# Σχέσεις Αυστραλίας-Ευρωπαϊκής Ένωσης

**Σχέσεις Αυστραλίας-Ευρωπαϊκής Ένωσης** |  |
|  |  |
|  Ευρωπαϊκή Ένωση |  Αυστραλία |

Οι **σχέσεις Αυστραλίας–Ευρωπαϊκής Ένωσης** αναφέρονται στις διμερείς σχέσεις μεταξύ της Κοινοπολιτείας της Αυστραλίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Η σχέση αυτή αναπτύχθηκε σταδιακά από τη δεκαετία του 1960, βασίζεται σε κοινές αξίες, δημοκρατικά πολιτικά συστήματα και ισχυρά ιστορικά δεσμά λόγω του ευρωπαϊκού αποικισμού και της μαζικής ευρωπαϊκής μετανάστευσης στην Αυστραλία.

Η αυστραλιανή κυβέρνηση διατηρεί αντιπροσωπεία στην ΕΕ μέσω της πρεσβείας της στις Βρυξέλλες, ενώ η αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης εδρεύει στην Καμπέρα.

## Ιστορικό υπόβαθρο

Η σχέση της Αυστραλίας με την Ευρώπη αποτελεί αποτέλεσμα ιστορικών δεσμών που γεννήθηκαν από τον ευρωπαϊκό αποικισμό και τη μαζική ευρωπαϊκή μετανάστευση στη χώρα. Οι πρώτες τεκμηριωμένες ευρωπαϊκές αποβάσεις στην αυστραλιανή ήπειρο χρονολογούνται από τον Μάρτιο του 1606 από Ολλανδούς εξερευνητές, ενώ η κυρίαρχη ευρωπαϊκή παρουσία διαμορφώθηκε από τη Βρετανική Αυτοκρατορία κατά τον 18ο και 19ο αιώνα.

Από τη δεκαετία του 1980 οι σχέσεις Αυστραλίας–ΕΕ αναπτύχθηκαν θεσμικά, με ετήσιες υπουργικές διαβουλεύσεις να έχουν θεσπιστεί ήδη από το 1980. Ωστόσο, για αρκετές δεκαετίες σημαντικό σημείο τριβής αποτελούσε η γεωργική πολιτική, καθώς η Αυστραλία ζητούσε ευρύτερη πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ για τα αγροτικά της προϊόντα.

## Πολιτικές σχέσεις

### Συμφωνία-Πλαίσιο ΕΕ–Αυστραλίας

Τo 2008 τέθηκαν τα θεμέλια μιας επίσημης εταιρικής σχέσης με τη σύναψη του Πλαισίου Εταιρικής Σχέσης ΕΕ–Αυστραλίας, που κάλυπτε τόσο τις οικονομικές σχέσεις όσο και ευρύτερα πολιτικά ζητήματα.

Το 2017 η ΕΕ, τα κράτη μέλη της και η Αυστραλία υπέγραψαν τη **Συμφωνία-Πλαίσιο ΕΕ–Αυστραλίας** (*EU–Australia Framework Agreement*), η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2022. Η Συμφωνία αυτή θεμελίωσε μια ολοκληρωμένη στρατηγική εταιρεία, αναγνωρίζοντας τις κοινές αξίες και τους στενούς ιστορικούς, πολιτικούς, οικονομικούς και πολιτιστικούς δεσμούς των δύο μερών. Η τελετή υπογραφής πραγματοποιήθηκε από την Αυστραλή Υπουργό Εξωτερικών Τζούλι Μπίσοπ και την επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Φεντερίκα Μογκερίνι.

### Σχέσεις στο πλαίσιο του Brexit

Μετά το Brexit του 2016, η Αυστραλία επεδίωξε συστηματικά την εμβάθυνση των σχέσεών της με την ΕΕ, αναγνωρίζοντας ότι η σχέση με τις Βρυξέλλες δεν μπορούσε πλέον να διαμεσολαβείται μέσω του Λονδίνου. Παράλληλα, η αυξανόμενη αστάθεια στις διεθνείς σχέσεις ώθησε τα δύο μέρη να εντείνουν τη συνεργασία τους σε περιφερειακά και πολυμερή ζητήματα.

## Οικονομικές σχέσεις

### Εμπορικές ανταλλαγές

Η ΕΕ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Αυστραλίας. Το 2025, το συνολικό εμπόριο αγαθών μεταξύ τους ανήλθε σε **47,1 δισεκατομμύρια ευρώ**, με πλεόνασμα υπέρ της ΕΕ ύψους 26,7 δισ. ευρώ. Σε επίπεδο υπηρεσιών, το εμπόριο ανέρχεται σε περίπου 42,1 δισ. ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών σε **89,2 δισ. ευρώ** ετησίως — στηρίζοντας 460.000 θέσεις εργασίας εντός της ΕΕ.

Οι αυστραλιανές εξαγωγές προς την ΕΕ αποτελούνται κυρίως από ορυκτά και γεωργικά προϊόντα, ενώ μεγάλο ποσοστό των ανταλλαγών αφορά εμπορικές υπηρεσίες, ιδίως στους τομείς των μεταφορών και του τουρισμού. Ευρωπαϊκές εταιρείες (περίπου 2.360) δραστηριοποιούνται στην Αυστραλία με εκτιμώμενο τζίρο 200 δισ. ευρώ, υποστηρίζοντας 500.000 θέσεις εργασίας.

### Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου (2026)

Στις **24 Μαρτίου 2026**, μετά από οκτώ χρόνια διαπραγματεύσεων, η ΕΕ και η Αυστραλία ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις για μια **Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου** (ΣΕΕ). Η ανακοίνωση έγινε από τον Αυστραλό Πρωθυπουργό Άντονι Αλμπανίζι και την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Βασικά στοιχεία της συμφωνίας:

* Κατάργηση δασμών σε περισσότερο από το **99%** των εξαγωγών της ΕΕ προς την Αυστραλία
* Το **98%** της αξίας των αυστραλιανών εξαγωγών αγαθών θα εισέρχεται στην ΕΕ αδασμολόγητα
* Ενισχυμένη πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες (λίθιο, αλουμίνιο, μαγγάνιο)
* Προστασία Γεωγραφικών Ενδείξεων (ΓΕ) — σημείο που αποτελούσε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα των διαπραγματεύσεων, με προϊόντα όπως η φέτα και το προσέκο
* Ειδικό κεφάλαιο για τα βιώσιμα τρόφιμα και την καλή μεταχείριση των ζώων
* Αναγνώριση των δικαιωμάτων των Πρώτων Εθνών της Αυστραλίας

Η συμφωνία αποτελεί το πρώτο αυστραλιανό εμπορικό συμβόλαιο που συμπεριλαμβάνει τόσο εκτεταμένες προβλέψεις για εργασιακά δικαιώματα και περιβαλλοντικά πρότυπα. Εκκρεμεί η νομική αναθεώρηση των κειμένων και η τυπική υπογραφή, η οποία αναμένεται στα τέλη του 2026 ή στις αρχές του 2027, ακολουθούμενη από κύρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

### Ζήτημα γεωγραφικών ενδείξεων

Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα στις εμπορικές διαπραγματεύσεις ήταν ο κατάλογος Γεωγραφικών Ενδείξεων (ΓΕ) που η ΕΕ επεδίωκε να προστατεύσει στην Αυστραλία. Στον κατάλογο περιλαμβάνονταν ονομασίες μπύρας, αποσταγμάτων, τυριών και αλλαντικών. Με τη ΣΕΕ του 2026 η Αυστραλία δεσμεύτηκε να υιοθετήσει ένα σύστημα προστασίας ΓΕ ανάλογο με αυτό της ΕΕ.

## Συνεργασία σε άλλους τομείς

### Επιστήμη και τεχνολογία

Από το 1994 ισχύει η **Συμφωνία για την Επιστημονική και Τεχνολογική Συνεργασία** μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Αυστραλίας (τέθηκε σε ισχύ στις 25 Ιουλίου 1994). Η Αυστραλία συμμετέχει σε προγράμματα έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ, με ιδιαίτερη αναγνώριση στον τομέα της ιατρικής έρευνας.

### Ασφάλεια και άμυνα

Παράλληλα με τη ΣΕΕ, στις 24 Μαρτίου 2026 υπογράφηκε και μια **Εταιρική Σχέση Ασφάλειας και Άμυνας** (*Security and Defence Partnership*) μεταξύ ΕΕ και Αυστραλίας, η οποία εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική σύσφιξη σχέσεων της ΕΕ με χώρες της Ινδο-Ειρηνικής περιοχής.

### Κρίσιμες πρώτες ύλες

Η Αυστραλία αποτελεί σημαντικό παραγωγό λιθίου, αλουμινίου και μαγγανίου — ορυκτών που η ΕΕ χρειάζεται για τη μείωση της εξάρτησής της από την αλυσίδα εφοδιασμού της Κίνας. Αυτός ο στρατηγικός παράγοντας επιτάχυνε σημαντικά τις εμπορικές διαπραγματεύσεις κατά την τελευταία φάση τους.

### Κρασί

Το 2008 συνήφθη η **Συμφωνία για το Εμπόριο Κρασιού** μεταξύ ΕΕ και Αυστραλίας (τέθηκε σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2010). Η συμφωνία αυτή επικαιροποιήθηκε και αντικαταστάθηκε στο πλαίσιο της ΣΕΕ του 2026.

### Αεροπορική ασφάλεια (δεδομένα επιβατών)

Το 2012 τέθηκε σε ισχύ η Συμφωνία για τη διαβίβαση δεδομένων PNR (Passenger Name Record) από αεροπορικές εταιρείες προς την Αυστραλιανή Υπηρεσία Τελωνείων και Συνοριακής Προστασίας.

## Κοινοβουλευτική συνεργασία

Τα Κοινοβούλια της ΕΕ και της Αυστραλίας συνεργάζονται τακτικά και παραγωγικά. Αντιπροσωπεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επισκέπτεται τακτικά την Αυστραλία, και αντίστοιχα Αυστραλοί βουλευτές συμμετέχουν σε κοινοβουλευτικές εκδηλώσεις στην Ευρώπη.

## Βασικές συμφωνίες

| Έτος | Συμφωνία | Κατάσταση |
| --- | --- | --- |
| 1994 | Συμφωνία Επιστημονικής και Τεχνολογικής Συνεργασίας | Σε ισχύ |
| 2008 | Πλαίσιο Εταιρικής Σχέσης ΕΕ–Αυστραλίας | Αντικαταστάθηκε (2017) |
| 2008 | Συμφωνία για το Εμπόριο Κρασιού | Σε ισχύ (επικαιροποίηση 2026) |
| 2012 | Συμφωνία για δεδομένα PNR | Σε ισχύ |
| 2017 | Συμφωνία-Πλαίσιο ΕΕ–Αυστραλίας | Σε ισχύ (από 2022) |
| 2026 | Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου | Υπό κύρωση |
| 2026 | Εταιρική Σχέση Ασφάλειας και Άμυνας | Υπό κύρωση |

## Δείτε επίσης

* Διεθνείς σχέσεις της Αυστραλίας
* Διεθνείς σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης
* Εμπορική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης
* Αυστραλία
* Ευρωπαϊκή Ένωση

## Αναφορές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* The European Union and Australia — European External Action Service
* EU trade relations with Australia — European Commission
* Αυστραλιανό Υπουργείο Εξωτερικών — Ευρωπαϊκή Ένωση