Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Αβερροϊσμός

Με τον όρο **αβερροϊσμός** εννοούνται οι φιλοσοφικές θεωρίες του Ανδαλουσιανού πολυμαθή Μουσουλμάνου φιλοσόφου Αβερρόη, που άκμασε τον 12ο αιώνα στο Εμιράτο της Κόρδοβας.

Η φιλοσοφία του Αβερρόη είναι επηρεασμένη από τον νεοπλατωνισμό. Οι θεωρίες του διατυπώθηκαν κυρίως υπό τη μορφή σχολίων στον Αριστοτέλη και διαφέρουν από τις θεωρίες του Αβικέννα στο εξής: Υποστηρίζουν ότι όλος ο κόσμος δημιουργήθηκε μεμιάς από τον Θεό, ότι η δημιουργία είναι αιώνια και συνεχής, και ότι η ατομική ψυχή δεν είναι αθάνατη, παρά μόνο στον βαθμό που αποτελεί μέρος ενός παγκόσμιου πνεύματος.

Με βάση τις θεωρίες του Αβερρόη αναπτύχθηκαν πολυάριθμες και αποκλίνουσες θεωρίες των Ιουδαίων και Χριστιανών διδασκάλων του 13ου και των μετέπειτα αιώνων, η καθεμιά από τις οποίες επίσης αποκαλείται «αβερροϊσμός», και για τον λόγο αυτόν θα πρέπει να δίνεται προσοχή εάν με τον όρο εννοείται η φιλοσοφία του ίδιου του Αβερρόη ή οι θεωρίες σοφών που, είτε για τη διδασκαλία τους, είτε για την κριτική τους, κατατάσσονται στους ακόλουθους του Αβερρόη. Και αυτοί, όπως και ο Αβερρόης, καταδικάσθηκαν επανειλημμένα με την κατηγορία (πραγματική ή όχι) ότι απέρριπταν την ύπαρξη της ανθρώπινης ελευθερίας και την αθανασία της ψυχής του κάθε ανθρώπου ξεχωριστά.

## Πηγές

* Το λήμμα «αβεροϊσμός» στην *Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Larousse-Britannica*, έκδ. 2006, τόμος 1, σελ. 98
# Βάρτα

| Βάρτα |
| --- |
|  |
| Πηγές | Κρομόγουουφ |
| Εκβολές | ποταμός Όντερ στο Κόστσιν |
| Ροή | 216 κυβ.m/sec |
| Χώρες Λεκάνης | Πολωνία |
| Πολωνία | Πολωνία |
| Μήκος | 795 km |
| Υψόμετρο Πηγών | 379 μέτρα |
| Υψόμετρο Εκβολών | 9 μέτρα |
| Μέση εκροή | 195 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο |
| Λεκάνη απορροής | 54.520 km² |
| Παραπόταμοι | ΑνάπτυξηΠρόσνα, Σαμίτσα Στενσέφσκα, Σαμίτσα Κιέρσκα, Όμπρα, Ποστόμια, Νερ, Meszna, Νότετς, Λισβάρτα, Βέουνα, Μοσκάβα και Τσιμπίνα |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| wikidata () |

Ο **Βάρτα** (πολων.: *Warta*, γερμ.: *Warthe*) είναι ποταμός της κεντρικής και δυτικής Πολωνίας, δεξιός παραπόταμος του Όντερ. Με μήκος περίπου 795 χιλιόμετρα είναι ο δεύτερος μακρύτερος ποταμός της Πολωνίας που βρίσκεται ολόκληρος εντός των συνόρων της και ο τρίτος σε μήκος από τους ποταμούς των οποίων τουλάχιστον ένα τμήμα διαρρέει τη χώρα. Η λεκάνη απορροής του Βάρτα έχει έκταση 54.520 τ.χλμ. και ο όγκος των υδάτων του τον καθιστά πλωτό από το Κόστσιν μέχρι το Κόνιν, δηλαδή περίπου στο μισό του μήκους του. Μέσω του ποταμού Νότετς και του καναλιού του Μπίντγκοστς, ο Βάρτα συνδέεται με τον Βιστούλα.

## Ρους

Ο Βάρτα πηγάζει στο Υψίπεδο Κρακοβίας-Τσενστοχόβα, στο Κρομόγουουφ, κοντά στην πόλη Ζαβιέρτσιε στο Βοεβοδάτο Σιλεσίας. Διασχίζει το Βοεβοδάτο Λοτζ, τη Μεγάλη Πολωνία, και τέλος την περιοχή Λούμπους, όπου χύνεται στον Όντερ, κοντά στην πόλη Κόστσιν, στα σύνορα με τη Γερμανία.

Η Λεκάνη του Βάρτα ταυτίζεται περίπου με την πρωταρχική Πολωνία: Λέγεται ότι το δυτικό σλαβικό φύλο των Πολάνων (*Polanie*) εγκαταστάθηκε στη Λεκάνη του Βάρτα τον 8ο αιώνα μ.Χ.. Ο ποταμός αναφέρεται στη δεύτερη στροφή του πολωνικού εθνικού ύμνου, της «Μαζούρκας του Ντομπρόφκσι»: *«Θα διασχίσουμε τον Βιστούλα και τον Βάρτα/και Πολωνοί θα είμαστε...».*

### Πόλεις που διαρρέει

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Ζαβιέρτσιε
* Μίσκουφ
* Τσενστοχόβα
* Ντζιαουόσιν
* Σιέρατς
* Βάρτα
* Ουνιέγιουφ
* Κόουο
* Κόνιν
* Σρεμ
* Μοσίνα
 | * Πουστσικόβο
* Λούμπον
* Πόζναν
* Ομπορνίκι
* Ομπζίτσκο
* Βρόνκι
* Σιεράκουφ
* Μιεντζίχουτ
* Σκφιεζίνα
* Γκόζουφ Βιελκοπόλσκι
* Κόστσιν ναντ Όντρον
 | Γέφυρα στον Βάρτα στο Πόζναν |

## Παραπόταμοι

### Δεξιοί

Ο Βάρτα κοντά στο Κόστσιν
* Βιντάφκα
* Νερ
* Βέουνα
* Νότετς (ο μεγαλύτερος όλων)

### Αριστεροί

* Λισβάρτα
* Πρόσνα
* Όμπρα
* Ποστόμια

## Παραπομπές

## Πηγές

* Το ομώνυμο λήμμα στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμος 7, σελ. 828

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Βάρτα: πληροφορίες για κανό-καγιάκ (πολωνικά)
# Άγνων ο Αθηναίος

| Άγνων |
| --- |
| Γενικές πληροφορίες |
| Γέννηση | Δεκαετία του 450 π.Χ. Αθήνα |
| Θάνατος | Δεκαετία του 400 π.Χ. (πιθανώς)  |
| Χώρα πολιτογράφησης | Αρχαία Αθήνα |
| Δημότης (αρχ. Αττική) | Στειρία |
| Εκπαίδευση και γλώσσες |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Αρχαία ελληνικά |
| Πληροφορίες ασχολίας |
| Ιδιότητα | πολιτικός στρατιωτικός |
| Οικογένεια |
| Τέκνα | Θηραμένης |
| Στρατιωτική σταδιοδρομία |
| Πόλεμοι/μάχες | Πελοποννησιακός Πόλεμος |
|

Ο **Άγνων** ήταν Αθηναίος, γιος του Νικία, πατέρας του Θηραμένη, στρατηγός κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου που ανοικοδόμησε την Αμφίπολη. Συνεξεστράτευσε μαζί με τον Κλεόπομπο κατά της Ποτείδαιας και των Χαλκιδέων στην Θράκη, αλλά χάνοντας τους μισούς περίπου των στρατιωτών από λοιμό αναγκάσθηκε να επιστρέψει στην Αθήνα.

>
> «Τοῦ δ' αὐτοῦ θέρους ῞Αγνων ὁ Νικίου καὶ Κλεόπομπος ὁ Κλεινίου, ξυστράτηγοι ὄντες Περικλέους, λαβόντες τὴν στρατιὰν ᾗπερ ἐκεῖνος ἐχρήσατο ἐστράτευσαν εὐθὺς ἐπὶ Ξαλκιδέας τοὺς ἐπὶ Θρᾴκης καὶ Ποτείδαιαν ἔτι πολιορκουμένην, ἀφικόμενοι δὲ μηχανάς τε τῇ Ποτειδαίᾳ προσέφερον καὶ παντὶ τρόπῳ ἐπειρῶντο ἑλεῖν. προυχώρει δὲ αὐτοῖς οὔτε ἡ αἵρεσις τῆς πόλεως οὔτε τἆλλα τῆς παρασκευῆς ἀξίως· ἐπιγενομένη γὰρ ἡ νόσος ἐνταῦθα δὴ πάνυ ἐπίεσε τοὺς ᾿Αθηναίους, φθείρουσα τὴν στρατιάν, ὥστε καὶ τοὺς προτέρους στρατιώτας νοσῆσαι τῶν ᾿Αθηναίων ἀπὸ τῆς ξὺν ῞Αγνωνι στρατιᾶς, ἐν τῷ πρὸ τοῦ χρόνῳ ὑγιαίνοντας. Φορμίων δὲ καὶ οἱ ἑξακόσιοι καὶ χίλιοι οὐκέτι ἦσαν περὶ Ξαλκιδέας. ὁ μὲν οὖν ῞Αγνων ἀνεχώρησε ταῖς ναυσὶν ἐς τὰς ᾿Αθήνας, ἀπὸ τετρακισχιλίων ὁπλιτῶν χιλίους καὶ πεντήκοντα τῇ νόσῳ ἀπολέσας ἐν τεσσαράκοντα μάλιστα ἡμέραις· οἱ δὲ πρότεροι στρατιῶται κατὰ χώραν μένοντες ἐπολιόρκουν τὴν Ποτείδαιαν».
>
>

>   *Το ίδιο καλοκαίρι ο Άγνων του Νικία και ο Κλεόπομπος του Κλεινία, στρατηγοί και οι δυο μαζί με τον Περικλή, πήραν την στρατιά που είχε χρησιμοποιήσει εκείνος και ξεκίνησαν αμέσως εκστρατεία εναντίον των Χαλκιδέων στη Θράκη και της Ποτείδαιας που εξακολουθούσε να πολιορκείται· φθάνοντας στην Ποτείδαια έστησαν πολιορκητικές μηχανές και προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να την κυριεύσουν. Ούτε όμως η πολιορκία της πόλης ούτε οι άλλες επιχειρήσεις σημείωναν πρόοδο ανάλογη με την ετοιμασία...Ο Άγνων λοιπόν έφυγε με τα πλοία για την Αθήνα, έχοντας χάσει από τους τέσσερις χιλιάδες τους χίλιους πενήντα οπλίτες από την αρρώστια μέσα σε περίπου σαράντα ημέρες. Οι στρατιώτες της αρχικής δύναμης έμειναν στις θέσεις τους και πολιορκούσαν την Ποτείδαια.*
> -Απόδοση στη νεοελληνική

## Σημειώσεις

**^α:** Λοιμός, συγγενικό με λιμός (πείνα, σιτοδεία, έλλειψη τροφής) σημαίνει θανατηφόρο νόσο, πανώλη, πανούκλα, μολυσματική αρρώστια.

## Παραπομπές
# Βρετανικά Αγγλικά

Τα **Βρετανικά Αγγλικά** (επίσης γνωστά ως **Παραδοσιακά Αγγλικά**, αγγλικά: British English) είναι η επίσημη διάλεκτος της αγγλικής γλώσσας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Με άλλα λόγια, τα Βρετανικά Αγγλικά είναι τα αγγλικά όπως ομιλούνται και γράφονται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα επίσημα, γραπτά αγγλικά εντός των περιοχών του Ηνωμένου Βασιλείου ποικίλουν. Για παράδειγμα, ορισμένες περιοχές της Σκωτίας, της βορειοανατολικής Αγγλίας, της Ιρλανδίας (και περιστασιακά στο Γιόρκσαϊρ) χρησιμοποιούν σχεδόν αποκλειστικά το επίθετο wee (μικρός, λίγος), ενώ οι υπόλοιπες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου και του υπόλοιπου κόσμου χρησιμοποιούν συνήθως το little, το οποίο έχει την ίδια σημασία. Παρ'όλα αυτά, η γραπτή μορφή των αγγλικών στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι γενικά ομοιόμορφη. Ωστόσο, η προφορική μορφή των Αγγλικών στο Ηνωμένο Βασίλειο διαφέρει σημαντικά από περιοχή σε περιοχή. Έτσι, ο ενιαίος όρος Βρετανικά Αγγλικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί εύκολα για τη γραπτή μορφή των Αγγλικών στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ δεν ισχύει το ίδιο για τη προφορική μορφή.

## Παραπομπές