Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# L

| L |
| --- |
| Λατινικό αλφάβητο |
|

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | Aa | Bb | Cc | Dd |   |
| Ee | Ff | Gg | Hh | Ii | Jj |
| Kk | Ll | Mm | Nn | Oo | Pp |
| Qq | Rr | Ss | Tt | Uu | Vv |
|   | Ww | Xx | Yy | Zz |   |

 |

Το γράμμα **L** είναι γράμμα του λατινικού αλφαβήτου. που προέρχεται από το ελληνικό γράμμα Λ. Στο ΝΑΤΟικό φωνητικό αλφάβητο το *L* λέγεται *Lima*. Αντιστοιχεί με το γράμμα Л, л στο κυριλλικό αλφάβητο.

## Χρήσεις του L ως διεθνούς συμβόλου

Το γράμμα L συμβολίζει:

* Τη στροφορμή, μέγεθος της φυσικής (L)
* Τον συντελεστή αυτεπαγωγής (L)
* Συντομογραφία του αμινοξέως Λευκίνη
* Τον αριθμό 50 στους ρωμαϊκούς αριθμούς.

## Χρήσεις του l ως διεθνούς συμβόλου

Το γράμμα l συμβολίζει:

* Το λίτρο ως μονάδα όγκου
* Το μήκος στη φυσική (l)

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Το γράμμα λάμβδα (λ), είναι το ενδέκατο (11) σε σειρά γράμμα της ελληνικής αλφαβήτου.
# Φωνή (γλωσσολογία)

**Φωνή** στη γλωσσολογία ονομάζεται η κατηγοριοποίηση των μορφών του ρήματος ανάλογα με το αν η μορφή δηλώνει ενέργεια, πάθος ή κατάσταση. Η φωνή είναι διαφορετική κατηγοριοποίηση από τη διάθεση.

## Αριθμός φωνών

Στις περισσότερες γλώσσες εντοπίζονται μόνο τρεις φωνές:

* Ενεργητική
* Μέση
* Παθητική

Υπάρχουν όμως γλώσσες που είτε παλιότερα ή και σήμερα ακόμα έχουν περισσότερες ή λιγότερες φωνές.

## Δείτε επίσης

* Διάθεση (γραμματική)
* Έγκλιση (γραμματική)
* Ρήμα

## Παραπομπές
# Γκούγκολ

Ένα **γκούγκολ** (googol) αντιστοιχεί σε μία μονάδα, ακολουθούμενη από 100 μηδενικά. Ο όρος επινοήθηκε από τον εννιάχρονο Μίλτον Σιρόττα, ανιψιό του Αμερικανού μαθηματικού Έντουαρντ Κάσνερ το 1938 και εκφράζει τον αριθμό 10100:

1 googol = 10100 = 10.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000
Ολογράφως, πρόκειται για τον αριθμό *δέκα τριακονταδυάκις εκατομμύρια*. Σ' αυτόν τον αριθμό οφείλει η γνωστή εταιρία "Google" το όνομά της, το οποίο αποτελεί μια παράφραση της λέξης "γκούγκολ" (googol), θέλοντας να υποδηλώσει την τεράστια ποσότητα πληροφοριών την οποία διαχειρίζεται.

## Ετυμολογία

Ο όρος επινοήθηκε το 1920 από τον 9χρονο Μίλτον Σιρότα (1911-1981), ανιψιό του Αμερικανού μαθηματικού Έντουαρντ Κάσνερ. Ίσως να εμπνεύστηκε από τον σύγχρονο χαρακτήρα του κόμικς Μπάρνεϊ Γκουγκλ. Ο Κάσνερ έκανε γνωστή την έννοια το 1940 στο βιβλίο του Mathematics and the Imagination. Άλλα ονόματα για την ποσότητα αυτή περιλαμβάνουν δέκα ντουοτριγκιντιλίον στη σύντομη κλίμακα (που χρησιμοποιείται συνήθως στις αγγλόφωνες χώρες), δέκα χιλιάδες σεξντεσιλιόν στη μεγάλη κλίμακα ή δέκα σεξντεσιλιόν στη μεγάλη κλίμακα Πελετιέ.

## Το Googolplex

To **googolplex** αντιστοιχεί στο 10, υψωμένο στην 10100 δύναμη, δηλαδή το 1 ακολουθούμενο από 10100 μηδενικά.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

## Παραπομπές
# Ροζέττα (διαστημόπλοιο)

| Ροζέττα (διαστημόπλοιο) |
| --- |
|  |
| Οργανισμός | Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος |
| Χαρακτηριστικά αποστολής |
| Πύραυλος φορέας | Ariane 5G+ |
| Ημερομηνία εκτόξευσης | 2  Μαρτίου 2004 |
| Τόπος εκτόξευσης | ELA-3 |
| COSPAR ID | 2004-006A |
| Μάζα | 3.000 κιλά |
| δεδομένα () |

Η αποστολή **Rosetta** της ESA έχει σκοπό τη μελέτη του κομήτη 67P/Τσουριούμοφ-Γκερασιμένκο. Αποτελείται από δύο στοιχεία, τη ρομποτική διαστημοσυσκευή *Ροζέττα* και τη συσκευή προσεδάφισης *Φίλαι*.

Η *Ροζέττα* αποτελεί το πρώτο σκάφος που τέθηκε σε τροχιά γύρω από κομήτη. Θα τον ακολουθήσει στην πορεία του γύρω από τον Ήλιο και θα πραγματοποιήσει τη λεπτομερέστερη μελέτη κομήτη που έχει γίνει μέχρι σήμερα από το διάστημα. Η αποστολή ενδέχεται να αποφέρει σημαντικά δεδομένα για την προέλευση και την ιστορία του ηλιακού μας συστήματος, ενώ για να υλοποιηθεί συνεργάστηκαν όλες οι χώρες-μέλη της Ε.Ε., καθώς και τρίτες χώρες. Η αρχική ιδέα για την αποστολή γεννήθηκε τη δεκαετία του 1980 και το χρονικό πλαίσιο της μελέτης, κατασκευής και εκτέλεσης της αποστολής καλύπτει σχεδόν τρεις δεκαετίες.

Η *Ροζέττα* εκτοξεύτηκε στις 2 Μαρτίου 2004 από τη διαστημική βάση της ESA στη Γαλλική Γουιάνα. Η αποστολή πέρασε επιτυχημένα κοντά από δύο αστεροειδείς, τον 2867 Στέινς τον Σεπτέμβριο του 2008 και τον 21 Λουτησία τον Ιούλιο του 2010. Στις 6 Αυγούστου 2014, η *Ροζέττα* έφτασε στον κομήτη Τσουριούμοφ-Γκερασιμένκο και τέθηκε σε τροχιά γύρω από αυτόν.

Στις 12 Νοεμβρίου, η αποστολή πέτυχε την πρώτη επιτυχημένη προσεδάφιση πάνω σε κομήτη, όταν το *Φίλαι*, μετά από κάθοδο περίπου επτά ωρών, επικάθισε ομαλά πάνω στην επιφάνεια του 67Ρ.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Επίσημη ιστοσελίδα
# 1801

| Το 1801 σε άλλα ημερολόγια |
| --- |
| Γρηγοριανό ημερολόγιο | 1801 *MDCCCI* |
| Ελληνικό αλφάβητο | ,ΑΩΑ´ |
| Ab urbe condita | 2554 |
| Αρμενικό ημερολόγιο | 1250 *ԹՎ ՌՄԾ* |
| Κινεζικό ημερολόγιο | 4497 – 4498 *庚申 – 辛酉* |
| Αιθιοπικό ημερολόγιο | 1793 – 1794 |
| Εβραϊκό ημερολόγιο | 5561 – 5562 |
| Περσικό ημερολόγιο | 1179 – 1180 |
| Ισλαμικό ημερολόγιο | 1216 – 1217 |
| Ινδουιστικά ημερολόγια |
| *Βικράμ Σαμβάτ* | 1856 – 1857 |
| *Σάκα Σαμβάτ* | 1723 – 1724 |
| *Κάλι Γιούγκα* | 4902 – 4903 |

*Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1801 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο*

## Γεγονότα

* 1 Ιανουαρίου - Ολοκληρώνεται η νομοθετική ένωση του Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και του Βασιλείου της Ιρλανδίας, σχηματίζοντας το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας.
* 1 Ιανουαρίου - Ο Τζουζέπε Πιάτσι ανακαλύπτει τον αστεροειδή και πλανήτη νάνο Δήμητρα.
* 16 Φεβρουαρίου - Ο Ουίλιαμ Πιτ ο νεότερος παραιτείται από πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου.
* 17 Φεβρουαρίου - Μία εκλογική ισοπαλία μεταξύ του Τόμας Τζέφερσον και του Ααρών Μπερρ επιλύεται όταν ο Τόμας Τζέφερσον εκλέγεται πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών και ο Μπερρ αντιπρόεδρος από τη Βουλή των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών.
* 27 Φεβρουαρίου - Η Ουάσινγκτον τίθεται στη δικαιοδοσία του Κογκρέσου των Ηνωμένων Πολιτειών.
* 4 Μαρτίου - Ο Τόμας Τζέφερσον διαδέχεται τον Τζον Άνταμς ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής.
* 21 Μαρτίου - Οι βρετανικές δυνάμεις νικούν τις γαλλικές στη μάχη της Αλεξάνδρειας στην Αίγυπτο.
* 24 Μαρτίου - Δολοφονείται ο τσάρος Παύλος Α΄ της Ρωσίας. Τον διαδέχεται ο γιος του, Αλέξανδρος Α΄ της Ρωσίας.
* 28 Μαρτίου - Υπογράφεται η Συνθήκη της Φλωρεντίας.
* 2 Απριλίου - Ναπολεόντειοι Πόλεμοι: Οι Βρετανοί νικούν το στόλο της Δανίας στη ναυμαχία της Κοπεγχάγης.
* 6 Μαΐου - Ο πλοίαρχος Τόμας Κόχραν του HMS *Speed* καταλαμβάνει την ισπανική φρεγάτα *El Gamo*.
* 10 Μαΐου - Οι Βερβερίνοι πειρατές της Τρίπολης κηρύσσουν πόλεμο στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
* 6 Ιουλίου - Ναυμαχία της Αλχεθίρας: τα πλοία του γαλλικού ναυτικού νικούν το βρετανικό βασιλικό ναυτικό στο οχυρωμένο ισπανικό λιμάνι της Αλχεθίρας.

## Γεννήσεις

* 11 Μαΐου - Ανρί Λαμπρούστ, Γάλλος αρχιτέκτονας
* 30 Ιουνίου - Φρεντερίκ Μπαστιά, Γάλλος οικονομολόγος και πολιτικός
* 27 Ιουλίου - Τζωρτζ Αίρυ, Άγγλος μαθηματικός και αστρονόμος
* 12 Αυγούστου - Ούγκο Μπάσι, Ιταλός ιερέας
* 3 Νοεμβρίου - Βιντσέντζο Μπελίνι, Ιταλός συνθέτης
* 7 Δεκεμβρίου - Γιόχαν Νέστροϋ, Αυστριακός δραματουργός και ηθοποιός
* Νικόλαος Ζαχαρίτσας, Έλληνας πολιτικός

## Θάνατοι

* 11 Ιανουαρίου - Κυρά Φροσύνη, ερωμένη του γιου του Αλή Πασά
* 21 Μαρτίου - Αντρέα Λουκέσι, Ιταλός συνθέτης
* 24 Μαρτίου - Παύλος Α', τσάρος της Ρωσίας
* 25 Μαρτίου - Νοβάλις, Γερμανός ποιητής
* 9 Νοεμβρίου - Καρλ Στάμιτς, Γερμανός συνθέτης

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  1801 στο Wikimedia Commons
# Αδρύμητο

| Αδρύμητος |
| --- |
| αρχαία πόλη και ρωμαϊκή πόλη |
|  |
|  |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 35°49′28″N 10°38′20″E |
| Διοικητική υπαγωγή | Σους |
| Χώρα | Τυνησία και Αρχαία Καρχηδόνα |
| Δεδομένα () |

Το **Αδρύμητο**, γνωστό και με τις παραλλαγές **Αδρύμητος, Αδρύμης** και **Αδραμητός** (αρχ. ελλ. *Ἀδρύμητον*) ήταν αρχαία παραλιακή πόλη των Φοινίκων-Καρχηδονίων, στη σημερινή Τυνησία της βόρειας Αφρικής, στη θέση της σημερινής πόλεως και λιμανιού Σους (ή Σούσσα ή Σουσε).

Η αρχαία πόλη ιδρύθηκε από τους Φοίνικες τον 11ο αιώνα π.Χ., προτού ιδρυθεί η Καρχηδόνα. Συγκεκριμένα, οι Φοίνικες, εμποδιζόμενοι από τους Έλληνες, τους Αιγυπτίους και τους Ασσυρίους να επεκταθούν εγκαθιστάμενοι στην Ανατολική Μεσόγειο, έστρεψαν το ενδιαφέρον τους στο δυτικό τμήμα της Μεσογείου και έκτισαν στις αφρικανικές ακτές τις πόλεις Υτίκη και Κάδιξ, και στη συνέχεια το Αδρύμητο και λίγες άλλες. Αργότερα, επί βασίλισσας Ελίσσας (Διδούς) σύμφωνα με την παράδοση, ίδρυσαν την *Qart-ḥadašt* (φράση που σήμαινε ακριβώς «Νέα πόλη»), πόλη που εξελληνισμένα είναι η γνωστή Καρχηδόνα.

Τo 310 π.Χ. ο Αγαθοκλής από τις Συρακούσες λεηλάτησε το Αδρύμητο. Αργότερα ο Αννίβας μετέτρεψε την πόλη σε στρατιωτική βάση. Μετά τον Τρίτο καρχηδονιακό πόλεμο, η πόλη συμμάχησε με τους Ρωμαίους, με αποτέλεσμα να μην καταστραφεί. Εξελίχθηκε σε σημαντικό εμπορικό κέντρο, ενώ παρήγε δημητριακά και ελαιόλαδο. Ο Τραϊανός μάλιστα τη χαρακτήρισε *frygifera*, δηλαδή «παραγωγική», και την ανεκήρυξε αποικία, εγκαθιστώντας εκεί ρωμαϊκό πληθυσμό. Με τις μεταρρυθμίσεις του Διοκλητιανού, έγινε πρωτεύουσα μιας νέας επαρχίας, που την εποχή της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ήταν γνωστή ως Επαρχία Βυζακηνής.

Το 434 μ.Χ., η πόλη πέρασε στην κατοχή των Βανδάλων, οι οποίοι την κατέστρεψαν, και το 534 την κατέλαβε ο Ιουστινιανός, και την ονόμασε **Ιουστιανόπολη**..

Τα σημερινά αρχαιολογικά ευρήματα από το Αδρύμητο ανάγονται στη ρωμαϊκή και την παλαιοχριστιανική εποχή, καθώς σχεδόν τίποτα δεν έχει απομείνει από την αρχική, φοινικική περίοδο μετά τη διέλευση τόσων κατακτητών.

## Παραπομπές

## Πηγές

* Το ομώνυμο λήμμα στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμος 2 (1968), σελ. 142