# Αποικιοκρατία

Ως **αποικιοκρατία** εννοείται η δημιουργία και διατήρηση δικτύου αποικιών σε περιοχές οι οποίες παραδοσιακά δεν κατοικούνται από πληθυσμούς της μητροπολιτικής αρχής που τις δημιουργεί. Η μητρόπολη είναι και αυτή που ασκεί άμεσα κυριαρχικά δικαιώματα στις αποικίες και καθορίζει την κοινωνική δομή, τη διακυβέρνηση και τις οικονομικές λειτουργίες.

Οι κύριες αποικιακές δυνάμεις το 1800.
Το 1898, εποχή που οι αποικιακές δυνάμεις είχαν εξαπλωθεί στην υφήλιο.
Οι κύριες αποικιακές δυνάμεις το 1945, κατά τη λήξη της περιόδου της αποικιοκρατίας.
Ιστορικά, η επέκταση με τη μορφή δημιουργίας αποικιών είχε εμφανιστεί από την Αρχαιότητα. Όμως, ως αποικιοκρατία αναφέρεται η εποχή από τον 15ο αιώνα, και ιδιαίτερα μετά την ανακάλυψη της Αμερικής από τον Χριστόφορο Κολόμβο το 1492, ως τον 20ο αιώνα. Κατά το διάστημα αυτό, οι κύριες ευρωπαϊκές δυνάμεις δημιούργησαν εκτεταμένα δίκτυα αποικιών σε όλες τις υπόλοιπες ηπείρους του πλανήτη.

Το σύνολο των δραστηριοτήτων εκείνων που οδηγούν στη δημιουργία ή ακόμη και τη διατήρηση αποικιών χαρακτηρίζεται γενικά **αποικιοκρατισμός**, ο οποίος μπορεί να εκδηλώνεται και εκτός της πολιτειακής ή πολιτικής σφαίρας, όπως π.χ. σε οικονομικούς ή και πολιτιστικούς τομείς στους οποίους αποβλέπουν την επικυριαρχία τους οι διάφορες αποικιοκρατικές δυνάμεις (Χώρες).

## Χαρακτηριστικά

Οι λόγοι για αυτού του είδους αποικιακό επεκτατισμό ήταν οι εξής:

* Εμπορικά και κατ' επέκταση οικονομικά οφέλη και εξασφάλιση πρώτων υλών.
* Επέκταση του κύρους και της ισχύος της μητροπολιτικής αρχής, ως τοπικής αλλά και παγκόσμιας δύναμης.
* Πολιτιστικός ιμπεριαλισμός και κατάληψη εδαφών.

Επίσης, διακρίνονταν τέσσερα βασικά χαρακτηριστικά, όσον αφορά τη σχέση μητρόπολης-αποικίας:

* Πολιτική υποταγή των ιθαγενών κοινωνικών ομάδων των αποικιών.
* Οικονομική και πολιτική εξάρτηση της αποικίας.
* Πολιτιστική και πληθυσμιακή ανισότητα και αλλοίωση της αποικίας.
* Εκμετάλλευση των φυσικών της πόρων.

## Αποικίες κατά κράτος

* Κατάλογος των πρώην γερμανικών αποικιών
* Δεκατρείς Αποικίες
* Ισπανική Αποικιακή Αυτοκρατορία
* Πορτογαλική Αποικιακή Αυτοκρατορία και
* Σουρινάμ Ολλανδική αποικία
* Ιταλική Αποικιακή Αυτοκρατορία
* Ρωσική Αμερική

## Σημείωση

Ο όρος αποικιοκρατία ή αποικιοκρατισμός άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1880, προκειμένου, αφενός να καταδείξει το εφαρμοστέο τότε πολιτικό σύστημα διακυβέρνησης των αποικιακών κτήσεων, και αφετέρου ως όρος σε αντιδιαστολή με τον φεντεραλισμό ή ομοσπονδισμό. Την ίδια εκείνη εποχή γινόταν και η διάκριση του αποικιοκρατισμού από τον ιμπεριαλισμό.

Έτσι, η εφημερίδα Standard, στις 20 Μαΐου του 1889, χαρακτήριζε ιδιαίτερα τη δεσποτεία όλων των πολιτικών δυνάμεων στη Νότιο Αφρική ως "αποικιοκρατισμό, ρεπουμπλικανισμό και ιμπεριαλισμό".

## Αποικιακές μεταναστεύσεις

"Περιοχές Ευρωπαϊκού εποικισμού". Απογραφές, τα άρθρα αναφέρονται στην περιγραφή.)
Έθνη και περιφέρειες εκτός Ευρώπης με σημαντικούς πληθυσμούς ατόμων με Ευρωπαϊκή καταγωγή.

Οικογένεια Μπόερ στη Νότια Αφρική, 1886
* **Αφρική** (βλέπε Ευρωπαίοι στην Αφρική)
	+ Νότια Αφρική ! Νότια Αφρική (Ευρωπαίοι Νοτιοαφρικάνοι): 9.6% του πληθυσμού
	+ Ναμίμπια ! Ναμίμπια (Ευρωπαίοι Ναμιμπιανοί): Το 6% του πληθυσμού, εκ των οποίων οι περισσότεροι μιλούν τα αφρικάανς, εκτός από μια γερμανόφωνη μειονότητα.
	+ Ρεϋνιόν ! Ρεϋνιόν: γύρω στο 25% του πληθυσμού
	+ Ζιμπάμπουε ! Ζιμπάμπουε
	+ Αλγερία ! Αλγερία (Πιέντ-νουάρ)
	+ Μποτσουάνα
	+ Κένυα ! Κένυα
	+ Μαυρίκιος ! Μαυρίκιος (Φραγκο-Μαυρικιανοί)
	+ Μαρόκο ! Μαρόκο (Ευρωπαίοι Μαροκινοί)
	+ Ακτή Ελεφαντοστού ! Ακτή Ελεφαντοστού (Γάλλοι)
	+ Σενεγάλη ! Σενεγάλη
	+ Ισπανία ! Ισπανία: Κανάριοι Νήσοι (Ισπανοί), γνωστοί ως Κανάριοι
	+ Σεϋχέλλες ! Σεϋχέλλες: (Φραγκο-Σεϋχελλέζοι)
	+ Σομαλία ! Σομαλία (Ιταλοί Σομαλοί)
	+ Ερυθραία ! Ερυθραία (Ιταλοί Ερυθραιανοί)
	+ Αγία Ελένη, Ασενσιόν και Τριστάν ντα Κούνια ! Αγία Ελένη, Ασενσιόν και Τριστάν ντα Κούνια: (ΗΒ) συμπεριλαμβανομένου του Τριστάν Ντα Κούνια (ΗΒ): κατά πολύ μεγάλο ποσοστό Ευρωπαίοι.
	+ Εσουατίνι ! Εσουατίνι: 3% του πληθυσμού
	+ Τυνησία ! Τυνησία (Ευρωπαίοι Τυνήσιοι)

Ρώσοι εποικιστές στην Κεντρική Ασία, στο σημερινό Καζακστάν, 1911
* **Ασία**
	+ Σιβηρία (Ρώσοι, Γερμανοί και Ουκρανοί)
	+ Ισραήλ ! Ισραήλ: (Ευρωπαίοι) (βλέπε: Αλιγιάχ)
	+ Καζακστάν ! Καζακστάν: (Ρώσοι, Γερμανοί): 30% του πληθυσμού
	+ Ουζμπεκιστάν ! Ουζμπεκιστάν: (Ρώσοι και άλλοι Σλάβοι): 5.5% του πληθυσμού
	+ Κιργιστάν ! Κιργιστάν (Ρώσοι και άλλοι Σλάβοι): 13.5% του πληθυσμού
	+ Τουρκμενιστάν ! Τουρκμενιστάν (Ρώσοι και άλλοι Σλάβοι): 4% του πληθυσμού
	+ Τατζικιστάν ! Τατζικιστάν (Ρώσοι και άλλοι Σλάβοι)
	+ Χονγκ Κονγκ ! Χονγκ Κονγκ
	+ Φιλιππίνες ! Φιλιππίνες (Ισπανικής καταγωγής) 3% του πληθυσμού
	+ Κίνα ! Κίνα (Ρώσοι στην Κίνα)
	+ Ινδία ! Ινδία,Πακιστάν ! Πακιστάν,Μπανγκλαντές ! Μπανγκλαντές, Ινδική υποήπειρος: Άγγλο-Ινδοί
* **Λατινική Αμερική** (βλέπε Λευκοί Λατινοαμερικανοί)Ιταλοί μετανάστες φτάνουν στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας, γύρω στο 1890
	+ Αργεντινή ! Αργεντινή (Ευρωπαϊκή μετανάστευση στην Αργεντινή): 97% του πληθυσμού
	+ Βολιβία ! Βολιβία: 15% του πληθυσμού
	+ Βραζιλία ! Βραζιλία (Λευκοί Βραζιλιάνοι): 47.3% του πληθυσμού
	+ Χιλή ! Χιλή (Λευκοί Χιλιανοί): 60%-70% του πληθυσμού.
	+ Κολομβία ! Κολομβία (Λευκοί Κολομβιανοί): 20% του πληθυσμού
	+ Κόστα Ρίκα ! Κόστα Ρίκα
	+ Κούβα ! Κούβα (Λευκοί Κουβανοί): 65% του πληθυσμού
	+ Δομινικανή Δημοκρατία ! Δομινικανή Δημοκρατία: 16% του πληθυσμού
	+ Ισημερινός ! Ισημερινός: 7% του πληθυσμού
	+ Ελ Σαλβαδόρ ! Ελ Σαλβαδόρ: 12% του πληθυσμού
	+ Μεξικό ! Μεξικό (Λευκοί Μεξικανοί): 9% ή ~17% του πληθυσμού, και 70-80% πάνω ως Μεστίζο.
	+ Νικαράγουα ! Νικαράγουα: 17% του πληθυσμού
	+ Παναμάς ! Παναμάς: 10% του πληθυσμού
	+ Πουέρτο Ρίκο ! Πουέρτο Ρίκο: περίπου το 80% του πληθυσμού
	+ Περού ! Περού (Ευρωπαίοι Περουβιανοί): 15% του πληθυσμού
	+ Παραγουάη ! Παραγουάη: περίπου το 20% του πληθυσμού
	+ Βενεζουέλα ! Βενεζουέλα (Λευκοί Βενεζουελάνοι): 42.2% του πληθυσμού
	+ Ουρουγουάη ! Ουρουγουάη: 88% του πληθυσμού
* Υπόλοιπο της **Αμερικής**
	+ Μπαχάμες ! Μπαχάμες: 12% του πληθυσμού
	+ Μπαρμπάντος ! Μπαρμπάντος (Λευκοί Μπαρμπαντιανοί): 4% του πληθυσμού
	+ Βερμούδες ! Βερμούδες: 34.1% του πληθυσμού
	+ Καναδάς ! Καναδάς: 80% του πληθυσμού
	+ Νήσοι Φώκλαντ ! Νήσοι Φώκλαντ, κυρίως Βρετανικής καταγωγής.
	+ Γαλλική Γουιάνα ! Γαλλική Γουιάνα: 12% του πληθυσμού
	+ Γροιλανδία ! Γροιλανδία: 12% του πληθυσμού
	+ Μαρτινίκα ! Μαρτινίκα: 5% του πληθυσμού
	+ Γαλλία ! Γαλλία (Άγιος Βαρθολομαίος)
	+ Τρινιντάντ και Τομπάγκο ! Τρινιντάντ και Τομπάγκο: 0.6% του πληθυσμούΠορτογαλική οικογένεια μεταναστών στη Χαβάη κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα
	+ Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ! Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (Ευρωπαίοι Αμερικάνοι): 72.4% του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων των Ισπανών και μη Ισπανών λευκών.
* **Ωκεανία** (βλέπε Ευρωπαίοι στην Ωκεανία)
	+ Αυστραλία ! Αυστραλία: 89.3% του πληθυσμού
	+ Νέα Ζηλανδία ! Νέα Ζηλανδία (Νεοζηλανδοί Ευρωπαίοι): 78% του πληθυσμού
	+ Νέα Καληδονία ! Νέα Καληδονία (Καλντός): 34.5% του πληθυσμού
	+ Γαλλική Πολυνησία ! Γαλλική Πολυνησία: 10% του πληθυσμού
	+ Χαβάη: 24.7% του πληθυσμού
	+ Νήσος των Χριστουγέννων ! Νήσος των Χριστουγέννων: περίπου το 20% του πληθυσμού
	+ Γκουάμ ! Γκουάμ: 6.9% του πληθυσμού
	+ Νησί Νόρφολκ ! Νησί Νόρφολκ: 9→5% του πληθυσμού

## Δείτε επίσης

* Αντι-Αποικιοκρατία
* Ιμπεριαλισμός
* Καπιταλισμός

## Παραπομπές

## Πηγές

* Νίκος Ψυρούκης, Ιστορία της αποικιοκρατίας, Η Αυγή τόμ.Α',εκδ.Επικαιρότητα, Αθήνα,1978
* Νίκος Ψυρούκης, Ιστορία της αποικιοκρατίας, Η Αυγή τόμ.Β',εκδ.Επικαιρότητα, Αθήνα,1978