# Αλαουίτες

*Για την κυρίως τουρκική σιιτική θρησκευτική ομάδα, δείτε Αλεβισμός.*

Αλαουίτες| Σημαία των Αλαουιτών.
Η σημαία φέρει τον Ήλιος της Βεργίνας στο κέντρο της. |
| Συνολικός Πληθυσμός |
| 3 εκατομμύρια |
| Ιδρυτής |
| Ιμπν Νουσαΐρ |
| Περιοχές με σημαντικό πληθυσμό |
| Συρία ! Συρία | 2,6 εκατομμύρια |
| Τουρκία ! Τουρκία | Περίπου 700.000-750.000 |
| Λίβανος ! Λίβανος | Κατ' εκτίμηση 100.000-120.000 |
| Λίβανος/Υψίπεδα του Γκολάν | 2.100 κάτοικοι στη Γκατζάρ |
| Αυστραλία ! Αυστραλία | Οι Αλαουίτες αποτελούν το 2% των Λιβανέζων που γεννήθηκαν στην Αυστραλία |
| Θρησκείες |
| Νεοπλατωνισμός, Γνωστικισμός |
| Γλώσσες |
| Αραβικά, Τουρκικά |

Οι **Αλαουίτες** (αραβικά: علوية) γνωστοί και ως **Νουσαϊρίτες** ή **Ανσαρίτες**, αποτελούν μια σημαντική εθνοθρησκευτική και μυστικιστική ομάδα που επικεντρώνεται κυρίως στη Συρία. Ακολουθούν τον Αλαουιτισμό, μια ιδιαίτερη θρησκευτική παράδοση που συνδυάζει στοιχεία του Γνωστικισμού, της πρώιμης χριστιανικής γνωστικής σκέψης, του Νεοπλατωνισμού και ευρύτερων ελληνορωμαϊκών φιλοσοφικών επιρροών, μαζί με ιδέες που αναπτύχθηκαν κατά την πρώιμη ισλαμική περίοδο. Κεντρικό στοιχείο της θεολογίας τους είναι οι εσωτερικές και συμβολικές ερμηνείες της θρησκευτικής αλήθειας, με έμφαση στη μυστική γνώση και την πνευματική ιεραρχία.

Ιστορικά, οι Αλαουίτες έχουν συνδεθεί με την ευρύτερη σιιτική ισλαμική παράδοση, ιδιαίτερα όσον αφορά την τιμή προς τον Αλί ιμπν Αμπί Τάλιμπ και τους Δώδεκα Ιμάμηδες. Ωστόσο, παραμένουν διακριτοί λόγω των μοναδικών δογμάτων, πρακτικών και θεολογικών τους βάσεων, οι οποίες διαφέρουν σημαντικά από την κυρίαρχη ισλαμική ορθοδοξία. Η κατάταξή τους ως ισλαμική αίρεση ενισχύθηκε κατά τους νεότερους χρόνους, ιδίως για πολιτικούς και κοινωνικούς λόγους κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Kόμματος Μπάαθ στη Συρία.

Σήμερα, οι Αλαουίτες αντιπροσωπεύουν το 12 τοις εκατό του πληθυσμού της Συρίας και αποτελούν μια σημαντική μειονότητα στην Τουρκία και στον βόρειο Λίβανο. Υπάρχει, επίσης, ένας αξιόλογος πληθυσμός τους, που ζει στο χωριό Γκαχάρ στα κατεχόμενα από τους Ισραηλινούς Υψώματα του Γκολάν. Συχνά συγχέονται με τους Αλεβίτες της Τουρκίας, ένα άλλο Σιιτικό δόγμα. Οι Αλαουίτες αποτελούν την κυρίαρχη θρησκευτική ομάδα στις Συριακές παράκτιες περιοχές, οι οποίες κατοικούνται επίσης και από Χριστιανούς, Σουνίτες και Ισμαηλίτες.

## Ιστορία

Οι Αλαουίτες ιστορικά κρατούσαν τις πεποιθήσεις τους κρυφές από άλλες θρησκευτικές

ομάδες. Όπως πολλές κοινότητες της περιοχής, διώχθηκαν από σουνίτες μουσουλμάνους ηγεμόνες. Σύμφωνα με τον Γρηγόριος Αμπού αλ-Φαράτζ, πολλοί Αλαουίτες έγιναν ανεκτοί από τους Σταυροφόρους όταν αυτοί εισήλθαν για πρώτη φορά στο Λεβάντε το 1097, επειδή δεν θεωρούνταν πραγματικά ισλαμική σέκτα. Οι Σταυροφόροι τους ενέταξαν μάλιστα στις τάξεις τους, μαζί με τους Μαρωνίτες και τους Τουρκόπολους.

|  |
| --- |
| Μέρος της σειράς λημμάτων **Γνωστικισμός** |
|  |
| **Περσικός Γνωστικισμός**
Μανδαϊσμός
Μανιχαϊσμός |
| **Συροαιγυπτιακός γνωστικισμός**
Σηθιανοί
Βαλεντιανισμός
Βασιλιδιανοί |
| **Πατέρες του χριστιανικού γνωστικισμού**
Σίμων ο Μάγος
Κήρινθος
Καρποκράτης
Βαλεντίνος |
| **Πρώιμος Γνωστικισμός**
Οφίτες
Καϊνίτες
Καρποκρατιανοί
Βορβορίτες |
| **Μεσαιωνικός Γνωστικισμός**
Παυλικιανισμός
Βογόμιλοι
Καθαροί |
| **Σύγχρονος γνωστικισμός** |
| **Γνωστικά κείμενα**
Βιβλιοθήκη Ναγκ Χαμαντί
Γνωστικά Ευαγγέλια
Codex Tchacos |
| **Σχετικά λήμματα**
Πυθαγορισμός
Νεοπλατωνισμός
Εύα (Γνωστικισμός) |

Τον 14ο αιώνα, οι Αλαουίτες εξαναγκάστηκαν από τον Μαμελούκο σουλτάνο Μπαϊμπάρ Α΄ να χτίσουν τζαμιά στους οικισμούς τους. Ως απάντηση, προέβησαν μόνο σε τυπικές κινήσεις, όπως περιγράφει ο μουσουλμάνος ταξιδιώτης Ιμπν Μπατούτα.

**Οθωμανική Αυτοκρατορία**

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του σουλτάνου Σελίμ Α΄ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Αλαουίτες βρέθηκαν ξανά αντιμέτωποι με σφοδρούς διωγμούς, ιδιαίτερα στο Χαλέπι, όπου σημειώθηκε σφαγή στο Μεγάλο Τζαμί του Χαλεπίου στις 24 Απριλίου 1517. Το γεγονός έγινε γνωστό ως η «Σφαγή του Τελάλ» (αραβικά: مجزرة التلل), επειδή τα σώματα χιλιάδων θυμάτων σχημάτισαν έναν τελλ, δηλαδή σωρό γης, στα δυτικά του κάστρου. Οι φρικαλεότητες της σφαγής, που οδήγησαν τους επιζώντες στη μετανάστευση προς την παράκτια περιοχή, καταγράφονται στη Εθνική και Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη του Στρασβούργου.

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία έλαβε σκληρά μέτρα κατά των Αλαουιτών. Αυτό δικαιολογήθηκε με κατηγορίες για «προδοτικές δραστηριότητες», με το επιχείρημα ότι φέρονταν να είχαν μακρά ιστορία προδοσίας των μουσουλμανικών κυβερνήσεων λόγω της δυσπιστίας τους προς τους Σουνίτες. Οι Αλαουίτες εξεγέρθηκαν εναντίον των Οθωμανών σε αρκετές περιπτώσεις και διατήρησαν την αυτονομία τους στα ορεινά τους οχυρά.

Στο βιβλίο του Seven Pillars of Wisdom, ο T. E. Lawrence έγραψε:

> Η σέκτα, ζωτική από μόνη της, είχε φυλετικό χαρακτήρα ως προς το αίσθημα και την πολιτική. Ένας Νοσαΐριος δεν θα πρόδιδε έναν άλλον και δύσκολα θα πρόδιδε έναν άπιστο. Τα χωριά τους ήταν διάσπαρτα κατά μήκος των κύριων λόφων ως το πέρασμα της Τρίπολης. Μιλούσαν αραβικά, αλλά ζούσαν εκεί από την εποχή που άρχισαν τα ελληνικά γράμματα στη Συρία. Συνήθως κρατούσαν αποστάσεις από τις υποθέσεις και άφηναν την τουρκική κυβέρνηση ήσυχη, με την ελπίδα της αμοιβαιότητας.
>
>

**Αλαουιτικό Κράτος**

Χάρτης των κρατών της Γαλλικής Εντολής το 1921–22. Το Αλαουιτικό Κράτος απεικονίζεται με μωβ χρώμα.
Η γαλλική κατοχή της Συρίας στις αρχές του 20ού αιώνα έφερε μεγάλες αλλαγές στην περιοχή. Όταν οι Γάλλοι άρχισαν να καταλαμβάνουν τη Συρία το 1920, δημιούργησαν ένα Αλαουιτικό Κράτος στις παράκτιες και ορεινές περιοχές, το οποίο περιλάμβανε τα περισσότερα αλαουιτικά χωριά. Ο διαχωρισμός αυτός είχε στόχο να προστατεύσει τον αλαουιτικό πληθυσμό από ισχυρότερες πλειοψηφίες, όπως οι Σουνίτες.

Οι Γάλλοι δημιούργησαν επίσης άλλα μικροκράτη, όπως τον Μεγάλο Λίβανο για τους Μαρωνίτες Χριστιανούς και το Τζαμπάλ αλ-Ντρούζ για τους Δρούζους. Το Χαλέπι και η Δαμασκός ήταν επίσης ξεχωριστά κράτη. Κατά τη διάρκεια της Εντολής, πολλοί Αλαουίτες αρχηγοί υποστήριξαν την ιδέα ενός ξεχωριστού αλαουιτικού έθνους και προσπάθησαν να μετατρέψουν την αυτονομία τους σε ανεξαρτησία.

Η διοίκηση της Γαλλικής Εντολής ενθάρρυνε τους Αλαουίτες να ενταχθούν στις στρατιωτικές της δυνάμεις, εν μέρει για να εξισορροπήσει τη σουνιτική πλειοψηφία, η οποία ήταν πιο εχθρική προς τη γαλλική εξουσία. Σύμφωνα με επιστολή του 1935 από τον Γάλλο υπουργό Πολέμου, οι Γάλλοι θεωρούσαν τους Αλαουίτες και τους Δρούζους ως τις μόνες «πολεμοχαρείς φυλές» στα εδάφη της Εντολής. Μεταξύ 1926 και 1939, οι Αλαουίτες και άλλες μειονοτικές ομάδες αποτελούσαν την πλειονότητα του τοπικά στρατολογημένου προσωπικού στον Στρατό του Λεβάντε, δηλαδή τις γαλλικές στρατιωτικές δυνάμεις που στάθμευαν στη Συρία και τον Λίβανο.

Μία μορφή της σημαίας του Σαντζακίου της Λαττάκειας ή του Αλαουιτικού Κράτους στη βορειοδυτική Συρία υπό γαλλική αποικιακή κυριαρχία, περ. 1920–1936.
Σύμφωνα με ορισμένους ερευνητές, υπήρχε σημαντικό αλαουιτικό αυτονομιστικό αίσθημα στην περιοχή. Ως αποδεικτικό στοιχείο παραθέτουν μια επιστολή του 1936, υπογεγραμμένη από 80 Αλαουίτες ηγέτες και απευθυνόμενη στον Γάλλο πρωθυπουργό, η οποία ανέφερε ότι ο «αλαουιτικός λαός απέρριπτε την προσκόλληση στη Συρία και επιθυμούσε να παραμείνει υπό γαλλική προστασία». Μεταξύ των υπογραφόντων ήταν και ο Σουλεϊμάν Αλί αλ-Άσαντ, πατέρας του Χαφέζ αλ-Άσαντ. Ωστόσο, σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή Stefan Winter, αυτή η επιστολή είναι πλαστή. Ακόμη και σε αυτή την περίοδο αυξημένων δικαιωμάτων για τους Αλαουίτες, οι συνθήκες παρέμεναν τόσο κακές ώστε πολλές γυναίκες αναγκάζονταν να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους για να εργάζονται για αστούς Σουνίτες .

Τον Μάιο του 1930, το Αλαουιτικό Κράτος μετονομάστηκε σε Κυβέρνηση της Λαττάκειας, σε μία από τις λίγες παραχωρήσεις των Γάλλων προς τους Άραβες εθνικιστές πριν από το 1936. Παρ’ όλα αυτά, στις 3 Δεκεμβρίου 1936, το Αλαουιτικό Κράτος επανεντάχθηκε στη Συρία, ως παραχώρηση των Γάλλων προς το Εθνικό Μπλοκ, το κυβερνών κόμμα στη ημιαυτόνομη συριακή κυβέρνηση. Ο νόμος τέθηκε σε ισχύ το 1937.

Γραμματόσημο από το Αλαουιτικό Κράτος
Το 1939, το σαντζάκι της Αλεξανδρέττας, σήμερα η Χατάι, είχε μεγάλο αλαουιτικό πληθυσμό. Η περιοχή της Χατάι παραχωρήθηκε στην Τουρκία από τους Γάλλους, μετά από δημοψήφισμα υπό την Κοινωνία των Εθνών στην επαρχία. Η εξέλιξη αυτή εξόργισε πολλούς Σύρους. Προσθέτοντας στην αλαουιτική δυσαρέσκεια, το 1938 ο τουρκικός στρατός εισήλθε στην Ισκεντερούν και εκδίωξε το μεγαλύτερο μέρος του αλαουιτικού και αρμενικού πληθυσμού. [94] Πριν από αυτό, οι Αλαουίτες και οι Αρμένιοι αποτελούσαν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της επαρχίας. Ο Ζακί αλ-Αρσούζι, νεαρός αλαουίτης ηγέτης από την επαρχία Ισκεντερούν στο σαντζάκι της Αλεξανδρέττας, ο οποίος ηγήθηκε της αντίστασης στην προσάρτηση της επαρχίας από τους Τούρκους, αργότερα έγινε συνιδρυτής του Κόμματος Μπάαθ μαζί με τον ανατολικορθόδοξο χριστιανό δάσκαλο Μισέλ Αφλάκ και τον σουνίτη πολιτικό Σαλάχ αλ-Ντιν αλ-Μπιτάρ.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Σουλεϊμάν αλ-Μουρσίτ έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ένωση της αλαουιτικής επαρχίας με τη Συρία. Εκτελέστηκε από τη συριακή κυβέρνηση στη Δαμασκό στις 12 Δεκεμβρίου 1946, μόλις τρεις ημέρες μετά από πολιτική δίκη.

## Θεωρίες Γενεαλογικής Προέλευσης και Σχέσεις με τους Έλληνες

Η γενετική προέλευση των Αλαουιτών παραμένει αντικείμενο συζήτησης. Κατά τον 19ο και 20ό αιώνα, ορισμένοι δυτικοί μελετητές υποστήριξαν ότι οι Αλαουίτες κατάγονται από αρχαίους λαούς της Λεβαντίνης, όπως οι Χαναναίοι, οι Φοίνικες, οι Χετταίοι και οι Μαρδαΐτες. Οι Μαρδαΐτες, μια χριστιανική ομάδα γνωστή για την ισχυρή της πίστη στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, αναφέρονται συχνά ως πιθανοί πρόγονοι. Η αντίστασή τους στις πρώτες αραβικές εισβολές ενισχύει αυτό το επιχείρημα. Επιπλέον, ορισμένες σύγχρονες φυλές Αλαουιτών ανιχνεύουν την καταγωγή τους σε εποίκους που έφτασαν από το Σιντζάρ τον 13ο αιώνα.

Ιστορικά, οι Αλαουίτες διατηρούσαν σημαντικές σχέσεις με τους Έλληνες, ιδιαίτερα μέσω του εμπορίου και της πολιτιστικής ανταλλαγής. Ορισμένα γενετικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι αρχαίοι Έλληνες ενδέχεται να ήταν εξίσου συγγενείς με τους σύγχρονους πληθυσμούς της παράκτιας Λεβαντίνης όπως οι Αλαουίτες και οι Λιβανέζοι όσο και με τους σημερινούς Έλληνες της ηπειρωτικής χώρας.

Μια Αλαουίτισσα γυναίκα που συλλέγει στάχυα το 1938
Παρά τα στοιχεία που δείχνουν μεγαλύτερη γενετική εγγύτητα με τους Έλληνες παρά με τους Άραβες, πολλοί Αλαουίτες υιοθέτησαν αραβική ταυτότητα κατά την άνοδο του παναραβικού εθνικισμού και την ευρύτερη αραβοποίηση της περιοχής. Αυτή η τάση έγινε ιδιαίτερα έντονη κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του κόμμα Μπάαθ στη Συρία. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αυξανόμενη τάση μεταξύ νεότερων Αλαουιτών ακτιβιστών να επανεξετάσουν αυτή την ταυτότητα και να επανασυνδεθούν με την αρχαία λεβαντίνη, φοινικική και ελληνική τους κληρονομιά, ιδιαίτερα μετά τις σφαγές που υπέστησαν μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ και την άνοδο σουνιτικών ισλαμιστικών ομάδων στη Συρία υπό την ηγεσία του Αχμέντ Χουσεΐν αλ Σαράα.

## Χάρτες

* Χάρτης των Πολιτειών της Γαλλικής Εντολής 1921-1922 (Η Πολιτεία των Αλαουιτών με μωβ).
* Οι περιοχές της Μέσης Ανατολής με σημαντικό πληθυσμό Αλαουιτών.

## Παραπομπές