Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Νέα Βρετανία

Νέα Βρετανία| Η Νέα Βρετανία από το διάστημα, Ιούνιος 2005. |
|  |
| Γεωγραφία |
| Συντεταγμένες | ﻿ / ﻿ |
| Αρχιπέλαγος | Αρχιπέλαγος του Βίσμαρκ |
| Έκταση | 35.144 km² |
| Υψόμετρο | 2.438 μ |
| Υψηλότερη κορυφή | Όρος Σίνεβιτ |
| Χώρα |
| **Παπούα Νέα Γουινέα** |
| Δημογραφικά |
| Πληθυσμός | 404.873 (απογραφής 2000) |
| Πυκνότητα | 10,71 /χλμ2 |
|  Σχετικά πολυμέσα |

Η **Νέα Βρετανία** είναι νησί στο Αρχιπέλαγος του Βίσμαρκ στην Παπούα Νέα Γουινέα. Έχει σχήμα ημισελήνου και οι ακτές είναι σε μερικά μέρη ορμητικές. Η ακτογραμμή είναι επίπεδη και οριοθετημένη από τις κοραλλιογενείς υφάλους. Τα πετρώματα είναι ηφαιστειογενή και η βλάστηση τροπική. Το δυτικό τμήμα του νησιού είναι ορεινό με πολλά ενεργά ηφαίστεια.

Η Νέα Βρετανία χωρίζεται διοικητικά σε δύο επαρχίες: στη *Νέα Ανατολική Βρετανία* με έδρα το Ραμπούλ και στη δυτική Νέα Βρετανία με έδρα την Κιμπέ.

Ο πρώτος Ευρωπαίος που έφτασε στο νησί ήταν ο Γουίλιαμ Ντάμπιερ στις 27 Φεβρουαρίου του 1700 δίνοντας και το όνομα *Νέα Βρετανία* σε ανάμνηση της πατρίδας του. Το Νοέμβριο του 1884 η Γερμανία κατέλαβε το αρχιπέλαγος και άλλαξε το όνομα σε *Νέα Πομερανία*. Το 1909 ο γηγενής πληθυσμός υπολογίστηκε σε 190.000 και οι ξένοι σε 773. Στις 11 Σεπτεμβρίου του 1914 ο αυστραλιανός στρατός κατέλαβε το νησί μέχρι το 1942 που το κατέλαβε ο ιαπωνικός στρατός, για να επιστρέψει στην Αυστραλία μέχρι το 1972, οπότε η Παπούα έγινε ανεξάρτητη.

Ο ιθαγενής πληθυσμός της Νέας Βρετανίας απαρτίζεται από πολλές φυλές. Υπάρχουν πολυάριθμες παραδόσεις που παραμένουν ενεργές μέχρι σήμερα, όπως η μυστική κοινωνία ντουκντούκ (επίσης γνωστή όπως τουμπουάν) στην περιοχή Τολάι.

Οι πρώτοι ιεραπόστολοι ήρθαν την 1η Ιανουαρίου του 1889 με πρώτο ιερέα τον Λουίς Κουππέ, τιμητικό επίσκοπο της Λέρου. Σήμερα η ιεραποστολή έχει 15.223 Καθολικούς πιστούς 28 ιεραπόστολους, 40 αδελφούς, 27 αδελφές, 55 εγγενείς κατηχητές 77 εκκλησίες και παρεκκλήσια, 90 σταθμούς, 29 σχολεία με πάνω από 4000 μαθητές και 13 ορφανοτροφεία.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Jane's Solomon Islands
* Australian War Memorial, Operations against German Pacific territories, 6 Αυγούστου 1914 – 6 Νοεμβρίου 1914.
* Εθνολογικός χάρτης γλωσσών στη Νέα Βρετανία
# Τυφοειδής πυρετός

Ο **Τυφοειδής πυρετός**, ή απλώς "τυφοειδής", είναι μία συνηθισμένη ασθένεια που εμφανίζεται παγκοσμίως. Μεταδίδεται από την κατανάλωση φαγητού ή νερού μολυσμένου με κόπρανα ατόμου που έχει προσβληθεί από την ασθένεια, τα οποία περιέχουν το βακτήριο *Salmonella enterica enterica*, serovar Typhi. Η ιδανική θερμοκρασία για την ανάπτυξη του βακτηρίου είναι οι 37 °C / 99 °F, δηλαδή η φυσιολογική θερμοκρασία του ανθρωπίνου σώματος. Δεν θα πρέπει να συγχέεται ο "*τυφοειδής πυρετός*" με την εντελώς ασύνδετη ασθένεια που λέγεται "*τύφος*".

Η αιτία του τυφοειδούς πυρετού είναι η σαλμονέλα του τύφου. Ο άνθρωπος είναι η μόνη δεξαμενή της τυφικής σαλμονέλας. Η μετάδοση της γίνεται άνθρωπο με άνθρωπο έμμεσα ή άμεσα. Συνήθως άμεσα μεταδίδεται κυρίως με τα κόπρανα και τα ούρα και έμμεσα με τρόφιμα πάσης φύσης και με το νερό, αν και με το νερό μεταδίδεται μόνον όταν αυτό έχει μολυνθεί από κόπρανα. Τέλος η θεραπεία του τυφοειδούς πυρετού είναι η ξεκούραση στο κρεβάτι και υγιεινή δίαιτα.

Η πρόληψη περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τον εμβολιασμό και τις ορθές πρακτικές προσωπικής υγιεινής, ειδικά στους χειριστές τροφίμων, πρόσβαση σε καθαρό νερό και τρόφιμα και σωστή λειτουργία του αποχετευτικού συστήματος. Εμβολιασμός συστήνεται στα πλαίσια δράσεων ελέγχου της νόσου, σε περίπτωση έξαρσης της νόσου, εργαζομένους στον τομέα των τροφίμων σε περιοχές όπου η νόσος είναι ενδημική, ταξιδιώτες ενδημικών περιοχών, καθώς και εργαζομένους μικροβιολογικών εργαστηρίων όπου υπάρχει ο κίνδυνος έκθεσης.

## Στάδια

Η επώαση της νόσου διαρκεί 10-14 μέρες. Διακρίνονται 4 στάδια της νόσου, καθένα από τα οποία διαρκεί περίπου μια εβδομάδα.

* Στάδιο ανόδου. Η νόσος αρχίζει βαθμιαία με προϊούσα κακοδιαθεσία και πυρετό, που αυξάνεται μέρα με τη μέρα. Ο ασθενής εμφανίζει επίσης ακαθόριστα κοιλιακά και γενικά ενοχλήματα. Σπάνια η έναρξη είναι απότομη με ρίγη και υψηλό πυρετό.

* Στάδιο ακμής. Ο πυρετός φτάνει τους 39-40°C και παρατηρείται θόλωση της διάνοιας και χαρακτηριστική απαθής έκφραση, βραδυκαρδία, ευαισθησία στο δεξιό λαγόνιο βόθρο, διόγκωση του σπλήνα και μερικές φορές διαρροϊκές κενώσεις κίτρινου χρώματος. Επίσης εμφανίζεται και η τυφική ροδάνθη στην κοιλιά και το κάτω μέρος του στήθους.

* Το αμφίβιο στάδιο ή στάδιο των μεγάλων διακυμάνσεων του πυρετού, κατά το οποίο υπάρχουν μεγάλες διακυμάνσεις του πυρετού και εξακολουθούν όλα τα συμπτώματα της νόσου. Είναι το πιο επικίνδυνο στάδιο.

* Το στάδιο καθόδου, κατά το οποίο υποχωρεί σιγά σιγά ο πυρετός και βελτιώνονται όλα τα συμπτώματα της νόσου.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Τυφοειδής πυρετός στο Wikimedia Commons
# Βιασμός

**Βιασμός** ονομάζεται η συνουσία ή άλλη σεξουαλική επαφή χωρίς την συγκατάθεση ενός ατόμου. Δεδομένου ότι αποτελεί νομικό αδίκημα, ο ακριβής ορισμός του βιασμού είναι διαφορετικός από χώρα σε χώρα, ενώ έχει σαφέστατα αλλάξει στη διάρκεια των ετών.

Χαρακτηριστικά, ο ορισμός στις ΗΠΑ άλλαξε το 2012 ώστε να περιλαμβάνει ως θύματα και τους άνδρες (ενώ ο προηγούμενος νόμος του 1927 περιελάμβανε μόνο τις γυναίκες).

Στην Ελλάδα, ο ποινικός κώδικας του νεοσύστατου ελληνικού κράτους το 1834, συντάκτης του οποίου ήταν ο Μάουρερ, θεωρούσε βιασμό την εξαναγκασμένη συνουσία ανεξαρτήτως φύλου, ενώ ο προηγούμενος κώδικας, το Απάνθισμα των εγκληματικών, της προσωρινής κυβέρνησης της επαναστατημένης Ελλάδας του 1824, ανέφερε μόνο την περίπτωση «φθοράς» από έγγαμο. Το άρθρο 336 τροποποιήθηκε για να συμπεριλάβει τον ορισμό της σεξουαλικής βίας βάσει συναίνεσης και συμπεριλήφθηκε στον νέο ελληνικό ποινικό κώδικα στις 6 Ιουνίου 2019. Το άρθρο 336 τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2019.

* 'Όποιος με σωματική βία ή με απειλή σοβαρού και άμεσου κινδύνου ζωής ή σωματικής ακεραιότητας εξαναγκάζει άλλον σε επιχείρηση ή ανοχή γενετήσιας πράξης τιμωρείται με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών.' (Άρθρο 336.1 Ποινικός Κώδικας).
* 'Όποιος, εκτός από την περίπτωση της παραγράφου 1, επιχειρεί γενετήσια πράξη χωρίς τη συναίνεση του παθόντος, τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα έτη.' (Άρθρο 336.4 Ποινικός Κώδικας).

Στην Κύπρο, στο κεφ. 154 του περί Ποινικού Κώδικα Νόμου, ο ορισμός του βιασμού αναφερόταν αποκλειστικά στις γυναίκες από το 1960 έως το 2020, αλλά το 2020 η Κύπρος ενημέρωσε τα άρθρα 144, 145 και 146 για να συμπεριλάβει άνδρες και ΛΟΑΤ άτομα.

Ο βιασμός καταγράφεται ως αδίκημα ήδη από τον Κώδικα του Χαμουραμπί του 18ου αιώνα π.Χ.

## Αναφορές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
# Στρατιωτική ιστορία

Αρχαία Αιγυπτιακή τοιχογραφία, απεικονίζοντας τον Φαραώ Ραμσή Β' στο πεδίο της μάχης
Η **στρατιωτική ιστορία** είναι επιστημονικό πεδίο των ανθρωπιστικών σπουδών, το οποίο εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της επιστήμης της ιστορίας. Καταγράφει τις ένοπλες συγκρούσεις που εκδηλώθηκαν στην πορεία της ανθρωπότητας και διερευνά τις επιπτώσεις τους στις κοινωνίες, στους πολιτισμούς και στην οικονομία, καθώς και τις μεταβολές που επέφεραν στις διεθνείς σχέσεις.

Οι ακαδημαϊκοί και επαγγελματίες ιστορικοί της στρατιωτικής ιστορίας συνήθως εστιάζουν το ενδιαφέρον τους στα πολεμικά συμβάντα που είχαν σημαντικό αντίκτυπο για τις εμπλεκόμενες κοινωνίες, όπως και στα επακόλουθα και στις συνέπειες των συγκρούσεων. Οι ερασιτέχνες ιστορικοί και οι χομπίστες, αντίθετα, συχνά προσανατολίζονται στις λεπτομέρειες των μαχών, του εξοπλισμού και των στολών που χρησιμοποιήθηκαν.

Τα κύρια θέματα μελέτης της στρατιωτικής ιστορίας είναι οι αιτίες των πολέμων, το κοινωνικό και πολιτισμικό υπόβαθρό τους, τα στρατιωτικά δόγματα κάθε πλευράς, ζητήματα εφοδιασμού, ηγεσίας, τεχνολογίας. Επίσης, εξετάζει τη στρατηγική και την τακτική των ένοπλων συγκρούσεων, τόσο από τη σκοπιά της εφαρμογής τους, όσο και το πώς αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου. Από την άλλη πλευρά, η λεγόμενη «Δίκαιη θεωρία του πολέμου» διερευνά τις ηθικές διαστάσεις του και επιδιώκει τον περιορισμό των καταστροφών που προκαλεί ο πόλεμος, μέσα από τη διαμόρφωση ενός κατάλληλου δόγματος στρατιωτικής δεοντολογίας.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* «Εκδόσεις. Εκδοτικό έργο». Γενικό Επιτελείο Στρατού - Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού. Ανακτήθηκε στις 28.11.2016.
* Υπηρεσία Ιστορίας Ναυτικού. Πολεμικό Ναυτικό. Ανακτήθηκε στις 28.11.2016.
* Περιοδικό *International Bibliography of Military History* (IBMH, 1978-2015), της International Commission of Military History (ICMH). *Brill Online Books and Journals.* Ανακτήθηκε στις 28.11.2016.
* Περιοδικό *International Journal of Military History and Historiography* (2016–, συνέχ. του *IBMH*), της ICMH, *Brill Online Books and Journals.* Ανακτήθηκε στις 28.11.2016.
* H-War («scholarly discussion of world military history»). *Michigan State University, History Department.* Ανακτήθηκε στις 28.11.2016.
* The Society for Military History (ΗΠΑ). Ανακτήθηκε στις 28.11.2016.
# Όρυγμα

**Όρυγμα** χαρακτηρίζεται γενικά η κατόπιν εκσκαφής στο έδαφος σχηματιζόμενη τάφρος που χρησιμοποιείται είτε ως χαράκωμα, είτε ως προσόδευση κατά την αμυντική οργάνωση μιας τοποθεσίας. Η δημιουργία ορυγμάτων είναι αντικείμενο της οχυρωτικής και διακρίνεται ομοίως σε μόνιμο, εκστρατείας και ημιμόνιμο.

Επί τούτου η διάκριση ενός ορύγματος σε χαράκωμα ή προσόδευση γίνεται ανάλογα εκ του σκοπού που εξυπηρετεί (π.χ. για εκτέλεση πυρών), και της διεύθυνσής του ως προς τη γραμμή μάχης (χαράκωμα) ή για ασφαλή μετακίνηση και κυκλοφορία μαχομένων προς ενίσχυση προκεχωρημένων σημείων (προσόδευση). Συνηθέστερα τα ορύγματα προσόδευσης είναι κάθετα προς τη γραμμή μετώπου, οπότε και ονομάζονται τάφροι συγκοινωνίας.

Αν όμως η προσόδευση είναι αισθητά παράλληλη προς τη γραμμή μετώπου, τότε ονομάζεται *παράλληλη προσόδευση*. Όταν σκάβεται ένα τέτοιο όρυγμα, οργανώνεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε σε κατάλληλη στιγμή να μπορεί να μετατραπεί σε χαράκωμα κατά το μεγαλύτερο μήκος αυτού του ορύγματος, προκειμένου να αυξηθεί η βολή (αύξηση πυρός). Τα ορύγματα προσόδευσης ή τάφροι συγκοινωνίας είναι ιδιαίτερα προφυλαγμένοι τόσο ως προς την όψη τους όσο και από εχθρικά πυρά, αποτελώντας έτσι υπόγειες στοές.

Μόνιμα ορύγματα προσόδευσης απαντώνται κυρίως στα οχυρά και στα πυροβολεία. Περισπούδαστο όρυγμα στην αρχαιότητα ήταν το Ευπαλίνειο όρυγμα στη Σάμο, που δημιουργήθηκε όμως για χρήση υπόγειου υδραγωγείου.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Λεξιλογικός ορισμός του όρυγμα  στο Βικιλεξικό
* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Όρυγμα στο Wikimedia Commons
# SMERSH

Ο **SMERSH** (ρωσ.: **СМЕРШ**) (ελληνική απόδοση: Ειδικές Μέθοδοι Ανίχνευσης Κατασκοπείας) ήταν τμήμα αντικατασκοπείας του Σοβιετικού Στρατού και ιδρύθηκε στις στις 14 Απριλίου 1943. Το κύριο καθήκον του ήταν να εξασφαλίσει την επιτυχία των επιχειρήσεων του Σοβιετικού Στρατού: Τη διερεύνηση, τη σύλληψη και την εξουδετέρωση αντισοβιετικών ατόμων, δολιοφθορείς, κατασκόπους, συνωμότες, στασιαστές, λιποτάκτες, καθώς και τα άτομα που χαρακτηρίζονται ως προδότες στο μέτωπο μάχης. Το όνομα πιστώνεται στον Ιωσήφ Στάλιν. Ο αρχικός λόγος της δημιουργίας του ήταν η αποτροπή των προσπαθειών των γερμανικών δυνάμεων να διεισδύσουν στον Κόκκινο Στρατό. Ο οργανισμός έμεινε επίσημα σε ύπαρξη έως τις 4 Μαΐου 1946 όταν τα καθήκοντά του συγχωνεύτηκαν με NKGB. Κεφαλή του οργανισμού σε όλη τη διάρκεια της ύπαρξής του ήταν ο Βίκτορ Αμπακούμοφ, ο οποίος έγινε Υπουργός Ασφαλείας του Κράτους στα μεταπολεμικά χρόνια.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Russia unveils Stalin's spy service αναφορά του BBC περί έκθεσης στη Μόσχα για την 60ή επέτειο από την ίδρυση του SMERSH.
* "Track down Soviet war criminals, Ukrainian group urges Αρχειοθετήθηκε 2011-06-05 στο Wayback Machine., από τον Nathan Wilson
# Σίντζι Μικάμι

| Σίντζι Μικάμι |
| --- |
|  |
| Γενικές πληροφορίες |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | 三上真司 (Ιαπωνικά)  |
| Γέννηση | 11  Αυγούστου 1965 Ιγουακούνι |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ιαπωνία |
| Εκπαίδευση και γλώσσες |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Ιαπωνικά |
| Σπουδές | Doshisha University |
| Πληροφορίες ασχολίας |
| Ιδιότητα | παραγωγός βιντεοπαιχνιδιών |
| Εργοδότης | Capcom |
| Περίοδος ακμής | 1990 |
| Ιστότοπος |
| www.tangogameworks.com |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Ο **Σίντζι Μικάμι** (ιαπωνικά: 三上 真司, Χέπμπορν: Mikami Shinji, γέννηση: 11 Αυγούστου 1965) είναι Ιάπωνας σχεδιαστής βιντεοπαιχνιδιών, γνωστότερος για τη δημιουργία της σειράς παιχνιδιών επιβίωσης τρόμου, *Resident Evil*. Επιπλέον, έχει εργαστεί πάνω σε μερικές από τις πιο δημοφιλείς σειρές της μετά 32-bit εποχής της Capcom, συμπεριλαμβανομένων των *Viewtiful Joe*, *Devil May Cry*, και *Ace Attorney*, στα οποία υπηρέτησε ως παραγωγός. Είναι, επίσης, ο δημιουργός των παιχνιδιών βολών τρίτου προσώπου *Resident Evil 4* και *Vanquish*. Αφού εργάστηκε με την ιαπωνική εταιρεία ανάπτυξης βιντεοπαιχνιδιών PlatinumGames, ξεκίνησε το δικό του στούντιο με το όνομα Tango Gameworks, το οποίο αγοράστηκε από την αμερικανική ZeniMax Media.

## Έργα

| Έτος | Τίτλος | Ιδιότητα |
| --- | --- | --- |
| 2023 | *Hi-Fi Rush* | Executive producer |
| 2022 | *Ghostwire: Tokyo* | Executive producer |
| 2017 | *The Evil Within 2* | Executive producer, επόπτης |
| 2015 | *Fallout 4* | Ιαπωνική φωνή του Takahashi |
| 2014 | *The Evil Within* | Σκηνοθέτης |
| 2011 | *Shadows of the Damned* | Creative producer |
| 2010 | *Vanquish* | Σκηνοθέτης |
| 2006 | *God Hand* | Σκηνοθέτης |
| 2005 | *Resident Evil 4* | Σκηνοθέτης |
| 2005 | *Killer7* | Παραγωγός και συν-σεναριογράφος |
| 2004 | *Phoenix Wright: Ace Attorney: Trials and Tribulations* | Executive producer |
| 2003 | *Resident Evil Outbreak* | Σχεδιαστής |
| 2003 | *Dino Crisis 3* | Executive producer |
| 2003 | *Viewtiful Joe* | Executive producer |
| 2003 | *P.N.03* | Σκηνοθέτης |
| 2003 | *Phoenix Wright: Ace Attorney: Justice for All* | Executive producer |
| 2002 | *Resident Evil Zero* | Executive advisor |
| 2002 | *Steel Battalion* | General Producer |
| 2002 | *Resident Evil* (remake) | Σκηνοθέτης |
| 2001 | *Resident Evil Survivor 2 Code: Veronica* | Επιβλέπων |
| 2001 | *Phoenix Wright: Ace Attorney* | Executive producer |
| 2001 | *Devil May Cry* | Executive producer |
| 2001 | *Resident Evil Gaiden* | Σύμβουλος |
| 2001 | *Onimusha: Warlords* | Σύμβουλος |
| 2000 | *Dino Crisis 2* | Executive producer |
| 2000 | *Resident Evil Code: Veronica* | Παραγωγός |
| 1999 | *Resident Evil 3: Nemesis* | Παραγωγός |
| 1999 | *Dino Crisis* | Σκηνοθέτης/Παραγωγός |
| 1998 | *Resident Evil 2* | Παραγωγός |
| 1996 | *Resident Evil* | Σκηνοθέτης/Παραγωγός |
| 1994 | *Goof Troop* | Σχεδιαστής |
| 1993 | *Disney's Aladdin* (SNES) | Planner |
| 1992 | *Super Lap* (unreleased) | Planner |
| 1991 | *Who Framed Roger Rabbit* (Game Boy) | Planner |
| 1990 | *Capcom Quiz: Hatena? no Daibōken* (Game Boy) | Planner |

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Σίντζι Μικάμι στο MobyGames
* Tango Gameworks
# Δικτάτορας

Ο Ρωμαίος δικτάτορας Ιούλιος Καίσαρας.
Ο όρος **Δικτάτορας** ή **Δικτάτωρ** προέρχεται από το λατινικό *dictator* με το οποίο και χαρακτηρίζεται αυτός που κελεύει (διατάζει ή προστάζει). Με τον όρο αυτό φέρονται ιστορικά τρεις διαφορετικές περιπτώσεις χαρακτηρισμού προσώπου:

Α. *Κυβερνήτης Χώρας* που συγκεντρώνει όλες τις εξουσίες.
Β. *Αιρετός Ρωμαίος Άρχοντας* της Ρωμαϊκής Πολιτείας (Ρωμαϊκή Δημοκρατία) που σε κρίσιμες περιστάσεις αναλάμβανε για κάποιο ορισμένο χρονικό διάστημα την απόλυτη εξουσία (δικτατορία). Την ανάδειξη του δικτάτορα υπεδείκνυε η Σύγκλητος που τυπικά όμως η εκλογή του προσώπου γινόταν εκ μέρους του Υπάτου. Η δε ανακήρυξη αυτή λάμβανε χώρα πάντα κατά τη διάρκεια νύκτας και κατόπιν παρατήρησης των οιωνών.
Γ. Ως *μεταφορική έκφραση*, ο ασκών οποιαδήποτε αυθαίρετη επιβουλή και του οποίου ο καταχρηστικός λόγος επέχει θέση νόμου εις βάρος συνανθρώπου του σε οποιονδήποτε επαγγελματικό ή άλλο κοινωνικό χώρο.
## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Λεξιλογικός ορισμός του δικτάτορας  στο Βικιλεξικό
# Νινγκμπό

| Νινγκμπό |
| --- |
|  |
| Νινγκμπό
29°52′30″N 121°32′57″E |
|  |
| Χώρα | Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας |
| Διοικητική υπαγωγή | Τσετσιάνγκ |
| Έκταση | 9.365,58 km² |
| Υψόμετρο | 150 μέτρα |
| Πληθυσμός | 7.605.689 |
| Ταχ. κωδ. | 315000 |
| Τηλ. κωδ. | 0574 |
| Ζώνη ώρας | UTC+8 |
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Η **Νινγκμπό** (κινεζικά: 宁波, πινγίν: *Níngbō*) είναι πόλη-λιμάνι της επαρχίας Τσετσιάνγκ, στην ανατολική Κίνα. Η υποεπαρχιακού επιπέδου πόλη αριθμεί 7.605.689 κατοίκους, από τους οποίους 3,5 εκατομμύρια κατοικούν στον αστικό ιστό της Νινγκμπό. Βρίσκεται στο νότιο άκρο του κόλπου του Χανγκτσόου, στην Ανατολική Σινική Θάλασσα. Το λιμάνι της Νινγκμπό, το οποίο εκτείνεται σε πολλές τοποθεσίες, είναι ανάμεσα στα πιο πολυάσχολα του κόσμου και το μεγαλύτερο στην Κίνα όσον αφορά τον όγκο εμπορευμάτων.

## Παραπομπές
# Κικουνάε Ικέντα

| Κικουνάε Ικέντα |
| --- |
|  |
| Γενικές πληροφορίες |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | 池田菊苗 (Ιαπωνικά)  |
| Γέννηση | 8  Οκτωβρίου 1864 Κιότο |
| Θάνατος | 3  Μαΐου 1936 Τόκυο |
| Τόπος ταφής | Zōshigaya Cemetery |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ιαπωνία |
| Εκπαίδευση και γλώσσες |
| Σπουδές | Πανεπιστήμιο του Τόκιο Kaisei Junior & Senior High School |
| Πληροφορίες ασχολίας |
| Ιδιότητα | χημικός εφευρέτης καθηγητής πανεπιστημίου |
| Εργοδότης | Πανεπιστήμιο του Τόκιο Tokyo University of Education |
| Αξιώματα και βραβεύσεις |
| Βραβεύσεις | Order of the Sacred Treasure, 3rd class |
|

Ο **Κικουνάε Ικέντα** (ιαπωνικά: 池田 菊苗, *Ikeda Kikunae*) (8 Οκτωβρίου 1864 – 3 Μαΐου 1936) ήταν Ιάπωνας χημικός και καθηγητής του Αυτοκρατορικού Πανεπιστημίου του Τόκιο, ο οποίος ανακάλυψε τη χημική βάση μίας γεύσης την οποία ονόμασε ουμάμι. Είναι μία από τις πέντε βασικές γεύσεις μαζί με την γλυκή, την πικρή, την ξινή και την αλμυρή.

Το 1907 στο Αυτοκρατορικό Πανεπιστήμιο του Τόκιο στην Ιαπωνία, ο καθηγητής Ικέντα έτρωγε δείπνο με την οικογένειά του όταν ξαφνικά σταμάτησε. Εκείνη την ημέρα ο ζωμός ντάσι στη σούπα του ήταν πιο νόστιμος από το κανονικό. Αφού την ανάδευσε μερικές φορές συνειδητοποίησε ότι η διαφορά ήταν η γεύση ουμάμι από την προσθήκη του κόνμπου, ενός είδους καφέ μακριών φυκιών και νιφάδων ψαριών γνωστών ως κατσουομπούσι. Κατάλαβε ότι το κόνμπου ήταν το μυστικό αυτής της γεύσης, και από εκείνη την ημέρα μελετούσε τη χημική σύνθεση του φυκιού. Κάποιοι σημείωσαν ότι η γεύση του ουμάμι είναι παρόμοια με τη γεύση της υψηλής κουζίνας που δημιούργησε ο Γάλλος σεφ Ογκούστ Εσκοφιέ.

Μέχρι το 1908, είχε απομονώσει τους καφέ κρυστάλλους γλουταμινικού οξέος (γλουταμινικό) που μεταδίδουν τη χαρακτηριστική γεύση. Το χημικό γλουταμινικό νάτριο (MSG) είναι η χημική βάση για τη γεύση ουμάμι. Επέλεξε να το ονομάσει *Ajinomoto* (味の素, «ουσία της γεύσης»). Μέχρι το 1909 είχε αναπτύξει μια διαδικασία μαζικής παραγωγής γλουταμινικού νατρίου. Ήταν σε θέση να εξαγάγει το γλουταμινικό νάτριο από σιτάρι και απολιπανθείσα σόγια και κατοχύρωσε τη διαδικασία για την παρασκευή του. Σήμερα, το γλουταμινικό νάτριο παράγεται μαζικά από ζυμωμένο άμυλο αραβοσίτου, ζαχαροκάλαμου ή τεύτλου. Η Ajinomoto Co., Inc. απασχολεί σήμερα περισσότερους από 32.000 ανθρώπους. Με αυτήν τη μέθοδο η παγκόσμια παραγωγή γλουταμινικού νατρίου αυξήθηκε ραγδαία. Το γλουταμινικό νάτριο κατατάσσεται σήμερα ως ένας από τους κορυφαίους ενισχυτές γεύσης μετά από το αλάτι και το πιπέρι.

Ο καθηγητής Ικέντα μελέτησε επίσης άλλα τρόφιμα για να δει αν περιέχουν ουμάμι και επιβεβαίωσε ότι το γλουταμινικό ήταν υπεύθυνο για μέρος της γεύσης του κρέατος, των φυκιών και των τοματών. Πίστευε ότι οι άνθρωποι ανέπτυξαν πιθανότατα μια γεύση για το γλουταμινικό επειδή σήμαινε την παρουσία πρωτεϊνών.

## Παραπομπές
# Συνθήκη του Νεϊγύ

Η Βουλγαρία μετά τη συνθήκη του Νεϊγύ. Με έντονο πορτοκαλί χρώμα απώλειες εδαφών και με καφέ νέα πρόσκτηση (από Ευρωπ. Τουρκία)
Η **Συνθήκη του Νεϊγύ** υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 1919 στην κωμόπολη Νεϊγύ-συρ-Σεν (γαλλικά: Neuilly sur Seine) μεταξύ της Βουλγαρίας και των νικητριών δυνάμεων του Α' Παγκοσμίου πολέμου, και συγκεκριμένα με τις Αγγλία, Γαλλία, ΗΠΑ και Ιταλία ως «Προέχουσες Δυνάμεις», και με τη συμμετοχή των Βέλγιο, Κίνα, Κούβα, Ελλάδα, Χετζάζ (μεταγενέστερα Σαουδική Αραβία), Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Γιουγκοσλαβία, Ταϋλάνδη και Τσεχοσλοβακία, ως συμμάχων και συμβαλλομένων δυνάμεων των πρώτων.

## Περιεχόμενο

Με τη συνθήκη αυτή, που από τη βουλγαρική ιστοριογραφία έχει χαρακτηριστεί ως η δεύτερη εθνική καταστροφή, η Βουλγαρία υποχρεώθηκε στα ακόλουθα:

* Την παραίτησή της υπέρ των «Προεχουσών Δυνάμεων» όλων των κυριαρχικών της δικαιωμάτων επί της μεσημβρινής δυτικής Θράκης και με την υποχρέωση να αναγνωρίσει εκ των προτέρων τις μεταγενέστερες αποφάσεις των Δυνάμεων περί αυτής. (Σημειώνεται ότι η παραίτηση αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη μετέπειτα παραχώρηση των εδαφών αυτών στην Ελλάδα με τη Συνθήκη των Σεβρών ένα χρόνο μετά, και τον αποκλεισμό της βουλγαρικής εξόδου στο Αιγαίο πέλαγος).
* Την επαναφορά των Ρουμανοβουλγαρικών συνόρων στη γραμμή που όριζε η Συνθήκη Βουκουρεστίου (1913). Δηλαδή την εκχώρηση της Δοβρουτσάς στη Ρουμανία.
* Να αναγνωρίσει την κρατική υπόσταση της Σερβίας, στην οποία εκχώρησε την περιοχή Στρώμνιτσα μέχρι τον Δούναβη καθώς και τις περιοχές Τσάριμπροντ, Τιμόκ, Τριν και Μποσίλεγκραντ που ναι μεν ήταν μεθοριακές μικρές εδαφικές λωρίδες σε έκταση πλην όμως σημαντικές από στρατηγική άποψη.
* Να προστατεύσει τις ξένες μειονότητες που ζουν στη Βουλγαρία μεταξύ των οποίων και της ελληνικής.
* Να περιορίσει το στρατό της σε 20.000 μόνο εθελοντές άνδρες, τη χωροφυλακή σε 10.000 και τους συνοριοφύλακες σε 3.000.
* Να καταβάλει πολεμική αποζημίωση στους συμμάχους ύψους 2.250.000.000 χρυσών φράγκων (περίπου 400.000.000 δολαρίων) πληρωτέων σε εξαμηνιαίες δόσεις εντός 37 ετών με τόκο 2% μέχρι το 1920 και 5% στη συνέχεια.
* Επίσης οι σύμμαχοι ανέλαβαν την υποχρέωση να εξασφαλίσουν στη Βουλγαρία την οικονομική της διέξοδο στο Αιγαίο με το άρθρο 48 της συνθήκης που άφηνε ανοικτές, για μελλοντική ρύθμιση, τις λεπτομέρειες της εφαρμογής της διάταξης αυτής.

Επικύρωση της Συνθήκης του Νεϊγύ από τη Βουλγαρία με τις υπογραφές του βασιλιά Φερδινάνδου, του πρωθυπουργού Αλεξάντερ Σταμπολίνσκι και του υπουργού εξωτερικών Μιχαήλ Ματζάροφ
Η κατακραυγή για την ήττα και την επαίσχυντη για τους Βουλγάρους συνθήκη οδήγησε στην πτώση της κυβέρνησης (είχε προηγηθεί η παραίτηση του Βασιλιά Φερδινάνδου υπέρ του γιου του Μπόρις Γ') και στο ξέσπασμα κοινωνικών ταραχών.

## Σημειώσεις

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πλήρες κείμενο της συνθήκης στα αγγλικά