# Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα

|  |
| --- |
| **Εὐρωπαϊκὴ Κοινότης Ἄνθρακος καὶ Χάλυβος**

European Coal and Steel Community (en)
Communauté européenne du charbon et de l'acier (fr)
Europäische Gemeinschaft für Kohle und Stahl (de)
Europæiske Kul- og Stålfællesskab (da)
Comunidad Europea del Carbón y del Acero (es)
Comunità Europea del Carbone e dell'Acciaio (it)
Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (nl)
Comunidade Europeia do Carvão e do Aço (pt)
Europeiska Kol- och Stålgemenskapen (sv)
Euroopan hiili- ja teräsyhteisö (fi)
 |
| Sui generis διεθνής οργανισμός |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **1951 – 2002**  |  [[Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα|→]]
 |

 |
|  Σημαία |
| Τοποθεσία EKAXΤα μέλη της ΕΚΑΧ το 1958 |
| **Πρωτεύουσα** | *Δεν υπήρχε επίσημη έδρα* |
| **Γλώσσες** | Επίσημες γλώσσες το 1958
Γερμανικά Γαλλικά Ιταλικά Ολλανδικά |
| **Πολίτευμα** | Διεθνής οργανισμός |
| **Επικεφαλής της Ανώτατης Αρχής** |  |
|  -  | 1952 - 1958
  | Ζαν Μονέ |
| **Νομοθετικό Σώμα** |   |
| **Ιστορική εποχή** | Ψυχρός πόλεμος |
|  -  | Υπογραφή συνθ. | 18 Απριλίου 1951 |
|  -  | Λήξη συνθήκης | 23 Ιουλίου 2002 |
|  -  | Κατάλυση |  |
| **Νόμισμα** | Γερμανικό μάρκο, Γαλλικό φράγκο, Φιορίνι Ολλανδίας, Βελγικό Φράγκο, Φράγκο Λουξεμβούργου, Κορόνα Δανίας, Λιρέτα Ιταλίας, Λίρα Ιρλανδίας, Στερλίνα, Δραχμή, Πεσέτα, Εσκούδο |
| **Σήμερα** |  ΕΕ |

Η **Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα** ιδρύθηκε το 1951 με τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης των Παρισίων και αποτελείτο από το Βέλγιο, τη Δυτική Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο και την Ολλανδία. Σκοπός της ήταν να θέσει την παραγωγή και εμπορία του άνθρακα και του χάλυβα, δηλαδή των δύο κύριων πρώτων υλών της πολεμικής βιομηχανίας μέχρι και το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, υπό κοινή διαχείριση των πρώην εμπολέμων κρατών. Η Συνθήκη υπεγράφη στις 18 Απριλίου του 1951 και ετέθη σε ισχύ στις 23 Ιουλίου 1952, ορισμένη να διαρκέσει για πενήντα χρόνια. Έληξε στις 23 Ιουλίου 2002.

## Διακήρυξη του Σουμάν

Με τη Διακήρυξη του Γάλλου υπουργού εξωτερικών Ρομπέρ Σουμάν στις 9 Μαΐου 1950, εμπνευσμένη από τον Γάλλο αξιωματούχο και εν συνεχεία πρώτο Πρόεδρο της Ανωτάτης Αρχής της ΕΚΑΧ, Ζαν Μονέ, σηματοδοτήθηκε μία νέα περίοδος στην πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης που ταυτίζεται με την έναρξη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Το σχέδιο Schuman αφορούσε μία προοδευτική ενοποίηση με πρώτο στάδιο τον οικονομικό τομέα και πρώτο βήμα του σταδίου αυτού την κοινή διαχείριση της γαλλο-γερμανικής παραγωγής άνθρακα και χάλυβα υπό μία Ανώτατη Αρχή, στο πλαίσιο μάλιστα ενός οργανισμού που θα είναι ανοικτός στη συμμετοχή κι άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Με αυτό τον τρόπο επιδίωκε να εξασφαλίσει την συλλογική ασφάλεια, το αίτημα της οποίας παραμένει πρωταρχικό ιδιαίτερα μετά από τον μακρόχρονο ανταγωνισμό μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας. Ευθέως δηλώνεται και η δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας με στοιχεία υπερεθνικότητας.

Χαρακτηριστικά: "*Η συσπείρωση των ευρωπαϊκών κρατών απαιτεί να εξαλειφθεί η προαιώνια αντίθεση μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας (...). Η από κοινού διαχείριση της παραγωγής άνθρακα και χάλυβα θα εξασφαλίσει άμεσα την εγκατάσταση κοινών βάσεων οικονομικής ανάπτυξης, πρώτου σταδίου της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας και θα αλλάξει την μοίρα περιοχών, οι οποίες από μακρού προορίζονται για την κατασκευή πολεμικών όπλων, υπήρξαν δε και τα πιο σταθερά θύματα των τελευταίων (...). Η αλληλεγγύη που θα δημιουργηθεί στην παραγωγή θα καταδείξει ότι κάθε πόλεμος μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας καθίσταται όχι μόνον αδιανόητος αλλά και υλικά αδύνατος*"

Η πρόταση του Σουμάν είχε απήχηση στις χώρες της Βenelux, την Ιταλία και την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, όχι όμως και στην Αγγλία.

## Χρονοδιάγραμμα των συνθηκών

Από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, κυρίαρχα ευρωπαϊκά κράτη έχουν συνάψει συνθήκες και ως εκ τούτου συνεργάστηκαν και εναρμόνισαν πολιτικές (ή *συνέδεσαν την κυριαρχία*) σε έναν αυξανόμενο αριθμό τομέων, στο έργο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ή στην οικοδόμηση της Ευρώπης (γαλλικά: *la construction européenne*). Το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα περιγράφει τη νομική έναρξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) - το κύριο πλαίσιο για αυτήν την ενοποίηση. Η ΕΕ κληρονόμησε πολλές από τις σημερινές της ευθύνες από τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες (ΕΚ), οι οποίες ιδρύθηκαν τη δεκαετία του 1950 στο πνεύμα της Διακήρυξης Σουμάν.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Υπόμνημα:   Υ: υπογραφή   Ι: θέση σε ισχύ   Τ: τερματισμός   Λ: λήξη     *de facto* αντικατάσταση   Σχετ. με πλαίσιο ΕΚ/ΕΕ:    *de facto* εντός    εκτός |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  Ευρωπαϊκη Ενωση (ΕΕ) | *[*Συν.*]*   |
|  Ευρωπαϊκες Κοινοτητες (ΕΚ) | (1ος πυλώνας) |  |
|  | Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (ΕΚΑΕ ή Ευρατόμ) |  | *[*Συν.*]*       |
|  |  /  /  /  Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) |   |  | (Περιοχή αρμοδιοτήτων) |
|   |   |  | Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) |   |   |
|   |   |   |   |   |   | Κανόνες Σένγκεν | Ευρωπαϊκή Κοινότητα (ΕΚ) |
| 'TREVI' | Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις (ΔΕΥ, 2ος πυλώνας) |   |
|   |  /  Βορειοατλαντική Συμμαχία (NATO) | *[Συν.]* | Αστυνομική και Δικαστική Συνεργασία σε Ποινικές Υποθέσεις (ΑΔΣΠΥ, 2ος π.) |
|   Αγγλογαλλική συμμαχία | *[Αμυντικά πέρασε στο NATO]* | Ευρωπαϊκή Πολιτική Συνεργασία (ΕΠΣ) |   | Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ, 3ος πυλώνας) |
|  Δυτική Ένωση (ΔΕ) |  /  Δυτική Ευρωπαϊκή Ένωση (WEU) | *[Καθήκοντα που καθορίστηκαν μετά την επανενεργοποίηση της ΔΕΕ το 1984 και πέρασαν στην ΕΕ]* |
|   |   |   |
| *[Κοινωνικοπολιτικά πέρασε στο ΣτΕ]* | *[Συν.]* |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |  Συμβούλιο της Ευρώπης (ΣτΕ) |
| *Συνθήκη Δουνκέρκης* Υ: 4 Μαρτίου 1947 Ι: 8 Σεπτεμβρίου 1947 Λ: 8 Σεπτεμβρίου 1997 | *Συνθήκη Βρυξελλών* Υ: 17 Μαρτίου 1948 Ι: 25 Αυγούστου 1948 Τ: 30 Ιουνίου 2011 | *Συνθήκες Λονδίνου και Ουάσινγκτον* Υ: 5 Μαΐου/4 Απριλίου 1949 Ι: 3 August/24 Αυγούστου 1949 | Συνθήκες Παρισιού: ΕΚΑΧ και ΕΑΚ Υ: 18 Απριλίου 1951/27 Μαΐου 1952 Ι: 23 Ιουλίου 1952/— Λ: 23 Ιουλίου 2002/— | *Πρωτόκολλο τροποποίησης και ολοκλήρωσης Συνθήκης Βρυξελλών* Υ: 23 Οκτωβρίου 1954 Θ: 6 Μαΐου 1955 | Συνθήκες Ρώμης: ΕΟΚ και ΕΚΑΕ Υ: 25 Μαρτίου 1957 Θ: 1 Ιανουαρίου 1958 | *Συμφωνία ΔΕΕ-ΣτΕ* Υ: 21 Οκτωβρίου 1959 Ι: 1 Ιανουαρίου 1960 | Συνθήκη (Συγχώνευσης) Βρυξελλών Υ: 8 Απριλίου 1965 Ι: 1 Ιουλίου 1967 | Έκθεση Νταβινιόν Υ: 27 Οκτωβρίου 1970 | Συμπεράσματα Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Υ: 2 Δεκεμβρίου 1975 | Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη (ΕΕΠ) Υ: 17/28 Φεβρουαρίου 1986 Ι: 1 Ιουλίου 1987 | *Συνθήκη και Σύμβαση Σένγκεν* Υ: 14 Ιουνίου 1985/19 Ιουνίου 1990 Ι: 26 Μαρτίου 1995 | Συνθήκη του Μάαστριχτ Υ: 7 Φεβρουαρίου 1992 Ι: 1 Νοεμβρίου 1993 | Συνθήκη Άμστερνταμ Υ: 2 Οκτωβρίου 1997 Ι: 1 Μαΐου 1999 | Συνθήκη Νίκαιας Υ: 26 Φεβρουαρίου 2001 Ι: 1 Φεβρουαρίου 2003 | Συνθήκη Λισσαβώνας Υ: 13 Δεκεμβρίου 2007 Ι: 1 Δεκεμβρίου 2009 |

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα στο Wikimedia Commons