# Περίοδος Γιαγιόι

Η **περίοδος Γιαγιόι** (弥生時代, *Yayoi jidai*) ξεκίνησε στις αρχές της Νεολιθικής εποχής στην Ιαπωνία, συνεχίστηκε μέχρι την Εποχή του Χαλκού και προς το τέλος της συνέπεσε με την Εποχή του Σιδήρου.

Από τη δεκαετία του 1980, οι μελετητές υποστήριξαν ότι μια περίοδος, που προηγουμένως είχε ταξινομηθεί ως μετάβαση από την περίοδο Τζόμον θα πρέπει να επαναταξινομηθεί ως Πρώιμη περίοδος Γιαγιόι. Η ημερομηνία έναρξης αυτής της μετάβασης είναι αμφιλεγόμενη, με τις εκτιμήσεις να κυμαίνονται από τον 10ο έως τον 3ο αιώνα π.Χ.

Η περίοδος πήρε το όνομά της από τη γειτονιά του Τόκιο, όπου οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν για πρώτη φορά αντικείμενα και χαρακτηριστικά από εκείνη την εποχή στα τέλη του 19ου αιώνα. Τα διακριτικά χαρακτηριστικά της περιόδου Γιαγιόι περιλαμβάνουν την εμφάνιση νέων μορφών κεραμικής Γιαγιόι και την έναρξη της εντατικής καλλιέργειας ρυζιού σε ορυζώνες. Μια ιεραρχική δομή κοινωνικής τάξης χρονολογείται από αυτή την περίοδο και έχει την προέλευσή της στην Κίνα. Τεχνικές στη μεταλλουργία, που βασίζονται στη χρήση μπρούντζου και σιδήρου εισήχθησαν επίσης από την Κίνα μέσω Κορέας στην Ιαπωνία αυτή την περίοδο.

Η περίοδος Γιαγιόι ακολούθησε την περίοδο Τζόμον και ο πολιτισμός Γιαγιόι άκμασε σε μια γεωγραφική περιοχή από το νότιο Κιούσου έως το βόρειο Χονσού. Τα αρχαιολογικά στοιχεία ενισχύουν την ιδέα ότι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, έγινε εισροή αγροτών (λαός Γιαγιόι) από την Κορεατική Χερσόνησο στην Ιαπωνία που αναμείχθηκε με τον αυτόχθονα πληθυσμό κυρίως κυνηγών-τροφοσυλλεκτών (Τζόμον).

## Χαρακτηριστικά

 Ανακατασκευή τοποθεσίας Γιοσινογκάρι
 Ανακατασκευασμένες κατοικίες σε στιλ Γιαγιόι στο Γιοσινογκάρι
Η περίοδος Γιαγιόι γενικά χρονολογείται από το 300 π.Χ. έως το 300 μ.Χ. Ωστόσο, αν και άκρως αμφιλεγόμενα, τα στοιχεία ραδιενεργού άνθρακα από οργανικά δείγματα, που συνδέονται με θραύσματα αγγείων μπορεί να υποδηλώνουν μια ημερομηνία έως και 500 χρόνια νωρίτερα, μεταξύ 1.000 π.Χ. και 800 π.Χ. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η Ιαπωνία μετατράπηκε σε μια αγροτική κοινωνία, που ήταν εγκατεστημένη σε συγκεκριμένο χώρο, χρησιμοποιώντας γεωργικές μεθόδους, που εισήχθησαν στη χώρα, αρχικά στην περιοχή Κιούσου, από την Κορέα.

Τα παλαιότερα αρχαιολογικά στοιχεία των Γιαγιόι βρίσκονται στο βόρειο Κιούσου, αλλά αυτό εξακολουθεί να είναι αντικείμενο συζήτησης. Ο πολιτισμός των Γιαγιόι εξαπλώθηκε γρήγορα στο κύριο νησί του Χονσού, αναμειγνύοντας τον ιθαγενή πολιτισμό Τζόμον. Το όνομα Γιαγιόι υιοθετήθηκε από μια τοποθεσία στο Τόκιο, όπου βρέθηκε για πρώτη φορά κεραμική της περιόδου Γιαγιόι. Η κεραμική Γιαγιόι απλά διακοσμήθηκε και παρήχθη χρησιμοποιώντας την ίδια τεχνική περιέλιξης, που χρησιμοποιήθηκε προηγουμένως στην κεραμική Τζόμον. Οι ειδικοί τεχνίτες Γιαγιόι κατασκεύασαν χάλκινες τελετουργικές καμπάνες (ντότακου, *dōtaku*), καθρέφτες και όπλα. Τον 1ο αιώνα μ.Χ., οι άνθρωποι των Γιαγιόι άρχισαν να χρησιμοποιούν σιδερένια γεωργικά εργαλεία και όπλα.

Καθώς ο πληθυσμός των Γιαγιόι αυξανόταν, η κοινωνία έγινε πιο στρωματοποιημένη και πολύπλοκη. Έπλεκαν υφάσματα, ζούσαν σε μόνιμα αγροτικά χωριά και έχτιζαν κτήρια με ξύλο και πέτρα. Συσσώρευσαν επίσης πλούτο μέσω της ιδιοκτησίας γης και της αποθήκευσης σιτηρών. Τέτοιοι παράγοντες προώθησαν την ανάπτυξη διακριτών κοινωνικών τάξεων. Σύγχρονες κινεζικές πηγές περιέγραψαν τους ανθρώπους ότι είχαν τατουάζ και άλλα σημάδια στο σώμα τους, που έδειχναν διαφορές στην κοινωνική θέση. Οι αρχηγοί των Γιαγιόι, σε ορισμένα μέρη του Κιούσου, φαίνεται να είχαν χρηματοδοτήσει και χειραγωγήσει πολιτικά το εμπόριο χάλκινων και άλλων αντικειμένων κύρους. Αυτό κατέστη δυνατό με την εισαγωγή μιας αρδευόμενης καλλιέργειας ρυζιού από τις εκβολές του Γιανγκτσέ στη νότια Κίνα μέσω των νησιών Ρίου Κίου ή της Κορεατικής Χερσονήσου. Η γεωργική καλλιέργεια ρυζιού οδήγησε στην ανάπτυξη μιας αγροτικής κοινωνίας στην Ιαπωνία. Οι τοπικές πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις στην Ιαπωνία ήταν πιο σημαντικές από τις δραστηριότητες της κεντρικής αρχής μέσα σε μια διαστρωματομένη κοινωνία.

Οι άμεσες συγκρίσεις μεταξύ των σκελετών Τζόμον και Γιαγιόι δείχνουν ότι οι δύο λαοί διακρίνονται αισθητά. Οι άνθρωποι της φυλής Τζόμον έτειναν να είναι πιο κοντοί, με σχετικά μακρύτερους πήχεις και κάτω πόδια, πιο βαθιά μάτια, πιο κοντά και φαρδιά πρόσωπα και πολύ πιο έντονη τοπογραφία προσώπου. Είχαν επίσης εντυπωσιακά ανασηκωμένες ράχες φρυδιών, μύτες και γέφυρες μύτης. Οι άνθρωποι της φυλής Γιαγιόι, από την άλλη πλευρά, ήταν κατά μέσο όρο 2,5 cm - 5 cm ψηλότεροι, με ρηχά μάτια, ψηλά και στενά πρόσωπα και επίπεδα φρύδια και μύτες. Μέχρι την περίοδο Κοφούν, σχεδόν όλοι οι σκελετοί, που ανασκάφηκαν στην Ιαπωνία εκτός από εκείνους των Αϊνού είναι του τύπου της φυλής Γιαγιόι με μερικούς να έχουν μικρή πρόσμιξη από τη φυλή Τζόμον, που μοιάζει με αυτούς των σύγχρονων Ιαπωνικών σκελετών.

## Ιστορία

### Προέλευση του λαού Γιαγιόι

 Το βόρειο Κιούσου είναι το τμήμα της Ιαπωνίας, που βρίσκεται πιο κοντά στην ασιατική ηπειρωτική χώρα.
Η προέλευση του πολιτισμού Γιαγιόι και του λαού Γιαγιόι έχει γίνει αντικείμενο συζήτησης εδώ και καιρό. Οι αρχαιότεροι αρχαιολογικοί χώροι είναι το Ιταζούκε ή Ναμπάτα στο βόρειο τμήμα του Κιούσου. Οι επαφές μεταξύ των αλιευτικών κοινοτήτων σε αυτήν την ακτή και τη νότια ακτή της Κορέας χρονολογούνται από την περίοδο Τζόμον, όπως μαρτυρείται από την ανταλλαγή εμπορικών ειδών όπως τα αγκίστρια ψαριών και ο οψιδιανός. Κατά τη διάρκεια της περιόδου Γιαγιόι, πολιτιστικά χαρακτηριστικά από την Κορέα και την Κίνα έφτασαν σε αυτήν την περιοχή σε διάφορες περιόδους κατά τη διάρκεια αρκετών αιώνων, και αργότερα εξαπλώθηκαν στα νότια και τα ανατολικά. Αυτή ήταν μια περίοδος ανάμειξης μεταξύ των μεταναστών και του γηγενούς πληθυσμού, και μεταξύ των νέων πολιτισμικών επιρροών και των υπαρχουσών πρακτικών.

Η κινεζική επιρροή ήταν εμφανής στα χάλκινα και μπρούτζινα όπλα, στους καθρέφτες (ντόκιο, dōkyō), στις καμπάνες (ντότακου, dōtaku), καθώς και στην αρδευόμενη καλλιέργεια ρυζιού σε ορυζώνες. Τρία κύρια σύμβολα του πολιτισμού Γιαγιόι είναι ο ορειχάλκινος καθρέφτης, το ορειχάλκινο σπαθί και η βασιλική σφραγιδόλιθος.

Μεταξύ 1996 και 1999, μια ομάδα με επικεφαλής τον Σατόσι Γιαμαγκούτσι, ερευνητή στο Εθνικό Μουσείο Φύσης και Επιστήμης της Ιαπωνίας, συνέκρινε τα λείψανα των Γιαγιόι, που βρέθηκαν στους νομούς Γιαμαγκούτσι και Φουκουόκα της Ιαπωνίας με αυτά από την παράκτια επαρχία Τσιανγκσού της Κίνας και βρήκε πολλές ομοιότητες μεταξύ των λειψάνων των ανθρώπων της φυλής Γιαγιόι και των ανθρώπων της περιοχής Τσιανγκσού.

 Μια καμπάνα ντότακου της περιόδου Γιαγιόι, 3ος αιώνας μ.Χ
Έχουν ανακαλυφθεί περαιτέρω σύνδεσμοι με την Κορεατική Χερσόνησο και αρκετοί ερευνητές έχουν αναφέρει ανακαλύψεις/αποδεικτικά στοιχεία, που συνδέουν έντονα τον πολιτισμό Γιαγιόι με το νότιο τμήμα της Κορεατικής Χερσονήσου. Ο Μαρκ Τ. Χάντσον ανέφερε αρχαιολογικά στοιχεία, τα οποία περιελάμβαναν «περιορισμένους ορυζώνες, νέους τύπους γυαλισμένων πέτρινων εργαλείων, ξύλινα γεωργικά εργαλεία, σιδερένια εργαλεία, τεχνολογία ύφανσης, κεραμικά βάζα αποθήκευσης, εξωτερική συγκόλληση με πήλινες λωρίδες κατά την κατασκευή αγγείων, οικισμούς σε τάφρους, εξημερωμένους χοίρους, και τελετουργίες με κόκκαλα της κάτω γνάθου». Η αύξηση των μεταναστών από την κορεατική χερσόνησο ενισχύθηκε, επειδή ο πολιτισμός των Γιαγιόι ξεκίνησε στη βόρεια ακτή του Κιούσου, όπου η Ιαπωνία είναι πιο κοντά στην Κορέα. Η κεραμική Γιαγιόι, οι ταφικοί τύμβοι και η συντήρηση τροφίμων ανακαλύφθηκε ότι μοιάζουν πολύ με την κεραμική της Νότιας Κορέας.

 Μπρούτζινος καθρέφτης, που ανασκάφηκε στο Τσουμπάι-οτσουκαγιάμα κοφούν, Γιαμασίρο, Κιότο
Ωστόσο, ορισμένοι μελετητές υποστηρίζουν ότι η ταχεία αύξηση των περίπου τεσσάρων εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ιαπωνία μεταξύ των περιόδων Τζόμον και Γιαγιόι δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο από τη μετανάστευση. Αποδίδουν την αύξηση πρωτίστως στη στροφή από των ανθρώπων από το κυνήγι και τη συλλογή τροφής στην αγροτική διατροφή στα νησιά, με την εισαγωγή του ρυζιού. Είναι πολύ πιθανό ότι η καλλιέργεια του ρυζιού και η επακόλουθη θεοποίησή του επέτρεψαν μια αργή και σταδιακή αύξηση του πληθυσμού. Ανεξάρτητα από αυτό, υπάρχουν αρχαιολογικά στοιχεία, που υποστηρίζουν την ιδέα ότι υπήρξε μια εισροή αγροτών από την ήπειρο στην Ιαπωνία, που απορρόφησε ή κατέκλυσε τον γηγενή πληθυσμό κυνηγών-τροφοσυλλεκτών.

Ορισμένα κομμάτια κεραμικής Γιαγιόι δείχνουν ξεκάθαρα την επίδραση της κεραμικής Τζόμον. Επιπλέον, οι άνθρωποι Γιαγιόι ζούσαν στον ίδιο τύπο τάφρου ή κυκλικής κατοικίας με αυτό των ανθρώπων της φυλής Τζόμον. Άλλα παραδείγματα κοινών χαρακτηριστικών είναι τα πελεκημένα πέτρινα εργαλεία για το κυνήγι, τα οστέινα εργαλεία για το ψάρεμα, τα κοχύλια στην κατασκευή βραχιολιών και η διακόσμηση με λάκα για αγγεία και αξεσουάρ.

Σύμφωνα με αρκετούς γλωσσολόγους, η ιαπωνική ή η πρωτοϊαπωνική ήταν παρούσα σε μεγάλα τμήματα της νότιας κορεατικής χερσονήσου. Αυτές οι ιαπωνικές γλώσσες, που τώρα έχουν εκλείψει, αντικαταστάθηκαν τελικά από κορεατικές γλώσσες. Ομοίως ο Γουίτμαν προτείνει ότι οι Γιαγιόι δεν σχετίζονται με τους πρωτοκορεάτες αλλά ότι αυτοί (οι Γιαγιόι) ήταν παρόντες στην κορεατική χερσόνησο κατά την περίοδο της κεραμικής Μούμουν. Σύμφωνα με αυτόν και αρκετούς άλλους , η ιαπωνική ή η πρωτοϊαπωνική γλώσσα έφτασε στην κορεατική χερσόνησο περίπου το 1500 π.Χ. Ο Γουίτμαν και ο Μιγιαμότο συσχετίζουν τα ιαπωνικά ως τη γλωσσική οικογένεια, που σχετίζεται και με τους πολιτισμούς Μούμουν και Γιαγιόι. Αρκετοί γλωσσολόγοι πιστεύουν ότι οι ομιλητές της Κορεατικής/Πρωτο-Κορεατικής γλώσσας έφτασαν στην Κορεατική Χερσόνησο κάποια στιγμή μετά τους Ιαπωνικούς/Πρωτο-ιαπωνικούς ομιλητές και συνυπήρξαν με αυτούς τους λαούς (δηλαδή τους απογόνους και των δύο πολιτισμών Μούμουν και Γιαγιόι ) και πιθανώς τους αφομοίωσαν. Τόσο η Κορεάτικη όσο και η Ιαπωνική είχαν μία παρατεταμένη επιρροή η μία πάνω στην άλλη.

### Γλώσσες

Οι περισσότεροι γλωσσολόγοι και αρχαιολόγοι συμφωνούν ότι η οικογένεια των Ιαπωνικών γλωσσών εισήχθη και διαδόθηκε μέσω του αρχιπελάγους κατά την περίοδο Γιαγιόι.

### Η εμφάνιση του *Γου* σε κείμενα της κινεζικής ιστορίας

 Η χρυσή σφραγίδα, που λέγεται ότι δόθηκε στον «Βασιλιά του Γου» από τον αυτοκράτορα Γκουανγκού των Χαν το 57 μ.Χ. Είναι χαραγμένο: *βασιλιάς του Να του Γου στη δυναστεία Χαν* (漢委奴國王)
Οι αρχαιότερες γραπτές αναφορές για τους ανθρώπους στην Ιαπωνία προέρχονται από κινεζικές πηγές αυτής της περιόδου. Το *Γου*, η προφορά ενός πρώιμου κινεζικού ονόματος για την Ιαπωνία, αναφέρθηκε το 57 μ.Χ. Η πολιτεία Να του Γου έλαβε μια χρυσή σφραγίδα από τον αυτοκράτορα Κουάνγκγου της μεταγενέστερης δυναστείας Χαν. Αυτό το γεγονός καταγράφηκε στο *Βιβλίο του Μεταγενέστερου Χαν*, που συντάχθηκε από τον Φαν Γιε τον 5ο αιώνα. Η ίδια η σφραγίδα ανακαλύφθηκε στο βόρειο Κιούσου τον 18ο αιώνα. Το *Γου* αναφέρθηκε επίσης το 257 στο *Wei zhi*, ένα τμήμα των *Χρονικών των Τριών Βασιλείων,* που συγκεντρώθηκαν από τον μελετητή του 3ου αιώνα Τσεν Σου.

Οι πρώτοι Κινέζοι ιστορικοί περιέγραψαν το *Γου* ως γη εκατοντάδων διάσπαρτων φυλετικών κοινοτήτων και όχι ως ενοποιημένη γη με παράδοση 700 ετών, όπως διατυπώνεται στο έργο του 8ου αιώνα Νιχόν Σόκι, μια εν μέρει μυθική, εν μέρει ιστορική αφήγηση της Ιαπωνίας, που χρονολογεί την ίδρυση της χώρας το 660 π.Χ. Τα αρχαιολογικά στοιχεία δείχνουν επίσης ότι κατά την περίοδο ξέσπασαν συχνές συγκρούσεις μεταξύ οικισμών ή κρατιδίων. Πολλοί οικισμοί που ανασκάφηκαν, χτίστηκαν στις κορυφές λόφων. Οι ακέφαλοι ανθρώπινοι σκελετοί, που ανακαλύφθηκαν στην τοποθεσία Γιοσινογκάρι, θεωρούνται τυπικά παραδείγματα ευρημάτων της περιόδου. Στην παράκτια περιοχή της Εσωτερικής Θάλασσας, πέτρινες αιχμές βελών βρίσκονται συχνά ανάμεσα σε ταφικά αντικείμενα.

Κινεζικές πηγές του τρίτου αιώνα ανέφεραν ότι ο λαός *Βατζίν (Wajin,* 倭人*)* ζούσε με ωμά ψάρια, λαχανικά και ρύζι σερβιρισμένα σε μπαμπού και ξύλινους δίσκους, χτυπούσαν τα χέρια τους στη διάρκεια λατρευτικών εκδηλώσεων (κάτι που γίνεται ακόμα στα ιερά του Σιντοϊσμού σήμερα) και έχτιζαν χωμάτινους τύμβους. Διατήρησαν επίσης σχέσεις υπηρέτη-κυρίου, εισέπραξαν φόρους, είχαν επαρχιακές σιταποθήκες και αγορές και τηρούσαν περίοδο πένθους. Η κοινωνία χαρακτηριζόταν από βίαιους αγώνες.

## Παραπομπές

## Βιβλιογραφία

* Habu, Junko (2004). *Ancient Jomon of Japan*. Cambridge, MA: Cambridge Press. ISBN 978-0-521-77670-7.
* Schirokauer, Conrad (2013). *A Brief History of Chinese and Japanese Civilizations*. Boston: Wadsworth Cengage Learning.
* Silberman, Neil Asher (2012). *The Oxford Companion to Archaeology*. New York: Oxford University Press.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολιτισμός Γιαγιόι, Τμήμα Ασιατικής Τέχνης, Το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης
* Περίοδος Γιαγιόι Αρχειοθετήθηκε 2016-03-03 στο Wayback Machine. στο Japanese History Online (under construction) Αρχειοθετήθηκε 2020-09-23 στο Wayback Machine.
* Ένα άρθρο από τον Ρίτσαρντ Χούκερ για τους Γιαγιόι και τους Τζόμον.
* Comprehensive Database of Archaeological Site Reports in Japan, Nara National Research Institute for Cultural Properties
* Άρθρο "Japanese Roots Surprisingly Shallow" από Japan Times