# Δυτικός Κόσμος

Ο Παρθενώνας των ΑθηνώνΗ Ρωμαϊκή Αγορά της Ρώμης
Ο **Δυτικός κόσμος**, γνωστός και ως «**η Δύση**», αναφέρεται κυρίως σε διάφορα έθνη και κράτη στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και την Ωκεανία, με κάποια συζήτηση ως προς το εάν και εκείνα στην πρώην Σοβιετική Ένωση και τη Λατινική Αμερική αποτελούν επίσης μέρος της Δύσης. Οι ορισμοί της Δύσης ποικίλουν ανάλογα με το πλαίσιο και τις απόψεις· η Δύση είναι ένα εξελισσόμενο εννοιολογικό σύνολο που αποτελείται από την πολιτιστική, πολιτική και οικονομική σύμπραξη μεταξύ διαφορετικών ομάδων ανθρώπων και δεν είναι μια άκαμπτη περιοχή με σταθερά σύνορα και μέλη.

Η αρχαία Ελλάδα και η Ρώμη θεωρούνται ευρέως ως οι γενέτειρες του δυτικού πολιτισμού. Η γεωγραφική έννοια της Δύσης άρχισε να διαμορφώνεται τον 4ο αιώνα μ.Χ., όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος, ο πρώτος χριστιανός Ρωμαίος αυτοκράτορας, μοίρασε την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία μεταξύ του Ελληνικού Ανατολικού και Λατινικού Δυτικού τμήματος. Η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, που αργότερα ονομάστηκε Βυζαντινή Αυτοκρατορία, συνέχισε για ένα χιλιετή διάστημα, ενώ η Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία διήρκεσε μόνο περίπου έναν αιώνα και μισό. Οι σημαντικές θεολογικές και εκκλησιαστικές διαφορές οδήγησαν τους Δυτικοευρωπαίους να θεωρούν τους Χριστιανούς της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας αιρετικούς. Το 1054 μ.Χ., όταν ο Πάπας της Ρώμης αφόρισε τον Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης, η πολιτικοθρησκευτική διαίρεση μεταξύ της Δυτικής και της Ανατολικής Εκκλησίας κορυφώθηκε με το Σχίσμα του 1054. Παρόλο που οι φιλικές σχέσεις μεταξύ των δύο μερών της Χριστιανοσύνης συνεχίστηκαν για κάποιο χρονικό διάστημα, οι Σταυροφορίες κατέστησαν το σχίσμα οριστικό με εχθρότητα. Ο Δυτικός κόσμος κατά τη διάρκεια των Σταυροφοριών προσπάθησε να κατακτήσει εμπορικές οδούς προς την Ανατολή και απέτυχε, αντίθετα ανακάλυψε την Αμερική. Μετά τον δυτικοευρωπαϊκό αποικισμό της Αμερικής, που αφορούσε κυρίως τις δυτικοευρωπαϊκές δυνάμεις, αναδύθηκε η ιδέα του «δυτικού» κόσμου ως κληρονόμου της Λατινικής Εκκλησίας. Σύμφωνα με το Oxford English Dictionary, η παλαιότερη αναφορά στον όρο «δυτικός κόσμος» χρονολογείται από το 1586 και βρίσκεται στα γραπτά του Ουίλιαμ Γουόρνερ.

Τα κράτη που θεωρούνται συστατικά μέρη της Δύσης ποικίλουν ανάλογα με την οπτική γωνία και όχι με τη γεωγραφική τους θέση. Χώρες όπως η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία, που βρίσκονται στο Ανατολικό Ημισφαίριο, περιλαμβάνονται στις σύγχρονες ορισμούς του Δυτικού κόσμου, καθώς αυτές οι περιοχές και άλλες παρόμοιες έχουν επηρεαστεί σημαντικά από τους Βρετανούς - από την αποικιοκρατία και την μετανάστευση των Ευρωπαίων - παράγοντες που θεμελίωσαν αυτές τις χώρες στη Δύση. Ανάλογα με το πλαίσιο και την ιστορική περίοδο, η Ρωσία θεωρούνταν μερικές φορές μέρος της Δύσης και άλλες φορές αντιπαρατίθεται σε αυτήν, καθώς και υποστηρίζει αντιδυτικά αισθήματα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έγιναν πιο εμφανείς στις νοητικές αναπαραστάσεις της Δύσης καθώς αναδείχθηκαν ως μεγάλη δύναμη, εν μέσω της ανάπτυξης των επικοινωνιακών-μεταφορικών τεχνολογιών όπως ο τηλέγραφος και οι σιδηρόδρομοι που «μείωσαν» την απόσταση μεταξύ των δύο ακτών του Ατλαντικού Ωκεανού.

Σε ορισμένες περιόδους μεταξύ του 18ου αιώνα και τα μέσα του 20ού αιώνα, ορισμένες χώρες της Δύσης, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία, θεωρήθηκαν από ορισμένους ως εθνοκρατίες για τους λευκούς. Ο ρατσισμός θεωρείται ως παράγοντας που συνέβαλε στην δυτικοευρωπαϊκή αποικιοκρατία του Νέου Κόσμου, η οποία σήμερα αποτελεί μεγάλο μέρος του γεωγραφικού δυτικού κόσμου και χωρίζεται σε Βόρειο και Νότιο ημισφαίριο. Ξεκινώντας από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, ορισμένα τμήματα του δυτικού κόσμου έγιναν γνωστά για την πολυπολιτισμικότητά τους λόγω της μετανάστευσης και των αλλαγών στους δείκτες γονιμότητας. Η ιδέα της Δύσης με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκε από ένα κατευθυντικό σε ένα κοινωνικοπολιτικό όρο, χρονικοποιημένο και μετασχηματισμένο σε μια ιδέα του μέλλοντος που αποδίδεται με έννοιες προόδου και νεωτερικότητας.

## Δυτικός πολιτισμός

Ο Άνθρωπος του Βιτρούβιου του Λεονάρντο ντα Βίντσι, βασισμένος στις συσχετίσεις των ιδανικών ανθρώπινων αναλογιών με τη γεωμετρία, όπως περιγράφεται από τον αρχαίο Ρωμαίο αρχιτέκτονα Βιτρούβιο.
Ο Χριστός στη Γεθσημανή (1873), ένας άγγελος που παρηγορεί τον Ιησού Χριστό πριν από τη σύλληψή του στον Κήπο της Γεθσημανή, του Καρλ Χάινριχ Μπλοχ.
Ο δυτικός πολιτισμός, επίσης γνωστός και ως ευρωπαϊκός πολιτισμός, είναι η εσωτερικά πολιτιστική κληρονομιά του δυτικού κόσμου. Ο όρος «Δυτικός» περιλαμβάνει τους κοινωνικούς κανόνες, τις ηθικές αξίες, τα παραδοσιακά έθιμα, τα συστήματα πεποιθήσεων, τα πολιτικά συστήματα, τα αντικείμενα και τις τεχνολογίες που έχουν τις ρίζες τους κυρίως στην ευρωπαϊκή και μεσογειακή ιστορία. Μια ευρεία έννοια, ο «δυτικός πολιτισμός» δεν σχετίζεται με μια περιοχή με σταθερά μέλη ή γεωγραφικά όρια. Γενικά αναφέρεται στους πολιτισμούς της κλασικής εποχής της αρχαίας Ελλάδας, της αρχαίας Ρώμης και των χριστιανών διαδόχων τους που επεκτάθηκαν σε όλη τη λεκάνη της Μεσογείου και την Ευρώπη και αργότερα κυκλοφόρησαν σε όλο τον κόσμο κυρίως μέσω του αποικισμού και της παγκοσμιοποίησης.

Ιστορικά, οι μελετητές έχουν συνδέσει στενά την ιδέα του δυτικού πολιτισμού με την κλασική εποχή της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας. Ωστόσο, οι μελετητές αναγνωρίζουν επίσης ότι άλλοι πολιτισμοί, όπως η αρχαία Αίγυπτος, οι φοινικικές πόλεις-κράτη και αρκετοί πολιτισμοί της Εγγύς Ανατολής, την ενθάρρυναν και την επηρέασαν. Η ελληνιστική περίοδος προώθησε επίσης τον συγκρητισμό, συνδυάζοντας ελληνικούς, ρωμαϊκούς και μεσανατολικούς πολιτισμούς. Σημαντικές εξελίξεις στη λογοτεχνία, τη μηχανική και την επιστήμη διαμόρφωσαν τον ελληνιστικό ιουδαϊσμός, από τον οποίο προέκυψαν οι πρώτοι Χριστιανοί και η ελληνική Καινή Διαθήκη. Ο τελικός εκχριστιανισμός της Ευρώπης στα τέλη της αρχαιότητας θα διασφάλιζε ότι ο Χριστιανισμός, ιδιαίτερα η Καθολική Εκκλησία, θα παρέμενε κυρίαρχη δύναμη στον δυτικό πολιτισμό για πολλούς αιώνες που θα ακολουθούσαν.

Ο Πρώιμος Μεσαίωνας, μετά την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, χαρακτηρίστηκε από μείωση του πληθυσμού, αποαστικοποίηση και κατάρρευση του εμπορίου μεγάλων αποστάσεων, καθώς η Ευρώπη υπέφερε εκατοντάδες χρόνια επιδρομών και εισβολών από Βίκινγκς, Μουσουλμάνους και Μαγυάρους από τον βορρά, τον νότο και την ανατολή. Ωστόσο, μετά από αυτή τη μακρά περίοδο πολέμου και αστάθειας, η μεσαιωνική Ευρώπη γνώρισε σταδιακές βελτιώσεις, συμπεριλαμβανομένων αρκετών μεσαιωνικών αναγεννήσεων. Οι λατινικές μεταφράσεις του 12ου αιώνα έφεραν αρχαία ελληνικά και ρωμαϊκά κείμενα πίσω στην κεντρική και δυτική Ευρώπη από τον ισλαμικό κόσμο και βοήθησαν τον μεσαιωνικό σχολαστικισμό να αναπτυχθεί και να ευδοκιμήσει. Ο μεσαιωνικός Χριστιανισμός πιστώνεται με τη δημιουργία του σύγχρονου πανεπιστημίου, του σύγχρονου νοσοκομειακού συστήματος, της επιστημονικής οικονομίας, και του φυσικού δικαίου (που αργότερα θα επηρέαζε τη δημιουργία του διεθνούς δικαίου). Κατά την Αναγέννηση, η άνοδος του ανθρωπισμού, η εξάπλωση της τυπογραφικής μηχανής με κινητά στοιχεία, η συνάντηση με την Αμερική και η πρόοδος της Μεταρρύθμισης μεταμόρφωσαν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.

Η Επιστημονική Επανάσταση και ο Διαφωτισμός του 17ου και 18ου αιώνα προώθησαν τα ιδανικά της εμπειρικής έρευνας, του πολιτικού πλουραλισμού και των ατομικών δικαιωμάτων. Αυτές οι ιδέες επηρέασαν επαναστάσεις σε όλη την Ευρώπη και την Αμερική, ώθησαν την ανάπτυξη σύγχρονων δημοκρατικών θεσμών και, μαζί με τη Βιομηχανική Επανάσταση, μεταμόρφωσαν τη Δυτική κοινωνία. Τον 19ο και 20ό αιώνα, η επιρροή του ορθολογισμού του Διαφωτισμού συνεχίστηκε με την άνοδο του κοσμικού κράτους και της φιλελεύθερης δημοκρατίας, ενώ η Βιομηχανική Επανάσταση τροφοδότησε την οικονομική και τεχνολογική ανάπτυξη. Η επέκταση των πολιτικών δικαιωμάτων και η παρακμή της θρησκευτικής εξουσίας σηματοδότησαν σημαντικές πολιτισμικές αλλαγές. Οι τάσεις που έχουν ορίσει τις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες περιλαμβάνουν την έννοια του πολιτικού πλουραλισμού, τον ατομικισμό, τις εξέχουσες υποκουλτούρες ή αντικουλτούρες και τον αυξανόμενο πολιτισμικό συγκρητισμό που προκύπτει από την παγκοσμιοποίηση και τη μετανάστευση.

## Δείτε επίσης

* Ελληνορωμαϊκός πολιτισμός
* Χριστιανισμός
* Ατλαντισμός
* Αντιδυτικισμός
* Δόγμα Μονρόε

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Δυτικός Κόσμος στο Wikimedia Commons

## Παραπομπές