# Σύστημα γραφής

Η κατανομή των συστημάτων γραφής σήμερα
Το **σύστημα γραφής** είναι ένα συμβολικό, οπτικοκινητικό σύστημα καταγραφής της γλώσσας. Σε αντίθεση με την οπτική, ζωγραφική απεικόνιση γεγονότων και αφηγήσεων, τα συστήματα γραφής είναι συμβατικοποιημένοι, λιγότερο ή περισσότερο σταθεροί και τυποιημένοι τρόποι για την καταγραφή λέξεων ή φθόγγων. Έτσι, στα συστήματα γραφής δεν περιλαμβάνονται ανθρωπολογικά ευρήματα όπως οι παραστάσεις των προϊστορικών σπηλαίων. Επίσης, διακρίνονται από συστήματα μέτρησης βάρους, όγκου ή έκτασης, αν και πιθανότατα κατάγονται από αυτά, εφόσον τα συστήματα αυτά μέτρησης έχουν πολύ περιορισμένη και συγκεκριμένη εμβέλεια αναπαράστασης.

Η καταγωγή των συστημάτων γραφής ανάγεται στη Μεσοποταμία της 4ης χιλιετίας π.Χ. όπου έχουν βρεθεί οι αρχαιότερες πινακίδες σουμεριακής σφηνοειδούς γραφής.

## Είδη συστημάτων γραφής

Τα συστήματα γραφής χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: *λογογραφικά*, *συλλαβικά* και *αλφαβητικά*. Οι λογογραφικές γραφές απεικονίζουν λέξεις και είναι είτε *πικτογραφικές*/*εικονογραφικές*, βασίζονται δηλαδή στην προσπάθεια να μιμηθούν ζωγραφικά μια εικόνα, όπως η σουμεριακή σφηνοειδής γραφή, είτε *ιδεογραφικές*, βασίζονται στη σχηματοποιημένη και αφαιρετική αναπαράσταση εικόνων σε βαθμό που να μην παραπέμπει άμεσα στην αρχική εικόνα, όπως η αιγυπτιακή ιερογλυφική γραφή, η κρητική ιερογλυφική γραφή και τα κινεζικά ιδεογράμματα. Οι συλλαβικές γραφές απεικονίζουν συλλαβές, δηλαδή συνδυασμούς συμφώνων και φωνηέντων, όπως η Γραμμική Α και η Γραμμική Β. Οι αλφαβητικές γραφές απεικονίζουν μεμονωμένους φθόγγους, είτε μόνο σύμφωνα, όπως το φοινικικό αλφάβητο, η γωνιώδης εβραϊκή γραφή και η αραβική γραφή, είτε σύμφωνα και φωνήεντα, όπως το ελληνικό, λατινικό και κυριλλικό αλφάβητο.

## Ιστορία της γραφής

Τα συστήματα γραφής ξεκίνησαν από πικτογραφικά λογογραφικά για να εξελιχθούν σε ιδεογραφικά λογογραφικά, στη συνέχεια σε συλλαβικά και τελικά στην αλφαβητική γραφή.

Σουμεριακή σφηνοειδής επιγραφή του 26ου αιώνα π.Χ. με κατάλογο δώρων στην αρχιέρεια Αντάμπ με την ευκαιρία της επιλογής της
Η γραφή στον δυτικό κόσμο εξελίχθηκε από το σύστημα μέτρησης των Σουμερίων στην αρχαία Μεσοποταμία. Οι αρχαιότερες σουμεριακές πινακίδες που έχουν βρεθεί έως σήμερα ανάγονται στο 3500 π.Χ., χρονολογία που γίνεται αποδεκτή ως η εποχή επινόησης της γραφής από τον άνθρωπο.

Στην Ανατολή, η γραφή επινοήθηκε στην Κίνα, πιθανότατα ανεξάρτητα από τις εξελίξεις στον δυτικό κόσμο, γύρω στο 1600 π.Χ.

Οι περισσότερες γραφές που χρησιμοποιούνται σήμερα, με εξαίρεση κυρίως τα κινέζικα ιδεογράμματα, κατάγονται, μέσα από μια μακρά εξελικτική πορεία, από τη σουμεριακή σφηνοειδή γραφή. Σύμφωνα με τις αρχαιολογικές μαρτυρίες, η γραφή εμφανίζεται στην αρχαία Αίγυπτο περίπου το 3100 π.Χ., λίγο αργότερα από την πρώτη επιβεβαιωμένη εμφάνισή της στη Μεσοποταμία. Παρόλο που η ιερογλυφική γραφή δεν αποτελεί απευθείας δάνειο από τη σφηνοειδή, είναι πιθανόν το αιγυπτιακό σύστημα γραφής να αναπτύχθηκε μετά την επίδραση του σουμεριακού. Καθένας από τους χαρακτήρες που συναντάμε στο σουμεριακό σύστημα -λογογράμματα, φωνητικά σύμβολα και προσδιοριστικά- εμφανίζονται και στην αιγυπτιακή γραφή. Επίσης, στην Αίγυπτο αναπτύχθηκε, παράλληλα με τα ιερογλυφικά η ιερατική γραφή, όπου ένα σύνολο 24 πρόσθετων ιερογλυφικών συμβόλων σημειώνει ξεχωριστά σύμφωνα της γλώσσας. Με επιδράσεις από την αιγυπτιακή γραφή, ίσως και άλλες γραφές, αναπτύχθηκε στις αρχές της 2ης χιλιετίας π.Χ. το πρωτοσημιτικό αλφάβητο από το οποίο προήλθε το φοινικικό, στο οποίο μπορούν να αναχθούν όλα σχεδόν τα αλφάβητα που χρησιμοποιήθηκαν στην ιστορία του ανθρώπου. Από το φοινικικό αλφάβητο κατάγεται το ελληνικό αλφάβητο, ενώ, μέσω του αραμαϊκού αλφαβήτου, το εβραϊκό, το αραβικό, τα ινδικά αλφάβητα καθώς και τα αλφάβητα της νοτιοανατολικής Ασίας κ.ά.. Η σημασία του φοινικικού αλφαβήτου οφείλεται στην εμπορική κυριαρχία των Φοινίκων στη Μεσόγειο κατά την περίοδο 1200 π.Χ.-800 π.Χ.καθώς και στην υιοθέτηση αραμαϊκού αλφάβητου από την Περσική Αυτοκρατορία τον 6ο αιώνα π.Χ. ως επίσημης γραφής του κράτους.

Ανεξάρτητες εξελίξεις αποτελούν γραφές όπως τα κινέζικα ιδεογράμματα, τα ιερογλυφικά των Μάγιας, το κελτικό αλφάβητο Όγκχαμ κ.ά.

## Κατάλογος συστημάτων γραφής

Κωδικοί **ISO 15924 και Unicode** | **ISO 15924** | Πληροφορίες κωδικοποίησης Unicode  |
| --- | --- |
| Κωδικός | Αριθμός | ονομασία
ISO 15924 | αντιστοιχία | Κατεύθυνση | Έκδοση Unicode | Σύνολο χαρακτήρων | Σημειώσεις |
| Adlm | 166 | Adlam | Αλφάβητα Φούλα | δεξιά προς αριστερά | 9.0 | 87 |  |
| Afak | 439 | Afaka | Συλλαβάριο Αφάκα | ποικίλλει |  |  | Δεν είναι στο Unicode, υπό εξέταση |
| Aghb | 239 | Caucasian Albanian | Αλφάβητο αλβανικού Καυκάσου | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 53 | αρχαία/ιστορικά |
| Ahom | 338 | Ahom, Tai Ahom | Αλφάβητο Αχόμ | αριστερά προς δεξιά | 8.0 | 57 | αρχαία/ιστορικά |
| Arab | 160 | Arabic | Αραβική γραφή | δεξιά προς αριστερά | 1.0 | 1.280 |  |
| Aran | 161 | Arabic (Nastaliq variant) | Αραβική γραφή Νασταλίκ | δεξιά προς αριστερά |  |  | Τυπογραφική παραλλαγή των αραβικών |
| Armi | 124 | Imperial Aramaic | Αραμαϊκό αλφάβητο | δεξιά προς αριστερά | 5.2 | 31 | αρχαία/ιστορικά |
| Armn | 230 | Armenian | Αρμενικό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 93 |  |
| Avst | 134 | Avestan | Αβεστικό αλφάβητο | δεξιά προς αριστερά | 5.2 | 61 | αρχαία/ιστορικά |
| Bali | 360 | Balinese | Μπαλινέζικο αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 5.0 | 121 |  |
| Bamu | 435 | Bamum | Γραφή Μπαμούμ | αριστερά προς δεξιά | 5.2 | 657 |  |
| Bass | 259 | Bassa Vah | Αλφάβητο Μπάσσα | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 36 | αρχαία/ιστορικά |
| Batk | 365 | Batak | Αλφάβητο Μπατάκ | αριστερά προς δεξιά | 6.0 | 56 |  |
| Beng | 325 | Bengali (Bangla) | Βεγγαλικό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 95 |  |
| Bhks | 334 | Bhaiksuki | Αλφάβητο Μπαϊξούκι | αριστερά προς δεξιά | 9.0 | 97 | αρχαία/ιστορικά |
| Blis | 550 | Blissymbols | Σύμβολα Μπλιςς | ποικίλλει |  |  | Δεν είναι στο Unicode, υπό εξέταση |
| Bopo | 285 | Bopomofo | Μποπομόφο | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 71 |  |
| Brah | 300 | Brahmi | Βραχμανικά | αριστερά προς δεξιά | 6.0 | 109 | αρχαία/ιστορικά |
| Brai | 570 | Braille | Κώδικας Μπράιγ | αριστερά προς δεξιά | 3.0 | 256 |  |
| Bugi | 367 | Buginese | Αλφάβητο Λοντάρα | αριστερά προς δεξιά | 4.1 | 30 |  |
| Buhd | 372 | Buhid | Αλφάβητο Μπουχίντ | αριστερά προς δεξιά | 3.2 | 20 |  |
| Cakm | 349 | Chakma | Αλφάβητο Τσάκμα | αριστερά προς δεξιά | 6.1 | 67 |  |
| Cans | 440 | Unified Canadian Aboriginal Syllabics | Συλλαβικά καναδικά αβορίγινων | αριστερά προς δεξιά | 3.0 | 710 |  |
| Cari | 201 | Carian | Καρικά αλφάβητα | αριστερά προς δεξιά | 5.1 | 49 | αρχαία/ιστορικά |
| Cham | 358 | Cham | Αλφάβητα Τσαμ | αριστερά προς δεξιά | 5.1 | 83 |  |
| Cher | 445 | Cherokee | Συλλαβάριο Τσερόκι | αριστερά προς δεξιά | 3.0 | 172 |  |
| Cirt | 291 | Cirth | Κιρθ | ποικίλλει |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Copt | 204 | Coptic | Κοπτικό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 137 | αρχαία/ιστορικά, διαχωρίστηκαν με τα ελληνικά στην έκδοση 4.1 |
| Cprt | 403 | Cypriot | Κυπριακό συλλαβάριο | δεξιά προς αριστερά | 4.0 | 55 | αρχαία/ιστορικά |
| Cyrl | 220 | Cyrillic | Κυριλλικό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 443 |  |
| Cyrs | 221 | Cyrillic (Old Church Slavonic variant) | Πρώιμο κυριλλικό αλφάβητο | ποικίλλει |  |  | αρχαία/ιστορικά, τυπογραφική παραλλαγή των κυριλλικών |
| Deva | 315 | Devanagari (Nagari) | Δεβαναγαρικό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 154 |  |
| Dogr | 328 | Dogra | Αλφάβητο Ντόγκρι | αριστερά προς δεξιά |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Dsrt | 250 | Deseret (Mormon) | Αλφάβητο Ντεζερέτ | αριστερά προς δεξιά | 3.1 | 80 |  |
| Dupl | 755 | Duployan shorthand, Duployan stenography | Στενογραφία Ντουμπλογιάν | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 143 |  |
| Egyd | 070 | Egyptian demotic | Δημώδης αιγυπτιακή γραφή | δεξιά προς αριστερά |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Egyh | 060 | Egyptian hieratic | Ιερατική αιγυπτιακή γραφή | δεξιά προς αριστερά |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Egyp | 050 | Egyptian hieroglyphs | Αιγυπτιακά ιερογλυφικά | αριστερά προς δεξιά | 5.2 | 1.071 | αρχαία/ιστορικά |
| Elba | 226 | Elbasan | Αλφάβητο Ελμπασάν | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 40 | αρχαία/ιστορικά |
| Ethi | 430 | Ethiopic (Geʻez) | Γραφή Γκεέζ | αριστερά προς δεξιά | 3.0 | 495 |  |
| Geok | 241 | Khutsuri (Asomtavruli and Nuskhuri) | Γραφή Νουσκούρι | ποικίλλει |  |  | Μαζί με τον κωδικό Geor αποτελούν τα *γεωργιανά* |
| Geor | 240 | Georgian (Mkhedruli and Mtavruli) | Γραφή Μκχεντρούλι | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 127 | Μαζί με τον κωδικό Geok αποτελούν τα *γεωργιανά* |
| Glag | 225 | Glagolitic | Γλαγολιτικό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 4.1 | 132 | αρχαία/ιστορικά |
| Gong | 312 | Gunjala Gondi | Γκουντζάλα Γκόντι Λίπι | αριστερά προς δεξιά |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Gonm | 313 | Masaram Gondi | Γραφή Μασαράμ | αριστερά προς δεξιά | 10.0 | 75 |  |
| Goth | 206 | Gothic | Γοτθικό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 3.1 | 27 | αρχαία/ιστορικά |
| Gran | 343 | Grantha | Αλφάβητο Γκράνθα | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 85 | αρχαία/ιστορικά |
| Grek | 200 | Greek | Ελληνικό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 518 |  |
| Gujr | 320 | Gujarati | Αλφάβητο Γκουτζαράτι | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 91 |  |
| Guru | 310 | Gurmukhi | Αλφάβητο Γκουρμουχί | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 79 |  |
| Hanb | 503 | Han with Bopomofo (alias for Han + Bopomofo) | Κινεζικοί χαρακτήρες | ποικίλλει |  |  | Δείτε Χάνι, Μπόπο |
| Hang | 286 | Hangul (Hangŭl, Hangeul) | Χάνγκουλ | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 11.739 | Συλλαβές Χάνγκουλ που μετακινήθηκαν στην έκδοση 2.0 |
| Hani | 500 | Han (Hanzi, Kanji, Hanja) | Κινεζικοί χαρακτήρες | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 89.228 |  |
| Hano | 371 | Hanunoo (Hanunóo) | Αλφάβητο Χανουνό'ο | αριστερά προς δεξιά | 3.2 | 21 |  |
| Hans | 501 | Han (Simplified variant) | Απλοποιημένοι κινεζικοί χαρακτήρες | ποικίλλει |  |  | Υποσύνολο των Χάνι |
| Hant | 502 | Han (Traditional variant) | Παραδοσιακοί κινεζικοί χαρακτήρες | ποικίλλει |  |  | Υποσύνολο των Χάνι |
| Hatr | 127 | Hatran | Αλφάβητο Χατράν | δεξιά προς αριστερά | 8.0 | 26 | αρχαία/ιστορικά |
| Hebr | 125 | Hebrew | Εβραϊκό αλφάβητο | δεξιά προς αριστερά | 1.0 | 133 |  |
| Hira | 410 | Hiragana | Χιραγκάνα | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 376 |  |
| Hluw | 080 | Anatolian Hieroglyphs (Luwian Hieroglyphs, Hittite Hieroglyphs) | Ανατολικά ιερογλυφικά | αριστερά προς δεξιά | 8.0 | 583 | αρχαία/ιστορικά |
| Hmng | 450 | Pahawh Hmong | Παχάου Χμονγκ | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 127 |  |
| Hrkt | 412 | Japanese syllabaries (alias for Hiragana + Katakana) | Κάνα | ποικίλλει |  |  | Δείτε Χίρα, Κάνα |
| Hung | 176 | Old Hungarian (Hungarian Runic) | Παλαιό ουγγρικό αλφάβητο | δεξιά προς αριστερά | 8.0 | 108 | αρχαία/ιστορικά |
| Inds | 610 | Indus (Harappan) | Γραφή της κοιλάδας του Ινδού | δεξιά προς αριστερά |  |  | Δεν είναι στο Unicode, υπό εξέταση |
| Ital | 210 | Old Italic (Etruscan, Oscan, etc.) | Παλαιά ιταλική γραφή | αριστερά προς δεξιά | 3.1 | 39 | αρχαία/ιστορικά |
| Jamo | 284 | Jamo (alias for Jamo subset of Hangul) | Χάνγκουλ | ποικίλλει |  |  | Υποσύνολο των Χανγκ |
| Java | 361 | Javanese | Ιαβανέζικη γραφή | αριστερά προς δεξιά | 5.2 | 90 |  |
| Jpan | 413 | Japanese (alias for Han + Hiragana + Katakana) | Ιαπωνική γραφή | ποικίλλει |  |  |  |
| Jurc | 510 | Jurchen | Γραφή Τζούρτσεν | αριστερά προς δεξιά |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Kali | 357 | Kayah Li | Αλφάβητο Κάγια Λι | αριστερά προς δεξιά | 5.1 | 47 |  |
| Kana | 411 | Katakana | Κατακάνα | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 300 |  |
| Khar | 305 | Kharoshthi | Χαροστί | δεξιά προς αριστερά | 4.1 | 65 | αρχαία/ιστορικά |
| Khmr | 355 | Khmer | Αλφάβητο Χμερ | αριστερά προς δεξιά | 3.0 | 146 |  |
| Khoj | 322 | Khojki | Χότζκι | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 62 | αρχαία/ιστορικά |
| Kitl | 505 | Khitan large script | Κχιτάν μεγαλογράμματη γραφή | αριστερά προς δεξιά |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Kits | 288 | Khitan small script | Κχιτάν μικρογράμματη γραφή | πάνω προς τα κάτω |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Knda | 345 | Kannada | Αλφάβητο Καννάντα | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 88 |  |
| Kore | 287 | Korean (alias for Hangul + Han) | Κορεατική μικτή γραφή | αριστερά προς δεξιά |  |  |  |
| Kpel | 436 | Kpelle | Συλλαβάριο Κπέλλε | αριστερά προς δεξιά |  |  | Δεν είναι στο Unicode, υπό εξέταση |
| Kthi | 317 | Kaithi | Καϊθί | αριστερά προς δεξιά | 5.2 | 66 | αρχαία/ιστορικά |
| Lana | 351 | Tai Tham (Lanna) | Αλφάβητο Τάι Θαμ | αριστερά προς δεξιά | 5.2 | 127 |  |
| Laoo | 356 | Lao | Αλφάβητο Λάο | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 67 |  |
| Latf | 217 | Latin (Fraktur variant) | Φρακτούρ | ποικίλλει |  |  | Τυπογραφική παραλλαγή των λατινικών |
| Latg | 216 | Latin (Gaelic variant) | Γαελική γραφή | αριστερά προς δεξιά |  |  | Τυπογραφική παραλλαγή των λατινικών |
| Latn | 215 | Latin | Λατινική γραφή | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 1.350 |  |
| Leke | 364 | Leke | Γραφή Λέκε | αριστερά προς δεξιά |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Lepc | 335 | Lepcha (Róng) | Αλφάβητο Λέπτσα | αριστερά προς δεξιά | 5.1 | 74 |  |
| Limb | 336 | Limbu | Αλφάβητο Λίμπου | αριστερά προς δεξιά | 4.0 | 68 |  |
| Lina | 400 | Linear A | Γραμμική Α | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 341 | αρχαία/ιστορικά |
| Linb | 401 | Linear B | Γραμμική Β | αριστερά προς δεξιά | 4.0 | 211 | αρχαία/ιστορικά |
| Lisu | 399 | Lisu (Fraser) | Αλφάβητο Φρέιζερ | αριστερά προς δεξιά | 5.2 | 48 |  |
| Loma | 437 | Loma | Γραφή Λόμα | αριστερά προς δεξιά |  |  | Δεν είναι στο Unicode, υπό εξέταση |
| Lyci | 202 | Lycian | Λυκιακό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 5.1 | 29 | αρχαία/ιστορικά |
| Lydi | 116 | Lydian | Λυδικό αλφάβητο | δεξιά προς αριστερά | 5.1 | 27 | αρχαία/ιστορικά |
| Mahj | 314 | Mahajani | Μαχατζάνι | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 39 | αρχαία/ιστορικά |
| Maka | 366 | Makasar | Μακασσαρέζικη γραφή | αριστερά προς δεξιά |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Mand | 140 | Mandaic, Mandaean | Μανδαϊκό αλφάβητο | δεξιά προς αριστερά | 6.0 | 29 |  |
| Mani | 139 | Manichaean | Μανιχαϊκό αλφάβητο | δεξιά προς αριστερά | 7.0 | 51 | αρχαία/ιστορικά |
| Marc | 332 | Marchen | Γραφή Ζανγκ-Ζουνγκ | αριστερά προς δεξιά | 9.0 | 68 | αρχαία/ιστορικά |
| Maya | 090 | Mayan hieroglyphs | Γραφή Μάγια | ανάμικτα |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Medf | 265 | Medefaidrin (Oberi Okaime, Oberi Ɔkaimɛ) | Μεντεφαϊντρίν | αριστερά προς δεξιά |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Mend | 438 | Mende Kikakui | Γραφή Μέντε | δεξιά προς αριστερά | 7.0 | 213 |  |
| Merc | 101 | Meroitic Cursive | Μεροϊτική γραφή | δεξιά προς αριστερά | 6.1 | 90 | αρχαία/ιστορικά |
| Mero | 100 | Meroitic Hieroglyphs | Μεροϊτικά ιερογλυφικά | δεξιά προς αριστερά | 6.1 | 32 | αρχαία/ιστορικά |
| Mlym | 347 | Malayalam | Γραφή Μαλαγιαλάμ | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 117 |  |
| Modi | 324 | Modi, Moḍī | Αλφάβητο Μόντι | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 79 | αρχαία/ιστορικά |
| Mong | 145 | Mongolian | Μογγολική γραφή | πάνω προς τα κάτω | 3.0 | 166 | Includes Clear, Manchu scripts |
| Moon | 218 | Moon (Moon code, Moon script, Moon type) | Γραφή Μουν | ανάμικτα |  |  | Δεν είναι στο Unicode, υπό εξέταση |
| Mroo | 264 | Mro, Mru | Αλφάβητο Μρου | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 43 |  |
| Mtei | 337 | Meitei Mayek (Meithei, Meetei) | Γραφή Μέιτεϊ | αριστερά προς δεξιά | 5.2 | 79 |  |
| Mult | 323 | Multani | Γραφή Μουλτάνι | αριστερά προς δεξιά | 8.0 | 38 | αρχαία/ιστορικά |
| Mymr | 350 | Myanmar (Burmese) | Βιρμανικό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 3.0 | 223 |  |
| Narb | 106 | Old North Arabian (Ancient North Arabian) | Αρχαία βόρεια αραβικά | δεξιά προς αριστερά | 7.0 | 32 | αρχαία/ιστορικά |
| Nbat | 159 | Nabataean | Ναβαταιανικό αλφάβητο | δεξιά προς αριστερά | 7.0 | 40 | αρχαία/ιστορικά |
| Newa | 333 | Newa, Newar, Newari, Nepāla lipi | Αλφάβητο Πρατσαλίτ Νεπάλ | αριστερά προς δεξιά | 9.0 | 92 |  |
| Nkgb | 420 | Nakhi Geba ('Na-'Khi ²Ggŏ-¹baw, Naxi Geba) | Συλλαβάριο Γκέμπα | αριστερά προς δεξιά |  |  | Δεν είναι στο Unicode, υπό εξέταση |
| Nkoo | 165 | N’Ko | ν'Κο | δεξιά προς αριστερά | 5.0 | 59 |  |
| Nshu | 499 | Nüshu | Νουσού | αριστερά προς δεξιά | 10.0 | 397 |  |
| Ogam | 212 | Ogham | Αλφάβητο Όγκχαμ | ανάμικτα | 3.0 | 29 | αρχαία/ιστορικά |
| Olck | 261 | Ol Chiki (Ol Cemet’, Ol, Santali) | Αλφάβητο Ολ Τσίκι | αριστερά προς δεξιά | 5.1 | 48 |  |
| Orkh | 175 | Old Turkic, Orkhon Runic | Παλαιό τουρκικό αλφάβητο | δεξιά προς αριστερά | 5.2 | 73 | αρχαία/ιστορικά |
| Orya | 327 | Oriya (Odia) | Αλφάβητο Όντια | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 90 |  |
| Osge | 219 | Osage | Αλφάβητο Οσέιτζ | αριστερά προς δεξιά | 9.0 | 72 |  |
| Osma | 260 | Osmanya | Αλφάβητο Οσμάνιγια | αριστερά προς δεξιά | 4.0 | 40 |  |
| Palm | 126 | Palmyrene | Παλμυρηνό αλφάβητο | δεξιά προς αριστερά | 7.0 | 32 | αρχαία/ιστορικά |
| Pauc | 263 | Pau Cin Hau | Γραφή Πάου Τσιν Χάου | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 57 |  |
| Perm | 227 | Old Permic | Παλαιό περμικό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 43 | αρχαία/ιστορικά |
| Phag | 331 | Phags-pa | Γραφή Φάγκσπα | πάνω προς τα κάτω | 5.0 | 56 | αρχαία/ιστορικά |
| Phli | 131 | Inscriptional Pahlavi | Επιγραφικά Παχλαβί | δεξιά προς αριστερά | 5.2 | 27 | αρχαία/ιστορικά |
| Phlp | 132 | Psalter Pahlavi | Ψαλτηριακά Παχλαβί | δεξιά προς αριστερά | 7.0 | 29 | αρχαία/ιστορικά |
| Phlv | 133 | Book Pahlavi | Παχλαβί βιβλίου | δεξιά προς αριστερά |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Phnx | 115 | Phoenician | Φοινικικό αλφάβητο | δεξιά προς αριστερά | 5.0 | 29 | αρχαία/ιστορικά |
| Piqd | 293 | Klingon (KLI pIqaD) | Αλφάβητα Κλίνγκον | αριστερά προς δεξιά |  |  | Rejected for inclusion in the Unicode Standard |
| Plrd | 282 | Miao (Pollard) | Γραφή Πόλλαρντ | αριστερά προς δεξιά | 6.1 | 133 |  |
| Prti | 130 | Inscriptional Parthian | Επιγραφικά παρθικά | δεξιά προς αριστερά | 5.2 | 30 | αρχαία/ιστορικά |
| Qaaa | 900 | Reserved for private use (start) | ISO 15924#Ειδικοί κωδικοί |  |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Qaai | 908 | (ιδιωτική χρήση) |  |  |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Qabx | 949 | Reserved for private use (end) | ISO 15924#Ειδικοί κωδικοί |  |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Rjng | 363 | Rejang (Redjang, Kaganga) | Αλφάβητο Ρετζάνγκ | αριστερά προς δεξιά | 5.1 | 37 |  |
| Roro | 620 | Rongorongo | Ρόνγκορονγκο | ανάμικτα |  |  | Δεν είναι στο Unicode, υπό εξέταση |
| Runr | 211 | Runic | Ρουνικό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 3.0 | 86 | αρχαία/ιστορικά |
| Samr | 123 | Samaritan | Σαμαριτικό αλφάβητο | δεξιά προς αριστερά | 5.2 | 61 |  |
| Sara | 292 | Sarati | Σαράτι | ανάμικτα |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Sarb | 105 | Old South Arabian | Αρχαία νότια αραβική γραφή | δεξιά προς αριστερά | 5.2 | 32 | αρχαία/ιστορικά |
| Saur | 344 | Saurashtra | Αλφάβητο Σαουράστρα | αριστερά προς δεξιά | 5.1 | 82 |  |
| Sgnw | 095 | SignWriting | Νοηματική γραφή | πάνω προς τα κάτω | 8.0 | 672 |  |
| Shaw | 281 | Shavian (Shaw) | Σαβιανό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 4.0 | 48 |  |
| Shrd | 319 | Sharada, Śāradā | Γραφή Σαραντά | αριστερά προς δεξιά | 6.1 | 94 |  |
| Sidd | 302 | Siddham, Siddhaṃ, Siddhamātṛkā | Αλφάβητο Σιντάμ | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 92 | αρχαία/ιστορικά |
| Sind | 318 | Khudawadi, Sindhi | Αλφάβητο Χουνταμπάντι | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 69 |  |
| Sinh | 348 | Sinhala | Σινχαλέζικη γραφή | αριστερά προς δεξιά | 3.0 | 110 |  |
| Sora | 398 | Sora Sompeng | Αλφάβητο Σοράνγκ Σομπένγκ | αριστερά προς δεξιά | 6.1 | 35 |  |
| Soyo | 329 | Soyombo | Αλφάβητο Σογιόμπο | αριστερά προς δεξιά | 10.0 | 80 | αρχαία/ιστορικά |
| Sund | 362 | Sundanese | Σαντανέζικο αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 5.1 | 72 |  |
| Sylo | 316 | Syloti Nagri | Σιλότι Ναγκόρι | αριστερά προς δεξιά | 4.1 | 44 |  |
| Syrc | 135 | Syriac | Συριακό αλφάβητο | δεξιά προς αριστερά | 3.0 | 88 |  |
| Syre | 138 | Syriac (Estrangelo variant) | Συριακά Εστραντζέλο | δεξιά προς αριστερά |  |  | Τυπογραφική παραλλαγική των συριακών |
| Syrj | 137 | Syriac (Western variant) | Δυτικά συριακά | δεξιά προς αριστερά |  |  | Τυπογραφική παραλλαγική των συριακών |
| Syrn | 136 | Syriac (Eastern variant) | Ανατολικά συριακά | δεξιά προς αριστερά |  |  | Τυπογραφική παραλλαγική των συριακών |
| Tagb | 373 | Tagbanwa | Αλφάβητο Ταγκμπανούα | αριστερά προς δεξιά | 3.2 | 18 |  |
| Takr | 321 | Takri, Ṭākrī, Ṭāṅkrī | Αλφάβητο Τάκρι | αριστερά προς δεξιά | 6.1 | 66 |  |
| Tale | 353 | Tai Le | Αλφάβητο Τάι Λε | αριστερά προς δεξιά | 4.0 | 35 |  |
| Talu | 354 | New Tai Lue | Νέο Τάι Λούε αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 4.1 | 83 |  |
| Taml | 346 | Tamil | Γραφή Ταμίλ | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 72 |  |
| Tang | 520 | Tangut | Γραφή Τανγκούτ | αριστερά προς δεξιά | 9.0 | 6.881 | αρχαία/ιστορικά |
| Tavt | 359 | Tai Viet | Γραφή Τάι Νταμ | αριστερά προς δεξιά | 5.2 | 72 |  |
| Telu | 340 | Telugu | Γραφή Τελούγκου | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 96 |  |
| Teng | 290 | Tengwar | Τενγκβάρ | αριστερά προς δεξιά |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Tfng | 120 | Tifinagh (Berber) | Τιφινάγ | αριστερά προς δεξιά | 4.1 | 59 |  |
| Tglg | 370 | Tagalog (Baybayin, Alibata) | Μπαϋμπαϋτζίν | αριστερά προς δεξιά | 3.2 | 20 |  |
| Thaa | 170 | Thaana | Θαάνα | δεξιά προς αριστερά | 3.0 | 50 |  |
| Thai | 352 | Thai | Ταϋλανδικό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 1.0 | 86 |  |
| Tibt | 330 | Tibetan | Θιβετιανό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 2.0 | 207 | Προστέθηκε στο 1.0, αφαιρέθηκε στο 1.1 και επαναφέρθηκε στο 2.0 |
| Tirh | 326 | Tirhuta | Τιρχούτα | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 82 |  |
| Ugar | 040 | Ugaritic | Ουγκαριτικό αλφάβητο | αριστερά προς δεξιά | 4.0 | 31 | αρχαία/ιστορικά |
| Vaii | 470 | Vai | Συλλαβάριο Βάι | αριστερά προς δεξιά | 5.1 | 300 |  |
| Visp | 280 | Visible Speech | Οπτικός Λόγος | αριστερά προς δεξιά |  |  | Δεν είναι στο Unicode |
| Wara | 262 | Warang Citi (Varang Kshiti) | Βαράνγκ Ξίτι | αριστερά προς δεξιά | 7.0 | 84 |  |
| Wole | 480 | Woleai | Γραφή Βολεάι | δεξιά προς αριστερά |  |  | Δεν είναι στο Unicode, υπό εξέταση |
| Xpeo | 030 | Old Persian | Παλαιά σφηνοειδή περσικά | αριστερά προς δεξιά | 4.1 | 50 | αρχαία/ιστορικά |
| Xsux | 020 | Cuneiform, Sumero-Akkadian | Σφηνοειδής γραφή | αριστερά προς δεξιά | 5.0 | 1.234 | αρχαία/ιστορικά |
| Yiii | 460 | Yi | Γραφή Γι | αριστερά προς δεξιά | 3.0 | 1.220 |  |
| Zanb | 339 | Zanabazar Square (Zanabazarin Dörböljin Useg, Xewtee Dörböljin Bicig, Horizontal Square Script) | Γραφή οριζόντιου τετραγώνου | αριστερά προς δεξιά | 10.0 | 72 | αρχαία/ιστορικά |
| Zinh | 994 | Code for inherited script | ISO 15924#Ειδικοί κωδικοί | κληρονομικά |  | 568 |  |
| Zmth | 995 | Mathematical notation | Μαθηματικά σύμβολα | αριστερά προς δεξιά |  |  | Δεν αποτελεί *γραφή* στο Unicode |
| Zsym | 996 | Symbols | Σύμβολα |  |  |  | Δεν αποτελεί *γραφή* στο Unicode |
| Zsye | 993 | Symbols (emoji variant) | Emoji |  |  |  | Δεν αποτελεί *γραφή* στο Unicode |
| Zxxx | 997 | Code for unwritten documents | ISO 15924#Ειδικοί κωδικοί |  |  |  | Δεν αποτελεί *γραφή* στο Unicode |
| Zyyy | 998 | Code for undetermined script | ISO 15924#Ειδικοί κωδικοί | ανάμικτα |  | 7.363 |  |
| Zzzz | 999 | Code for uncoded script | ISO 15924#Ειδικοί κωδικοί |  |  | 977.357 | Όλα τα υπόλοιπα σημεία χαρακτήρων |
| **Σημειώσεις** |

## Βιβλιογραφία

* Comrie, Bernard, Stephen Matthews & Maria Polinsky, *Οι Γλώσσες του Κόσμου*, μετ.Γ. Αθανασίου, Σαββάλας, Αθήνα 2004.
* Coulmas, Florian, *Writing Systems: An Introduction to Their Linguistic Analysis*, (Cambridge Textbooks in Linguistics), Cambridge University Press, Cambridge 2002.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Omniglot γενικός οδηγός για τα συστήματα γραφής
* Ιστορία των αλφαβήτων
* τα αλφάβητα της Ευρώπης του Michael Everson
* Unicode Consortium