# Ρομάτζι

Τα **ρομάτζι** (ιαπωνικά: ローマ字), ή ακριβέστερα *ρωμάτζι*, δηλαδή *ρωμαϊκά γράμματα*, είναι τα λατινικά γράμματα που χρησιμοποιούνται για να αποδώσουν τους ήχους της ιαπωνικής γλώσσας. Υπάρχουν διάφορα συστήματα απόδοσης των ιαπωνικών με λατινικά γράμματα. Η απόδοση του όρου ως *ρομάντζι* είναι εσφαλμένη.

## Πίνακες Ρομάτζι

### Πίνακας χιραγκάνα

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| あ a (α) | い i (ι) | う u (ου) | え e (ε) | お o (ο) | ya* (για)** | yu* (γιου)** | yo* (γιο)** |
|  |
| か *ka* (κα) | き *ki* (κι) | く *ku* (κου) | け *ke* (κε) | こ *ko* (κο) | きゃ *kya* (κυα) | きゅ *kyu* (κυου) | きょ *kyo* (κυο) |
| さ *sa* (σα) | し *shi* (σι) | す *su* (σου) | せ *se* (σε) | そ *so* (σο) | しゃ *sha* (σ'α) | しゅ *shu* (σ'ου) | しょ *sho* (σ'ο) |
| た *ta* (τα) | ち *chi* (τσι) | つ *tsu* (τσου) | て *te* (τε) | と *to* (το) | ちゃ *cha* (τσα) | ちゅ *chu* (τσ'ου) | ちょ *cho* (τσο) |
| な *na* (να) | に *ni* (νι) | ぬ *nu* (νου) | ね *ne* (νε) | の *no* (νο) | にゃ *nya* (νυα) | にゅ *nyu* (νυου) | にょ *nyo* (νυο) |
| は *ha* (χα) | ひ *hi* (χι) | ふ *fu* (φου) | へ *he* (χε) | ほ *ho* (χο) | ひゃ *hya* (χυα) | ひゅ *hyu* (χυου) | ひょ *hyo* (χυο) |
| ま *ma* (μα) | み *mi* (μι) | む *mu* (μου) | め *me* (με) | も *mo* (μο) | みゃ *mya* (μυα) | みゅ *myu* (μυου) | みょ *myo* (μυο) |
| や *ya* (για) |  | ゆ *yu* (γιου) |  | よ *yo* (γιο) |  |
| ら *ra* (ρα) | り *ri* (ρι) | る *ru* (ρου) | れ *re* (ρε) | ろ *ro* (ρο) | りゃ *rya* (ρυα) | りゅ *ryu* (ρυου) | りょ *ryo* (ρυο) |
| わ *wa* (βα) | ゐ *wi* (βι)† |  | ゑ *we* (βε)† | を *wo* (βο/ω)‡ |  |
|  | ん *n* (ν/ν') |  |
|  |
| が *ga* (γκα) | ぎ *gi* (γκι) | ぐ *gu* (γκου) | げ *ge* (γκε) | ご *go* (γκο) | ぎゃ *gya* (γκυα) | ぎゅ *gyu* (γκυου) | ぎょ *gyo* (γκυο) |
| ざ *za* (ζα) | じ *ji* (τζι) | ず *zu* (ζου) | ぜ *ze* (ζε) | ぞ *zo* (ζο) | じゃ *ja* (τζα) | じゅ *ju* (τζου) | じょ *jo* (τζο) |
| だ *da* (ντα) | ぢ *(ji)* (τζ'ι) | づ *(zu)*(ζ'ου) | で *de* (ντε) | ど *do* (ντο) | ぢゃ *(ja)* (τζ'α) | ぢゅ *(ju)* (τζ'ου) | ぢょ *(jo)* (τζ'ο) |
| ば *ba* (μπα) | び *bi* (μπι) | ぶ *bu* (μπου) | べ *be* (μπε) | ぼ *bo* (μπο) | びゃ *bya* (μπυα) | びゅ *byu* (μπυου) | びょ *byo* (μπυο) |
| ぱ *pa* (πα) | ぴ *pi* (πι) | ぷ *pu* (που) | ぺ *pe* (πε) | ぽ *po* (πο) | ぴゃ *pya* (πυα) | ぴゅ *pyu* (πυου) | ぴょ *pyo* (πυο) |

### Πίνακας βασικών κατακάνα

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ア a | イ i | ウ u | エ e | オ o | **(*ya*)** | **(*yu*)** | **(*yo*)** |
| カ ka | キ ki | ク ku | ケ ke | コ ko | キャ kya | キュ kyu | キョ kyo |
| サ sa | シ shi | ス su | セ se | ソ so | シャ sha | シュ shu | ショ sho |
| タ ta | チ chi | ツ tsu | テ te | ト to | チャ cha | チュ chu | チョ cho |
| ナ na | ニ ni | ヌ nu | ネ ne | ノ no | ニャ nya | ニュ nyu | ニョ nyo |
| ハ ha | ヒ hi | フ fu | ヘ he | ホ ho | ヒャ hya | ヒュ hyu | ヒョ hyo |
| マ ma | ミ mi | ム mu | メ me | モ mo | ミャ mya | ミュ myu | ミョ myo |
| ヤ ya |  | ユ yu |  | ヨ yo |  |
| ラ ra | リ ri | ル ru | レ re | ロ ro | リャ rya | リュ ryu | リョ ryo |
| ワ wa | ヰ wi† |  | ヱ we† | ヲ wo‡ |  |
|  | ン n |  |
| ガ ga | ギ gi | グ gu | ゲ ge | ゴ go | ギャ gya | ギュ gyu | ギョ gyo |
| ザ za | ジ ji | ズ zu | ゼ ze | ゾ zo | ジャ ja | ジュ ju | ジョ jo |
| ダ da | ヂ (ji) | ヅ (zu) | デ de | ド do | ヂャ (ja) | ヂュ (ju) | ヂョ (jo) |
| バ ba | ビ bi | ブ bu | ベ be | ボ bo | ビャ bya | ビュ byu | ビョ byo |
| パ pa | ピ pi | プ pu | ペ pe | ポ po | ピャ pya | ピュ pyu | ピョ pyo |

Η προφορά των βασικών κατακάνα συμπίπτει πλήρως με αυτή των χιραγκάνα.

### Πίνακας επιπρόσθετων κατακάνα

Αυτά τα γράμματα χρησιμοποιούνται για να την απόδοση ξένων λέξεων στα ιαπωνικά. Δεν έχουν καθιερωθεί επίσημα.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | イェ ye (γιε) |  |
|  | ウィ wi (βι) |  | ウェ we (βε) | ウォ wo (βο) |
| ヷ va (βα) | ヸ vi (βι)† |  | ヹ ve (βε)† | ヺ vo (βο) |
| ヴァ va (βα) | ヴィ vi (βι) | ヴ vu (βου) | ヴェ ve (βε) | ヴォ vo (βο) |
|  | シェ she (σ'ε) |  |
|  | ジェ je (τζε) |  |
|  | チェ che (τσε) |  |
|  | ティ ti (τι) | トゥ tu (του) |  |
|  | テュ tyu (τυου) |  |
|  | ディ di (ντι) | ドゥ du (ντου) |  |
|  | デュ dyu (ντυου) |  |
| ツァ tsa (τσα) |  |  | ツェ tse (τ'σε) | ツォ tso (τ'σο) |
| ファ fa (φα) | フィ fi (φι) |  | フェ fe (φε) | フォ fo (φο) |
|  | フュ fyu (φυου) |  |

* † — Τα γράμματα με κόκκινο δε χρησιμοποιούνται στα σύγχρονα ιαπωνικά.
* ‡ — Το γράμμα を *wo* προφέρεται ως *o* όταν χρησιμοποιείται ως μόριο στα σύγχρονα ιαπωνικά.
* Γράμματα που οι λατινικές τους αποδόσεις τους υπάρχουν σε παρενθέσεις χρησιμοποιούνται μόνο για λόγους ευφωνίας κατά το φαινόμενο rendaku/ ρέν'ντακου .
* Η απόστροφος ('), στις ελληνικές αποδόσεις, χρησιμοποιείται και για να ξεχωρίσει το ん όταν ακολουθείται από φωνήεν (π.χ. んあ, n'a, ν'α), αλλά και ορθογραφικούς διαχωρισμούς συλλαβών με (παρ)όμοια προφορά. Συνήθως, όμως, –η απόστροφος– παραλείπεται από τις ελληνικές μεταγραφές.
* Οι συλλαβές που γράφονται «*σύμφωνο* – **υ** – *φωνήεν»,* διαβάζονται σαν μία. Δηλαδή, το μυα διαβάζεται σαν το μυα στο **μυα**λό. Το νυα σαν το νια στο **νιά**ου. Το χυο όπως το χιο στο **χιό**νι κ.ο.κ.

## Διαφορές μεταξύ συστημάτων Ρομάτζι

Αυτός ο πίνακας δείχνει τις βασικές διαφορές ανάμεσα στα κυριότερα συστήματα Ρομάτζι

| Κάνα | Αναθεωρημένο Χέμπορν | Κούνρεϊ-σικί | Νιχόν-σικί |
| --- | --- | --- | --- |
| うう (ουου) | *ū* | *û* |
| おう (οου), おお (οο) | *ō* | *ô* |
| し(σι) | *shi* | *si* |
| しゃ (σ'α) | *sha* | *sya* |
| しゅ (σ'ου) | *shu* | *syu* |
| しょ (σ'ο) | *sho* | *syo* |
| じ (τζι) | *ji* | *zi* |
| じゃ (τζα) | *ja* | *zya* |
| じゅ (τζου) | *ju* | *zyu* |
| じょ (τζο) | *jo* | *zyo* |
| ち (τσι) | *chi* | *ti* |
| つ (τσου) | *tsu* | *tu* |
| ちゃ (τσα) | *cha* | *tya* |
| ちゅ (τσ'ου) | *chu* | *tyu* |
| ちょ (τσο) | *cho* | *tyo* |
| ぢ (τζ'ι) | *ji* | *zi* | *di* |
| づ (ζ'ου) | *zu* | *zu* | *du* |
| ぢゃ (τζ'α) | *ja* | *zya* | *dya* |
| ぢゅ (τζ'ου) | *ju* | *zyu* | *dyu* |
| ぢょ (τζ'ο) | *jo* | *zyo* | *dyo* |
| ふ (φου) | *fu* | *hu* |