# Πόλεμος της Γάζας

| Πόλεμος Χαμάς–Ισραήλ |
| --- |
| μέρος της Αραβοϊσραηλινής σύγκρουσης |
| **Η κατάσταση στην περιοχή κατά την 10η Οκτωβρίου 2025**        περιοχές της Λωρίδας της Γάζας που ελέγχονται από την Χαμάς        περιοχές του Ισραήλ που είχε καταλάβει η Χαμάς και πλέον έχουν ανακαταληφθεί απ'το Ισραήλ και εκκενωθεί        Περιοχές της Λωρίδας της Γάζας στις οποίες επιχειρούν Ισραηλινά στρατεύματα        Κατεχόμενες περιοχές εντός της Λωρίδας της Γάζας τις οποίες ελέγχουν Ισραηλινά στρατεύματα        Κατεστραμμένες περιοχές   Το μάξιμουμ της Παλαιστινιακής διείσδυσης, εδάφη που έχουν πλέον ανακαταληφθεί πλήρως από το Ισραήλ   Η περιοχή που το Ισραήλ έχει διατάξει την εκκένωσή της |
| Χρονολογία | 7 Οκτωβρίου 2023 - σήμερα |
| Τόπος | Λωρίδα της Γάζας **Άνα μικρά χρονικά διαστήματα:** Ισραήλ, Δυτική Όχθη (Κράτος της Παλαιστίνης), Νότιος Λίβανος |
| Κατάσταση | Σε εξέλιξη
* Η εκεχειρία τέθηκε επίσημα σε ισχύ από τις 10 Οκτωβρίου 2025 στο πλαίσιο της πρώτης φάσης της ειρηνευτικής συμφωνίας.
* οι Ισραηλινές Ενοπλες Δυνάμεις αποκόβουν την Παλαιστινιακή επίθεση. Κανένας μαχητής της Χαμάς δεν έχει παραμένει στο νότιο Ισραήλ
* Το Ισραήλ αντεπιτίθεται με αεροπορικές επιδρομές και ξεκινά τον πλήρη αποκλεισμό της Γάζας
* Το Ισραήλ διατάζει τους Παλαιστίνιους να εκκενώσουν τη βόρεια Γάζα, συμπεριλαμβανομένης της πόλης της Γάζα καθώς και της Χαν Γιουνίς
* Το Ισραήλ εξαπολύει χερσαία εισβολή στην Γάζα και ισχυρίζεται ότι έχει καταλάβει σχεδόν όλη την πόλη της Γάζα και τμήμα της νότιας Λωρίδας (~53% των εδαφών της Λωρίδας της Γάζας υπό κατοχή)
* Μεγάλο μέρος του αστικού ιστού της Γάζα, του Χαν Γιουνίς και γενικά όλης της περιοχής, είναι fe facto ισοπεδωμένο.
 |
| Αντιμαχόμενοι |
|

|  |  |
| --- | --- |
| * Λωρίδα της Γάζας
	+ Χαμάς
	+ Ισλαμικό Κίνημα Τζιχάντ στην Παλαιστίνη
	+ Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης - Γενική Διοίκηση
	+ Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης
	+ Δημοκρατικό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης
	+ Επιτροπές Λαϊκής Αντίστασης

**Υποστήριξη και συμμετοχή σε άλλα μέτωπα: Χεζμπολάχ
* Υεμένη (Χούθι)

**Υποστήριξη: Ιράν ! Ιράν
* Τουρκία ! Τουρκία
 | * Ισραήλ ! Ισραήλ
* Παλαιστινιακές συμμορίες
	+ Λαϊκές Δυνάμεις
	+ ορισμένες φατρίες της Φατάχ

**Υποστήριξη: Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ! Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
 |

 |
| Ηγετικά πρόσωπα |
|

|  |  |
| --- | --- |
| * Ισμαήλ Χανίγια
* Μοχάμεντ Ντέιφ
* Χασάν Νασράλα
 | * Μπενιαμίν Νετανιάχου
* Γιοάβ Γκαλάντ
* Χερτζλ Χαλεβί
 |

 |
| Δυνάμεις |
|

|  |  |
| --- | --- |
| * Ταξιαρχίες Ιζ αλ-Ντιν αλ-Κασάμ
* Ταξιαρχίες Αλ-Κούντς
* Ταξιαρχίες Αμπού Αλί Μουσταφά
* Ταξιαρχίες Εθνικής Αντίστασης
* Ταξιαρχίες των "Μαρτύρων του αλ-Άκσα"
* Ταξιαρχίες Αλ-Αλ-Νασέρ Σαλάχ αλ-Ντεεν
 | * Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις
* Ισραηλινή Αστυνομία
* Γενική Υπηρεσία Ασφαλείας
 |

 |
| Θύματα |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Λωρίδα Γάζας περισσότεροι από 62.000 νεκροί, στην πλειονότητά τους άμαχοι, μεταξύ των οποίων 18.900 παιδιά
* περισσότεροι από 145.870 τραυματίες
* 6.000 αγνοούμενοι

**Παλαιστίνιοι μέσα στο Ισραήλ 1000 + νεκροί
* 200 αιχμάλωτοι

 **Δυτική Όχθη 211 νεκροί
* 2.469 τραυματίες
 | * 1316 + νεκροί
* 7.266 + τραυματίες
* 239 απαχθέντες
* 28 αγνοούμενοι
 |

 |
| 1.700.000 Παλαιστίνιοι εκτοπίστηκαν 500.000 Ισραηλινοί εκτοπίστηκαν  |

Ο **πόλεμος μεταξύ παλαιστινιακών οργανώσεων υπό την ηγεσία της Χαμάς και του Ισραήλ** ξεκίνησε στις 7 Οκτωβρίου 2023, από ένοπλους Παλαιστίνιους που εισέβαλαν στα Ισραηλινά εδάφη γεγονός το οποίο συνιστά τη μεγαλύτερη τρομοκρατική επίθεση από συστάσεως του κράτους του Ισραήλ. Μία ημέρα αργότερα ξεκίνησε η Ισραηλινή αντεπίθεση, με συνεχείς βομβαρδισμούς και ολικό αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας, καθώς και συμπλοκές στην Δυτική Όχθη και στα σύνορα του Ισραήλ με τον Λίβανο. Οι παλαιστινιακές ομάδες ονόμασαν την επίθεσή τους **«Επιχείρηση Κατακλυσμός του Αλ-Άκσα»** (αραβικά: عملية طوفان الأقصى‎‎), και το Ισραήλ ονόμασε την αντεπίθεση του **«Επιχείρηση Σιδερένια Ξίφη»** (εβραϊκά: מבצע חרבות ברזל‎‎). Παράλληλα, σε όλο τον κόσμο έγιναν πολλές διαδηλώσεις κατά του πολέμου Χαμάς-Ισραήλ, ενώ ο ΟΗΕ προειδοποίησε πως υπάρχει σοβαρός κίνδυνος γενοκτονίας στη Γάζα και ο ΠΟΥ ανέφερε πως κατά μέσο όρο 160 παιδιά σκοτώνονται καθημερινά στη Γάζα.

Τουλάχιστον 2.200 πύραυλοι εκτοξεύτηκαν από τη Γάζα, προκαλώντας δεκάδες θανάτους και τραυματισμούς. Οι επιθέσεις με πυραύλους συνοδεύτηκαν από διείσδυση παλαιστίνιων μαχητών στα κιμπούτς που περιβάλλουν τη Γάζα και την ισραηλινή πόλη Σντερότ, με τα παλαιστινιακά και ισραηλινά μέσα ενημέρωσης να αναφέρουν ότι Ισραηλινοί στρατιώτες και πολίτες βρίσκονται υπό παλαιστινιακή ομηρία. Το Ισραήλ κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και πόλεμο για πρώτη φορά μετά τον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973.

Αφού εξουδετέρωσε τις δυνάμεις της Χαμάς από τις πληγείσες ισραηλινές περιοχές, ο ισραηλινός στρατός απάντησε με αεροπορικές επιδρομές στην πυκνοκατοικημένη Λωρίδα της Γάζας, στοχεύοντας πολιτικές και στρατιωτικές υποδομές. Ανακοινώνοντας τη κλιμάκωση των επιθέσεων του με τη διεξαγωγή χερσαίας στρατιωτικής επιχείρησης, το Ισραήλ διέταξε την εκκένωση του άμαχου πληθυσμού της βόρειας περιοχής της Λωρίδας της Γάζας. Η Χαμάς κάλεσε τον πληθυσμό να μην ανταποκριθεί στον «αηδιαστικό, ψυχολογικό πόλεμο των δυνάμεων της Κατοχής». Ωστόσο, η εκκένωση των περιοχών είναι μαζική με αποτέλεσμα να έχει ξεσπάσει ανθρωπιστική κρίση, αφότου το Ισραήλ διέκοψε την αποστολή προμηθειών τροφίμων καθώς και νερού, ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων στη Γάζα. Μέχρι τις 15 Οκτωβρίου, περίπου 2750 Παλαιστίνιοι έχασαν την ζωή τους εξαιτίας των βομβαρδισμών του Ισραήλ, ενώ περίπου 1 εκατομμύριο πολίτες (περίπου οι μισοί) είναι πλέον άστεγοι.

Στις 17 Οκτωβρίου η κατάσταση κλιμακώθηκε δραματικά μετά την έκρηξη πολεμικού υλικού στο αραβικό νοσοκομείο Αλ Αχλί στη πόλη της Γάζας. Τόσο η Χαμάς όσο και ο Ισραηλινός Στρατός αρνούνται τη συμμετοχή τους στην ενέργεια αυτή, ρίχνοντας τα βάρη ο ένας στον άλλο. Η έκρηξη σκότωσε περίπου 300 άτομα και πυροδότησε μεγάλες αντιδράσεις και πορείες διαμαρτυρίες τόσο στο αραβικό όσο και στο δυτικό κόσμο.

Στις 20 Οκτωβρίου το Ισραήλ ανακοίνωσε τους στόχους της στρατιωτικής εκστρατείας στη Λωρίδα της Γάζας. Οι πολεμικοί στόχοι περιλαμβάνουν την εξόντωση της Χαμάς, μέσω της καταστροφής των στρατιωτικών και κυβερνητικών της δυνατοτήτων, την πλήρη παραίτηση του Ισραήλ από κάθε ευθύνη στη Γάζα και τη δημιουργία ενός νέου «καθεστώτος ασφαλείας». Σε αυτό το πλαίσιο, από τις 28 Οκτωβρίου, το Ισραήλ προχώρησε σε εκτεταμένες χερσαίες επιχειρήσεις μέσα στη Λωρίδα.

Ο ΟΗΕ αλλά και άλλες οργανώσεις υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν επισημάνει ότι η Χαμάς με την δολοφονία αμάχων κατά τη διάρκεια της εισβολής της 7ης Οκτωβρίου αλλά και με την κράτηση των ομήρων έχει διαπράξει εγκλήματα πολέμου. Εγκλήματα πολέμου έχει διαπράξει και το Ισραήλ, με την συλλογική τιμωρία των Παλαιστινίων όπως εφαρμόζεται με το θάνατο χιλιάδων αμάχων, την εξαναγκαστική εκκένωση των πολιτών από την πόλη της Γάζας, και τη χρήση βομβών λευκού φωσφόρου.

Στις 25 Σεπτεμβρίου 2025, κατά τη διάρκεια μιας βιντεοσκοπημένης ομιλίας που προβλήθηκε ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούτ Αμπάς, στον οποίο οι ΗΠΑ δεν χορήγησαν θεώρηση εισόδου για να παραστεί αυτοπροσώπως στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, δήλωσε ότι οι επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου «δεν αντιπροσωπεύουν τον παλαιστινιακό λαό», αρνούμενος στη Χαμάς οποιονδήποτε ρόλο στην μελλοντική παλαιστινιακή διακυβέρνηση. «Απορρίπτουμε όσα έκανε η Χαμάς την 7η Οκτωβρίου», «που δεν αντιπροσωπεύουν τον παλαιστινιακό λαό, ούτε τη δίκαιη μάχη του για την ελευθερία και την ανεξαρτησία», συμπλήρωσε. Κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του, ο Μαχμούτ Αμπάς διαβεβαίωσε πως οι Παλαιστίνιοι απορρίπτουν τον αντισημιτισμό. «Απορρίπτουμε τη σύγχυση μεταξύ της αλληλεγγύης προς τον παλαιστινιακό σκοπό και του θέματος του αντισημιτισμού, τον οποίο απορρίπτουμε στη βάση των αξιών και των αρχών μας. Απορρίπτουμε τον αντισημιτισμό», σημείωσε.

## Πλαίσιο

Διάγραμμα θυμάτων (νεκροί) της Ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης από την 1η Ιανουαρίου του 2008 ως τον Σεπτέμβριο του 2023.
Η Λωρίδα της Γάζας και το Ισραήλ βρίσκονται σε σύγκρουση μετά την αποχώρηση του Ισραήλ από τη Λωρίδα της Γάζας το 2005 και την ανάληψη του ελέγχου της λωρίδας της Γάζας από την Χαμάς μετά τις εκλογές του 2006 και τον εμφύλιο πόλεμο με την Φατάχ το 2007. Η Λωρίδα της Γάζας βρίσκεται υπό ισραηλινό και αιγυπτιακό αποκλεισμό από το 2007.

Η επίθεση έλαβε χώρα ενώ το Ισραήλ γιόρταζε το Σιμτσάτ Τορά, και συνέπεσε όχι μόνο με το εβραϊκό Σάββατο αλλά και την επομένη της 50ής επετείου από την έναρξη του Πολέμου του Γιομ Κιπούρ (ο οποίος ξεκίνησε επίσης με μια αιφνιδιαστική επίθεση). Η επίθεση ακολούθησε τρεις εβδομάδες βίας στον φράχτη που χωρίζει το Ισραήλ από τη Γάζα. Η Χαμάς και το Ισραήλ είχαν πρόσφατα διαπραγματευτεί μια εκεχειρία, με τη μεσολάβηση του Κατάρ, της Αιγύπτου και των Ηνωμένων Εθνών στις 29 Σεπτεμβρίου. Πριν από την επίθεση, είχαν σκοτωθεί εντός του έτους τουλάχιστον 247 Παλαιστίνιοι πολίτες και μαχητές από ισραηλινές επιθέσεις, ενώ 32 ισραηλινοί και 2 ξένοι σκοτώθηκαν από παλαιστινιακές επιθέσεις.

Όταν ξέσπασε η νέα ανάφλεξη στην Παλαιστίνη, το Ισραήλ και η Σαουδική Αραβία διεξήγαγαν διαπραγματεύσεις για την εξομάλυνση των σχέσεων τους, με τον Σαουδάραβα διάδοχο πρίγκιπα Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν να δηλώνει πρόσφατα ότι η ομαλοποίηση των διακρατικών σχέσεων μεταξύ Σ. Αραβίας και Ισραήλ ήταν «για πρώτη φορά, πραγματική». Το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι «είχε επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η συνεχιζόμενη κατοχή της Γάζας από το Ισραήλ θα οδηγήσει σε περαιτέρω βία».

Ο διοικητής των Ταξιαρχιών Ιζ αντ-Ντίν αλ-Κασάμ, Μοχάμεντ Ντέιφ, δήλωσε ότι η αιφνιδιαστική επίθεση του Οκτωβρίου ήταν απάντηση στη «βεβήλωση του τζαμιού αλ-Άκσα» νωρίτερα αυτό το έτος, και κάλεσε τους Παλαιστινίους και τους αραβοϊσραηλινούς να "εκδιώξουν τις κατοχικές δυνάμεις και να καταστρέψουν τα τείχη". Ο ηγέτης της Χαμάς Σαλέχ αλ-Αρούρι δήλωσε ότι η επιχείρηση ήταν μια απάντηση «στα εγκλήματα της κατοχής», προσθέτοντας ότι μαχητές υπερασπίζονται το τέμενος Αλ Άκσα και χιλιάδες Παλαιστίνιοι αιχμάλωτοι κρατούνται από το Ισραήλ.

### Λίγο πριν τον πόλεμο

Κατά τη διάρκεια του 2023, και πριν από την επίθεση, τουλάχιστον 247 Παλαιστίνιοι είχαν σκοτωθεί από τις ισραηλινές δυνάμεις, ενώ 32 Ισραηλινοί και δύο ξένοι υπήκοοι είχαν σκοτωθεί σε παλαιστινιακές επιθέσεις. Οι αυξήσεις στις επιθέσεις εποίκων είχαν εκτοπίσει εκατοντάδες Παλαιστίνιους και υπήρξαν συγκρούσεις γύρω από το Τζαμί Άλ Άκσα, έναν διαφιλονικούμενο ιερό χώρο στην Ιερουσαλήμ.

Οι εντάσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς αυξήθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2023, με την εφημερίδα Washington Post να θεωρεί ότι ήταν «στο χείλος του πολέμου». Στις 9 Οκτωβρίου 2023 το Ισραήλ βρήκε εκρηκτικά κρυμμένα σε ένα φορτίο με τζιν παντελόνια και διέκοψε όλες τις εξαγωγές από τη Γάζα. Σε απάντηση, η Χαμάς έθεσε τις δυνάμεις της σε κατάσταση συναγερμού και διεξήγαγε στρατιωτικές ασκήσεις με άλλες ομάδες, συμπεριλαμβανομένης της ανοιχτής άσκησης εισβολής σε ισραηλινούς οικισμούς. Στις 13 Σεπτεμβρίου, πέντε Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν στα σύνορα. Σύμφωνα με την Washington Post, οι Παλαιστίνιοι προσπαθούσαν να πυροδοτήσουν τον μηχανισμό, ενώ σύμφωνα με το Al Jazeera προσπαθούσαν να τον απενεργοποιήσουν. Στις 29 Σεπτεμβρίου, το Κατάρ, ο ΟΗΕ και η Αίγυπτος μεσολάβησαν προκειμένου να ανοίξουν ξανά κλειστά σημεία διέλευσης και να αποκλιμακώσουν τις εντάσεις.

## Ιστορικό

### Επίθεση 7ης Οκτωβρίου

Μετά την επίθεση της Χαμάς στο κιμπούτς Μπέερι
Γύρω στις 06:30 τοπική ώρα και ώρα Ελλάδας στις 7 Οκτωβρίου 2023, η Χαμάς ανακοίνωσε την έναρξη της επιχείρησης που αποκάλεσε «κατακλυσμός στο αλ-Ακσά», δηλώνοντας ότι είχε εκτοξεύσει πάνω από 5.000 ρουκέτες από τη Λωρίδα της Γάζας στο Ισραήλ σε διάστημα 20 λεπτών. Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι τουλάχιστον 2.200 βλήματα εκτοξεύτηκαν από τη Γάζα. Τουλάχιστον πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν από τις πυραυλικές επιθέσεις των Παλαιστινίων. Αναφέρθηκαν εκρήξεις σε περιοχές γύρω από τη Λωρίδα της Γάζας και σε πόλεις στην πεδιάδα του Σαρόν. Πυραυλικές επιθέσεις σημειώθηκαν στην Γκεντέρα, τη Χερτσλιγιά, το Τελ Αβίβ και το Ασκελόν. Σειρήνες ήχησαν επίσης στην Μπερσεβά, την Ιερουσαλήμ, το Ρεχοβότ, το Ρισόν Λεζιόν και την αεροπορική βάση Παλματσίμ. Η Χαμάς απηύθυνε έκκληση στους κατοίκους να πάρουν τα όπλα εναντίον του Ισραήλ, με τον ανώτερο στρατιωτικό διοικητή Μοχάμαντ Ντέιφ να καλεί «τους μουσουλμάνους παντού να εξαπολύσουν επίθεση». Παλαιστίνιοι μαχητές άνοιξαν επίσης πυρ εναντίον ισραηλινών σκαφών στα ανοιχτά της Λωρίδας της Γάζας, ενώ ξέσπασαν συγκρούσεις μεταξύ Παλαιστινίων και του ισραηλινού στρατού στο ανατολικό τμήμα του φράχτη της Γάζας.

Ταυτόχρονα, περίπου 1.000 Παλαιστίνιοι μαχητές διείσδυσαν στο Ισραήλ από τη Γάζα χρησιμοποιώντας φορτηγά, αγροτικά, μοτοσυκλέτες, μπουλντόζες και αλεξίπτωτα πλαγιάς. Εικόνες και βίντεο έδειχναν βαριά οπλισμένους και μασκοφόρους μαχητές ντυμένους με μαύρα ρούχα να οδηγούν φορτηγά και να ανοίγουν πυρ στο Σντερότ, σκοτώνοντας αρκετούς Ισραηλινούς πολίτες και στρατιώτες. Ένα βίντεο από τη Γάζα έδειχνε ανθρώπους να ποδοπατούν το πτώμα ενός ισραηλινού στρατιώτη φωνάζοντας «Ο Θεός είναι μεγάλος». Άλλα βίντεο έδειχναν Ισραηλινούς αιχμάλωτους και ένα φλεγόμενο ισραηλινό τανκ, καθώς και μαχητές να οδηγούν ισραηλινά στρατιωτικά οχήματα. Παλαιστίνιοι μαχητές εντοπίστηκαν σύμφωνα με αναφορές στο Νιρ Οζ το Μπέερι και το Νετίβ ΧαΑσαρά, όπου σύμφωνα με πληροφορίες πήραν ομήρους και πυρπόλησαν σπίτια, και άνοιξαν πυρ σε κιμπούτς γύρω από τη Λωρίδα της Γάζας. Αψιμαχίες έλαβαν χώρα στη στρατιωτική βάση του Ρέιμ, ενώ σύμφωνα με αναφορές κάτοικοι του Οφακίμ μπήκαν σε ομηρεία από τους Παλαιστίνιους. Παράλληλα, πυρπολήθηκαν σπίτια στο Σντερότ.

Ένας εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού δήλωσε ότι μαχητές από τη Γάζα είχαν εισέλθει στο Ισραήλ μέσω τουλάχιστον επτά τοποθεσιών και εισέβαλαν σε τέσσερις μικρές αγροτικές ισραηλινές κοινότητες, τη πόλη Σντερότ και δύο στρατιωτικές βάσεις από ξηράς και από θαλάσσης. Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι επτά κοινότητες τέθηκαν υπό τον έλεγχο της Χαμάς, συμπεριλαμβανομένων των Ναχάλ Οζ, Κφαρ Αζά, Μάγκεν και Σουφά Μπεχερί. Το αστυνομικό τμήμα του Σντερότ τέθηκε υπό τον έλεγχο της Χαμάς σύμφωνα με πληροφορίες, όπως και το πέρασμα Ερέζ, επιτρέποντας στους μαχητές να εισέλθουν στο Ισραήλ.

### Απάντηση 7ης Οκτωβρίου

Η επίθεση, η οποία συνέπεσε με την εβραϊκή γιορτή Σιμτσάτ Τορά, εξέπληξε πολλούς Ισραηλινούς.
Η κυβέρνηση ενεργοποίησε το σύστημα Σιδηρούς Θόλος. Ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου και ο υπουργός Άμυνας Γιόαβ Γκάλαντ πραγματοποίησαν αξιολογήσεις ασφαλείας στο αρχηγείο των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων στο Τελ Αβίβ. Ο Γκαλάντ αργότερα ενέκρινε την κινητοποίηση δεκάδων χιλιάδων εφέδρων του στρατού και κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στις περιοχές που βρίσκονται σε ακτίνα εντός ογδόντα χιλιομέτρων από την λωρίδα της Γάζας. Δήλωσε επίσης ότι η Χαμάς "έκανε ένα σοβαρό λάθος" όταν εξαπέλυσε την επίθεσή της και δεσμεύτηκε ότι "το Ισραήλ θα κερδίσει". Ο ισραηλινός στρατός κήρυξε «κατάσταση ετοιμότητας για πόλεμο». Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε ότι επρόκειτο να μπουν σε υπηρεσία έφεδροι όχι μόνο στη Γάζα αλλά και στη Δυτική Όχθη, όπως και κατά μήκος των συνόρων του Ισραήλ με τον Λίβανο και τη Συρία. Ζητήθηκε από τους κατοίκους των περιοχών που γειτινιάζουν με τη Λωρίδα της Γάζας να μείνουν στα σπίτια τους, ενώ οι άμαχοι στο νότιο και κεντρικό Ισραήλ «να παραμείνουν δίπλα σε καταφύγια». Οι δρόμοι γύρω από τη Λωρίδα της Γάζας έκλεισαν για τους πολίτες από το στρατό.

Μετά την επίθεση, το Ισραήλ κήρυξε αυξημένη κατάσταση ετοιμότητας για πιθανή σύγκρουση. Ο ισραηλινός στρατός κήρυξε κατάσταση ετοιμότητας για πόλεμο και ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου συγκάλεσε έκτακτη συνάντηση των αρχών ασφαλείας. Ο Ισραηλινός Στρατός ανέφερε επιπλέον ότι ξεκίνησαν στοχευμένες ενέργειες στη Λωρίδα της Γάζας στο πλαίσιο αυτού που αποκάλεσε «Επιχείρηση Σιδερένια Σπαθιά». Την ημέρα της επίθεσης, οι ισραηλινές δυνάμεις ανέφεραν ότι έπληξαν 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Χαμάς και τέσσερα επιχειρησιακά κέντρα διοίκησης στη Γάζα με αεροπορικές επιδρομές. Ο Επίτροπος της Ισραηλινής Αστυνομίας Κόμπι Σαμπτάι ανακοίνωσε ότι τα πράγματα πλέον βρίσκονταν σε «εμπόλεμη κατάσταση», μετά από αυτό που ο ίδιος αποκάλεσε ως «μαζική επίθεση από τη Λωρίδα της Γάζας». Ανακοίνωσε επίσης την απαγόρευση κυκλοφορίας σε όλο το νότιο Ισραήλ και την ανάπτυξη της αντιτρομοκρατικής μονάδας Γιαμάμ στο Ισραήλ. Ο επικεφαλής εκπρόσωπος του Ισραηλινού Στρατού, Αντιναύαρχος Ντάνιελ Χαγκάρι δήλωσε ότι τέσσερις μεραρχίες αναπτύχθηκαν στην περιοχή.

Ο Ισραηλινός Πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ είπε ότι η χώρα αντιμετωπίζει «μια πολύ δύσκολη στιγμή» και εξέφρασε τη στήριξη του στο στρατό, τις δυνάμεις ασφαλείας, τα σωστικά συνεργεία και τους κατοίκους που δέχονταν επίθεση. Σε τηλεοπτική μετάδοση, ο πρωθυπουργός Νετανιάχου δήλωσε: «Είμαστε σε πόλεμο». Δήλωσε επίσης ότι ο ισραηλινός στρατός θα ενισχύσει τις συνοριακές του αναπτύξεις για να αποτρέψει άλλους από το να «κάνουν το λάθος να συμμετάσχουν σε αυτόν τον πόλεμο».

Τα αεροδρόμια στο νότιο τμήμα του κεντρικού Ισραήλ έκλεισαν για εμπορικές και επιβατικές πτήσεις, ενώ το αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν παρέμεινε σε λειτουργία. Η Lufthansa μείωσε τις πτήσεις της από και προς την χώρα σε μία μόνο από το Τελ Αβίβ προς τη Φρανκφούρτη και ακύρωσε άλλες προγραμματισμένες πτήσεις από και προς το Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου.

### Χερσαία εισβολή του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας (27 Οκτωβρίου - σήμερα)

Υπόγεια σήραγγα της Χαμάς στη Ράφα
Στις 19 Οκτωβρίου, δημοσκόπηση της ισραηλινής εφημερίδας "Maariv" διαπίστωσε ότι το 65% των Ισραηλινών υποστήριζε μια χερσαία εισβολή στη Γάζα ενώ αντίθετο ήταν μόνο το 21%. Δημοσκόπηση της 25ης και 26ης Οκτωβρίου όμως έδωσε μια νέα εικόνα, αφού πλέον μόνο το 29% των Ισραηλινών υποστήριζε την εισβολή. Σύμφωνα με την εφημερίδα "Maariv", οι εξελίξεις και οι φόβοι για τη ζωήν των ομήρων συνέβαλαν καθοριστικά σε αυτή τη στροφή.

Στις 27 Οκτωβρίου, οι υπηρεσίες διαδικτύου και κινητής τηλεφωνίας στη Γάζα διακόπηκαν σχεδόν εντελώς καθώς το Ισραήλ ενέτεινε την εκστρατεία βομβαρδισμού του. Μετά από αυτό, αι Iσραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις, εξαπέλυσαν μια χερσαία εισβολή μεγάλης κλίμακας στη Λωρίδα της Γάζας. Συγκρούσεις μεταξύ της Χαμάς και των Ισραηλινών αναφέρθηκαν κοντά στα οικοδομικά συγκροτήματα Μπέιτ Χανούν και Μπουρείτζ.

Στις 28 Οκτωβρίου, το Ισραήλ εκκίνησε και επίσημα χερσαία εισβολή στην Λωρίδα της Γάζας, ενώ είχε ήδη αναφέρει ότι οι μονάδες που αναπτύχθηκαν εντός της περιοχής το προηγούμενο βράδυ εξακολουθούσαν να βρίσκονται στο έδαφος αυτό. Μετά την έναρξη της εισβολής, ο ηγέτης της Χαμάς Αλί Μπαράκα ισχυρίστηκε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις εισβολής υπέστησαν μεγάλες ανθρώπινες απώλειες και απώλειες εξοπλισμού λόγω ενέδρας.

Στις 29 Οκτωβρίου, ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Yoav Gallant είπε ότι αναμένει ότι το «δεύτερο στάδιο του πολέμου» θα διαρκέσει «μήνες». Ακόμη και όταν τα ισραηλινά στρατεύματα εισήλθαν στη Λωρίδα της Γάζας και άρχισαν να διατηρούν συνεχόμενη φυσική παρουσία στην περιοχή από τις 27 Οκτωβρίου, ο ισραηλινός στρατός είχε υιοθετήσει μια στρατηγική αναφοράς στην εισβολή, ως «επιχειρήσεις» και «επιδρομές» αντί να χρησιμοποιεί τον όρο «εισβολή». Σύμφωνα με το Associated Press, αυτή η επικοινωνιακή στρατηγική προκρίθηκε για να διατηρηθεί η επιχειρησιακή ευελιξία και να δυσκολευτούν οι εχθρικές δυνάμεις στο να μαντεύουν τα στρατιωτικά σχέδια του Ισραήλ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προέτρεψαν το Ισραήλ να αποφύγει μια πλήρους κλίμακας εισβολή και αντ΄ αυτού να διεξάγει «χειρουργικές» επεμβάσεις για να αποφύγει θύματα και μια περιφερειακή κλιμάκωση. Σύμφωνα με το Al Jazeera, στις 15 Οκτωβρίου, «το Ιράν προειδοποίησε το Ισραήλ για περιφερειακή κλιμάκωση εάν ο ισραηλινός στρατός εισέλθει στη Γάζα.
Το «Φόρουμ Οικογενειών Ομήρων και Αγνοουμένων», που εκπροσωπεί τις οικογένειες των απαχθέντων Ισραηλινών, εξέφρασε την ανησυχία του μήπως η χερσαία επιχείρηση θέσει σε κίνδυνο την ευημερία των 229 ομήρων*.*

Στις 29 Οκτωβρίου, ο Τέντρος Αντάνομ, επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, χαρακτήρισε *πάρα πολύ ανησυχητικές* τις αναφορές της Παλαιστινιακής Ερυθράς Ημισελήνου ότι το νοσοκομείο Al-Quds είχε λάβει επείγουσα προειδοποίηση εκκένωσης μαζί με μια ειδοποίηση ότι *πρόκειται να βομβαρδιστεί*. Επανέλαβε ότι ήταν *αδύνατο να εκκενωθούν νοσοκομεία γεμάτα ασθενείς χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή τους* Περίπου 14.000 άμαχοι πιστεύεται ότι βρίσκουν καταφύγιο μέσα ή κοντά στο νοσοκομείο. Το Associated Press ανέφερε ότι οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές κατέστρεψαν επίσης δρόμους που οδηγούν στο νοσοκομείο Αλ-Σίφα, καθιστώντας την πρόσβαση σε αυτό όλο και πιο δύσκολη. Αργότερα μέσα στην ημέρα, η Χαμάς δήλωσε ότι Παλαιστίνιοι μαχητές συγκρούστηκαν με ισραηλινά άρματα μάχης στην οδό Σαλάχ αλ-Ντιν στη Γάζα και τα ανάγκασαν να υποχωρήσουν.
Το «Φόρουμ Οικογενειών Απαχθέντων και Αγνοουμένων», δήλωσε ότι υποστηρίζει την ολική απελευθέρωση όλων των Παλαιστινίων κρατουμένων με αντάλλαγμα την επιστροφή όλων των Ισραηλινών ομήρων που κρατούνται στη Γάζα.Ο ηγέτης της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας, Γιαχία Σινουάρ, δήλωσε ότι η ομάδα είναι έτοιμη να απελευθερώσει όλους τους Ισραηλινούς ομήρους με αντάλλαγμα την απελευθέρωση όλων των Παλαιστινίων κρατουμένων. Ο εκπρόσωπος των IDF απέρριψε την προσφορά ως *ψυχολογική τρομοκρατία που χρησιμοποιείται κυνικά από τη Χαμάς για να δημιουργήσει πίεση*. Στις 30 Οκτωβρίου σημειώθηκαν σφοδρές μάχες μεταξύ των IDF και των ταξιαρχιών Αλ Κασσάμ μαζί με τις Ταξιαρχίες Εθνικής Αντίστασης του DFLP στη βορειοδυτική Γάζα. Οι ταξιαρχίες Αλ Κασσάμ χρησιμοποίησαν αντιαρματικούς πυραύλους και οι Ταξιαρχίες Εθνικής Αντίστασης βομβάρδισαν ισραηλινά οχήματα και θέσεις με πυρά όλμων μεγάλου διαμετρήματος.

Στις 31 Οκτωβρίου, οι IDF χτύπησαν τον πυκνοκατοικημένο προσφυγικό καταυλισμό Jabalia, σκοτώνοντας 50 και τραυματίζοντας 150 Παλαιστίνιους, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας της Γάζας. Σύμφωνα με το Ισραήλ, ένας ανώτερος διοικητής της Χαμάς και δεκάδες μαχητές σε ένα τεράστιο συγκρότημα υπόγειων σηράγγων ήταν μεταξύ αυτών που σκοτώθηκαν. Η Χαμάς διέψευσε την παρουσία ανώτερου διοικητή στη σκηνή. Σύμφωνα με τις IDF, η καταστροφή των σηράγγων προκάλεσε την κατάρρευση των θεμελίων πολλών κοντινών κτιρίων, με αποτέλεσμα την κατάρρευσή τους. Αυτόπτες μάρτυρες που παραχώρησαν συνέντευξη στο CNN και το Der Spiegel μίλησαν για "αποκαλυπτικές" σκηνές, με δεκάδες κτίρια που κατέρρευσαν, παιδιά να μεταφέρουν άλλα τραυματισμένα παιδιά και πτώματα να κείτονται στα ερείπια. Ο διευθυντής χειρουργικής του κοντινού νοσοκομείου της Ινδονησίας δήλωσε ότι παρέλαβε 120 νεκρούς και περιέθαλψε 280 τραυματίες, στην πλειονότητά τους γυναίκες και παιδιά. Ως ένδειξη αποδοκιμασίας στην ισραηλινή τακτική, η Βολιβία διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ, ενώ η Κολομβία και η Χιλή, ανακάλεσαν τους πρεσβευτές τους. Σύμφωνα με τους New York Times χρησιμοποιήθηκαν τουλάχιστον δύο βόμβες των 2.000 λιβρών, ο δεύτερος μεγαλύτερος τύπος στο οπλοστάσιο του Ισραήλ.

Την 1η Νοεμβρίου, ο προσφυγικός καταυλισμός της Τζαμπάλια βομβαρδίστηκε για δεύτερη φορά- το Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ δήλωσε ότι *οι δυσανάλογες αυτές επιθέσεις θα μπορούσαν να ισοδυναμούν με εγκλήματα πολέμου*. Το Ισραήλ συνέχισε τις επιθέσεις σε υπηρεσίες υγείας πλήττοντας, στις 3 Νοεμβρίου, αυτοκινητοπομπή ασθενοφόρων ακριβώς μπροστά από το νοσοκομείο Al-Shifa, σκοτώνοντας τουλάχιστον 15 άτομα και τραυματίζοντας άλλα 60. Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι τα ασθενοφόρα χρησιμοποιούνταν από τους μαχητές της Χαμάς, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες πληροφορίες..
Ο επικεφαλής του ΠΟΥ, σε ανάρτησή του στο X δήλωσε *εντελώς σοκαρισμένος από τις αναφορές για επιθέσεις εναντίον ασθενοφόρων που μεταφέρουν ασθενείς*, προσθέτοντας ότι οι ασθενείς, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας και οι ιατρικές εγκαταστάσεις πρέπει πάντα να προστατεύονται.

Ο Νετανιάχου δήλωσε σε συνέντευξή του στο CBS ότι η ισραηλινή κυβέρνηση είχε *ισχυρές ενδείξεις* ότι οι όμηροι βρίσκονταν μέσα στο Αλ-Σίφα, και αυτός ήταν ένας από τους λόγους που εισέβαλλαν σε αυτό .Αναφέρθηκε ότι το πτώμα της Γεχουντίτ Βάις, μιας 65χρονης γυναίκας που είχε απαχθεί από το Μπεερί, βρέθηκε κοντά στο νοσοκομείο.
Οι κάτοικοι σε τμήματα της νότιας Γάζας φέρεται να έλαβαν ειδοποιήσεις εκκένωσης, προκαλώντας ανησυχίες για επέκταση της εισβολής. Η έλλειψη καυσίμων αναφέρθηκε ότι προκάλεσε τη διακοπή όλων των δικτύων διαδικτύου και τηλεφώνου στη Λωρίδα της Γάζας. Οι υπηρεσίες αποκαταστάθηκαν στις 17 Νοεμβρίου αφού το Ισραήλ φέρεται να συμφώνησε να επιτρέψει την παράδοση 140.000 λίτρων καυσίμων στη Λωρίδα της Γάζας κάθε 2 ημέρες μετά από σχετικό αίτημα των ΗΠΑ. 20.000 λίτρα κάθε 2 ημέρες θα παραδίδονται στις εταιρείες Jawwal και Paltel για τη διατήρηση των υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών και διαδικτύου και 120.000 λίτρα κάθε 2 ημέρες για την αφαλάτωση νερού, την άντληση λυμάτων, την παραγωγή τροφίμων και τα νοσοκομεία.

### Απώλειες

Τα ισραηλινά στρατεύματα μέσα στη Γάζα
Από την αρχή του πολέμου έως και τις 2 Νοεμβρίου ο συνολικός αριθμός των νεκρών στη Γάζα αυξήθηκε στους 9.061, ενώ 32.000 άνθρωποι έχουν τραυματιστεί από την έναρξη του πολέμου με το Ισραήλ, δήλωσε ο επίσημος εκπρόσωπος για το υπουργείο Υγείας στη Γάζα. Στους νεκρούς περιλαμβάνονται 3.760 παιδιά και 2.326 γυναίκες, δήλωσε ο εκπρόσωπος. Παράλληλα, ο ΟΗΕ προειδοποίησε πως υπάρχει σοβαρός κίνδυνος γενοκτονίας στη Γάζα.

Ως τις 15 Νοεμβρίου, πάνω από 12.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της σύγκρουσης, συμπεριλαμβανομένων 42 δημοσιογράφων (37 Παλαιστίνιων, 4 Ισραηλινών και 1 Λιβανέζου) και πάνω από 100 εργαζομένων της UNRWA σε ανθρωπιστικές οργανώσεις. Περισσότεροι από 1.200 Ισραηλινοί και ξένοι σκοτώθηκαν, κυρίως σε κοινότητες που γειτνιάζουν με τη Λωρίδα της Γάζας. Πάνω από 11.240 Παλαιστίνιοι (στην πλειονότητά τους γυναίκες και παιδιά) στη λωρίδα σκοτώθηκαν σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας της Γάζας που διοικείται από τη Χαμάς. 178 επιπλέον Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν στη Δυτική Όχθη από τον ισραηλινό στρατό και τους εποίκους. Απώλειες σημειώθηκαν επίσης σε άλλα μέρη του Ισραήλ, στο νότιο Λίβανο και στη Συρία.

Περίπου 240 άνθρωποι πιάστηκαν όμηροι κατά τη διάρκεια των επιθέσεων στο Ισραήλ, κυρίως άμαχοι.

Οι απώλειες ανθρωπίνων ζωών στην Γάζα είναι τεράστιας κλίμακας
Η ομάδα παρακολούθησης "Action on Armed Violence" δήλωσε ότι κάθε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή προκάλεσε κατά μέσο όρο 10,1 θανάτους αμάχων και ότι ο αριθμός αυτός υποδηλώνει μια αξιοσημείωτη σκλήρυνση στην προσέγγιση στόχευσης του Ισραήλ. Οι εκστρατείες του 2012 και του 2021 παρήγαγαν μέσους όρους 1,3 και 1,7 αντίστοιχα. Οι ειδικοί λένε ότι οι απόρρητοι κανόνες εμπλοκής έχουν υψηλότερο όριο για τις απώλειες αμάχων από ό,τι στο παρελθόν. Ο πόλεμος του Ισραήλ κατά της Γάζας ήταν η πιο θανατηφόρα σύγκρουση για τα παιδιά στη σύγχρονη εποχή.

## Ανάλυση

### Ιστορικό υπόβαθρο

Για μία πλήρη ανάλυση των γεγονότων, πλήρη ιστορική αναδρομή πραγματοποιεί το βιβλίο Παλαιστινιακό ζήτημα χωρίς να αντιμετωπίζει την τρέχουσα σύρραξη σαν να αναδύθηκε από ιστορικό κενό. Στο βιβλίο αναλύονται οι συνθήκες προς της 7 Οκτωβρίου 2023, αλλά και κατόπιν αυτής και από τις δύο πλευρές.

### Επιθέσεις από πλευράς Ισραήλ & εποίκων την περίοδο 2022 - 06/10/2023

Σύμφωνα με συνέντευξη του Ταμίρ Πάρντο (πρώην αρχηγός Μοσάντ) στο Assosiated Press τον Σεπτέμβριο του 2023, έγινε η εξής αναφορά στην Δυτική Όχθη: *“Υφίσταται ένα καθεστώς απαρτχάιντ εδώ (…). Όταν στην ίδια περιοχή, δύο λαοί δικάζονται με βάση δύο διαφορετικά δικαστικά συστήματα, αυτό συνιστά ένα καθεστώς απαρτχάιντ”,* αναφερόμενος στο γεγονός ότι οι Παλαιστίνιοι που συλλαμβάνονται από τον ισραηλινό στρατό ή τις υπηρεσίες ασφαλείας στη Δυτική Όχθη δικάζονται σε στρατοδικεία, ενώ οι Ισραηλινοί που ζουν σε οικισμούς στην ίδια περιοχή -που έχουν χτιστεί κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου, σύμφωνα με τον ΟΗΕ- δικάζονται από πολιτικά δικαστήρια της χώρας τους. Τον όρο "απαρτχάιντ" είχε υιοθετήσει και το Απρίλιο του 2021, η αμερικανική ΜΚΟ Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch), ενώ η Διεθνής Αμνηστία δημοσίευσε μια έκθεση για το θέμα το 2022. Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές σημειώθηκαν τουλάχιστον 104 περιστατικά βίας με δράστες Εβραίους εποίκους εντός του Οκτωβρίου του 2022. Τον Σεπτέμβριο του 2023 (περί τις 10/09/2023) σημειώθηκαν 7 δολοφονίες Παλαιστινίων στην Τζενίν (Δυτική Όχθη). Στις 20/09/2023 σημειώθηκε ακόμη μία δολοφονία Παλαιστινίου, του Νούργκαμ αλ Άχρας, 19 ετών, «από μια σφαίρα στο κεφάλι» στον καταυλισμό προσφύγων Ακάμπατ Τζάμπερ, κοντά στην Ιεριχώ της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης από το IDF. Στις 24/09/2023 οι Οσάιντ Άμπου Άλι, 22 ετών και Άμπντελ Ραχμάν Άμπου Νταγάς, 32 ετών σκοτώθηκαν από πυρά του IDF στην Τουλκάρεμ, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Έξι Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από τα ισραηλινά πυρά από 19-20/09/2023, στη Λωρίδα της Γάζας και την κατεχόμενη Δυτική Όχθη, μεταξύ τους ο 29χρονος Γιάσερ Μούσα υπέκυψε στα τραύματά του, αφού χτυπήθηκε από σφαίρες στη διάρκεια επιδρομής του ισραηλινού στρατού στον καταυλισμό προσφύγων της Τζενίν. Τουλάχιστον 238 Παλαιστίνιοι, 28 Ισραηλινοί, μία Ουκρανή και ένας Ιταλός έχουν σκοτωθεί από την αρχή του έτους και μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2023 σε βίαια επεισόδια που συνδέονται με την ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση, σύμφωνα με απολογισμό του AFP με βάση επίσημες πηγές. Αεροπορική επίθεση με drone πραγματοποίησε το IDF στη Λωρίδα της Γάζας στις 23/09/23, με δηλωθέντα στόχο παρατηρητήριο της Χαμάς.

Σύμφωνα με τους ειδικούς στη Μέση Ανατολή, Ντάνιελ Μπύμαν και Αλεξάντερ Πάλμερ, οι επιθέσεις ανέδειξαν την παρακμή της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (ΟΑΠ) και την άνοδο της Χαμάς ως το κύριο κέντρο εξουσίας στην παλαιστινιακή πολιτική. Προέβλεψαν επίσης την περαιτέρω παρακμή της ΟΑΠ αν διατηρηθεί το status quo. Σύμφωνα με τον Ισραηλινό αναλυτή Σηθ Φράντζμαν, η επίθεση σηματοδότησε μια αξιοσημείωτη κλιμάκωση στη συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς. Ξεχώριζε για τη σημαντική κλίμακα και την εμβέλειά της, περιλαμβάνοντας τόσο πυρά ρουκετών όσο και συνοριακές επιθέσεις στη Γάζα. Το γεγονός αυτό σηματοδότησε μια σημαντική απόκλιση από προηγούμενες συγκρούσεις, οι οποίες συνήθως ακολουθούσαν μια σταδιακή εξέλιξη με σταδιακή κλιμάκωση των εντάσεων. Πολιτικοί αναλυτές και δημοσιογράφοι έχουν συγκρίνει την επίθεση, με τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973, τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, την επίθεση του Ραμαζανιού το 2003, καθώς και με την επίθεση Τετ των Βιετκόνγκ στον Πόλεμο του Βιετνάμ. Η επίθεση της Χαμάς, όπως και εκείνη τον Βιετκόνγκ έγινε το πρωί μιας αργίας, φάνηκε να είναι "παντού ταυτόχρονα" και επέδειξε ικανότητες που δεν θεωρούνταν δυνατές σε ένα αντάρτικο.

Ο δημοσιογράφος Πήτερ Μπωμόν περιέγραψε σε άρθρο του στον Guardian ότι η εκδήλωση της σύγκρουσης ήταν μια τεράστια αποτυχία για τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, δεδομένης της αποτυχίας της ισραηλινής κυβέρνησης να την εντοπίσει νωρίτερα.

### Εγκλήματα πολέμου μετά την 7 Οκτωβρίου 2023

Μετά την έκρηξη στο νοσοκομείο Αλ Άχλι
#### Καταστροφή υποδομών υγείας - παρακώλυση της υγειονομικής περίθαλψης λόγω αποκλεισμού

Στις 17/10/2023 σημειώθηκε βομβαρδισμός του νοσοκομείου Αλ Άχλι, με αποτέλεσμα την δολοφονία άνω των 500 αμάχων (ασθενών, προσωπικού, εκτοπισμένων).

Στις 30 Οκτωβρίου 2023 το IDF προκάλεσε ζημιές μέσω αεροπορικής επιδρομής στον 3ο όροφο του νοσοκομείου "Τουρκοπαλαιστινιακής Φιλίας" στην Γάζα, του μοναδικού αντικαρκινικού νοσοκομείου που υπάρχει στην Λωρίδα.

Η έλλειψη καυσίμων στη Λωρίδα της Γάζας λόγω του ισραηλινού αποκλεισμού ανάγκασε το νοσοκομείο "Τουρκοπαλαιστινιακής Φιλίας" στην Γάζα να κλείσει την 1η Νοεμβρίου 2023, με τον ΟΗΕ να προειδοποιεί ότι κινδύνευε η ζωή 70 ασθενών. Αργότερα προέκυψε ότι τέσσερις ασθενείς πέθαναν στο νοσοκομείο λόγω έλλειψης ιατρικής περίθαλψης.

Ένα τραυματισμένο παλαιστίνιο βρέφος που νοσηλεύεται στην υπερπλήρη πτέρυγα επειγόντων περιστατικών του νοσοκομείου Al-Shifa στην πόλη της Γάζας μετά από ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στις 11 Οκτωβρίου 2023.
«*Πολλές δομές υγείας*» στη Λωρίδα της Γάζας «*είναι κυριολεκτικά υπερπλήρεις*» ύστερα από τους νέους ισραηλινούς βομβαρδισμούς, δήλωσε στις 18/03/2025 ο εκπρόσωπος της Διεθνούς Ομοσπονδίας συλλόγων του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου στη Γενεύη. Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας τόνισε την έλλειψη φαρμάκων στο παλαιστινιακό έδαφος: «*λόγω αυτής της έλλειψης φαρμάκων, υπάρχει κίνδυνος οι υγειονομικοί να μην μπορούν να προσφέρουν φροντίδα για διάφορες ιατρικές παθήσεις, όχι μόνο για τραύματα*».

Στις 21/03/2025 το IDF ισοπέδωσε μέσω βομβαρδισμού το μοναδικό αντικαρκινικό νοσοκομείο της Γάζας, το νοσοκομείο «Τουρκοπαλαιστινιακής Φιλίας», ισχυριζόμενο ότι χρησιμοποιήθηκε από τη Χαμάς - χωρίς να παρέχει αποδείξεις για τον ισχυρισμό.

Στις 23/03/2025 το IDF βομβάρδισε το νοσοκομείο Νάσερ σκοτώνοντας έναν 16χρονο χειρουργημένο ασθενή που νοσηλευόταν, ακόμη 3 άτομα και τον Ισμαήλ Μπαρχούμ, μέλος του πολιτικού γραφείου της Χαμάς, που νοσηλευόταν επίσης. Επίσης, στην πόλη Μπέιτ Λάχια, στο βόρειο τμήμα της Γάζας όπου ο στρατός του Ισραήλ πραγματοποιεί εντατικές επιχειρήσεις από τον Οκτώβριο, ο Χούσαμ Αμπού Σαφίγια διευθυντής του νοσοκομείου Καμάλ Αντουάν δήλωσε ότι ο στρατός ζήτησε στις 27/03/2025 από το προσωπικό να απομακρυνθεί και να μετακινήσει τους ασθενείς και τους τραυματίες σε άλλη ιατρική δομή της περιοχής.Ο Αμπού Σαφίγια υπογράμμισε ότι αυτό είναι «σχεδόν αδύνατο», διότι το προσωπικό του νοσοκομείου δεν διαθέτει ασθενοφόρα για να μεταφέρει τους ασθενείς. Προηγουμένως (23/03/2025) είχε απευθύνει έκκληση στη διεθνή κοινότητα για φάρμακα και τρόφιμα, τονίζοντας ότι πλέον η ιατρική δομή δεν μπορεί να προσφέρει βοήθεια στους ασθενείς. Από την πλευρά του το υπουργείο Υγείας της Χαμάς προειδοποίησε ότι το νοσοκομείο αντιμετωπίζει και ελλείψεις πόσιμου νερού. Όπως κατήγγειλε, ο ισραηλινός στρατός δεν επιτρέπει τον ανεφοδιασμό του Καμάλ Αντουάν με βασικά είδη και παρεμποδίζει την πρόσβαση των γιατρών και των νοσηλευτών σε αυτό.

Εκκλησία Αγίου Πορφυρίου πριν τον βομβαρδισμό
###### Στόχευση χώρων Λατρείας

Στις 20/10/2023 το IDF βομβάρδισε την ορθόδοξη εκκλησία του Αγίου Πορφυρίου στο βόρειο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας, όπου είχαν βρει καταφύγιο εκτοπισμένοι. Αυτόπτες μάρτυρες είδαν και παρακείμενη εκκλησία να βομβαρδίζεται την ίδια μέρα.

Το Μεγάλο Τζαμί της Γάζας πριν τον βομβαρδισμό του από το IDF
###### Στόχευση χώρων συγκέντρωσης εκτοπισμένων προσφύγων

Την 1/11/23 το Ισραήλ επιβεβαίωσε ότι μαχητικά του αεροσκάφη πραγματοποίησαν επίθεση κατά του προσφυγικού καταυλισμού της Τζαμπαλίγια στο βόρειο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας.Τουλάχιστον 50 άνθρωποι σκοτώθηκαν, με ιατρικές πηγές να εκτιμούν ότι ο απολογισμός θα αυξηθεί, και 150 τραυματίστηκαν. Το πρωί της Τετάρτης, στον περίβολο του ινδονησιακού νοσοκομείου στην Λωρίδα της Γάζας, δεκάδες πτώματα τυλιγμένα με λευκά σεντόνια κείτονταν στο έδαφος. Οι υγειονομικές αρχές δήλωσαν πως επρόκειτο για νεκρούς της Τζαμπαλίγια.

###### Στόχευση χώρων εκπαίδευσης

Στις 27/03/2025 οκτώ παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν λόγω βομβαρδισμού εναντίον του σχολείου Μούσα Ίμπιν Νουσάιρ στην πόλη της Γάζας όπου είχαν αναζητήσει καταφύγιο μετά τον εκτοπισμό τους στην πόλη της Γάζας.

## Προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης

Tο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης εξέτασε την προσφυγή της Νότιας Αφρικής, η οποία ζητούσε από τους δικαστές να διατάξουν το Ισραήλ να σταματήσει την στρατιωτική εκστρατεία που ξεκίνησε μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου και να διευκολύνει την μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας. Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου ξεκίνησε με την κατάθεση της προσφυγής της Νότιας Αφρικής η οποία κατηγορεί το Ισραήλ για παραβίαση της Σύμβασης περί Γενοκτονίας του 1948, η οποία υπήρξε απάντηση στην γενοκτονία των Εβραίων στο ναζιστικό Ολοκαύτωμα. Ορίζει ως γενοκτονία τις «ενέργειες που διαπράττονται με πρόθεση την καταστροφή, μερικώς ή ολικώς, μίας εθνοτικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας».

Στις 26 Ιανουαρίου 2024, το Δικαστήριο αποφάσισε ότι το Ισραήλ οφείλει «να λάβει όλα τα μέτρα στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του» για να αποτρέψει τις πράξεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της σύμβασης για τη γενοκτονία κατά τις επιχειρήσεις του στη Γάζα. Στην απόφαση δεν περιλαμβάνεται απόφαση για την επιβολή εκεχειρίας στον παλαιστινιακό θύλακα. Διαπιστώνοντας ότι υπάρχουν κίνδυνοι για την επιδείνωση της κατάστασης στην Γάζα, διατάσσει το Ισραήλ να διασφαλίσει «με άμεση ισχύ» ότι οι δυνάμεις του δεν θα διαπράξουν πράξεις γενοκτονίας. Παράλληλα, διατάσσει το Ισραήλ «να προλάβει και να τιμωρήσει» την υποκίνηση γενοκτονίας. Το Ισραήλ οφείλει να λάβει «όλα τα μέτρα εντός της δικαιοδοσίας του για να προλάβει και να τιμωρήσει κάθε άμεση και δημόσια υποκίνηση για διάπραξη γενοκτονίας», αναφέρεται στην απόφαση. Οφείλει παράλληλα να λάβει «άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα για να επιτρέψει την παροχή βασικών υπηρεσιών και ανθρωπιστικής βοήθειας που οι Παλαιστίνιοι έχουν επειγόντως ανάγκη για να αντιμετωπίσουν τις δυσμενείς συνθήκες διαβίωσης που υφίστανται», αναφέρεται στην απόφαση του Δικαστηρίου. Παράλληλα πρέπει να αναφερθεί στο Δικαστήριο εντός ενός μηνός για τα μέτρα που λαμβάνει για να συμμορφωθεί με την εντολή.

## Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο - αίτημα για εντάλματα σύλληψης

Ο εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου Καρίμ Χαν έκανε γνωστό στις 20 Μαΐου 2024 ότι ζήτησε την έκδοση ενταλμάτων σύλληψης για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν στην Λωρίδα της Γάζας. Συγκεκριμένα κατά του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και του υπουργού Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ για εγκλήματα όπως η «σκόπιμη πρόκληση λιμού αμάχων», «ανθρωποκτονίες εκ προθέσεως» και «εξόντωση ή/και δολοφονία» κατά τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας. Και σε βάρος τριών ηγετών της Χαμάς, του Ισμαήλ Χανίγια, του Μοχάμεντ Ντέιφ και του Γιαχία Σινουάρ, κατηγορώντας τους για «εξόντωση», «βιασμούς και άλλες μορφές σεξουαλικής βίας» και «απαγωγές ομήρων».

## Προσωρινή κατάπαυση πυρός

Η συμφωνία, εξασφαλίστηκε από χώρες που μεσολαβούν (Κατάρ, Αίγυπτος, ΗΠΑ) και τέθηκε σε εφαρμογή τη 19η Ιανουαρίου. Κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης της συμφωνίας, που τυπικά ολοκληρώθηκε την 1η Μαρτίου, η Χαμάς παρέδωσε 33 ομήρους —8 από αυτούς ήταν νεκροί— στις ισραηλινές αρχές και, σε αντάλλαγμα, το Ισραήλ αποφυλάκισε περί τους 1.800 παλαιστινίους κρατούμενους. Όμως οι διαπραγματεύσεις για τη δεύτερη φάση, που καθυστέρησαν να αρχίσουν, είχαν περιέλθει στο μεταξύ σε αδιέξοδο.Η Χαμάς απαιτούσε να αρχίσει η δεύτερη φάση της συμφωνίας, που προέβλεπε το οριστικό τέλος του πολέμου, την απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων από τη Λωρίδα της Γάζας, το άνοιγμα όλων των συνοριακών διελεύσεων και την απελευθέρωση των τελευταίων ομήρων. Η κυβέρνηση του Ισραήλ από την άλλη αξίωνε να παραταθεί η πρώτη φάση ως τα μέσα του Απριλίου και, για να αρχίσει η δεύτερη, την «πλήρη αποστρατιωτικοποίηση» του θυλάκου και την αποχώρηση της Χαμάς.

## Καταπάτηση κατάπαυσης πυρός από το Ισραήλ

Στις 19/03/2025 το IDF πραγματοποίησε σφοδρούς βομβαρδισμούς εναντίον της Λωρίδας της Γάζας. *«Το υπουργείο Υγείας κατέγραψε πάνω από 330 νεκρούς, στην πλειονότητά τους παιδιά και γυναίκες, και εκατοντάδες τραυματίες, δεκάδες από τους οποίους βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση»*, σύμφωνα με τον διευθυντή του υπουργείου Υγείας Μοχάμεντ Ζακούτ. Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό τα χτυπήματα θα συνεχιστούν για όσο διάστημα χρειαστεί και θα επεκταθούν, με το Reuters να σημειώνει ότι η αναφορά αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των χερσαίων επιχειρήσεων από τα ισραηλινά στρατεύματα. Από την πλευρά της η Χαμάς δια ανώτερου αξιωματούχου της κατηγόρησε το Ισραήλ ότι αποφάσισε να θυσιάσει τους ομήρους με την επανεκκίνηση των βομβαρδισμών. *«Η απόφαση Νετανιάχου είναι μια απόφαση θανατικής ποινής σε βάρος των ομήρων»* δήλωσε εκπρόσωπος της Χαμάς, ο οποίος υποστήριξε ότι ο πρωθυπουργός του Ισραήλ αναζητά στους βομβαρδισμούς «σωσίβιο» από την εσωτερική κρίση στη χώρα. Η Χαμάς κατηγορεί, επίσης, το Ισραήλ ότι έβαλε μονομερώς τέλος στην ανακωχή, και ζήτησε από τους μεσολαβητές, την Αίγυπτο, το Κατάρ και τις ΗΠΑ, να παρέμβουν και να εγγυηθούν πως θα λογοδοτήσει.

### Εκτέλεση του υπουργού Εσωτερικών της Χαμάς

Παράλληλα η Χαμάς ανακοίνωσε τον θάνατο του στρατηγού Μαχμούντ Αμπού Ουάτφα, ο οποίος ήταν επικεφαλής του υπουργείου Εσωτερικών της κυβέρνησης της παλαιστιανιακής οργάνωσης στη Γάζα.

Στις 21/03/2025 το IDF ισοπέδωσε μέσω βομβαρδισμού το μοναδικό αντικαρκινικό νοσοκομείο της Γάζας, το νοσοκομείο «Τουρκοπαλαιστινιακής Φιλίας», ισχυριζόμενο ότι χρησιμοποιήθηκε από τη Χαμάς - χωρίς να παρέχει αποδείξεις για τον ισχυρισμό.

Στις 23/03/2025 το IDF βομβάρδισε το νοσοκομείο Νάσερ σκοτώνοντας έναν 16χρονο χειρουργημένο ασθενή που νοσηλευόταν, ακόμη 3 άτομα και τον Ισμαήλ Μπαρχούμ, μέλος του πολιτικού γραφείου της Χαμάς, που νοσηλευόταν επίσης.

Στις 27/03/2025 Παλαιστίνιοι γιατροί επεσήμαναν ότι οκτώ άνθρωποι—ανάμεσά τους τέσσερα παιδιά—σκοτώθηκαν στο σχολείο Μούσα Ίμπιν Νουσάιρ στην πόλη της Γάζας όπου στεγάζονταν εκτοπισμένοι. Επίσης σύμφωνα με την πολιτική προστασία, «ισραηλινό αεροπορικό πλήγμα με στόχο την οικία της οικογένειας Αμπού Σάμρα στη Ντέιρ αλ Μπάλα, στο κεντρικό τμήμα της Λωρίδας της Γάζας», προκάλεσε άλλα 13 θύματα. Η ίδια πηγή επεσήμανε ότι ακόμη τέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν σήμερα το πρωί στην πόλη της Γάζας από ισραηλινό πλήγμα με drone «εναντίον πολιτικού οχήματος». Επιπλέον τουλάχιστον 5 Παλαιστίνιοι έχασαν τη ζωή τους σε δύο χωριστές αεροπορικές επιδρομές στη Ράφα και τη Χαν Γιούνις, στο νότιο τμήμα του παλαιστινιακού θύλακα. Ταυτόχρονα ο ισραηλινός στρατός ζήτησε την εκκένωση του νοσοκομείου Καμάλ Αντουάν στο βόρειο τμήμα του θύλακα, με την διεύθυνσή του να ενημερώνει ότι κάτι τέτοιο είναι πρακτικά αδύνατο.

## Δείτε επίσης

* Συγκρούσεις στο τέμενος Άλ Άκσα (Απρίλιος 2022)
* Σφαγή στο μουσικό φεστιβάλ Supernova (7 Οκτωβρίου)
* Έκρηξη στο αραβικό νοσοκομείο Αλ-Αχλί (17 Οκτωβρίου)
* Αεροπορική επιδρομή στην εκκλησία του Αγίου Πορφυρίου (Γάζα) (19 Οκτωβρίου)
* Διαδηλώσεις κατά του πολέμου Χαμάς-Ισραήλ

## Σημειώσεις

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Τι έχει μείνει στην Γάζα; - Οι αριθμοί της φρίκης.