# Οικονομία της Ολλανδίας

| *Οικονομία της Ολλανδίας* |
| --- |
| Ουρανοξύστες στο Ρότερνταμ |
| Νόμισμα | ευρώ (EUR, €) |
| Οικονομικό έτος | Ημερολογιακό έτος |
| Εμπορικοί οργανισμοί | Ευρωπαϊκή Ένωση, Ευρωζώνη, και ΟΟΣΑ. |
| Στατιστικά |
| Ονομαστικό ΑΕΠ | * $990 δις (ονομαστικό; 2022)
* $1.2 τρις. (PPP; 2022)
 |
| Αύξηση ΑΕΠ | * 2.6% (2018) 1.8% (2019)
* −3.8% (2020) 3.0% (2021)
 |
| Κατά κεφαλήν ΑΕΠ | * $56,298 (ονομαστικό, 2022)
* $69,715 (PPP, 2022)
 |
| ΑΕΠ ανά τομέα | * γεωργία: 1.6%
* βιομηχανία: 17.9%
* υπηρεσίες: 70.2%
* (2021)
 |
| Πληθωρισμός (ΔΤΚ) | * 1.2% (2020 )
* 2.7% (2019)
* 1.6% (2018)
 |
| Πληθυσμός |  17,589,513 (6 Ιανουαρίου 2022) |
| Πληθυσμός κάτω από το όριο της φτώχειας | * 5% (2017 )
* 16.5% at risk of poverty or social exclusion (AROPE, 2019)
 |
| Συντελεστής Τζίνι |  26.8 χαμηλό (2019, Eurostat) |
| Δείκτης HDI | * 0.941 Πολύ υψηλή (2021) (10η)
* 0.878 Πολύ υψηλή (9η) (2021)
 |
| Εργατικό δυναμικό | * 9,181,373 (2019)
* 79.0% ποσοστό απασχόλησης (2018)
 |
| Εργατικό δυναμικό ανά επάγγελμα | * γεωργία: 1.2%
* βιομηχανία: 17.2%
* υπηρεσίες: 81.6%
* (2017)
 |
| Ανεργία | * 2.9% (2021)
* 6.9% ανεργία των νέων (15 έως 24 ετών); 2022)
 |
| Μέσος ακαθάριστος μισθός | €2,855 μηνιαίως (2017) |
| Μέσος καθαρός μισθός | €2,152 μηνιαίως (2017) |
| Κύριες βιομηχανίες | * μηχανήματα
* ηλεκτρονικά
* χημικά
 |
| Εξωτερική |
| Εξαγωγές |  $719.78 δις. (2020) |
| Εξαγωγή εμπορευμάτων | * Μηχανήματα, τρόφιμα,χημικά, άλλα καταναλωτικά αγαθά.
 |
| Κύριοι εξαγωγικοί εταίροι | * Γερμανία ! Γερμανία(-) 20%
* Βέλγιο ! Βέλγιο(+) 12%
* Ηνωμένο Βασίλειο ! Ηνωμένο Βασίλειο(+) 9%
* Γαλλία ! Γαλλία(-) 7%
* Ηνωμένες Πολιτείες ! Ηνωμένες Πολιτείες(+) 5%
* (2019)
 |
| Εισαγωγές |  $453.8 δις. (2017) |
| Εισαγωγές εμπορευμάτων | * Χημικά, τρόφιμα, καταναλωτικά αγαθά, μηχανήματα και εξοπλισμός
 |
| Κύριοι εισαγωγικοί εταίροι | * Γερμανία ! Γερμανία(+) 15%
* Κίνα ! Κίνα(-) 11%
* Βέλγιο ! Βέλγιο(+) 9%
* Ηνωμένες Πολιτείες ! Ηνωμένες Πολιτείες(+) 8%
* Ρωσία ! Ρωσία(+) 7%
* Ηνωμένο Βασίλειο ! Ηνωμένο Βασίλειο(-) 5%
* (2019)
 |
| Τρεχούμενος λογαριασμός |  $90.207 δις. (2019) |
| Ακαθάριστο εξωτερικό χρέος |  $4.345 τρις. (2019) |
| Δημόσια οικονομικά |
| Δημόσιο χρέος | * 48.6% του ΑΕΠ (2019)
* €394.630 δις. (2019)
 |
| Έλλειμα προϋπολογισμού | * €14.0 δις. (2019)
* +1.7% του ΑΕΠ (2019)
 |
| Έσοδα | 43.6% του ΑΕΠ (2019) |
| Έξοδα | 41.9% του ΑΕΠ (2019) |
| Αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας | * Standard & Poor's:
* AΑΑ (Domestic)
* AΑΑ (Foreign)
* AAA (T&C Assessment)
* Προοπτικές: Θετικές
* Moody's:
* Aaa
* Προοπτικές: Σταθερές
* Fitch:
* AAA
* Προοπτικές: Θετικές
* Στόχος:
* ΑΑΑ
* Προοπτικές: Σταθερές
 |
| Συναλλαγματικά αποθέματα |  $38.44 δις. (2017) |
| *Όλες οι αξίες, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά, είναι σε δολάρια ΗΠΑ* |

Ολλανδικές εξαγωγές το 2006
Το επίπεδο παραγωγικότητας της εργασίας στην Ολλανδία είναι ένα από τα υψηλότερα στην Ευρώπη σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, 2012
Ποσοστό μερικής απασχόλησης (%) στις χώρες του ΟΟΣΑ. Η Ολλανδία έχει το υψηλότερο ποσοστό.
Η **οικονομία της Ολλανδίας** είναι, σύμφωνα με το περιοδικό Forbes, η 15η μεγαλύτερη στον κόσμο από το 2022 ως προς το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ). Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της υπολογίστηκε σε 68.572 δολάρια το οικονομικό έτος 2022, γεγονός που την καθιστά μια από τις χώρες με τα υψηλότερα εισοδήματα στον κόσμο.

Η Ολλανδία έχει σταθερούς πόρους φυσικού αερίου από το 1959, όταν ανακαλύφθηκε μια πηγή. Επί του παρόντος, η Ολλανδία αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 25% όλων των αποθεμάτων φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τις επόμενες δεκαετίες, η πώληση φυσικού αερίου δημιούργησε σημαντική αύξηση στα έσοδα για την Ολλανδία. Ωστόσο, οι απρόβλεπτες συνέπειες του ενεργειακού πλούτου της χώρας επηρέασαν αρχικά την ανταγωνιστικότητα άλλων τομέων της οικονομίας, οδηγώντας στη θεωρία της ολλανδικής ασθένειας, μετά την ανακάλυψη του τεράστιου κοιτάσματος φυσικού αερίου του Γκρόνιγκεν.

Η Ολλανδία έχει μια ευημερούσα και ανοιχτή οικονομία, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το εξωτερικό εμπόριο. Η οικονομία διακρίνεται για σταθερές εργασιακές σχέσεις, σχετικά χαμηλή ανεργία και πληθωρισμό, μεγάλο πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών (το οποίο, σε σύγκριση με το μέγεθος της χώρας, είναι ακόμη μεγαλύτερο από τη Γερμανία) και σημαντικό ρόλο ως ευρωπαϊκός κόμβος μεταφορών. Το Ρότερνταμ είναι το μεγαλύτερο λιμάνι της Ευρώπης και το Άμστερνταμ έχει ένα από τα μεγαλύτερα αεροδρόμια στον κόσμο. Η βιομηχανική δραστηριότητα αφορά κυρίως την επεξεργασία τροφίμων, τα χημικά, τη διύλιση πετρελαίου, την υψηλή τεχνολογία, τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, τον δημιουργικό τομέα και τα ηλεκτρικά μηχανήματα. Ο εξαιρετικά μηχανοποιημένος γεωργικός τομέας δεν απασχολεί περισσότερο από το 2% του εργατικού δυναμικού, αλλά παρέχει μεγάλα πλεονάσματα για τη βιομηχανία επεξεργασίας τροφίμων και για τις εξαγωγές. Η Ολλανδία, μαζί με 11 από τους εταίρους της στην ΕΕ, άρχισαν να κυκλοφορούν το κοινό νόμισμα ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2002.

Η αυστηρή χρηματοοικονομική πολιτική εγκαταλείφθηκε το 2009, λόγω της τότε τρέχουσας πιστωτικής κρίσης. Ο σχετικά μεγάλος τραπεζικός τομέας κρατικοποιήθηκε εν μέρει και διασώθηκε μέσω κρατικών παρεμβάσεων. Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 5,0% το καλοκαίρι του 2011, αλλά αυξήθηκε με απότομο ποσοστό στο 7,3% τον Μάιο του 2013 και στο 6,8% το 2015. Υποχώρησε ξανά στο 3,9% τον Μάρτιο του 2018. Το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού ήταν περίπου 2,2% το 2015, πολύ κάτω από τον κανόνα του 3,0% στην ΕΕ. Το 2016 ο κρατικός προϋπολογισμός παρουσίασε πλεόνασμα 0,4%. Αναμενόταν να αυξηθεί σε πλεόνασμα άνω του 1,0% το 2017. Ιστορικά, οι Ολλανδοί εισήγαγαν και επινόησαν το χρηματιστήριο , το οποίο αρχικά επικεντρώθηκε στο εμπόριο εμπορευμάτων μέσω της Ολλανδικής Εταιρείας Ανατολικής Ινδίας. Η Ολλανδία είναι ιδρυτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ΟΟΣΑ και του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.

## Ιστορία

Αφού διακήρυξε την ανεξαρτησία της από την αυτοκρατορία του Φιλίππου Β' της Ισπανίας το 1581, η Ολλανδία γνώρισε σχεδόν έναν αιώνα εκρηκτικής οικονομικής ανάπτυξης. Μια τεχνολογική επανάσταση στη ναυπηγική και στο εμπόριο γνώσης και κεφαλαίου, λόγω των εμπόρων της Φλάνδρας που κατέφυγαν στην Ολλανδία, βοήθησε τη νεαρή Δημοκρατία να γίνει η κυρίαρχη εμπορική δύναμη από τα μέσα του 17ου αιώνα. Το 1670 η ολλανδική εμπορική ναυτιλία ανήλθε συνολικά σε 568.000 τόνους ναυτιλίας - περίπου το ήμισυ του συνόλου της Ευρώπης. Οι κύριοι λόγοι για αυτό ήταν η κυριαρχία της Amsterdam Entrepôt στο ευρωπαϊκό εμπόριο, και αυτή της Ολλανδικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών και των εταιρειών της Δυτικής Ινδίας στο διηπειρωτικό εμπόριο. Το μοναδικό ήταν ότι η Ολλανδική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών ήταν η πρώτη πολυεθνική επιχείρηση, ενώ οι μετοχές της διαπραγματεύονταν στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ, ένα από τα πρώτα στον κόσμο. Εκτός από το εμπόριο, μια πρώιμη «βιομηχανική επανάσταση» , η αποκατάσταση της γης από τη θάλασσα και η αγροτική επανάσταση, βοήθησαν την ολλανδική οικονομία να επιτύχει το υψηλότερο βιοτικό επίπεδο στην Ευρώπη (και πιθανώς στον κόσμο) μέχρι τη μέση του 17ου αιώνα. Η ευμάρεια διευκόλυνε αυτό που είναι γνωστό ως Ολλανδική Χρυσή Εποχή. Αυτή η οικονομική άνθηση τερματίστηκε απότομα με έναν συνδυασμό πολιτικοστρατιωτικών ανατροπών και δυσμενών οικονομικών εξελίξεων γύρω στο 1670. Ακόμα η Ολλανδία διατήρησε υψηλό επίπεδο ευημερίας, λόγω του εμπορίου και της γεωργίας.

Προς το 1800, η Ολλανδία δεν βιομηχανοποιήθηκε τόσο γρήγορα όσο κάποιες άλλες χώρες της Ευρώπης. Μια εξήγηση για αυτό είναι ότι οι Κάτω Χώρες πάλευαν να συμβιβαστούν με το να έχασαν την κυρίαρχη οικονομική (βασισμένη κυρίως στο εμπόριο και τη γεωργία) και πολιτική θέση τους στον κόσμο. Ο Γκρίφιθ υποστηρίζει ότι οι κυβερνητικές πολιτικές κατέστησαν δυνατή μια ενοποιημένη εθνική οικονομία της Ολλανδίας τον 19ο αιώνα. Περιλάμβαναν την κατάργηση των εσωτερικών τιμολογίων και των συντεχνιών με ένα ενιαίο σύστημα νομισμάτων και σύγχρονες μέθοδοι είσπραξης φόρων καθώς και την κατασκευή πολλών δρόμων, καναλιών και σιδηροδρόμων.

Η υπόλοιπη Ευρώπη τον 19ο αιώνα είδε τη σταδιακή μετατροπή της Ολλανδίας σε μια σύγχρονη βιομηχανική κοινωνία της μεσαίας τάξης. Ο αριθμός των απασχολουμένων στη γεωργία μειώθηκε, ενώ η χώρα έκανε μια ηρωική προσπάθεια να αναζωογονήσει το μερίδιό της στην εξαιρετικά ανταγωνιστική βιομηχανική και εμπορική επιχείρηση. Η Ολλανδία υστερούσε σε σχέση με το Βέλγιο μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα ως προς την εκβιομηχάνιση, και μετά το 1920 περίπου. Οι μεγάλες βιομηχανίες περιελάμβαναν την κλωστοϋφαντουργία και (αργότερα) τον μεγάλο βιομηχανικό όμιλο της Philips. Το Ρότερνταμ έγινε σημαντικό ναυτιλιακό και μεταποιητικό κέντρο. Η φτώχεια μειώθηκε αργά και η επαιτεία εξαφανίστηκε σε μεγάλο βαθμό μαζί με τη σταθερή βελτίωση των συνθηκών εργασίας για τον πληθυσμό.

Από το 1959, η Ολλανδία ανακάλυψε μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου. Η εξαγωγή φυσικού αερίου οδήγησε σε μεγάλα απροσδόκητα κέρδη. Ωστόσο, ως απρόβλεπτη συνέπεια, πιστεύεται ότι αυτά οδήγησαν σε πτώση του μεταποιητικού τομέα στις Κάτω Χώρες.

## Δημόσιες δαπάνες

Ενώ ο ιδιωτικός τομέας είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της ολλανδικής οικονομίας, οι κυβερνήσεις σε διαφορετικά επίπεδα έχουν μεγάλο ρόλο να διαδραματίσουν. Οι δημόσιες δαπάνες, εξαιρουμένων των πληρωμών μεταφοράς κοινωνικής ασφάλισης, ήταν στο 28% του ΑΕΠ το 2011. Τα συνολικά φορολογικά έσοδα ήταν 38,7% του ΑΕΠ το 2010, που ήταν κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Εκτός από τις δικές της δαπάνες, η κυβέρνηση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο μέσω των απαιτήσεων αδειών και των κανονισμών που αφορούν σχεδόν κάθε πτυχή της οικονομικής δραστηριότητας. Η κυβέρνηση συνδυάζει μια αυστηρή και σταθερή μικροοικονομική πολιτική με ευρείες διαρθρωτικές και ρυθμιστικές μεταρρυθμίσεις. Η κυβέρνηση μείωσε σταδιακά τον ρόλο της στην οικονομία από τη δεκαετία του 1980. Η ιδιωτικοποίηση και η απορρύθμιση συνεχίζονται ακόμη. Όσον αφορά την κοινωνική και οικονομική πολιτική, η κυβέρνηση συνεργάζεται με τους λεγόμενους κοινωνικούς εταίρους της ( συνδικάτα και εργοδοτικές οργανώσεις). Τα τρία μέρη συγκεντρώνονται στο Κοινωνικό-Οικονομικό Συμβούλιο, την κύρια πλατφόρμα για τον κοινωνικό διάλογο.

### Σύστημα κοινωνικής ασφάλισης

Η ολλανδική κοινωνική ασφάλιση είναι πολύ ολοκληρωμένη, η οποία καλύπτει τους Ολλανδούς κατοίκους με περιεκτικό τρόπο και χωρίζεται στην εθνική ασφάλεια και στην ασφάλιση των εργαζομένων. Ενώ η πρώτη καλύπτει όλους τους διαμένοντες στην Ολλανδία και τις παρεχόμενες κοινωνικές παροχές, η δεύτερη παρέχει παροχές που σχετίζονται με την απασχόληση. Όλοι οι κάτοικοι της Ολλανδίας υποχρεούνται να πληρώνουν στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, συμπεριλαμβανομένων των κατοίκων εκτός Ολλανδίας, με λίγες εξαιρέσεις.

#### Επιδόματα ανεργίας

##### Κάλυψη

Τα επιδόματα ανεργίας στις Κάτω Χώρες, καλύπτουν σχεδόν όλους τους εργαζόμενους, που είναι μισθωτοί βάσει σύμβασης εργασίας. Από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο εξαιρούνται οι εξής: αυτοαπασχολούμενοι, εργαζόμενοι σε εθνικό επίπεδο, άτομα που εργάζονται λιγότερο από τέσσερις ημέρες την εβδομάδα, επικεφαλής μετόχων και εθελοντές εργαζόμενοι που κερδίζουν έως και 150 ευρώ ετησίως.

##### Δικαίωμα σε παροχές

Για να επωφεληθούν από το επίδομα, ο άνεργος πρέπει να υποβάλει αίτηση στον Οργανισμό Ασφάλισης Εργαζομένων εντός μίας εβδομάδας από τη στιγμή που θα μείνει άνεργος και επιπλέον πρέπει να εγγραφεί ως άτομο που αναζητά εργασία. Το WW καλύπτει μόνο τους υπαλλήλους με επαρκές εργασιακό ιστορικό, πράγμα που σημαίνει ότι ένας υποψήφιος πρέπει να έχει εργαστεί για τουλάχιστον 26 εβδομάδες τις τελευταίες 36 εβδομάδες πριν μείνει άνεργος. Εάν ναι, ικανοποιείται η απαίτηση εργάσιμων εβδομάδων. Επιπλέον, ο εργαζόμενος δικαιούται επιδόματα ανεργίας μόνο εάν η ανεργία δεν οφείλεται σε δική του υπαιτιότητα (π.χ. καταγγελία της σύμβασης εργασίας).

##### Οφέλη

Τα οφέλη που λαμβάνονται μέσω του επιδόματος ανεργίας σχετίζονται με τα κέρδη και ανέρχονται σε ένα άθροισμα 75% των προηγούμενων κερδών ανά ημέρα (που βασίζεται σε 5 εργάσιμες ημέρες την εβδομάδα) για διάρκεια δύο μηνών. Μετά από αυτούς τους δύο μήνες τα οφέλη ανέρχονται στο 70%. Η μερική απασχόληση λαμβάνεται υπόψη με υπολογισμό τμημάτων του ωραρίου. Εάν αυτό το επίδομα είναι μικρότερο από το ελάχιστο εισόδημα, ο άνεργος έχει τη δυνατότητα συμπλήρωσης μέσω του νόμου για τα πρόσθετα επιδόματα για να αθροίσει το ποσό. Όλες οι θέσεις εργασίας τους προηγούμενους δώδεκα μήνες συνυπολογίζονται στον υπολογισμό των παροχών, εάν έχει γίνει αλλαγή εργασίας. Για να λάβουν τα επιδόματα για συνεχή χρόνο, οι άνεργοι πρέπει να αναζητούν ενεργά εργασία. Επιπλέον, χρειάζεται να συμμετέχει κανείς στο e-coaching τρεις και δώδεκα μήνες μετά την έναρξη της ανεργίας. Μετά από ένα χρόνο ανεργίας πρέπει κάποιος να εγγραφεί σε ένα γραφείο ευρέσεως εργασίας.

### Αμφιλεγόμενα ζητήματα

#### Αγορά εργασίας και κοινωνική πρόνοια

Η ολλανδική αγορά εργασίας έχει σχετικά αυστηρούς κανονισμούς για τους εργοδότες σχετικά με την απόλυση εργαζομένων, αν και μέχρι τον Ιούνιο του 2014 η Βουλή των Αντιπροσώπων συμφώνησε να χαλαρώσει αυτούς τους κανονισμούς. Λόγω του κόστους των εργαζομένων και του κόστους απόλυσης, ένα μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού (περίπου το 15% του εργατικού δυναμικού) είναι μια ανεξάρτητη εταιρεία ενός ατόμου. Είναι ανεξάρτητα και πληρώνονται με παράδοση χωρίς υψηλότερο κοινωνικό κόστος.  Ένα άλλο μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού προσλαμβάνεται ως προσωρινό εργατικό δυναμικό. Διατίθενται κρατικά επιδόματα ανεργίας με τη μορφή επιδόματος 70% του τελευταίου μισθού του εργαζομένου για έως και τρία χρόνια (με μέγιστο περίπου 2500 ευρώ το μήνα) για απολυμένους υπαλλήλους, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν εργαστεί για ορισμένο ελάχιστο χρόνο περίοδο, συνήθως 26 εβδομάδες. Επιπλέον, οι αυτοαπασχολούμενοι δεν καλύπτονται αυτόματα και δεν είναι υποχρεωμένοι να εγγραφούν σε ασφάλιση ανεργίας, ασθένειας ή αναπηρίας. Ως εκ τούτου, οι αυτοαπασχολούμενοι υποχρεούνται να εγγραφούν σε ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες.

#### Ηλικία συνταξιοδότησης

Κάθε Ολλανδός πολίτης παίρνει σύμφωνα με νόμο του 1956, κρατική σύνταξη, από την ηλικία των 65 ετών. Ο νόμος τροποποιήθηκε το 2012 που καθιστά την ηλικία σε διάφορα στάδια έως τα 67 έτη το 2024 . Τα παντρεμένα ζευγάρια ή όσοι ζουν μαζί λαμβάνουν το 50% του κατώτατου μισθού ανά άτομο και ο άγαμος λαμβάνει το 70% του κατώτατου μισθού. Οι περισσότεροι (περίπου το 70%) λαμβάνουν επιπλέον σύνταξη από ιδιωτικά συνταξιοδοτικά ταμεία. Οι εργαζόμενοι υποχρεούνται να συμμετέχουν στα συνταξιοδοτικά ταμεία του κλάδου.  Συνολικά το ποσό των συνταξιοδοτικών ταμείων ήταν στο τέλος του 2009 περίπου 664 δισεκατομμύρια ευρώ και στο τέλος του 2019 1560 δισεκατομμύρια ευρώ για κάτι περισσότερο από 17 εκατομμύρια άτομα. Οι εργαζόμενοι λαμβάνουν κατά μέσο όρο περίπου το 70% του τελευταίου μισθού τους. Κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης  και λόγω των χαμηλών επιτοκίων, τα συνταξιοδοτικά ταμεία δυσκολεύτηκαν να συμβαδίσουν με τον πληθωρισμό. Το ολλανδικό συνταξιοδοτικό σύστημα θεωρείται ένα από τα καλύτερα  στον κόσμο.

#### Ανισότητα και ανακατανομή

Με συντελεστή Gini 25,1 (2013) η εισοδηματική ανισότητα είναι σχετικά χαμηλή στην Ολλανδία. Ωστόσο, η ανισότητα όταν μετράται στις κατανομές του πλούτου των νοικοκυριών είναι υψηλή, όπου το κορυφαίο 1% κατέχει το 24% του συνόλου του καθαρού πλούτου και το κορυφαίο 10% κατέχει το 60%. Επιπλέον, στις Κάτω Χώρες εξακολουθούν να υπάρχουν σχετικά μεγάλες διαφορές πλούτου σε σχέση με την ηλικία, όπου τα άτομα ηλικίας κάτω των 35 ετών κατέχουν το 10% όσο και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία εργαζόμενοι. Αυτό είναι συνέπεια της χαμηλής φορολογίας της ιδιοκτησίας κατοικίας και της γενναιόδωρης έκπτωσης των τόκων στεγαστικών δανείων, που ωφελούν τα πλουσιότερα νοικοκυριά. Λόγω των γενναιόδωρων συντάξεων, οι αποταμιεύσεις που σχετίζονται με τις συντάξεις είναι το πιο σημαντικό μέρος του πλούτου στην Ολλανδία, ωστόσο δεν υπόκεινται σε φορολογία εισοδήματος κεφαλαίου, γεγονός που αυξάνει την ανισότητα.

## Πρωτογενής τομέας

### Γεωργία

Η Ολλανδία παρήγαγε, το 2018:

* 14 εκατομμύρια τόνοι αγελαδινού γάλακτος (γάλα, τυρί, βούτυρο, γάλα σε σκόνη, βρεφικό)
* 6,5 εκατομμύρια τόνοι ζαχαρότευτλων, που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ζάχαρης και αιθανόλης.
* 6,0 εκατομμύρια τόνοι πατάτας (10ος μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο).
* 1,2 εκατομμύρια τόνοι κρεμμυδιών
* 961 χιλιάδες τόνοι σίτου.
* 910 χιλιάδες τόνοι ντομάτων.
* 538 χιλιάδες τόνοι καρότων.
* 410 χιλιάδες τόνοι αγγούριων.
* 402 χιλιάδες τόνοι αχλαδιών.
* 355 χιλιάδες τόνοι πιπεριών.
* 300 χιλιάδες τόνοι μανιταριών και τρούφας.
* 295 χιλιάδες τόνοι μαρούλιων.
* 269 χιλιάδες τόνοι μήλων.
* 247 χιλιάδες τόνοι κριθαριού.

Εκτός από μικρότερες παραγωγές άλλων αγροτικών προϊόντων.

## Ενεργειακός Τομέας

### Φυσικό αέριο

Παραχωρήσεις φυσικού αερίου στην Ολλανδία. Σήμερα η Ολλανδία αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 25% όλων των αποθεμάτων Φυσικού Αερίου στην ΕΕ.
Σταθμός κοιτάσματος φυσικού αερίου του Γκρόνιγκεν ο οποίος μεταμόρφωσε την οικονομία της Ολλανδίας μετά την ανακάλυψή του το 1959, οδηγώντας στη θεωρία της ολλανδικής ασθένειας
Η ανακάλυψη του μεγάλου κοιτάσματος φυσικού αερίου του Γκρόνινγκεν το 1959 και τα τεράστια απροσδόκητα κέρδη που προέκυψαν κατά τις επόμενες δεκαετίες, πιστεύεται ότι οδήγησαν σε παρακμή στον μεταποιητικό τομέα στην Ολλανδία, οδηγώντας στη θεωρία της ολλανδικής ασθένειας.

Ενώ τα αποθέματά της πετρελαίου στη Βόρεια Θάλασσα είναι μικρής σημασίας, η Ολλανδία έχει περίπου το 25% των αποθεμάτων φυσικού αερίου στην ΕΕ. Τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ολλανδίας υπολογίζονται (από το 2014) σε περίπου 600 δισεκατομμύρια κυβικά πόδια, ή περίπου 0,3% του παγκόσμιου συνόλου. Το 2014–2015 η κυβέρνηση αποφάσισε να μειώσει σημαντικά την παραγωγή φυσικού αερίου στην επαρχία Χρόνινγκεν λόγω προβλημάτων βυθίσματος, διαφορικών επιπέδων καθίζησης και δονήσεων (μικροί σεισμοί) που προκάλεσαν ζημιές σε ακίνητα, στα τέλη του 2018 η κυβέρνηση αποφάσισε να εγκαταλείψει εντελώς το φυσικό αέριο η παραγωγή στην επαρχία του Χρόνινγκεν μειώνοντας ελαφρά την παραγωγή κάθε χρόνο, η οποία αναμένεται να εξαφανιστεί εντελώς το 2028.

Για να μειώσει τις εκπομπές του θερμοκηπίου, η κυβέρνηση της Ολλανδίας επιδοτεί τη μετάβαση από το φυσικό αέριο για όλα τα σπίτια στη χώρα έως το 2050.

### Πυρηνική ενέργεια

Ερευνητές στην Ολλανδία άρχισαν να μελετούν την πυρηνική ενέργεια τη δεκαετία του 1930 και ξεκίνησαν την κατασκευή του ερευνητικού αντιδραστήρα Dodewaard το 1955. Στόχος των ερευνητών ήταν η εισαγωγή της τεχνολογίας πυρηνικής ενέργειας μέχρι το 1962 και η αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων . Το 1968, ένας δοκιμαστικός πυρηνικός αντιδραστήρας προσαρτήθηκε στο ηλεκτρικό δίκτυο. Αυτή η μονάδα έκλεισε το 1997. Στη δεκαετία του 1970, οι Ολλανδοί επέλεξαν μια πολιτική που απαιτούσε την επανεπεξεργασία όλων των αναλωμένων πυρηνικών καυσίμων. Το 1984, η κυβέρνηση αποφάσισε να δημιουργήσει μια μακροπρόθεσμη (100 χρόνια) εγκατάσταση αποθήκευσης για όλα τα ραδιενεργά απόβλητα μέσης και χαμηλής ραδιενέργειας και ερευνητικές στρατηγικές για την τελική διάθεση. Τον Σεπτέμβριο του 2003, ο Κεντρικός Οργανισμός Ραδιενεργών Αποβλήτων δημιούργησε μια προσωρινή εγκατάσταση αποθήκευσης αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας . Ο μόνος εμπορικός πυρηνικός αντιδραστήρας της Ολλανδίας, ο οποίος τέθηκε σε λειτουργία το 1973 παράγει περίπου το 4% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Ο παλαιότερος πυρηνικός σταθμός ήταν ένας δοκιμαστικός αντιδραστήρας που αργότερα συνδέθηκε στο εθνικό δίκτυο αλλά έκλεισε το 1997. Ένας ερευνητικός αντιδραστήρας 2 MW βρίσκεται στο Ντελφτ, ως μέρος του τμήματος φυσικής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου του Ντελφτ. Αυτός ο αντιδραστήρας δεν προορίζεται για παροχή ενέργειας, αλλά χρησιμοποιείται ως πηγή νετρονίων και ποζιτρονίων για έρευνα.

Το 1994, οι Γενικές Πολιτείες της Ολλανδίας ψήφισαν τη σταδιακή κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας μετά από συζήτηση για τη διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων. Το 1997, ο σταθμός ηλεκτροπαραγωγής στο Dodewaard έκλεισε και η κυβέρνηση αποφάσισε ότι σχεδίαζε να τερματίσει την άδεια λειτουργίας του Borssele το 2003. Έκτοτε έχει αναβληθεί για το 2034, εάν πληρούσε τα υψηλότερα πρότυπα ασφαλείας.  Μετά τις εκλογές του 2010, η νέα κυβέρνηση ήταν ανοιχτή στην επέκταση της πυρηνικής ενέργειας. Και οι δύο εταιρείες που μοιράζονται την ιδιοκτησία του Borssele προτείνουν την κατασκευή νέων αντιδραστήρων. Τον Ιανουάριο του 2012, η Delta ανακοίνωσε ότι αναβάλλει κάθε απόφαση για την έναρξη της κατασκευής δεύτερου πυρηνικού σταθμού.

## Τουρισμός

Το 2011, την Ολλανδία επισκέφθηκαν 11,3 εκατομμύρια ξένοι τουρίστες. Το 2012, η ολλανδική τουριστική βιομηχανία συνεισέφερε συνολικά 5,4% στο ΑΕΠ της χώρας και 9,6% συνολικά στην απασχόλησή της. Με την παγκόσμια κατάταξή του στην 147η και 83η θέση για τη συνολική συμβολή στο ΑΕΠ και την απασχόληση αντίστοιχα, ο τουρισμός είναι ένας σχετικά μικρός τομέας της ολλανδικής οικονομίας. η Βόρεια Ολλανδία ήταν μακράν η πιο δημοφιλής επαρχία για ξένους τουρίστες το 2011. Από το σύνολο των 11,3 εκατομμυρίων τουριστών, τα 6 εκατομμύρια επισκέφτηκαν τη Βόρεια Ολλανδία. Η Νότια Ολλανδία κατέλαβε τη δεύτερη θέση με 1,4 εκατομμύρια. Οι Γερμανοί, οι Βρετανοί και οι Βέλγοι αποτελούσαν την πλειοψηφία των ξένων τουριστών, αντίστοιχα 3, 1,5 και 1,4 εκατομμύρια. Από το 2020, υπάρχουν εννέα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς στην Ολλανδία . Οι Κάτω Χώρες είναι γνωστές για την τέχνη και την πλούσια ιστορική τους κληρονομιά.

## Δεδομένα

Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τους κύριους οικονομικούς δείκτες την περίοδο 1980–2021 (με εκτιμήσεις του προσωπικού του ΔΝΤ το 2022–2027). Ο πληθωρισμός κάτω του 5% είναι πράσινος.

| Έτος | ΑΕΠ ολικό, δις $) | Κατά κεφαλήν ΑΕΠ (ολικό, δις $) | ΑΕΠ  (ονομαστικό, δις $) | Κατά κεφαλήν ΑΕΠ  (ονομαστικό, δις $) | Αύξηση ΑΕΠ (πραγματική) | Πληθωρισμός (%) | Ανεργία (%) | Χρέος Γενικής Κυβέρνησης  (ως % του ΑΕΠ) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1980 | 165.0 | 11,708.1 | 193.8 | 13,750.5 | n/a | n/a | 3.4% | 43.6% |
| 1981 | 179.7 | 12,644.4 | 162.4 | 11,429.7 | -0.5% | 6.8% | 4.6% | 46.9% |
| 1982 | 188.3 | 13,181.8 | 157.3 | 11,013.6 | -1.3% | 5.9% | 6.5% | 52.5% |
| 1983 | 199.1 | 13,886.6 | 153.2 | 10,682.3 | 1.8% | 2.9% | 8.3% | 58.5% |
| 1984 | 212.7 | 14,779.7 | 142.6 | 9,905.0 | 3.1% | 3.4% | 8.1% | 62.0% |
| 1985 | 225.3 | 15,587.9 | 144.7 | 10,008.0 | 2.7% | 2.3% | 7.3% | 67.2% |
| 1986 | 237.0 | 16,313.5 | 201.6 | 13,875.2 | 3.1% | n/a | 6.5% | 69.0% |
| 1987 | 247.4 | 16,926.4 | 246.9 | 16,895.4 | 1.9% | -1.0% | 6.3% | 71.4% |
| 1988 | 267.8 | 18,202.4 | 264.2 | 17,956.1 | 4.6% | 0.5% | 6.2% | 73.8% |
| 1989 | 290.8 | 19,643.3 | 260.5 | 17,597.3 | 4.5% | 1.1% | 5.7% | 73.8% |
| 1990 | 314.3 | 21,105.3 | 321.4 | 21,581.6 | 4.2% | 2.5% | 5.1% | 75.1% |
| 1991 | 332.9 | 22,178.4 | 331.1 | 22,057.8 | 2.5% | 3.2% | 4.8% | 74.9% |
| 1992 | 345.9 | 22,863.5 | 366.0 | 24,192.0 | 1.6% | 2.8% | 4.9% | 75.7% |
| 1993 | 358.6 | 23,530.1 | 355.9 | 23,356.3 | 1.3% | 1.6% | 5.5% | 76.8% |
| 1994 | 377.3 | 24,590.5 | 382.6 | 24,935.5 | 3.0% | 2.1% | 6.2% | 73.6% |
| 1995 | 395.8 | 25,664.2 | 452.7 | 29,350.8 | 2.8% | 1.3% | 7.7% | 72.2% |
| 1996 | 417.2 | 26,925.6 | 450.6 | 29,084.1 | 3.5% | 1.4% | 7.1% | 70.5% |
| 1997 | 442.7 | 28,440.8 | 417.3 | 26,808.4 | 4.3% | 1.9% | 6.1% | 64.9% |
| 1998 | 468.6 | 29,936.1 | 438.6 | 28,018.7 | 4.7% | 1.8% | 4.9% | 61.7% |
| 1999 | 499.1 | 31,671.1 | 447.5 | 28,393.8 | 5.0% | 2.0% | 4.1% | 57.5% |
| 2000 | 531.9 | 33,528.1 | 417.7 | 26,327.9 | 4.2% | 2.3% | 3.7% | 50.9% |
| 2001 | 556.5 | 34,811.4 | 431.6 | 26,996.2 | 2.3% | 5.1% | 3.1% | 48.2% |
| 2002 | 566.4 | 35,170.5 | 473.5 | 29,402.0 | 0.2% | 3.9% | 3.7% | 47.5% |
| 2003 | 578.5 | 35,727.5 | 579.9 | 35,814.3 | 0.2% | 2.2% | 5.9% | 48.7% |
| 2004 | 605.8 | 37,263.5 | 658.1 | 40,477.3 | 2.0% | 1.4% | 6.8% | 49.1% |
| 2005 | 637.6 | 39,104.4 | 685.7 | 42,054.9 | 2.0% | 1.5% | 7.0% | 48.5% |
| 2006 | 680.0 | 41,633.3 | 734.0 | 44,936.0 | 3.5% | 1.7% | 6.1% | 44.1% |
| 2007 | 724.8 | 44,306.7 | 848.7 | 51,880.4 | 3.8% | 1.6% | 5.3% | 42.0% |
| 2008 | 754.7 | 46,003.9 | 951.8 | 58,015.4 | 2.2% | 2.2% | 4.8% | 53.8% |
| 2009 | 731.7 | 44,383.2 | 870.6 | 52,807.4 | -3.7% | 1.0% | 5.4% | 55.8% |
| 2010 | 750.4 | 45,274.1 | 848.1 | 51,165.8 | 1.3% | 0.9% | 6.1% | 59.4% |
| 2011 | 777.9 | 46,703.3 | 905.1 | 54,342.1 | 1.6% | 2.5% | 6.1% | 61.8% |
| 2012 | 792.0 | 47,341.6 | 839.5 | 50,175.6 | -1.0% | 2.8% | 6.8% | 66.4% |
| 2013 | 827.5 | 49,314.5 | 877.2 | 52,277.0 | -0.1% | 2.6% | 8.2% | 67.8% |
| 2014 | 830.3 | 49,337.7 | 892.4 | 53,026.5 | 1.4% | 0.3% | 8.3% | 68.0% |
| 2015 | 852.1 | 50,418.7 | 765.7 | 45,302.8 | 2.0% | 0.2% | 7.9% | 64.6% |
| 2016 | 890.4 | 52,440.8 | 783.8 | 46,165.2 | 2.2% | 0.1% | 7.0% | 61.9% |
| 2017 | 948.2 | 55,509.3 | 833.6 | 48,799.9 | 2.9% | 1.3% | 5.9% | 56.9% |
| 2018 | 993.8 | 57,839.9 | 914.5 | 53,224.7 | 2.4% | 1.6% | 4.9% | 52.4% |
| 2019 | 1,031.3 | 59,674.9 | 910.3 | 52,672.5 | 2.0% | 2.7% | 4.4% | 48.5% |
| 2020 | 1,002.9 | 57,612.5 | 909.1 | 52,222.4 | -3.9% | 1.1% | 4.9% | 54.6% |
| 2021 | 1,095.4 | 62,685.0 | 1,013.5 | 57,996.9 | 4.9% | 2.8% | 4.2% | 52.3% |
| 2022 | 1,226.7 | 69,714.5 | 990.6 | 56,297.8 | 4.5% | 12.0% | 3.5% | 48.3% |
| 2023 | 1,280.5 | 72,363.5 | 1,019.8 | 57,628.6 | 0.8% | 8.0% | 3.9% | 46.4% |
| 2024 | 1,329.6 | 74,842.4 | 1,077.0 | 60,620.9 | 1.7% | 2.7% | 4.0% | 45.6% |
| 2025 | 1,376.0 | 77,235.7 | 1,125.5 | 63,173.5 | 1.6% | 2.3% | 4.2% | 46.2% |
| 2026 | 1,424.2 | 79,717.7 | 1,173.5 | 65,684.3 | 1.6% | 2.0% | 4.4% | 47.2% |
| 2027 | 1,474.1 | 82,280.9 | 1,223.4 | 68,285.1 | 1.5% | 2.0% | 4.6% | 48.1% |

## Οι μεγαλύτερες εταιρείες

Η Ολλανδία φιλοξενεί πολλές μεγάλες πολυεθνικές. Γνωστές πολυεθνικές είναι η Heineken, η Ahold, η Philips, η TomTom, η Randstad και η ING, που όλες έχουν την έδρα τους στο Άμστερνταμ. Χιλιάδες εταιρείες μη ολλανδικής καταγωγής έχουν την έδρα τους στην Ολλανδία, όπως η EADS, η LyondellBasell και η IKEA, λόγω των ελκυστικών επιπέδων εταιρικής φορολόγησης.

Οι μεγαλύτερες εταιρείες της Ολλανδίας από το 2011 είναι οι εξής:

| Κατάταξη  | Επωνυμία | Έδρα | Έσοδα (€) | Κέρδη (€) | Υπαλλήλους (Κόσμος) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 0 1. | Όμιλος ING | Άμστερνταμ | 147.052 | 3.678 | 106.139 |
| 0 2. | Aegon | Χάγη | 65.136 | 2.330 | 27.474 |
| 0 3. | Airbus | Λέιντεν | 60.597 | 732 | 121.691 |
| 0 4. | LyondellBasell Industries | Ρότερνταμ | 41.151 | ΝΑ | 14.000 |
| 0 5. | Royal Ahold | Άμστερνταμ | 39.111 | 1.130 | 122.027 |
| 0 6. | Royal Philips Electronics | Άμστερνταμ | 33.667 | 1.915 | 119.001 |
| 0 7. | Όμιλος Rabobank | Ουτρέχτη | 32.672 | 3.552 | 58.714 |
| 0 8. | GasTerra | Χρόνινγκεν | 24.313 | 48 | 188 |
| 0 9. | Heineken Holding | Άμστερνταμ | 21.684 | 954 | 65.730 |
| 0 10. | SHV Holdings | Ουτρέχτη | 21.202 | 799 | 50.300 |
| 0 11. | Άκζο Νόμπελ | Άμστερνταμ | 20.419 | 999 | 55.590 |

## Συγχωνεύσεις και εξαγορές

Στην Ολλανδία πραγματοποιήθηκαν 22.484 συμφωνίες μεταξύ 1985 και 2018. Αυτό ανέρχεται σε μια συνολική αξία 2.226,6 δισεκατομμυρίων USD. Η χρονιά με τις περισσότερες προσφορές ήταν το 2000 με 1.169 προσφορές. Ωστόσο, η μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία σημειώθηκε το 2007 με σχεδόν 394,9, ακολουθούμενη από μια δραστική ύφεση κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Οικονομία της Ολλανδίας στο Wikimedia Commons