02:00 (θερινή ώρα) |
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Η **Βασιλεία** (γερμανικά: *Basel*‎‎) είναι πόλη στη βορειοδυτική Ελβετία στις όχθες του ποταμού Ρήνου. Η Βασιλεία είναι η τρίτη σε πληθυσμό πόλη της Ελβετίας (μετά τη Ζυρίχη και τη Γενεύη) με 177.571 κατοίκους στις 31 Δεκεμβρίου 2024. Βρίσκεται σε τριεθνές σημείο στα σύνορα της Ελβετίας με τη Γερμανία και τη Γαλλία. Αποτελεί σημαντικό οικονομικό και βιομηχανικό κέντρο, ειδικά στους τομείς των χημικών και φαρμακευτικών προϊόντων. Είναι επίσης η πρωτεύουσα του ημι-καντονίου Μπάζελ-Στατ (Βασιλεία-Πόλη). Η επίσημη γλώσσα της Βασιλείας είναι η ελβετική τυποποιημένη γερμανική και η κύρια ομιλούμενη γλώσσα είναι η τοπική γερμανική διάλεκτος της Βασιλείας.

Η Βασιλεία θεωρείται κοινώς η πολιτιστική πρωτεύουσα της Ελβετίας και η πόλη είναι διάσημη για τα πολλά μουσεία της, συμπεριλαμβανομένου του Kunstmuseum, το οποίο αποτελεί την πρώτη συλλογή τέχνης προσβάσιμη στο κοινό παγκοσμίως (1661) και το μεγαλύτερο μουσείο τέχνης στην Ελβετία, το Fondation Beyeler (που βρίσκεται στο Riehen), το Museum Tinguely και το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το οποίο είναι το πρώτο δημόσιο μουσείο σύγχρονης τέχνης στην Ευρώπη. Σαράντα μουσεία είναι διάσπαρτα σε όλη την πόλη-καντόνι, καθιστώντας τη Βασιλεία ένα από τα μεγαλύτερα πολιτιστικά κέντρα σε σχέση με το μέγεθος και τον πληθυσμό της στην Ευρώπη. Είναι η πατρίδα της Art Basel, της πιο διάσημης και επιδραστικής διεθνούς έκθεσης τέχνης στον κόσμο, που παρουσιάζει μοντέρνα και σύγχρονα έργα από κορυφαίες γκαλερί και προσελκύει κορυφαίους συλλέκτες, καλλιτέχνες και λάτρεις παγκοσμίως.

Το Πανεπιστήμιο της Βασιλείας, το παλαιότερο πανεπιστήμιο της Ελβετίας (ιδρύθηκε το 1460), και η αιώνια δέσμευση της πόλης στον ουμανισμό, έχουν καταστήσει τη Βασιλεία ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους πολιτικής αναταραχής σε άλλα μέρη της Ευρώπης για αξιοσημείωτες προσωπικότητες όπως ο Έρασμος του Ρότερνταμ, η οικογένεια Χόλμπαϊν, ο Φρίντριχ Νίτσε, ο Καρλ Γιουνγκ, και κατά τον 20ό αιώνα επίσης ο Χέρμαν Έσσε και ο Καρλ Γιάσπερς.

Η Βασιλεία ήταν η έδρα μιας Πριγκιπικής Επισκοπής από τον 11ο αιώνα και εντάχθηκε στην Ελβετική Συνομοσπονδία το 1501. Η πόλη υπήρξε εμπορικός κόμβος και σημαντικό πολιτιστικό κέντρο από την Αναγέννηση, και έχει αναδειχθεί σε κέντρο για τις χημικές και φαρμακευτικές βιομηχανίες τον 20ό αιώνα. Το 1897, η Βασιλεία επιλέχθηκε από τον Theodor Herzl ως η τοποθεσία για το πρώτο Παγκόσμιο Σιωνιστικό Συνέδριο, και συνολικά το συνέδριο πραγματοποιήθηκε εκεί δέκα φορές σε διάστημα 50 ετών, περισσότερες από οποιαδήποτε άλλη τοποθεσία. Η πόλη φιλοξενεί επίσης τα παγκόσμια κεντρικά γραφεία της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών. Το όνομα της πόλης είναι διεθνώς γνωστό μέσω θεσμών όπως οι Συμφωνίες της Βασιλείας, η Art Basel και η FC Basel .

Η Βασιλεία είναι το κύριο κέντρο της φαρμακευτικής βιομηχανίας της Ελβετίας, φιλοξενώντας τόσο τη Novartis όσο και τη Roche. Το 1938, ο παγκοσμίου φήμης χημικός Άλμπερτ Χόφμαν ανακάλυψε το LSD στη Βασιλεία, όπου πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του. Άλλες σημαντικές και φημισμένες προσωπικότητες όπως ο Ρότζερ Φέντερερ, ο Παράκελσος, ο Ματέους Μεριάν, ο Μίσελ φον Τελ και ο Στέφαν Ρέμλερ συνδέονται στενά με την πόλη ή γεννήθηκαν εκεί. Το 1734, το λεγόμενο «Πρόβλημα της Βασιλείας» λύθηκε στην πόλη, το οποίο θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα στα μαθηματικά.

Η Βασιλεία κατατάχθηκε ως η δέκατη πιο βιώσιμη πόλη στον κόσμο από την Mercer το 2019.

## Γεωγραφική θέση

Η Βασιλεία βρίσκεται στη βορειοδυτική Ελβετία και διατρέχεται από τον ποταμό Ρήνο. Στο σημείο που έχει χτιστεί η πόλη ο ποταμός κάνει μια στροφή 90 μοιρών, το λεγόμενο *γόνατο του Ρήνου*. Το τμήμα της πόλης στην αριστερή όχθη (νότια και δυτικά) λέγεται *Γκροσμπάζελ* (Μεγάλη Βασιλεία) και στη δεξιά (βόρεια και ανατολικά) *Κλαϊνμπάζελ* (Μικρή Βασιλεία). Το ιστορικό κέντρο βρίσκεται στην Γκροσμπάζελ.

## Δημογραφικά στοιχεία

Σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία του 2024 ο πληθυσμός της πόλης είναι 177.571 κάτοικοι και του καντονίου 201.384 κάτοικοι. Ο πληθυσμός της ευρύτερης αστικής περιοχής (μέρος της οποίας βρίσκεται εκτός ελβετικών συνόρων, στη Γαλλία και τη Γερμανία) ξεπερνά τις 700.000.

## Συγκοινωνία

Η Βασιλεία διαθέτει λιμάνι στον Ρήνο που επιτρέπει τη διακίνηση εμπορευμάτων από το λιμάνι του Ρότερνταμ και τη Βόρεια Θάλασσα. Είναι επίσης σημαντικός σιδηροδρομικός κόμβος. Διαθέτει σταθμούς για το ελβετικό, το γερμανικό και το γαλλικό σιδηροδρομικό δίκτυο. Η δημόσια συγκοινωνία και κίνηση στην πόλη εκτελείται από ένα εκτεταμένο δίκτυο τραμ και λεωφορείων.

Το διεθνές αεροδρόμιο EuroAirport Βασιλείας-Μυλούζ-Φράιμπουργκ εξυπηρετεί τρεις πόλεις, τη Βασιλεία και τις γειτονικές Μυλούζ (στη Γαλλία) και Φράιμπουργκ (στη Γερμανία). Βρίσκεται εξ ολοκλήρου σε γαλλικό έδαφος αλλά βάσει ειδικής συμφωνίας ανήκει σε δύο κράτη (Γαλλία και Ελβετία) και διευθύνεται από κοινού.

## Αθλητισμός

Η μεγαλύτερη ποδοσφαιρική ομάδα είναι η ΦΚ Βασιλεία. Το γήπεδό της *Ζανκτ Γιάκομπ-Παρκ*, με χωρητικότητα 42.500 θεατών, είναι ένα από τα τέσσερα της Ελβετίας που χρησιμοποιήθηκαν για τη διοργάνωση του Euro 2008.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Επίσημη ιστοσελίδα για το καντόνι και την πόλη Αρχειοθετήθηκε 2005-04-26 στο Wayback Machine.
* Επίσημη τουριστική ιστοσελίδα