# Μπερνάρντο Μπερτολούτσι

| Μπερνάρντο Μπερτολούτσι |
| --- |
|  |
| Γενικές πληροφορίες |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Bernardo Bertolucci (Ιταλικά)  |
| Γέννηση | 16  Μαρτίου 1941 Πάρμα |
| Θάνατος | 22  Νοεμβρίου 2018 Ρώμη |
| Αιτία θανάτου | καρκίνος του πνεύμονα |
| Συνθήκες θανάτου | φυσικά αίτια |
| Κατοικία | Πάρμα |
| Χώρα πολιτογράφησης | Βασίλειο της Ιταλίας (έως 1946) Ιταλία (από 1946) |
| Θρησκεία | αθεϊσμός |
| Εκπαίδευση και γλώσσες |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Ιταλικά Αγγλικά |
| Σπουδές | Πανεπιστήμιο Σαπιέντσα Ρώμης |
| Πληροφορίες ασχολίας |
| Ιδιότητα | σκηνοθέτης κινηματογράφου σεναριογράφος παραγωγός ταινιών ηθοποιός ταινιών μοντέρ ποιητής θεατρικός συγγραφέας σεναριογράφος κινηματογραφικών ταινιών σκηνοθέτης δημιουργός γραπτών έργων συγγραφέας |
| Περίοδος ακμής | 1962 |
| Οικογένεια |
| Σύζυγος | Adriana Asti (έως *άγνωστη τιμή*), Μαρία Πάολα Μάινο (1967–1972) Κλάρε Πέπλοε (1979–2018) |
| Γονείς | Αττίλιο Μπερτολούτσι |
| Αδέλφια | Τζουσέπε Μπερτολούτσι |
| Αξιώματα και βραβεύσεις |
| Αξίωμα | Πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής του Φεστιβάλ Καννών (1990) |
| Βραβεύσεις | Όσκαρ Σκηνοθεσίας (11  Απριλίου 1988) Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου (11  Απριλίου 1988) Βραβείο Σάδερλαντ (1970) National Society of Film Critics Award for Best Director (1971) Χρυσή Σφαίρα καλύτερου σεναρίου (1987) Χρυσή Σφαίρα καλύτερου σκηνοθέτη (1987) Directors Guild of America Award for Outstanding Directing – Feature Film (1987) Βραβείο Νταβίντ ντι Ντονατέλο Καλύτερης Σκηνοθεσίας (1988) Νταβίντ ντι Ντονατέλο Καλύτερης Ταινίας (1988) βραβείο Σεζάρ καλύτερης ξένης ταινίας (1988) Βραβείo BAFTA καλύτερης ταινίας (1989) Leopard of Honour (1997) Χρυσό μετάλλιο της Αξίας στις καλές τέχνες (2001) Μεγάλος ταξιάρχης του Τάγματος της Αξίας της Ιταλικής Δημοκρατίας (2  Ιουνίου 1988) ειδικό βραβείο της κριτικής επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου (1988) βραβείο Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου Συνολικής προσφοράς (2012) Αστέρι στη Λεωφόρο της Δόξας του Χόλιγουντ (19  Φεβρουαρίου 2008) honorary doctorate from the University of Parma (16  Δεκεμβρίου 2014) Χρυσό μετάλλιο του Τάγματος της Αξίας για τον πολιτισμό και την τέχνη |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Ο **Μπερνάρντο Μπερτολούτσι** (*Bernardo Bertolucci*, 16 Μαρτίου 1941 - 26 Νοεμβρίου 2018) ήταν Ιταλός σκηνοθέτης του κινηματογράφου και σεναριογράφος. Θεωρούνταν ένας από τους πιο αξιόλογους Ιταλούς σκηνοθέτες της δεκαετίας του '70. Τα γνωστότερα έργα του ήταν *Ο Κομφορμίστας*, *Τελευταίο Τανγκό στο Παρίσι*, *1900*, *Ο Τελευταίος Αυτοκράτορας* (για το οποίο κέρδισε το Όσκαρ Σκηνοθεσίας και το Όσκαρ Καλύτερα Προσαρμοσμένου Σεναρίου), *Τσάι στη Σαχάρα*, *Κλεμμένη Ομορφιά* και *Οι ονειροπόλοι*.

Στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών το 2011 κέρδισε τον Τιμητικό Χρυσό Φοίνικα ως αναγνώριση του έργου του. Από το 1979 μέχρι τον θάνατό του το 2018 ήταν παντρεμένος με την σεναριογράφο Κλερ Πίπλοε.

## Βιογραφία

Γεννήθηκε στην Πάρμα της τότε φασιστικής Ιταλίας στις 16 Μαρτίου 1941. Ο πατέρας του ήταν ο ποιητής Τζοζέπε Μπερτολούτσι. Η μητέρα του γεννήθηκε στην Αυστραλία, από Ιταλό πατέρα και Ιρλανδέζα μητέρα. Ήταν ο μεγαλύτερος γιος της Νινέτα (Τζιοβανάρντι), δασκάλας, και του Ατίλιο Μπερτολούτσι, ο οποίος ήταν ποιητής, φημισμένος ιστορικός τέχνης, ανθρωπολόγος και κριτικός θεάτρου.

Μεγαλωμένος σε ένα καλλιτεχνικό περιβάλλον, ο Μπερτολούτσι ξεκίνησε να γράφει σε ηλικία 15 ετών και σύντομα έλαβε αρκετά λογοτεχνικά βραβεία, μεταξύ των οποίων το *Premio Viareggio* για το πρώτο του βιβλίο. Η δουλειά του πατέρα του βοήθησε στην καριέρα του: ο γηραιότερος Μπερτολούτσι είχε βοηθήσει τον Ιταλό σκηνοθέτη Πιερ Πάολο Παζολίνι να κυκλοφορήσει το πρώτο του μυθιστόρημα και ο Παζολίνι ανταπέδωσε προσλαμβάνοντας τον Μπερνάντο Μπερτολούτσι ως βοηθό σκηνοθέτη στην Ρώμη για την ταινία *Accattone* (1961). Στη συνέχεια σκηνοθέτησε και ο ίδιος, δίνοντας κάποια αριστουργήματα, όπως το πολυδιάστατο *Κομφορμίστας* και το αμφιλεγόμενο *Τελευταίο τανγκό στο Παρίσι*.

Ο επίσης σπουδαίος σκηνοθέτης Ζαν-Λυκ Γκοντάρ τον κατηγόρησε ότι παραδόθηκε στη Χολυγουντιανή βιομηχανία και έχασε εντελώς το προσωπικό και ιδιαίτερο σκηνοθετικό στυλ του, το οποίο είχε στο παρελθόν.

Ο Μπερτολούτσι υπήρξε άθεος και μαρξιστής, ενώ για μια περίοδο εντάχθηκε και στο Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα.

Ο Μπερτολούτσι είχε έναν αδερφό, τον θεατρικό σκηνοθέτη και σεναριογράφο Τζουζέπε Μπερτολούτσι (27 Φεβρουαρίου 1947 – 16 Ιουνίου 2012). Ξάδερφός του ήταν ο κινηματογραφικός παραγωγός Τζιοβάνι Μπερτολούτσι (24 Ιουνίου 1940 – 17 Φεβρουαρίου 2005), με τον οποίο συνεργάστηκε σε αρκετές ταινίες.

## Πολιτική και προσωπικές πεποιθήσεις

Οι ταινίες του Μπερτολούτσι είναι συχνά αρκετά πολιτικές. Ο ίδιος ήταν μαρξιστής και, όπως ο Λουκίνο Βισκόντι που χρησιμοποίησε ξένους ηθοποιούς στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο Μπερτολούτσι χρησιμοποιούσε τις ταινίες του για να εκφράζει τις πολιτικές του πεποιθήσεις· οι ταινίες του είναι συχνά αυτοβιογραφικές αλλά και εξαιρετικά αντιφατικές. Οι πολιτικές ταινίες του προηγήθηκαν από άλλες οι οποίες αξιολογούσαν την ιστορία. *Ο Κομφορμιστής* (1970) ασκούσε κριτική στην φασιστική ιδεολογία, αναφερόταν στην σχέση ανάμεσα στην εθνότητα και στον εθνικισμό αλλά και σε θέματα λαϊκής και συλλογικής φύσεως. Η ταινία *1900* αναλύει την διαμάχη της αριστεράς με την δεξιά.

Στις 27 Σεπτεμβρίου 2009, ο Μπερτολούτσι ήταν ένας από αυτούς που υπέγραψαν το σύμφωνο της ελβετικής κυβέρνησης με θέμα την απελευθέρωση του Ρομάν Πολάνσκι, ο οποίος ήταν υπό κράτηση και περίμενε να εκδοθεί στις ΗΠΑ.

## Θάνατος

Ο Μπερτολούτσι πέθανε από καρκίνο του πνεύμονα, στην Ρώμη στις 26 Νοεμβρίου 2018, σε ηλικία 77 ετών.

## Ενδεικτική Φιλμογραφία

* 1964: Πριν την επανάσταση
* 1970: Η στρατηγική της αράχνης
* 1970: Κονφορμίστας
* 1972: Το τελευταίο τανγκό στο Παρίσι
* 1976: 1900
* 1981: Η τραγωδία ενός γελοίου ανθρώπου
* 1987: Ο τελευταίος αυτοκράτορας
* 1990: Τσάι στη Σαχάρα
* 1993: Ο μικρός Βούδας
* 1996: Κλεμμένη Ομορφιά
* 2003: Οι ονειροπόλοι
* 2012: Εγώ και εσύ

## Παραπομπές