# Μαίρη Σελέστ

Μία ζωγραφιά του *Μαίρη Σελέστ* το 1861 (ονομαζόμενο *Amazon* τότε), από άγνωστο καλλιτέχνη.
Το **Μαίρη Σελέστ** (αγγλικά: *Mary Celeste*‎‎) (συχνά εσφαλμένα αναφέρεται και ως *Μαρί Σελέστ*) ήταν ένα αμερικανικό εμπορικό βριγαντίνο που ανακαλύφθηκε ανεμοδαρμένο και εγκαταλελειμμένο στον Ατλαντικό Ωκεανό, έξω από τις Αζόρες Νήσους, στις 5 Δεκεμβρίου του 1872. Το καναδικό βριγαντίνο *Dei Gratia* (Ντέι Γκράτια) το βρήκε σε μια ανάστατη, αλλά πλόιμη κατάσταση, με μερικώς μαζεμένα πανιά και με τη σωσίβια λέμβο να λείπει. Η τελευταία καταχώρηση στο ημερολόγιο καταστρώματος έγινε δέκα μέρες νωρίτερα. Είχε αναχωρήσει από τη Νέα Υόρκη για τη Γένοβα στις 7 Νοεμβρίου, και τη στιγμή της ανακάλυψης είχε ακόμα επαρκή αποθέματα. Το φορτίο του μετουσιωμένης αλκοόλης ήταν άθικτο και τα προσωπικά αντικείμενα του καπετάνιου και του πληρώματος ήταν ανέπαφα. Κανένας από αυτούς που βρίσκονταν στο σκάφος δεν έχει δώσει σημάδια ζωής από τότε.

Το *Μαίρη Σελέστ* κατασκευάστηκε στη Νέα Σκωτία και καθελκύστηκε υπό Βρετανική νηολόγηση ως *Amazon*, το 1861. Μεταφέρθηκε υπό αμερικανική κυριότητα και καταχώρηση το 1868 όταν απέκτησε και το νέο του όνομα και έκτοτε αρμένιζε χωρίς προβλήματα μέχρι το ταξίδι του 1872. Στις ακροάσεις που ακολούθησαν στο Γιβραλτάρ σχετικά με την ανάκτηση και διάσωση του σκάφους οι δικαστικοί αξιωματούχοι εξέτασαν διάφορες πιθανότητες περί μιας εγκληματικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της ανταρσίας από το πλήρωμα του *Μαίρη Σελέστ*, της πειρατείας από το πλήρωμα του *Dei Gratia* ή άλλους και της συνωμοσίας για την πραγματοποίηση ασφαλιστικής απάτης. Δεν υπήρχε πειστική απόδειξη που να υποστηρίζει αυτές τις θεωρίες, αλλά ανεπίλυτες υποψίες είχαν ως αποτέλεσμα μια σχετικά χαμηλή αμοιβή για τη διάσωση του σκάφους.

Ο ασαφής χαρακτήρας των ακροάσεων βοήθησε να προωθηθεί ο συνεχιζόμενος προβληματισμός ως προς τη φύση του μυστηρίου και η ιστορία έχει επανειλημμένα περιπλεχθεί από ψευδείς λεπτομέρειες και φαντασία. Υποθέσεις που έχουν προταθεί, περιλαμβάνουν τις επιπτώσεις στο πλήρωμα από τον καπνό του αλκοόλ προερχόμενο από το φορτίο, υποθαλάσσιους σεισμούς, επίθεση από γιγάντιο καλαμάρι και παραφυσική παρέμβαση.

Μετά τις ακροάσεις στο Γιβραλτάρ, το *Μαίρη Σελέστ* συνέχισε με νέους ιδιοκτήτες. Το 1885 ο καπετάνιος του το ναυάγησε σκόπιμα έξω από τις ακτές της Αϊτής, στο πλαίσιο μιας απόπειρας ασφαλιστικής απάτης. Η ιστορία της εγκατάλειψής του το 1872 έχει εξιστορηθεί και δραματοποιηθεί πολλές φορές σε ντοκιμαντέρ, μυθιστορήματα, θεατρικά έργα και ταινίες και το όνομα του πλοίου έχει καταστεί συνώνυμο της ανεξήγητης εγκατάλειψης.

## Πρώιμη ιστορία

Το νησί του Σπένσερ, φωτογραφημένο το 2011
### Ναυπήγηση

Η καρίνα της μελλοντικής Μαίρη Σελέστ τοποθετήθηκε στα τέλη του 1860 στο ναυπηγείο Τζόσουα Ντιούις στο νησί Σπένσερ, στις όχθες του κόλπου του Φάντι στη Νέα Σκωτία. Το πλοίο ήταν κατασκευασμένο από τοπική κομμένη ξυλεία, με δύο κατάρτια. Η γάστρα του ήταν ομοιόμορφη παρά επικαλυπτόμενη. Καθελκύστηκε στις 18 Μαΐου 1861, με το όνομα Άμαζον, και εγγράφηκε στο νηολόγιο στο κοντινό Πάρσμπορο στις 10 Ιουνίου 1861. Τα έγγραφα νηολόγησης το περιέγραφαν ως 99,3 πόδια (30,3 μέτρα) μήκος, 25,5 πόδια (7,8 μέτρα) πλάτος, με βάθος 11,7 πόδια (3,6 μέτρα) και ολική χωρητικότητα 198,42 τόνους. Ανήκε σε μια τοπική κοινοπραξία εννέα ατόμων, με επικεφαλής τον Ντιούις και μεταξύ των συνιδιοκτητών ήταν ο Ρόμπερτ ΜακΛίλαν, ο πρώτος καπετάνιος του πλοίου.

### Σε υπηρεσία

Για το παρθενικό του ταξίδι τον Ιούνιο του 1861, το Άμαζον έπλευσε στα Φάιβ Αιλαντς της Νέας Σκωτίας για να μεταφέρει ένα φορτίο ξυλείας και να περάσει από τον Ατλαντικό Ωκεανό προς το Λονδίνο. Μετά την επίβλεψη της φόρτωσης του πλοίου, ο καπετάνιος ΜακΛίλαν αρρώστησε και η κατάστασή του επιδεινώθηκε. το Άμαζον επέστρεψε στο νησί του Σπένσερ όπου ο ΜακΛίλαν πέθανε στις 19 Ιουνίου. Ο Τζον Νάτινγκ Πάρκερ ανέλαβε ως καπετάνιος και συνέχισε το ταξίδι προς το Λονδίνο, κατά τη διάρκεια του οποίου το Άμαζον αντιμετώπισε περαιτέρω ατυχίες. Συγκρούστηκε με ένα αλιευτικό πλοίο στα στενά του Ίστπορτ του Μέιν και όταν έφυγε από το Λονδίνο έπεσε πάνω και βύθισε ένα μπρίκι στη Μάγχη.

Ο Πάρκερ παρέμεινε καπετάνιος για δύο χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων το Άμαζον δραστηριοποιήθηκε κυρίως στο εμπόριο των Δυτικών Ινδιών. Διέσχισε τον Ατλαντικό προς τη Γαλλία τον Νοέμβριο του 1861, και στη Μασσαλία ήταν το θέμα ενός πίνακα, πιθανώς του Ονορέ ντε Πελεγκρίν, ενός γνωστού ναυτικού καλλιτέχνη της Σχολής της Μασσαλίας. Το 1863, τον Πάρκερ διαδέχθηκε ο Γουίλιαμ Τόμσον, ο οποίος παρέμεινε καπετάνιος μέχρι το 1867. Αυτά ήταν ήρεμα χρόνια. Ένας αξιωματικός του Άμαζον θυμήθηκε αργότερα: *Πήγαμε στις Δυτικές Ινδίες, την Αγγλία και τη Μεσόγειο - αυτό που ονομάζουμε εξωτερικό εμπόριο. Δεν συνέβη κάτι ασυνήθιστο*. Τον Οκτώβριο του 1867, στο νησί Κέιπ Μπρέτον, το Άμαζον έπεσε σε ξηρά εξαιτίας μιας καταιγίδας και υπέστη τόσο μεγάλες ζημιές που οι ιδιοκτήτες του το εγκατέλειψαν ως ναυαγισμένο. Στις 15 Οκτωβρίου, αποκτήθηκε ως εγκαταλελειμμένο από τον Αλεξάντερ ΜακΜπέν, από τον Κόλπο Γκλέις της Νέας Σκωτίας.

### Μεταβίβαση ιδιοκτησίας και αλλαγή ονομασίας

Μέσα σε ένα μήνα, ο ΜακΜπέν πούλησε το Άμαζον σε έναν τοπικό επιχειρηματία, ο οποίος τον Νοέμβριο του 1868 το ξαναπούλησε στον Ρίτσαρντ Χέινς, έναν Αμερικανό ναυτικό από τη Νέα Υόρκη. Ο Χέινς πλήρωσε 1.750 δολάρια ΗΠΑ για την αγορά του πλοίου και στη συνέχεια ξόδεψε 8.825 δολάρια για την αποκατάστασή του. Έγινε καπετάνιος του και, τον Δεκέμβριο του 1868, το εγγέγραψε στο νηολόγιο του λιμανιού της Νέας Υόρκης ως αμερικανικό πλοίο, με νέο όνομα, ως *Μαίρη Σελέστ*.

Τον Οκτώβριο του 1869, το πλοίο κατασχέθηκε από τους πιστωτές του Χέινς και πωλήθηκε σε κοινοπραξία της Νέας Υόρκης με επικεφαλής τον Τζέιμς Γουίντσεστερ. Κατά τη διάρκεια των επόμενων τριών ετών, η σύνθεση αυτής της κοινοπραξίας άλλαξε αρκετές φορές, αν και ο Γουίντσεστερ διατήρησε τουλάχιστον ένα μισό μερίδιο καθ' όλη τη διάρκεια. Δεν βρέθηκε κανένα αρχείο των εμπορικών δραστηριοτήτων του Μαίρη Σελέστ κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Στις αρχές του 1872, το πλοίο υποβλήθηκε σε σημαντικές επισκευές, με κόστος 10.000 δολάρια, γεγονός που το μεγάλωσε σημαντικά. Το μήκος του αυξήθηκε στα 103 πόδια (31 μέτρα), το πλάτος στα 25,7 πόδια (7,8 μέτρα) και το βάθος στα 16,2 πόδια (4,9 μέτρα). Μεταξύ των δομικών αλλαγών, προστέθηκε ένα δεύτερο κατάστρωμα, νέες τραβέρσες και αντικατάσταση πολλών ξύλων. Οι εργασίες αύξησαν τη χωρητικότητα του πλοίου σε 282,28 τόνους. Στις 29 Οκτωβρίου 1872, η κοινοπραξία αποτελούταν από τον Γουίντσεστερ με έξι μετοχές και δύο δευτερεύοντες επενδυτές με μία μετοχή ο καθένας, ενώ οι υπόλοιπες τέσσερις από τις δώδεκα μετοχές κατέχονταν από τον νέο καπετάνιο του πλοίου, Μπέντζαμιν Σπούνερ Μπριγκς.

### Ο καπετάνιος Μπριγκς και το πλήρωμα

Ο Μπέντζαμιν Μπριγκς γεννήθηκε στο Γουέρχαμ της Μασαχουσέτης, στις 24 Απριλίου 1835, ένας από τους πέντε γιους του καπετάνιου Νέηθαν Μπριγκς. Όλοι εκτός από έναν από τους γιους πήγαν στη θάλασσα και δύο έγιναν καπετάνιοι. Ο Μπέντζαμιν ήταν ένας πιστός Χριστιανός που διάβαζε τακτικά τη Βίβλο και συχνά έδινε το παρόν στις συναθροίσεις προσευχής. Το 1862, παντρεύτηκε την ξαδέλφη του Σάρα Ελίζαμπεθ Κομπ και απόλαυσε ένα μήνα του μέλιτος στη Μεσόγειο με το σκαρί του Φόρεστ Κινγκ. Με τη Σάρα απέκτησε δύο παιδιά: τον Άρθουρ τον Σεπτέμβριο του 1865 και τη Σοφία Ματίλντα τον Οκτώβριο του 1870.

Μέχρι τη γέννηση της Σοφίας, ο Μπριγκς είχε αποκτήσει υψηλή θέση στο επάγγελμά του. Σκέφτηκε να αποσυρθεί από τη θάλασσα για να κάνει επιχειρήσεις με τον ναυτικό αδελφό του Όλιβερ, ο οποίος είχε επίσης κουραστεί από την περιπλανώμενη ζωή. Ωστόσο δεν προχώρησαν σε αυτό το σχέδιο, αλλά ο καθένας επένδυσε τις οικονομίες του σε ένα μερίδιο ενός πλοίου: ο Όλιβερ επένδυσε στο Τζούλια Χάλοκ και ο Μπέντζαμιν στο Μαίρη Σελέστ. Τον Οκτώβριο του 1872, ο Μπέντζαμιν ανέλαβε τη διοίκηση του πλοίου για το πρώτο του ταξίδι μετά την εκτεταμένη επισκευή του στη Νέα Υόρκη, το οποίο επρόκειτο να το οδηγήσει στη Γένοβα της Ιταλίας. Κανόνισε να τον συνοδεύσουν η σύζυγός του και η μικρή του κόρη, ενώ ο γιος του αφέθηκε στο σπίτι στη φροντίδα της γιαγιάς του.

Ο Μπριγκς επέλεξε το πλήρωμα για αυτό το ταξίδι με προσοχή. Ο πρώτος του αξιωματικός Άλμπερτ Ρίτσαρντσον ήταν παντρεμένος με μια ανιψιά του Γουίντσεστερ και είχε ταξιδεύσει με τον Μπριγκς νωρίτερα. Ο δεύτερος του αξιωματικός Άντριου Τζίλινγκ, ηλικίας περίπου 25 ετών, γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη και ήταν από τη Δανία. Ο φροντιστής, Έντουαρντ Γουίλιαμ Χεντ, προσελήφθηκε με προσωπική σύσταση από τον Γουίντσεστερ. Οι τέσσερις ναυτικοί ήταν Γερμανοί από τα νησιά της Φριζίας: οι αδελφοί Βόλκερτ και ο Γκόντλιμπ Γκούντσααλ. Μια μεταγενέστερη μαρτυρία τους περιέγραψε ως «ειρηνικούς και πρώτης τάξεως ναυτικούς». Σε μια επιστολή προς τη μητέρα του λίγο πριν από το ταξίδι, ο Μπριγκς δήλωσε ότι ήταν εξαιρετικά ικανοποιημένος με το πλοίο και το πλήρωμα. Η Σάρα Μπριγκς ενημέρωσε τη μητέρα της ότι το πλήρωμα φαινόταν να είναι ήσυχα ικανό «... αν συνεχίσουν όπως έχουν αρχίσει».

## Εγκατάλειψη

### Αναχώρηση για Νέα Υόρκη

Ένας πίνακας του Τζορτζ ΜακΛόρντ του λιμανιού της Νέας Υόρκης τον 19ο αιώνα.
Στις 20 Οκτωβρίου 1872, ο Μπριγκς έφτασε στην προβλήτα Νο 50 στον ποταμό Ιστ Ρίβερ στην πόλη της Νέας Υόρκης για να επιβλέψει τη φόρτωση του πλοίου με 1.701 βαρέλια αλκοόλ. Η σύζυγός του και η μικρή κόρη του ενώθηκαν μαζί του μια εβδομάδα αργότερα. Την Κυριακή, 3 Νοεμβρίου, ο Μπριγκς έγραψε στη μητέρα του για να πει ότι σκόπευε να φύγει την Τρίτη, προσθέτοντας ότι *το σκάφος μας είναι σε καλή κατάσταση και ελπίζω να έχουμε ένα καλό ταξίδι.*

Το πρωί της Τρίτης, 5 Νοεμβρίου, το Μαίρη Σελέστ αναχώρησε με τον Μπριγκς, τη σύζυγο και την κόρη του, και επτά μέλη του πληρώματος, προς το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Ο καιρός ήταν αβέβαιος και ο Μπριγκς αποφάσισε να περιμένει καλύτερες συνθήκες. Αγκυροβόλησε το πλοίο ακριβώς έξω από το Στάτεν Άιλαντ, όπου η Σάρα χρησιμοποίησε την καθυστέρηση για να στείλει ένα τελευταίο γράμμα στην πεθερά της: *Πες στον Άρθουρ*, έγραψε, *εξαρτώμαι πολύ από τα γράμματα που θα πάρω από αυτόν και θα προσπαθήσω να θυμηθώ οτιδήποτε συμβεί στο ταξίδι*. Ο καιρός έφτιαξε δύο μέρες αργότερα και το Μαίρη Σελέστ έφυγε από το λιμάνι και μπήκε στον Ατλαντικό.

Ενώ το Μαίρη Σελέστ ετοιμαζόταν να πλεύσει, το καναδικό πλοίο Ντέι Γκράτια βρισκόταν κοντά στο Χόμποκεν του Νιού Τζέρσεϊ, περιμένοντας ένα φορτίο πετρελαίου με προορισμό τη Γένοβα μέσω του Γιβραλτάρ. Ο καπετάνιος Ντέιβιντ Μορχάουζ και ο πρώτος αξιωματικός του Όλιβερ Ντεβό ήταν από τη Νέα Σκωτία, και οι δύο πολύ έμπειροι και σεβαστοί ναυτικοί. Οι καπετάνιοι Μπριγκς και Μόρχαουζ είχαν κοινά ενδιαφέροντα και ορισμένοι συγγραφείς πιστεύουν ότι είναι πιθανό να γνωρίζονταν, έστω και περιστασιακά. Ορισμένες αναφορές υποστηρίζουν ότι ήταν στενοί φίλοι που δείπνησαν μαζί το βράδυ πριν την αναχώρηση του Μαίρη Σελέστ, αλλά τα στοιχεία για αυτό περιορίζονται σε μια ανάμνηση από τη χήρα του Μόρχαουζ 50 χρόνια μετά το γεγονός. Το Ντέι Γκράτια αναχώρησε για το Γιβραλτάρ στις 15 Νοεμβρίου, ακολουθώντας την ίδια γενική διαδρομή οκτώ ημέρες μετά το Μαίρη Σελέστ.

### Ανακάλυψη

Αζόρες Θέση ανακάλυψης του Μαίρη Σελέστ, 4 Δεκεμβρίου
Το Ντέι Γκράτια είχε φτάσει σε θέση ﻿ / ﻿, στα μέσα της διαδρομής μεταξύ των Αζορών και των ακτών της Πορτογαλίας περίπου στη 13:00 μ.μ. την Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου 1872. Ο καπετάνιος Μόρχαουζ ήρθε στο κατάστρωμα και ο τιμονιέρης του ανέφερε για ένα σκάφος που κατευθυνόταν ασταθώς προς το Ντέι Γκράτια σε απόσταση περίπου έξι μιλίων (9,7 χλμ.). Οι ακανόνιστες κινήσεις του πλοίου και το περίεργο σύνολο των πανιών του οδήγησαν τον Μόρχαουζ να υποψιαστεί ότι κάτι δεν πήγαινε καλά. Καθώς το σκάφος πλησίαζε, δεν μπορούσε να δει κανέναν στο κατάστρωμα και δεν έλαβε καμία απάντηση στα σήματα του, έτσι έστειλε τον αξιωματικό Ντεβό και τον δεύτερο αξιωματικό του Τζον Ράιτ με μια βάρκα για έρευνα. Το ζευγάρι διαπίστωσε ότι αυτο ήταν το Μαίρη Σελέστ με το όνομα να φαίνεται στην πρύμνη του. Στη συνέχεια ανέβηκαν και βρήκαν το πλοίο εγκαταλελειμένο. Τα πανιά ήταν εν μέρει στημένα και σε κακή κατάσταση, μερικά έλειπαν εντελώς, και μεγάλο μέρος της αρματωσιάς ήταν κατεστραμμένο, με τα σχοινιά να κρέμονται χαλαρά στις πλευρές. Η μονή σωσίβια λέμβος του πλοίου ήταν ένα μικρή βάρκα που προφανώς είχε στοιβαστεί στην κύρια καταπακτή, αλλά έλειπε, ενώ ο χώρος που στέγαζε την πυξίδα του πλοίου είχε μετατοπιστεί από τη θέση του και το γυάλινο κάλυμμά του είχε σπάσει. Υπήρχαν περίπου 3,5 πόδια (1,1 μέτρα) νερού στο αμπάρι, μια σημαντική αλλά όχι ανησυχητική ποσότητα για ένα πλοίο αυτού του μεγέθους. Μια αυτοσχέδια ηχητική ράβδος (μια συσκευή για τη μέτρηση της ποσότητας του νερού στο αμπάρι) βρέθηκε εγκαταλελειμμένη στο κατάστρωμα.

Οι δύο αξωματικοί του Ντέι Γκράτια εντόπισαν το ημερήσιο ημερολόγιο του Μαίρη Σελέστ στην καμπίνα του ενός αξωματικού και η τελική του είσοδος είχε ημερομηνία στις 8 το πρωί της 25ης Νοεμβρίου, εννέα ημέρες νωρίτερα. Κατέγραφε τη θέση του Μαίρη Σελέστ ως ﻿ / ﻿ στα ανοικτά του νησιού Σάντα Μαρία στις Αζόρες, σχεδόν 400 ναυτικά μίλια (740 χλμ.) από το σημείο όπου το συνάντησε το Ντέι Γκράτια. Ο Ντεβό είδε ότι το εσωτερικό της καμπίνας ήταν βρεγμένο και ακατάστατο από νερό που είχε εισέλθει από τις πόρτες και τους φεγγίτες, αλλά κατά τα άλλα ήταν σε λογική τάξη. Βρήκε προσωπικά αντικείμενα σκορπισμένα στην καμπίνα του Μπριγκς, συμπεριλαμβανομένου ενός ξίφους με θήκη κάτω από το κρεβάτι, αλλά τα περισσότερα από τα χαρτιά του πλοίου έλειπαν μαζί με τα όργανα πλοήγησης του καπετάνιου. Ο εξοπλισμός του πλοίου ήταν προσεκτικά αποθηκευμένος. Δεν υπήρχε φαγητό έτοιμο ή υπό προετοιμασία, αλλά υπήρχαν άφθονες προμήθειες στην αποθήκη. Δεν υπήρχαν εμφανή σημάδια πυρκαγιάς ή βίας και τα στοιχεία έδειχναν μια τακτική αναχώρηση από το πλοίο μέσω της εξαφανισμένης σωσίβιας λέμβου.

Ο Ντεβό επέστρεψε στο Ντέι Γκράτια για να αναφέρει αυτά τα ευρήματα στον καπετάνιο Μόρχαουζ, ο οποίος αποφάσισε να τραβήξει το Μαίρη Σελέστ στο Γιβραλτάρ 600 ναυτικά μίλια (1.100 χλμ) μακριά. Σύμφωνα με το ναυτικό δίκαιο, ένας διασώστης θα μπορούσε να αναμένει ένα σημαντικό μερίδιο της συνδυασμένης αξίας του διασωθέντος σκάφους και του φορτίου του, με την ακριβή απονομή να εξαρτάται από τον βαθμό κινδύνου που είναι εγγενής στη διάσωση. Ο Μόρχαουζ μοίρασε το πλήρωμα των οκτώ ατόμων του Ντέι Γκράτια μεταξύ των δύο σκαφών, στέλνοντας τον Ντεβό και δύο έμπειρους ναυτικούς στο Μαίρη Σελέστ ενώ αυτός και τέσσερις άλλοι παρέμειναν στο Ντέι Γκράτια. Ο καιρός ήταν σχετικά ήρεμος στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής προς το Γιβραλτάρ, αλλά κάθε πλοίο ήταν σοβαρά ελλιπές και η πρόοδος ήταν αργή. Το Ντέι Γκράτια έφτασε στο Γιβραλτάρ στις 12 Δεκεμβρίου, ενώ το Μαίρη Σελέστ είχε συναντήσει ομίχλη και έφτασε το επόμενο πρωί. Αμέσως κατασχέθηκε από το ναυτικό δικαστήριο για να προετοιμαστεί για τις ακροάσεις διάσωσης. Ο Ντεβό έγραψε στη σύζυγό του ότι η δίκη για την εισαγωγή του πλοίου ήταν τέτοια που *δεν μπορώ να καταλάβω από τι είμαι φτιαγμένος, αλλά δεν με νοιάζει όσο είμαι ασφαλής. Θα πληρωθώ καλά για το Μαίρη Σελέστ*.

## Ακροάσεις του Γιβραλτάρ

Το Γιβραλτάρ τον 19ο αιώνα.
Οι ακροάσεις του δικαστηρίου ξεκίνησαν στο Γιβραλτάρ στις 17 Δεκεμβρίου 1872, υπό τον σερ Τζέιμς Κόκραν, τον ανώτατο δικαστή του Γιβραλτάρ. Η ακρόαση διεξήχθη από τον Φρέντερικ Σόλλυ-Φλοντ, Γενικό Εισαγγελέα του Γιβραλτάρ, ο οποίος ήταν επίσης Γενικός Εισαγγελέας και Προστάτης της Βασίλισσας στο Βρετανικό Ναυαρχείο. Ο Φλοντ περιγράφηκε από έναν ιστορικό της υπόθεσης του Μαίρη Σελέστ ως έναν άνθρωπο *του οποίου η αλαζονεία και το πομπωδες ύφος ήταν αντιστρόφως ανάλογο με τη νοημοσύνη του* και ως *το είδος του ανθρώπου που, όταν είχε αποφασίσει κάτι, δεν μπορούσε να μετατοπιστεί*. Οι μαρτυρίες των Ντεβό και Ράιτ έπεισαν τον Φλοντ αναμφισβήτητα ότι είχε διαπραχθεί ένα έγκλημα, μια πεποίθηση που επιβεβαιώθηκε από τη Ναυτιλιακή και Εμπορική Επιτροπή της Νέας Υόρκης στις 21 Δεκεμβρίου: *Το συμπέρασμα είναι ότι κάπου υπήρξε βρωμική δουλειά, και ότι το αλκοόλ βρίσκεται στο κάτω μέρος της*.

Στις 23 Δεκεμβρίου, ο Φλοντ διέταξε μια εξέταση του Μαίρη Σελέστ, η οποία διενεργήθηκε από τον Τζον Όστιν, Ναυτιλιακό Επιθεωρητή, με τη βοήθεια ενός δύτη, του Ρικάρντο Πορτουνάτο. Ο Όστιν σημείωσε κοψίματα σε κάθε πλευρά του τόξου, που προκλήθηκαν, σκέφτηκε, από ένα αιχμηρό όργανο και βρήκε πιθανά ίχνη αίματος στο ξίφος του καπετάνιου. Η έκθεσή του τόνισε ότι το πλοίο δεν φαίνεται να χτυπήθηκε από έντονες καιρικές συνθήκες, επικαλούμενος ένα φιαλίδιο με λάδι ραπτομηχανής που βρέθηκε όρθιο στη θέση του. Ο Όστιν δεν αναγνώρισε ότι το φιαλίδιο μπορεί να είχε αντικατασταθεί μετά την εγκατάλειψη, ούτε το δικαστήριο έθιξε αυτό το σημείο. Η έκθεση του Πορτουνάτο για το κύτος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το πλοίο δεν είχε εμπλακεί σε σύγκρουση ή ότι προσάραξε.

Μια περαιτέρω επιθεώρηση από μια ομάδα κυβερνητών του Βασιλικού Ναυτικού επικύρωσε τη γνώμη του Όστιν ότι οι περικοπές στο τόξο είχαν προκληθεί εσκεμμένα. Ανακάλυψαν επίσης λεκέδες σε μια από τις ράγες του πλοίου που μπορεί να ήταν αίμα, μαζί με ένα βαθύ σημάδι που πιθανώς προκλήθηκε από ένα τσεκούρι. Αυτά τα ευρήματα ενίσχυσαν τις υποψίες του Φλοντ ότι πίσω από το μυστήριο κρύβεται ένα ανθρώπινο έγκλημα και όχι μια φυσική καταστροφή. Στις 22 Ιανουαρίου 1873, έστειλε τις εκθέσεις στο Συμβούλιο Εμπορίου στο Λονδίνο, προσθέτοντας το δικό του συμπέρασμα ότι το πλήρωμα είχε καταλήξει στο αλκοόλ και δολοφόνησε την οικογένεια Μπριγκς και τους αξιωματικούς του πλοίου σε μια μανία μέθης. Είχαν κόψει τα τόξα για να προσομοιώσουν μια σύγκρουση, και στη συνέχεια τράπηκαν σε φυγή με μια εκτροπή για να έχουν μια άγνωστη μοίρα. Ο Φλοντ πίστευε ότι ο Μόρχαουζ και οι άντρες του έκρυβαν κάτι, συγκεκριμένα ότι το Μαίρη Σελέστ είχε εγκαταλειφθεί σε μια πιο ανατολική τοποθεσία και ότι το σκαρί είχε επισκευαστεί. Δεν μπορούσε να δεχτεί ότι το Μαίρη Σελέστ θα μπορούσε να είχε ταξιδέψει τόσο μακριά ενώ δεν είχε πλήρωμα.

Ο συνδιοκτήτης Τζέιμς Γουίντσεστερ έφτασε στο Γιβραλτάρ στις 15 Ιανουαρίου, για να ρωτήσει πότε το Μαίρη Σελέστ θα μπορούσε να απελευθερωθεί για να παραδώσει το φορτίο του. Ο Φλοντ απαιτούσε εγγύηση 15.000 δολαρίων, χρήματα που δεν είχε ο Γουίντσεστερ. Ο Γουίντσεστερ αντιλήφθηκε ότι ο Φλοντ σκέφτηκε ότι ο Γουίντσεστερ θα μπορούσε σκόπιμα να είχε δεσμεύσει ένα πλήρωμα που θα σκότωνε τον Μπριγκς και τους αξιωματικούς του ως μέρος κάποιας συνωμοσίας. Στις 29 Ιανουαρίου, κατά τη διάρκεια μιας σειράς απότομων ανταλλαγών με τον Φλοντ, ο Γουίντσεστερ κατέθεσε τον ακέραιο χαρακτήρα του Μπριγκς και επέμενε ότι ο Μπριγκς δεν θα είχε εγκαταλείψει το πλοίο παρά μόνο σε έκτακτη ανάγκη. Οι θεωρίες του Φλοντ περί ανταρσίας και δολοφονίας υπέστησαν σημαντικές αποτυχίες όταν η επιστημονική ανάλυση των κηλίδων που βρέθηκαν στο σπαθί και σε άλλα σημεία του πλοίου έδειξε ότι δεν ήταν αίμα. Ένα δεύτερο χτύπημα στον Φλοντ ακολούθησε από μια έκθεση που ανέθεσε ο Χοράτιος Σπραγκ, Αμερικανός πρόξενος στο Γιβραλτάρ, από τον πλοίαρχο Σούφελντ του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ. Κατά την άποψη του Σούφελντ, τα σημάδια στην πλώρη δεν ήταν από ανθρώπινο χέρι, αλλά προήλθαν από τις φυσικές επαφές της θάλασσας στα ξύλα του πλοίου.

Χωρίς τίποτα συγκεκριμένο για να στηρίξει τις υποψίες του, ο Φλοντ απελευθέρωσε απρόθυμα το Μαίρη Σελέστ από τη δικαιοδοσία του δικαστηρίου στις 25 Φεβρουαρίου. Δύο εβδομάδες αργότερα, με ένα τοπικό πλήρωμα με επικεφαλής τον καπετάνιο Τζορτζ Μπλάτσφορντ από τη Μασαχουσέτη, έφυγε από το Γιβραλτάρ για τη Γένοβα. Το ζήτημα της πληρωμής διάσωσης αποφασίστηκε στις 8 Απριλίου, όταν ο Κόκραν ανακοίνωσε £1.700 λίρες, ή περίπου το ένα πέμπτο της συνολικής αξίας του πλοίου και του φορτίου. Αυτό ήταν πολύ χαμηλότερο από τη γενική προσδοκία - μια αρχή θεώρησε ότι η αποζημίωση θα έπρεπε να ήταν διπλάσια ή και τριπλάσια αυτού του ποσού, δεδομένου του επιπέδου κινδύνου για την εισαγωγή του Μαίρη Σελέστ στο λιμάνι.Τα τελευταία λόγια του Κόκραν ήταν σκληρά επικριτικά για τον Μόρχαουζ για την απόφασή του, νωρίτερα στην ακρόαση, να στείλει το Ντέι Γκράτια υπό τον Ντεβό για να παραδώσει το φορτίο πετρελαίου του — αν και ο Μόρχαουζ είχε παραμείνει στο Γιβραλτάρ στη διάθεση του δικαστηρίου. Ο τόνος του Κόκραν έφερε υπονοούμενα αδικήματα, τα οποία, αναφέρει ο Χικς, εξασφάλιζαν ότι ο Μόρχαουζ και το πλήρωμά του *...θα ήταν για πάντα υπόπτο στο δικαστήριο της κοινής γνώμης*.

## Προτεινόμενες εξηγήσεις

### Βρώμικο κόλπο

Τα στοιχεία στο Γιβραλτάρ απέτυχαν να υποστηρίξουν τις θεωρίες του Φλοντ περί δολοφονίας και συνωμοσίας, ωστόσο η υποψία για βρώμικο κόλπο παρέμενε. Ο Φλοντ, και ορισμένες αναφορές εφημερίδων, υποπτεύονταν για λίγο την ασφαλιστική απάτη από την πλευρά του Γουίντσεστερ με βάση ότι το Μαίρη Σελέστ είχε υπερασφαλιστεί σε μεγάλο βαθμό. Ο Γουίντσεστερ μπόρεσε να αντικρούσει αυτούς τους ισχυρισμούς και δεν έγινε έρευνα από τις ασφαλιστικές εταιρείες που είχαν εκδώσει τα συμβόλαια. Το 1931, ένα άρθρο στο Quarterly Review πρότεινε ότι ο Μόρχαουζ θα μπορούσε να περιμένει το Μαίρη Σελέστ και στη συνέχεια να παρασύρει τον Μπριγκς και το πλήρωμά του στο Ντέι Γκράτια και να τους σκοτώσει εκεί. Ο συγγραφέας Πολ Μπεγκ υποστηρίζει ότι αυτή η θεωρία αγνοεί το γεγονός ότι το Ντέι Γκράτια ήταν το πιο αργό πλοίο καθώς έφυγε από τη Νέα Υόρκη οκτώ ημέρες μετά την αναχώρηση του Μαίρη Σελέστ και δεν θα είχε εντοπίσει το Μαίρη Σελέστ πριν φτάσει αυτό στο Γιβραλτάρ.

Μια άλλη θεωρία υποστηρίζει ότι ο Μπριγκς και ο Μόρχαουζ ήταν συνεργάτες σε μια συνωμοσία για να μοιραστούν τα έσοδα διάσωσης, αν και δεν υπάρχουν στοιχεία για φιλία μεταξύ των δύο καπεταναίων Ο Χικς σχολιάζει ότι *αν ο Μόρχαουζ και ο Μπριγκς σχεδίαζαν μια τέτοια απάτη, δεν θα είχαν επινοήσει ένα τέτοιο μυστήριο που τραβούσε την προσοχή*. Αναρωτιέται επίσης γιατί ο Μπριγκς εγκατέλειψε τον γιο του Άρθουρ αν είχε σκοπό να εξαφανιστεί οριστικά.

Αν και οι πειρατές δραστηριοποιούνταν στα ανοικτά των ακτών του Μαρόκου τη δεκαετία του 1870, ο Τσαρλς Ιντέι Φέι παρατηρεί ότι οι πειρατές θα είχαν λεηλατήσει το πλοίο, αλλά τα προσωπικά υπάρχοντα, μερικά σημαντικής αξίας, του καπετάνιου και του πληρώματος έμειναν απείραχτα. Το 1925, ο ιστορικός Τζον Γκίλμπερτ Λόκχαρτ υπέθεσε ότι ο Μπριγκς έσφαξε όλους τους επιβαίνοντες και στη συνέχεια αυτοκτόνησε σε μια κρίση θρησκευτικού αμόκ. Ο Λόκχαρτ μίλησε αργότερα στους απογόνους του Μπριγκς και ζήτησε συγγνώμη και απέσυρε αυτή τη θεωρία σε μεταγενέστερη έκδοση του βιβλίου του.

### Σωσίβια λέμβος

Ο ξάδερφος του Μπριγκς, Όλιβερ Κομπ, αργότερα πρότεινε ότι η μεταφορά του προσωπικού στη λέμβο μπορεί να προοριζόταν ως προσωρινό μέτρο ασφαλείας. Υπέθεσε από την αναφορά του Ντεβό σχετικά με την κατάσταση της αρματωσιάς και των σχοινιών ότι το κύριο σχοινί του πλοίου μπορεί να χρησιμοποιήθηκε για την προσάρτηση της λέμβου στο πλοίο, επιτρέποντας στο πλήρωμα να επιστρέψει στο Μαίρη Σελέστ όταν είχε περάσει ο κίνδυνος. Ωστόσο, το Μαίρη Σελέστ θα είχε αποπλεύσει αν το σχοινί είχε κοπεί, αφήνοντας τη λέμβο παρασυρομένη με τους επιβαίνοντες. Ο Μπεγκ σημειώνει ότι θα ήταν παράλογο να προσαρτηθεί η λέμβος σε ένα σκάφος που το πλήρωμα πίστευε ότι επρόκειτο να εκραγεί ή να βυθιστεί. Ο ΜακΝτόναλντ Χέιστινγκς υποστηρίζει ότι ο Μπριγκς ήταν ένας έμπειρος καπετάνιος που δεν θα είχε οδηγήσει σε μια πανικόβλητη εγκατάλειψη του πλοίου. Σύμφωνα με τον Χέιστινγκς, αν ο Μπριγκς βασιζόταν στη λέμβο του πλοίου για επιβίωση και όχι στο Μαίρη Σελέστ, θα είχε *συμπεριφερθεί σαν ανόητος ή χειρότερα, σαν φοβισμένος*.

Ο Άρθουρ Ν. Πούτμαν, ένας εκτιμητής ασφάλισης της Νέας Υόρκης, ήταν κορυφαίος ερευνητής σε θαλάσσια μυστήρια στις αρχές του 20ου αιώνα και έγραψε μια παρόμοια θεωρία για τη ναυαγοσωστική λέμβο, τονίζοντας ότι μόνο μία σωσίβια λέμβος έλειπε από το σκάφος. Ανακάλυψε ότι το σκοινί του σκάφους ήταν κομμένο, όχι λυμένο, κάτι που έδειχνε ότι η εγκατάλειψη του Μαίρη Σελέστ έγινε γρήγορα. Το ημερολόγιο του πλοίου περιείχε αρκετές αναφορές για δυσοίωνα βουητά και μικρές εκρήξεις από το αμπάρι, αν και φορτία αλκοόλ εκπέμπουν φυσικά εκρηκτικά αέρια και τέτοιοι ήχοι ακούγονται συνήθως. Υποθέτει ότι είχε γίνει μια πιο έντονη έκρηξη και, ως απάντηση, ένας ναύτης βγήκε κάτω από το κατάστρωμα με αναμένη φλόγα ή αναμμένο πούρο που πυροδότησε τις αναθυμιάσεις, προκαλώντας μια έκρηξη αρκετά βίαιη ώστε να αποσπάσει το πάνω μέρος της καταπακτής, που είχε βρεθεί σε μια ασυνήθιστη θέση. Ο Πούτμαν υπέθεσε επίσης ότι με έναν πανικόβλητο τρόμο ο καπετάνιος, η οικογένειά του και το πλήρωμα επιβιβάστηκαν στη μοναδική σωσίβια λέμβο, έκοψαν το σχοινί και εγκατέλειψαν το Μαίρη Σελέστ.

### Φυσικά φαινόμενα

Μια υδάτινη ροή, φωτογραφημένη στα ανοιχτά της Φλόριντα (1969). Μια διαρροή νερού έχει προσφερθεί ως πιθανή λύση στο μυστήριο του Μαίρη Σελέστ.
Οι σχολιαστές συμφωνούν γενικά ότι κάποια έκτακτη και ανησυχητική περίσταση πρέπει να είχε προκύψει για να αναγκάσει ολόκληρο το πλήρωμα να εγκαταλείψει ένα αξιόπλοο πλοίο με άφθονες προμήθειες. Ο Ντεβό τόλμησε μια εξήγηση βασισμένη στην ηχητική ράβδο που βρέθηκε στο κατάστρωμα. Πρότεινε ότι ο καπετάνιος Μπριγκς εγκατέλειψε το πλοίο μετά από ψευδή ηχητικό σήμα λόγω μιας δυσλειτουργίας, ίσως των αντλιών, που δημιούργησε την εσφαλμένη εντύπωση ότι το σκάφος έμπαζε γρήγορα νερό. Ένα σοβαρό ατύχημα υδρορροής πριν από την εγκατάλειψη θα μπορούσε να εξηγήσει την ποσότητα του νερού στο πλοίο και την ακανόνιστη κατάσταση της αρματωσιάς και των πανιών του. Η χαμηλή βαρομετρική πίεση που παράγεται από το στόμιο θα μπορούσε να έχει οδηγήσει το νερό από τους σωλήνες στις αντλίες, οδηγώντας το πλήρωμα να υπερεκτιμήσει την ποσότητα του νερού στο Μαίρη Σελέστ και να πιστέψει ότι κινδύνευε να βυθιστεί.

Άλλες εξηγήσεις περιλαμβάνουν την πιθανή εμφάνιση ενός εκτοπισμένου παγόβουνου, τον φόβο της προσάραξης ενώ ήταν ήρεμη η θάλασσα και έναν ξαφνικό υποθαλάσσιο σεισμό. Υδρογραφικά στοιχεία δείχνουν ότι ένα παγόβουνο που παρασύρεται τόσο νότια ήταν απίθανο και ότι άλλα πλοία θα το είχαν δει. Ο Μπεγκ δίνει περισσότερη προσοχή σε μια θεωρία ότι το Μαίρη Σελέστ άρχισε να παρασύρεται προς τον ύφαλο Ντολαμπάρατ στα ανοιχτά του νησιού Σάντα Μαρία. Η θεωρία υποθέτει ότι ο καπετάνιος Μπριγκς φοβόταν ότι το πλοίο του θα προσάραζε και έριξε τη σωστική λέμβο με την ελπίδα να φτάσει στη στεριά. Ο άνεμος θα μπορούσε τότε να είχε σηκώσει τα πανιά και να απομακρύνει το Μαίρη Σελέστ μακριά από τον ύφαλο, ενώ τα ανερχόμενα κύμματα βύθισαν τη σωστική λέμβο. Η αδυναμία αυτής της θεωρίας είναι ότι αν το πλοίο είχε ηρεμήσει, όλα τα πανιά θα είχαν ρυθμιστεί για να πιάσουν οποιοδήποτε διαθέσιμο αέρα, ωστόσο βρέθηκε με πολλά από τα πανιά του ανοιχτά.

Ένας σεισμός στον βυθό της θάλασσας θα μπορούσε να προκαλέσει αρκετή αναταραχή στην επιφάνεια για να καταστρέψει τμήματα του φορτίου του Μαίρη Σελέστ, απελευθερώνοντας έτσι επιβλαβείς αναθυμιάσεις. Οι αυξανόμενοι φόβοι για μια επικείμενη έκρηξη θα μπορούσαν να είχαν οδηγήσει τον Μπριγκς να διατάξει την εγκατάλειψη του πλοίου. Οι εκτοπισμένες καταπακτές υποδηλώνουν ότι είχε γίνει επιθεώρηση ή απόπειρα αερισμού. Το περιοδικό New York World της 24ης Ιανουαρίου 1886 επέστησε την προσοχή σε μια περίπτωση στην οποία ενός πλοίου που μετέφερε αλκοόλ είχε εκραγεί. Το τεύχος του ίδιου περιοδικού της 9ης Φεβρουαρίου 1913 ανέφερε μια διαρροή αλκοόλ μέσα από μερικά πορώδη βαρέλια ως πηγή αερίων που μπορεί να προκάλεσε ή να απείλησε μια έκρηξη στο αμπάρι του Μαίρη Σελέστ. Ο ξάδερφος του Μπριγκς, Όλιβερ Κομπ, ήταν ένας ισχυρός υποστηρικτής αυτής της θεωρίας, στην οποία ένα αρκετά ανησυχητικό σενάριο - θόρυβος από το αμπάρι, η μυρωδιά των αναθυμιάσεων που διαφεύγουν και πιθανώς μια έκρηξη - θα μπορούσε να αναγκάσει τον Μπριγκς να διατάξει την εκκένωση του πλοίου. Στη βιασύνη του να εγκαταλείψει το πλοίο πριν εκραγεί, ο Μπριγκς μπορεί να απέτυχε να ασφαλίσει σωστά την εκτροπή στη γραμμή ρυμούλκησης. Ένα ξαφνικό αεράκι θα μπορούσε να έχει απομακρύνει το πλοίο από τους επιβαίνοντες στη λέμβο, αφήνοντάς τους να υποκύψουν στα στοιχεία της φύσης. Η έλλειψη ζημιών από έκρηξη και η γενικά υγιής κατάσταση του φορτίου κατά την ανακάλυψη τείνουν να αποδυναμώνουν αυτήν την υπόθεση.

Το 2006, ένα πείραμα διεξήχθη για το Channel 5 από τον χημικό Αντρέα Σέλλα του University College του Λονδίνου και τα αποτελέσματα βοήθησαν στην αναβίωση της θεωρίας της έκρηξης. Ο Σέλλα κατασκεύασε ένα μοντέλο του αμπαριού, με χαρτοκιβώτια που αντιπροσωπεύουν τα βαρέλια. Χρησιμοποιώντας βουτάνιο, δημιούργησε μια έκρηξη που προκάλεσε μια σημαντική έκρηξη, αλλά αντίθετα με την προσδοκία, δεν υπήρξε ζημιά από πυρκαγιά μέσα στο αμπάρι του αντιγράφου. Είπε: *Αυτό που δημιουργήσαμε ήταν μια έκρηξη τύπου κυμάτων πίεσης. Υπήρχε ένα θεαματικό κύμα φλόγας αλλά, πίσω από αυτό, υπήρχε σχετικά δροσερός αέρας. Δεν έμεινε αιθάλη πίσω και δεν υπήρχε καύση*.

## Μύθοι και ψευδείς ιστορίες

Το γεγονός και η μυθοπλασία συνδέθηκαν τις δεκαετίες που ακολούθησαν. Οι Los Angeles Times επανέλαβαν την ιστορία του Μαίρη Σελέστ τον Ιούνιο του 1883 με εφευρεμένες λεπτομέρειες: *Κάθε πανί ήταν ανοιχτό, ούτε ένα σχοινί δεν ήταν στη θέση του...Η φωτιά έκαιγε στο μαγειρείο. Το δείπνο στεκόταν αγνό και σχεδόν κρύο...". Το περιοδικό Overland Monthly και Out West του Νοεμβρίου 1906 ανέφερε ότι το Μαίρη Σελέστ παρασύρθηκε από τα νησιά του Πράσινου Ακρωτηρίου, περίπου 1.400 ναυτικά μίλια (2.600 χλμ.) νότια της πραγματικής τοποθεσίας. Ανάμεσα σε πολλές ανακρίβειες, ο πρώτος αξιωματικός ήταν* ένας άντρας ονόματι Μπριγκς *και* στο πλοίο υπήρχαν ζωντανά κοτόπουλα*.*

Η πιο επιδραστική αφήγηση, σύμφωνα με πολλούς σχολιαστές, ήταν μια ιστορία στο τεύχος Ιανουαρίου 1884 του περιοδικού Κόρνχιλ που υπέθετε ότι η υπόθεση του Μαίρη Σελέστ δεν θα ξεχαστεί ποτέ.Αυτό ήταν ένα πρώιμο έργο του Άρθουρ Κόναν Ντόιλ, ενός 25χρονου ναυτικού χειρουργού εκείνη την εποχή. Η ιστορία του Κόναν Ντόιλ με τον τίτλο "J. Habakuk Jephson's Statement" δεν τηρούσε τα γεγονότα. Μετονόμασε το πλοίο Μαίρη Σελέστ, ο καπετάνιος ονομαζόταν Τζέι Τιμπς, το μοιραίο ταξίδι έγινε το 1873 και ήταν από τη Βοστώνη προς τη Λισαβόνα. Το πλοίο μετέφερε επιβάτες, ανάμεσά τους και τον τιτουλάριο Τζέφσον. Στην ιστορία, ένας φανατικός ονόματι Σεπτίμους Γκόρινγκ με μίσος για τη λευκή φυλή έχει υποτάξει τα μέλη του πληρώματος για να δολοφονήσουν τον Τιμπς και να μεταφέρουν το πλοίο στις ακτές της Δυτικής Αφρικής. Η υπόλοιπη παρέα του πλοίου σκοτώνεται, εκτός από τον Τζέφσον που γλιτώνει επειδή έχει μια μαγική γοητεία που λατρεύεται από τον Γκόρινγκ και τους συνεργούς του. Ο Κόναν Ντόιλ δεν περίμενε ότι η ιστορία του θα λαμβάνονταν σοβαρά υπόψη, αλλά ο Σπραγκ εξακολουθούσε να υπηρετούσε ως πρόξενος των ΗΠΑ στο Γιβραλτάρ και ήταν αρκετά περίεργος ώστε να ρωτήσει εάν κάποιο μέρος της ιστορίας θα μπορούσε να είναι αληθινό.

## Σημειώσεις

## Παραπομπές

## Βιβλιογραφία

* Begg, Paul (2007). *Mary Celeste: The Greatest Mystery of the Sea*. Harlow, Essex: Pearson Education Ltd. ISBN 978-1-4058-3621-0.
* Fanthorpe, Lionel· Fanthorpe, Patricia (1997). *The World's Greatest Unsolved Mysteries*. Τορόντο: Hounslow Press. ISBN 978-0-88882-194-2.
* Fay, Charles Edey (1988). *The Story of the Mary Celeste*. Νέα Υόρκη: Dover Publications. ISBN 978-0-486-25730-3.
* Fujiwara, Chris (1998). *Jacques Tourneur: The Cinema of Nightfall*. Τζέφερσον, Βόρεια Καρολίνα: McFarland. ISBN 978-1-4766-0811-2.
* Gould, Rupert (1946). *The Stargazer Talks*. Λονδίνο: Geoffrey Bles. OCLC 4904905.
* Hastings, Macdonald (1972). *Mary Celeste*. Λονδίνο: Michael Joseph. ISBN 978-0-7181-1024-6.
* Hicks, Brian (2004). *Ghost Ship: The Mysterious True Story of the Mary Celeste and her Missing Crew*. Νέα Υόρκη: Random House. ISBN 978-0-345-46665-5.
* Wright, David G (2002). *Joyita: Solving the Mystery*. Ώκλαντ: Auckland University Press. ISBN 978-1-86940-725-4.