# Λιμνούλα

Λιμνούλα σε χωριό της Ολλανδίας
 Μια τεχνητή λιμνούλα στην Κομητεία Μοντγκόμερι του Οχάιο.
**Λιμνούλα** είναι μια περιοχή γεμάτη με νερό, φυσική ή τεχνητή, που είναι μικρότερη από μια λίμνη. Μια λιμνούλα ορίζεται ως έκταση μικρότερη από 5 εκτάρια, λιγότερο από 5 μέτρα βάθος και με λιγότερο από 30% υδρόβια βλάστηση, ώστε να διακρίνεται από τις λίμνες και τους υγροβιότοπους. Οι λιμνούλες μπορούν να δημιουργηθούν από μια ευρεία ποικιλία φυσικών διεργασιών (π.χ. σε πλημμυρικές πεδιάδες ως κανάλια αποκοπής ποταμών, από παγετώδεις διεργασίες, από σχηματισμό τυρφώνων, σε συστήματα παράκτιων αμμόλοφων, από κάστορες) ή μπορεί απλώς να είναι μεμονωμένες κοιλότητες (όπως μια μεγάλη τρύπα, εαρινή λίμνη ή απλά φυσικοί κυματισμοί σε μη στραγγιζόμενη γη) γεμάτη από απορροή, υπόγεια ύδατα ή βροχοπτώσεις, ή και τα τρία από αυτά. Μπορούν περαιτέρω να χωριστούν σε τέσσερις ζώνες: ζώνη βλάστησης, ανοιχτό νερό, λάσπη βυθού και επιφανειακό στρώμα. Το μέγεθος και το βάθος των λιμνούλων συχνά ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με την εποχή του χρόνου. Πολλές λιμνούλες δημιουργούνται από τις πλημμύρες της άνοιξης από τα ποτάμια. Οι λιμνούλες μπορεί να είναι γλυκού νερού ή υφάλμυρου νερού. Οι «λιμνούλες » με αλμυρό νερό, με άμεση σύνδεση με τη θάλασσα που διατηρεί πλήρη αλατότητα, θα θεωρούνταν κανονικά ως μέρος του θαλάσσιου περιβάλλοντος, επειδή δεν θα υποστήριζαν οργανισμούς γλυκού ή υφάλμυρου νερού, επομένως δεν βρίσκονται πραγματικά στη σφαίρα της επιστήμης του γλυκού νερού.

Οι λιμνούλες είναι συνήθως εξ ορισμού αρκετά ρηχά υδάτινα σώματα με ποικίλη αφθονία υδρόβιων φυτών και ζώων. Το βάθος, οι εποχιακές διακυμάνσεις της στάθμης του νερού, οι ροές θρεπτικών ουσιών, η ποσότητα φωτός που φτάνει στις λιμνούλες, το σχήμα, η παρουσία μεγάλων θηλαστικών, η σύνθεση οποιωνδήποτε ομάδων ψαριών και η αλατότητα μπορούν όλα να επηρεάσουν τους τύπους των παρουσών κοινοτήτων φυτών και ζώων. Οι τροφικοί ιστοί βασίζονται τόσο σε ελεύθερα επιπλέοντα φύκια όσο και σε υδρόβια φυτά. Υπάρχει συνήθως μια ποικιλόμορφη σειρά υδρόβιας ζωής, με μερικά παραδείγματα όπως φύκια, σαλιγκάρια, ψάρια, σκαθάρια, ζωύφια του νερού, βατράχια, χελώνες, ενυδρίδες και μοσχοπόντικες. Τα κορυφαία αρπακτικά μπορεί να περιλαμβάνουν μεγάλα ψάρια, ερωδιούς ή αλιγάτορες. Δεδομένου ότι τα ψάρια είναι ένας σημαντικός θηρευτής στις προνύμφες των αμφιβίων, οι λιμνούλες που στεγνώνουν κάθε χρόνο σκοτώνουν τα μόνιμα ψάρια, παρέχοντας σημαντικό καταφύγιο για την αναπαραγωγή αμφιβίων. Οι λιμνούλες που στεγνώνουν τελείως κάθε χρόνο είναι συχνά γνωστές ως εαρινές λίμνες. Ορισμένες λιμνούλες δημιουργούνται από τη δραστηριότητα των ζώων, συμπεριλαμβανομένων των τρυπών αλιγάτορα και των λιμνών για κάστορες, και αυτές προσθέτουν σημαντική ποικιλομορφία στα τοπία.

Οι λιμνούλες είναι συχνά ανθρωπογενείς ή επεκτείνονται πέρα από τα αρχικά βάθη και τα όριά τους από ανθρωπογενείς αιτίες. Εκτός από το ρόλο τους ως υψηλής βιοποικιλότητας, οι λιμνούλες οικοσυστημάτων γλυκού νερού είχαν και εξακολουθούν να έχουν πολλές χρήσεις, όπως στην παροχή νερού για τη γεωργία, στην κτηνοτροφία και στις κοινότητες, βοηθώντας στην αποκατάσταση των οικοτόπων, χρησιμεύουν ως τόποι αναπαραγωγής για τοπικά και μεταναστευτικά είδη, διακοσμητικά στοιχεία αρχιτεκτονικής τοπίου, αντιπλημμυρικές λεκάνες, γενική αστικοποίηση, λεκάνες αναχαίτισης ρύπων και πηγές και καταβόθρες αερίων του θερμοκηπίου.

## Ταξινόμηση

Η τεχνική διάκριση μεταξύ λιμνούλας και λίμνης δεν έχει τυποποιηθεί παγκοσμίως. Οι λιμνολόγοι και οι βιολόγοι του γλυκού νερού έχουν προτείνει επίσημους ορισμούς για τη *λιμνούλα*, εν μέρει για να περιλαμβάνουν «υδατικά σώματα όπου το φως διεισδύει στον πυθμένα του υδάτινου σώματος», «σώματα νερού αρκετά ρηχά για να αναπτυχθούν τα φυτά με ρίζες νερού» και «υδατικά σώματα που στερούνται κυματικής δράσης στην ακτογραμμή». Καθένας από αυτούς τους ορισμούς είναι δύσκολο να μετρηθεί ή να επαληθευτεί στην πράξη και έχει περιορισμένη πρακτική χρήση και συνήθως δεν χρησιμοποιούνται τώρα. Κατά συνέπεια, ορισμένοι οργανισμοί και ερευνητές έχουν καταλήξει σε τεχνικούς ορισμούς της *λιμνούλας* και της *λίμνης* που βασίζονται μόνο στο μέγεθος.

 Λιμνούλα με βλάστηση μέσα στους αμμόλοφους του Εθνικού Πάρκου Λενσόις Μαρανιένσες στη Βραζιλία
 Η λιμνούλα στο Σέντραλ Παρκ στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης, ΗΠΑ
Στην πράξη, ένα σώμα νερού ονομάζεται λιμνούλα ή λίμνη σε ξεχωριστή βάση, καθώς οι συμβάσεις αλλάζουν από τόπο σε τόπο και με την πάροδο του χρόνου. Σε παλαιότερες εποχές, οι λιμνούλες ήταν τεχνητές και χρηστικές, όπως λιμνούλες για ψάρια, λιμνούλες μύλου και ούτω καθεξής. Οι λιμνούλες για συγκεκριμένο σκοπό ονομάζονται «λιμνούλα αποθέματος», που χρησιμοποιείται για το πότισμα των ζώων. Ο όρος χρησιμοποιείται επίσης για την προσωρινή συσσώρευση νερού από επιφανειακή απορροή.

## Σχηματισμός

 Σχηματισμός λιμνούλας μέσω διαρροής υπόγειων υδάτων στη Νότια Τούφα, Καλιφόρνια
Οποιαδήποτε κοίλωμα στο έδαφος που συλλέγει και συγκρατεί επαρκή ποσότητα νερού μπορεί να θεωρηθεί ως λιμνούλα, και τέτοια μπορεί να σχηματιστεί από μια ποικιλία γεωλογικών, οικολογικών και ανθρώπινων γεγονότων.

 Διακοσμητική λιμνούλα με καταρράκτη στον Πέτρινο Κήπο των Καταρρακτών του Νιαγάρα
Φυσικές λιμνούλες είναι αυτές που προκαλούνται από περιβαλλοντικά φαινόμενα. Αυτά μπορεί να διαφέρουν από παγετωνικά, ηφαιστειακά, ποτάμια ή ακόμα και τεκτονικά γεγονότα. Από την εποχή του Πλειστόκαινου, οι παγετώδεις διεργασίες έχουν δημιουργήσει τις περισσότερες από τις λιμνούλες του βόρειου ημισφαιρίου, όπου ένα παράδειγμα είναι η περιοχή Τρύπιων Λιβαδιών της Βόρειας Αμερικής. Όταν οι παγετώνες υποχωρούν, μπορεί να αφήσουν πίσω τους ανώμαλο έδαφος λόγω της ελαστικής ανάκαμψης των πετρωμάτων και των ιζημάτων που βρίσκονται τις πεδιάδες. Αυτές οι περιοχές μπορεί να αναπτύξουν βαθουλώματα που μπορεί να γεμίσουν με υπερβολική βροχόπτωση ή διαρροή υπόγειων υδάτων, σχηματίζοντας μια μικρή λιμνούλα. Οι λιμνούλες σχηματίζονται όταν ο πάγος σπάει από έναν μεγαλύτερο παγετώνα, τελικά θαφτεί από τον περιβάλλοντα παγετώνα και με την πάροδο του χρόνου λιώσει. Οι ορογένειες και άλλα τεκτονικά γεγονότα ανύψωσης έχουν δημιουργήσει μερικές από τις παλαιότερες λιμνούλες και λίμνες στον κόσμο. Αυτές οι εσοχές έχουν την τάση να γεμίζουν γρήγορα με υπόγεια ύδατα εάν εμφανίζονται κάτω από τον τοπικό υδροφόρο ορίζοντα. Άλλα τεκτονικά ρήγματα ή βαθουλώματα μπορεί να γεμίσουν με βροχόπτωση, τοπική απορροή βουνών ή να τροφοδοτηθούν από ορεινά ρέματα. Η ηφαιστειακή δραστηριότητα μπορεί επίσης να οδηγήσει σε σχηματισμό λιμνούλων και λιμνών μέσω σωλήνων λάβας που έχουν καταρρεύσει ή ηφαιστειακών κώνων. Οι φυσικές πλημμυρικές πεδιάδες κατά μήκος των ποταμών, καθώς και τα τοπία που περιέχουν πολλές κοιλότητες, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν πλημμύρες άνοιξης/βροχών και λιώσιμο του χιονιού. Οι προσωρινές ή εαρινές λιμνούλες δημιουργούνται με αυτόν τον τρόπο και είναι σημαντικές για την αναπαραγωγή ψαριών, εντόμων και αμφιβίων, ιδιαίτερα σε μεγάλα συστήματα ποταμών όπως ο Αμαζόνιος. Ορισμένες λίμνες δημιουργούνται αποκλειστικά από είδη ζώων, όπως κάστορες, βίσονες, αλιγάτορες και άλλους κροκόδειλους μέσω επιβάρυνσης και ανασκαφής φωλιών αντίστοιχα. Σε τοπία με οργανικά εδάφη, οι τοπικές πυρκαγιές μπορούν να δημιουργήσουν βαθουλώματα σε περιόδους ξηρασίας. Αυτά έχουν την τάση να γεμίζουν με μικρές ποσότητες βροχοπτώσεων μέχρι να επιστρέψουν τα κανονικά επίπεδα νερού, μετατρέποντας αυτές τις απομονωμένες λιμνούλες σε ανοιχτό υδάτινο σώμα.

Οι ανθρωπογενείς λιμνούλες είναι εκείνες που δημιουργούνται με ανθρώπινη παρέμβαση για χάρη του τοπικού περιβάλλοντος, των βιομηχανικών πλαισίων ή για ψυχαγωγική/διακοσμητική χρήση.

## Χρήσεις

Πολλά οικοσυστήματα συνδέονται με νερό και έχει βρεθεί ότι οι λιμνούλες διαθέτουν μεγαλύτερη βιοποικιλότητα ειδών από τις μεγαλύτερες λίμνες γλυκού νερού ή συστήματα ποταμών. Ως εκ τούτου, οι λιμνούλες αποτελούν ενδιαιτήματα για πολλές ποικιλίες οργανισμών, συμπεριλαμβανομένων των φυτών, των αμφίβιων, των ψαριών, των ερπετών, των υδρόβιων πτηνών, των εντόμων και ακόμη και ορισμένων θηλαστικών. Οι λιμνούλες χρησιμοποιούνται για χώρους αναπαραγωγής αυτών των ειδών, αλλά και ως καταφύγιο και ακόμη και για περιοχές ποτίσματος/ταΐσματος για άλλα άγρια ζώα. Οι πρακτικές υδατοκαλλιέργειας βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τεχνητές λιμνούλες προκειμένου να αναπτυχθούν και να φροντίσουν πολλά διαφορετικά είδη ψαριών είτε για ανθρώπινη κατανάλωση, έρευνα, διατήρηση ειδών ή ψυχαγωγικό άθλημα.

 Μια μικρή γεωργική λιμνούλα κατακράτησης στο Σφαζινίτσε της Πολωνίας
Στις γεωργικές πρακτικές, μπορούν να δημιουργηθούν λιμνούλες επεξεργασίας λυμάτων για να μειωθεί η απορροή θρεπτικών ουσιών από τα τοπικά ρεύματα ή τις αποθήκες υπόγειων υδάτων. Οι ρύποι που εισέρχονται στις λίμνες μπορούν συχνά να μετριαστούν από τη φυσική καθίζηση και άλλες βιολογικές και χημικές δραστηριότητες μέσα στο νερό. Ως εκ τούτου, οι λιμνούλες σταθεροποίησης αποβλήτων γίνονται δημοφιλείς μέθοδοι χαμηλού κόστους για τη γενική επεξεργασία των λυμάτων. Μπορούν επίσης να παρέχουν δεξαμενές άρδευσης για τα ταλαιπωρημένα αγροκτήματα σε περιόδους ξηρασίας.

Καθώς η αστικοποίηση συνεχίζει να εξαπλώνεται, οι λιμνούλες συγκράτησης γίνονται πιο συνηθισμένες σε νέες οικιστικές κατασκευές. Αυτές οι λιμνούλες μειώνουν τον κίνδυνο πλημμύρας και ζημιών από διάβρωση από την υπερβολική απορροή των ομβρίων υδάτων στις τοπικές κοινότητες.

 Μια λιμνούλα-δεξαμενή στο Μπάκταπουρ του Νεπάλ
Οι πειραματικές λιμνούλες χρησιμοποιούνται για τη δοκιμή υποθέσεων στους τομείς της περιβαλλοντικής επιστήμης, της χημείας, της υδάτινης βιολογίας και της λιμνολογίας.

Ορισμένες λιμνούλες είναι η πηγή ζωής πολλών μικρών χωριών σε άνυδρες χώρες, όπως εκείνα της Υποσαχάριας Αφρικής, όπου πραγματοποιούνται κολύμβηση, εγκαταστάσεις υγιεινής, ψάρεμα, κοινωνικοποίηση και τελετουργίες. Στην ινδική υποήπειρο, οι ινδουιστές μοναχοί ναών φροντίζουν να έχουν ιερές λιμνούλες που χρησιμοποιούνται για θρησκευτικές πρακτικές και για λουόμενους προσκυνητές. Στην Ευρώπη κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους, ήταν χαρακτηριστικό για πολλά μοναστήρια και κάστρα (μικρές, εν μέρει αυτάρκεις κοινότητες) να έχουν λιμνούλες με ψάρια. Αυτές εξακολουθούν να είναι κοινές στην Ευρώπη και στην Ανατολική Ασία (κυρίως την Ιαπωνία), όπου μπορούν να φυλάσσονται ή να εκτρέφονται κυπρίνοι.

Στο Νεπάλ, οι τεχνητές λιμνούλες ήταν βασικά στοιχεία του αρχαίου συστήματος παροχής πόσιμου νερού. Αυτές οι λιμνούλες τροφοδοτούνταν με νερό της βροχής, νερό που έμπαινε μέσω καναλιών, δικές τους πηγές ή συνδυασμό αυτών των πηγών. Σχεδιάστηκαν για να συγκρατούν το νερό, ενώ ταυτόχρονα αφήνουν λίγο νερό να διαρρεύσει για να τροφοδοτήσει τους τοπικούς υδροφορείς.

## Βιοποικιλότητα λιμνούλων

 Η αζαλέα ανθίζει γύρω από μια στάσιμη λιμνούλα στο Richmond Park του Λονδίνου
Ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό μιας λιμνούλας είναι η παρουσία στάσιμων υδάτων που παρέχει ενδιαίτημα για μια βιολογική κοινότητα. Εξαιτίας αυτού, πολλές λιμνούλες και λίμνες περιέχουν μεγάλο αριθμό ενδημικών ειδών που έχουν περάσει από προσαρμοστική ακτινοβολία για να εξειδικευτούν στον προτιμώμενο βιότοπό τους. Γνωστά παραδείγματα μπορεί να περιλαμβάνουν νούφαρα και άλλα υδρόβια φυτά, βατράχους, χελώνες και ψάρια.

 Ένα κοινός είδος ψαριών του γλυκού νερού είναι το ηλιόψαρο
Συχνά, ολόκληρο το σύνολο της λιμνούλας περιβάλλεται από υγρότοπο και αυτοί οι υγρότοποι υποστηρίζουν τον υδρόβιο τροφικό ιστό, παρέχουν καταφύγιο για την άγρια ζωή και σταθεροποιούν την ακτή της λίμνης. Αυτό το σύνολο είναι επίσης γνωστό ως παράκτια ζώνη και περιέχει πολλά από τα φωτοσυνθετικά φύκια και τα φυτά αυτού του οικοσυστήματος που ονομάζονται μακρόφυτα. Άλλοι φωτοσυνθετικοί οργανισμοί όπως το φυτοπλαγκτόν (αιωρούμενα φύκια) και τα περιφύτονα (οργανισμοί συμπεριλαμβανομένων των κυανοβακτηρίων, των υπολειμμάτων και άλλων μικροβίων) ευδοκιμούν εδώ και αποτελούν τους κύριους παραγωγούς τροφικών ιστών των λιμνούλων. Μερικά ζώα όπως οι χήνες και οι μοσχοπόντικες καταναλώνουν τα φυτά του υγροτόπου απευθείας ως πηγή τροφής. Σε πολλές άλλες περιπτώσεις, τα φυτά της λιμνούλας θα αποσυντεθούν στο νερό. Πολλά ασπόνδυλα και φυτοφάγα ζωοπλαγκτόν στη συνέχεια τρέφονται με τα φυτά που αποσυντείθονται και αυτοί οι οργανισμοί χαμηλότερου τροφικού επιπέδου παρέχουν τροφή για είδη υγροτόπων, όπως ψάρια, λιβελλούλες και ερωδιούς, τόσο στην παράκτια ζώνη όσο και στη λιμνητική ζώνη. Η λιμνική ζώνη ανοιχτού νερού μπορεί να επιτρέψει στα φύκια να αναπτυχθούν καθώς το φως του ήλιου εξακολουθεί να διεισδύει εδώ. Αυτά τα φύκια μπορεί να υποστηρίξουν έναν ακόμη τροφικό ιστό που περιλαμβάνει υδρόβια έντομα και άλλα είδη μικρών ψαριών. Μια λιμνούλα, επομένως, μπορεί να έχει συνδυασμούς τριών διαφορετικών τροφικών ιστών, ένας που βασίζεται σε μεγαλύτερα φυτά, ένας που βασίζεται σε φυτά σε αποσύνθεση και ένας με βάση τα φύκια και τους συγκεκριμένους καταναλωτές και αρπακτικά στο ανώτερο τροφικό επίπεδο. Ως εκ τούτου, οι λιμνούλες έχουν συχνά πολλά διαφορετικά είδη ζώων που χρησιμοποιούν το ευρύ φάσμα πηγών τροφής μέσω βιοτικής αλληλεπίδρασης. Ως εκ τούτου, παρέχουν μια σημαντική πηγή βιολογικής ποικιλότητας στα τοπία.

Το αντίθετο από τος στάσιμες λιμνούλες είναι οι εαρινές λιμνούλες. Αυτές οι λιμνούλες στεγνώνουν για ένα μέρος του έτους και ονομάζονται έτσι επειδή βρίσκονται συνήθως στο μέγιστο βάθος τους την άνοιξη. Οι φυσικές εαρινές λιμνούλες δεν έχουν συνήθως ψάρια, έναν σημαντικό καταναλωτή υψηλότερου τροπικού επιπέδου, καθώς αυτές οι λιμνούλες συχνά στεγνώνουν. Η απουσία ψαριών είναι ένα πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό αυτών των λιμνούλων, καθώς εμποδίζει τη δημιουργία βιοτικών αλληλεπιδράσεων μακράς αλυσίδας. Οι λιμνούλες χωρίς αυτές τις ανταγωνιστικές πιέσεις θήρευσης παρέχουν τοποθεσίες αναπαραγωγής και ασφαλή καταφύγια για απειλούμενα ή μεταναστευτικά είδη. Ως εκ τούτου, η εισαγωγή ψαριών σε μια λιμνούλα μπορεί να έχει σοβαρές επιζήμιες συνέπειες. Σε ορισμένα μέρη του κόσμου, όπως η Καλιφόρνια, οι εαρινές λιμνούλες έχουν σπάνια και απειλούμενα είδη φυτών. Στην παράκτια πεδιάδα, παρέχουν βιότοπο για βατράχους που απειλούνται με εξαφάνιση, όπως ο σπερμόφιλος βάτραχος του Μισισίπι.

Συχνά ομάδες λιμνούλων σε ένα δεδομένο τοπίο - τα λεγόμενα «τοπία λιμνούλων» - προσφέρουν ιδιαίτερα υψηλά οφέλη βιοποικιλότητας σε σύγκριση με μεμονωμένες λιμνούλες. Μια ομάδα λιμνούλων παρέχει υψηλότερο βαθμό πολυπλοκότητας και συνδεσιμότητας οικοτόπων.

## Στρωματοποίηση

Πολλές λιμνούλες υποβάλλονται σε μια τακτική ετήσια διαδικασία στο ίδιο θέμα με τις μεγαλύτερες λίμνες, εάν είναι αρκετά βαθιές ή/και προστατευμένες από τον άνεμο. Αβιοτικοί παράγοντες όπως η υπεριώδης ακτινοβολία, η γενική θερμοκρασία, η ταχύτητα του ανέμου, η πυκνότητα του νερού και ακόμη και το μέγεθος, παίζουν σημαντικό ρόλο όταν πρόκειται για τις εποχιακές επιπτώσεις στις λιμνούλες και τις λίμνες. Με την περίοδο της άνοιξης, τη θερινή στρωματοποίηση, τον κύκλο εργασιών του φθινοπώρου και μια αντίστροφη χειμερινή διαστρωμάτωση, οι λιμνούλες προσαρμόζουν τη στρωματοποίησή τους ή την κατακόρυφη ζώνη θερμοκρασίας τους λόγω αυτών των επιρροών. Αυτοί οι περιβαλλοντικοί παράγοντες επηρεάζουν την κυκλοφορία της λιμνούλας και τις διαβαθμίσεις της θερμοκρασίας μέσα στο ίδιο το νερό παράγοντας μακρινά στρώματα, το επιλίμνιο, το μεταλίμνιο και το υπολίμνιο.

Κάθε ζώνη έχει ποικίλα χαρακτηριστικά που συντηρούν ή βλάπτουν συγκεκριμένους οργανισμούς και βιοτικές αλληλεπιδράσεις κάτω από την επιφάνεια ανάλογα με την εποχή. Ο πάγος της χειμερινής επιφάνειας αρχίζει να λιώνει την άνοιξη. Αυτό επιτρέπει στη στήλη νερού να αρχίσει να αναμιγνύεται χάρη στην ηλιακή μεταφορά και την ταχύτητα του ανέμου. Καθώς η λιμνούλα αναμειγνύεται, επιτυγχάνεται μια συνολική σταθερή θερμοκρασία. Καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, λαμβάνει χώρα θερμική διαστρωμάτωση. Η θερινή στρωματοποίηση επιτρέπει την ανάμειξη του επιλίμνιου από τους ανέμους, διατηρώντας μια σταθερή ζεστή θερμοκρασία σε όλη αυτή τη ζώνη. Εδώ ανθίζει η φωτοσύνθεση και η πρωτογενής παραγωγή. Ωστόσο, εκείνα τα είδη που χρειάζονται πιο δροσερό νερό με υψηλότερες συγκεντρώσεις διαλυμένου οξυγόνου θα ευνοήσουν το χαμηλότερο μεταλίμνιο ή υπολίμνιο. Η θερμοκρασία του αέρα πέφτει καθώς πλησιάζει το φθινόπωρο και εμφανίζεται ένα βαθύ στρώμα ανάμειξης. Ο κύκλος εργασιών του φθινοπώρου έχει ως αποτέλεσμα ισοθερμικές λιμνούλαες με υψηλά επίπεδα διαλυμένου οξυγόνου, καθώς το νερό φτάνει σε μια μέση ψυχρότερη θερμοκρασία. Τέλος, η χειμερινή στρωματοποίηση συμβαίνει αντίστροφα από τη θερινή στρωματοποίηση, καθώς ο επιφανειακός πάγος αρχίζει να σχηματίζεται ξανά. Αυτό το κάλυμμα πάγου παραμένει μέχρι να επιστρέψει η ηλιακή ακτινοβολία και η αλλαγή στην άνοιξη.

Λόγω αυτής της συνεχούς αλλαγής στην κατακόρυφη ζώνη, η εποχιακή διαστρωμάτωση προκαλεί την ανάλογη ανάπτυξη και συρρίκνωση των οικοτόπων. Ορισμένα είδη συνδέονται με αυτά τα ξεχωριστά στρώματα του νερού όπου μπορούν να ευδοκιμήσουν και να επιβιώσουν με την καλύτερη δυνατή απόδοση.

## Διατήρηση και διαχείριση

Τεχνητή λιμνούλα μπροστά από το Σπίτι των Πολιτισμών του Κόσμου, στο Βερολίνοτης Γερμανίας
Οι λιμνούλες παρέχουν όχι μόνο περιβαλλοντικές αξίες, αλλά πρακτικά οφέλη στην κοινωνία. Ένα όλο και πιο σημαντικό όφελος που παρέχουν οι λιμνούλες είναι η ικανότητά τους να λειτουργούν ως καταβόθρες αερίων του θερμοκηπίου. Οι περισσότερες φυσικές λιμνούλες και λίμνες είναι πηγές αερίων του θερμοκηπίου και βοηθούν στη ροή αυτών των διαλυμένων ενώσεων. Ωστόσο, οι τεχνητές λιμνούλες αγροκτημάτων γίνονται σημαντικές καταβόθρες για τον μετριασμό του αερίου και την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Αυτές οι λιμνούλες απορροής γεωργίας λαμβάνουν νερό υψηλού pH από τα γύρω εδάφη. Υψηλά όξινες λιμνούλες αποστράγγισης λειτουργούν ως κατάλυση για την περίσσεια CO2 (διοξείδιο του άνθρακα) που μετατρέπεται σε μορφές άνθρακα που μπορούν εύκολα να αποθηκευτούν σε ιζήματα. Όταν κατασκευάζονται αυτές οι νέες λιμνούλες αποστράγγισης, οι συγκεντρώσεις βακτηρίων που συνήθως διασπούν τη νεκρή οργανική ύλη, όπως τα φύκια, είναι χαμηλές. Ως αποτέλεσμα, η διάσπαση και η απελευθέρωση αερίων αζώτου από αυτά τα οργανικά υλικά όπως το N2O (υποξείδιο του αζώτου) δεν συμβαίνει και επομένως δεν προστίθενται στην ατμόσφαιρά μας. Αυτή η διαδικασία χρησιμοποιείται επίσης με τακτική απονιτροποίηση σε ανοξικό στρώμα λιμνούλων. Ωστόσο, δεν έχουν όλες οι λιμνούλες την ικανότητα να γίνουν δεξαμενή άνθρακα για τα αέρια του θερμοκηπίου. Οι περισσότερες λιμνούλες αντιμετωπίζουν ευτροφισμό όταν αντιμετωπίζουν υπερβολική εισροή θρεπτικών ουσιών από λιπάσματα και απορροή. Αυτό υπερνιτροποιεί το νερό της λιμνούλας και οδηγεί σε μαζική άνθιση φυτοπλαγκτού και θανάτωση τοπικών ψαριών.

## Παραπομπές

## Περαιτέρω ανάγνωση

* Hughes, F.M.R. (ed.). (2003). *The Flooded Forest: Guidance for policy makers and river managers in Europe on the restoration of floodplain forests*. FLOBAR2, Τμήμα Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, Κέιμπριτζ, ΗΒ. σελ. 96 (αγγλικά)
* Environment Canada. (2004). *How Much Habitat is Enough? A Framework for Guiding Habitat Rehabilitation in Great Lakes Areas of Concern*. 2η έκδ. σελ. 81 (αγγλικά)
* Herda DJ (2008) *Zen & the Art of Pond Building* Sterling Publishing Company.  (ISBN 978-1-4027-4274-3) ISBN 978-1-4027-4274-3 (αγγλικά)
* WH MacKenzie και JR Moran (2004). *Υγρότοποι της Βρετανικής Κολομβίας: Ένας οδηγός για την αναγνώριση*. Υπουργείο Δασών, Εγχειρίδιο Διαχείρισης Γης 52. (αγγλικά)