Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Γαλαξίας Σίφερτ

Ο Γαλαξίας του Διαβήτη,
είναι γαλαξίας Σίφερτ δευτέρου τύπου
Οι **γαλαξίες Σίφερτ** αποτελούν ένα τύπο γαλαξιών (ως επί το πλείστον σπειροειδών ή ραβδωτών σπειροειδών γαλαξιών) που περιλαμβάνουν έναν εξαιρετικά λαμπρό μικρό πυρήνα, ο οποίος μπορεί μερικές φορές να ξεπερνά σε φωτεινότητα ολόκληρο τον περιβάλλοντα γαλαξία. Πρόκειται για έναν τύπο ενεργού γαλαξία που ονομάστηκε έτσι προς τιμή του Αμερικανού αστρονόμου Καρλ Σίφερτ (Carl Seyfert), ο οποίος μελέτησε τα αντικείμενα αυτά τη δεκαετία του 1940 περιγράφοντας για πρώτη φορά γαλαξίες αυτού του τύπου το 1943.

Οι γαλαξίες Σίφερτ χαρακτηρίζονται από έναν εξαιρετικά λαμπρό πυρήνα (ενεργό γαλαξιακό πυρήνα) και από φάσμα που παρουσιάζει πολύ λαμπρές ευρείες γραμμές εκπομπής υδρογόνου, ηλίου, αζώτου και οξυγόνου. Αυτές οι γραμμές εκπομπής παρουσιάζουν ισχυρή διεύρυνση Doppler που αντιστοιχεί σε ταχύτητες της τάξης των 500 έως 4000 km/s. Πιστεύεται ότι αυτές οι γραμμές προκαλούνται σε έναν δίσκο προσαύξησης που περιβάλλει μια μαύρη τρύπα μεγάλης μάζας. Αυτό επαληθεύεται από το γεγονός ότι οι λεπτές απαγορευμένες γραμμές δεν ποικίλλουν με τρόπο που μπορεί να ανιχνεύτει, κάτι που υποδηλώνει ότι η περιοχή εκπομπής είναι μεγάλη, σε αντίθεση με τις ευρείες γραμμές που μπορούν να ποικίλλουν για σχετικά σύντομα χρονικά διαστήματα. Οι γαλαξίες Σίφερτ παρουσιάζουν επίσης ισχυρές εκπομπές στον χώρο των ραδιοκυμάτων, της υπέρυθρης και υπεριώδους ακτινοβολίας και των ακτίνων Χ.

## Ταξινόμηση των γαλαξιών Σίφερτ

Οι γαλαξίες Σίφερτ ταξινομούνται με βάση το σχετικό εύρος των γραμμών εκπομπής των φασμάτων τους και στην αρχική ταξινόμηση τους διαιρούνται σε δυο απλούς τύπους, στον τύπο 1 και στον τύπο 2: οι γαλαξίες Σίφερτ τύπου 1 (για παράδειγμα οι NGC 4051 , NGC 5548 και NGC 6814) παρουσιάζουν ευρείες γραμμές εκπομπής υδρογόνου και λεπτές απαγορευμένες γραμμές βαρύτερων στοιχείων, ενώ οι γαλαξίες Σίφερτ τύπου 2 (για παράδειγμα οι Μεσιέ 77 και Mrk 3) παρουσιάζουν γραμμές εκπομπής υδρογόνου και απαγορευμένες γραμμές ίσου πλάτους, αλλά οι γραμμές υδρογόνου δεν είναι τόσο ευρείες όσο οι αντίστοιχες των γαλαξιών Σίφερτ τύπου 1. Σήμερα χρησιμοποιείται μια κλασματική ταξινόμηση που εξαρτάται από τη σχετική ένταση των λεπτών και ευρείων συνιστώσεων (για παράδειγμα, τύπος 1,5 ή τύπος 1,9). Έχει διατυπωθεί η υπόθεση ότι τόσο οι λεπτές γραμμές όσο και οι ευρείες γραμμές προέρχονται από τον δίσκο προσαύξησης αλλά για τους γαλαξίες Σίφερτ τύπου 2 πιστεύεται ότι οι ευρείες γραμμές αποκρύπτονται από τη σκόνη και/ή από την οπτική γωνία με την οποία παρατηρούμε το γαλαξία.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*
*
*
*
# Σέβερν

| Σέβερν |
| --- |
|  |
| Εκβολές | Κανάλι του Μπρίστολ |
| Χώρα | Ηνωμένο Βασίλειο |
| Μήκος | 354 χλμ |
| Μέση εκροή | 106,62 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο |
| Παραπόταμοι | River Vyrnwy, River Tern, River Stour, Έιβον του Ουόρικσιρ, River Teme, River Leadon, Little Avon River, River Camlad, River Chelt, River Frome, River Lyd, River Perry, River Salwarpe, River Worfe, River Carno, Afon Clywedog και Horsbere Brook |
|  |
| wikidata () |

Ο **Σέβερν** (αγγλικά: *River Severn*, ουαλικά: *Afon Hafren*) είναι ο μακρύτερος σε μήκος ποταμός στη Μεγάλη Βρετανία, με μήκος 354 χιλιόμετρα. Επίσης είναι ο ποταμός με τη μεγαλύτερη ροή στην Αγγλία και στην Ουαλία, με μέση ροή 107 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο στο Άπερλι, Γκλόστερσαϊρ, όπου ο ποταμός εκβάλλει στο κανάλι του Μπρίστολ. Ο ποταμός πηγάζει από τα Κάμπρια Όρη, στη μέση Ουαλία, και συγκεκριμένα το Πλύνλιμον, σε υψόμετρο 610 μέτρα. Ο ποταμός διασχίζει το Σροπσάιρ, το Γουστερσάιρ και το Γκλοστερσάιρ. Οι κομητειακές πόλεις Σριούσμπερι, Γούστερ και Γκλόστερ είναι κτισμένες στις όχθες του.

Με βάση σύμβαση, ο Σέβερν συνήθως θεωρείται ότι τελειώνει, και αρχίζουν οι εκβολές του Σέβερν, μετά τη δεύτερη διάβαση του Σέβερν. Η λεκάνη απορροής του ποταμού έχει εμβαδόν 11.419 τετραγωνικά χιλιόμετρα, στα οποία δεν προσμετρώνται ούτε ο ποταμός Γιάι ούτε ο Μπρίστολ-Έιβον, οι οποίοι εκβάλλουν και οι δύο στις εκβολές του Σέβερν. Οι εκβολές στη συνέχεια καταλήγουν στο κανάλι του Μπρίστολ, τμήμα της Κελτικής Θάλασσας.

Στο Σέβερν παρατηρείται παλιρροιακό κύμα κατά τη διάρκεια της πλημμυρίδας το οποίο ανεβαίνει για αρκετά χιλιόμετρα στο ποτάμι. Στο κανάλι του Μπρίστολ η παλίρροια έχει εύρος 15 μέτρα, από τα μεγαλύτερα στον κόσμο.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Σέβερν στο Wikimedia Commons
# Γόνδολα

Γόνδολα
Η **γόνδολα** (*gondola*) αποτελεί σήμερα ιδιαίτερο τύπο ελαφρού σκάφους, λέμβου, γενικού μήκους περίπου 10 μέτρων γνωστό από τους χρόνους της Ενετικής Δημοκρατίας και που διατηρείται ως πορθμείο γενικής χρήσης στη Βενετία. Το όνομά προέρχεται από τη μεσαιωνική ελληνική λέξη «κονδοῦρα», που αφορούσε έναν τύπο βάρκας που χρησιμοποιείτο στις ανατολικές ακτές της Αδριατικής.

Ιδιότυπη χαρακτηρίζεται η πλώρη της γόνδολας που υψώνεται κάθετα ως ακροστύλιο σχήματος *S* και που θυμίζει αμυδρά τον «χηνίσκο» των αρχαίων τριήρεων έχοντας το άνω άκρο στραμμένο προς τα έξω του σκάφους. Επίσης ιδιότυπος είναι και ο θαλαμίσκος στο κέντρο, που ονομάζεται «καπονέρα» (*caponera*) ή «φέλτζα» (*felza*), επενδυμένος με σκουρόχρωμο ύφασμα έχοντας εγκάρσια φαρδύ κάθισμα σχήματος ανάκλιντρου, καθώς και πτυσσόμενα καθίσματα στο πλάι.

Η Γόνδολα κινείται από έναν ή (σπανιότερα) δύο γονδολιέρηδες που δεν κωπηλατούν ούτε ουραδίζουν αλλά χρησιμοποιώντας το κουπί σαν σκούπα, το βυθίζουν στο νερό και σπρώχνουν προς τα πίσω, ή αβαράροντας στο βυθό. Με τον τρόπο αυτό οι γόνδολες κινούνται με κάποια ασφαλή ταχύτητα ανάλογη του υφιστάμενου χώρου. Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι η γόνδολα είναι το μοναδικό σκάφος στη ναυπηγική που δεν ακολουθεί ταυτόσημη κατά πλευρά ομοιομορφία, ακριβώς επειδή στη μια πρυμναία πλευρά στέκεται ο γονδολιέρης και χειρίζεται το κουπί.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Γόνδολα στο Wikimedia Commons
* Λεξιλογικός ορισμός του γόνδολα  στο Βικιλεξικό
# Εισιτηριοδιαφυγή

Παράδειγμα εισιτηριοδιαφυγής
**Εισιτηριοδιαφυγή** είναι η επιβίβαση και χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς χωρίς την καταβολή του αντιστοίχου κομίστρου.

Η εισιτηριοδιαφυγή μπορεί να είναι ποινικό αδίκημα.

Μια μέθοδος εισιτηριοδιαφυγής είναι το άλμα ή η αναρρίχηση πάνω από τα τουρνικέ που εμποδίζουν την είσοδο σε όσους δεν έχουν επικυρώσει το αντίστοιχο εισιτήριο, ή, ακόμη, και η προσκόλληση ακριβώς πίσω από έναν επιβάτη με έγκυρο εισιτήριο. Άλλες μέθοδοι περιλαμβάνουν χρήση μειωμένων εισιτηρίων απόμη δικαιούχους (λχ φοιτητικά, ΑΜΕΑ κλπ), η επαναχρησιμοποίηση ήδη επικυρωμένου εισιτηρίου.

Με τη χειροκίνητη είσπραξη κομίστρων, η εισιτηριοδιαφυγή μπορεί να γίνει πιο δύσκολη και στιγματιστική για τον παραβάτη, ειδικά η χρήση μειωμένων εισιτηρίων από δικαιούχους. Οι ελεγκτές κομίστρων μπορούν να επαληθεύσουν τα εισιτήρια των επιβατών κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ή κατά την επιβίβαση σε όχημα (η τελευταία μορφή ελέγχου κομίστρων είναι μια κοινή πρακτική στις σιδηροδρομικές μεταφορές μεγάλων αποστάσεων).

Σε ορισμένα συστήματα μεταφορών, η εισιτηριοδιαφυγή θεωρείται πλημμέλημα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι αστυνομικοί και σε ορισμένες περιπτώσεις οι υπάλληλοι των μέσων μαζικής μεταφοράς έχουν εξουσιοδότηση να εκδίδουν κλήσεις που συνήθως επιφέρουν πρόστιμο. Στη συνέχεια, οι κατηγορούμενοι μπορούν να δικαστούν στο δικαστήριο. Οι επαναλαμβανόμενοι παραβάτες και οι σοβαρές υποθέσεις, όπως η πλαστογράφηση εισιτηρίων, τιμωρούνται αυστηρότερα και μερικές φορές συνεπάγονται φυλάκιση.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
# Αμφιδέτης

Λεπτομέρεια αμφιδέτη
Ο **αμφιδέτης** στη σιδηροδρομική ορολογία είναι μία σιδερένια ράγα που ενώνει δύο σιδηροτροχιές στα πλάγια. Οι σιδηροτροχιές τοποθετούνται κατά μήκος η μία δίπλα στην άλλη, αφήνοντας αρμούς ανάμεσα τους σε περίπτωση διαστολής. Η ένωση των σιδηροτροχιών επιτυγχάνεται με την τοποθέτηση αμφιδετών στους αρμούς και το βίδωμα τους με μπουλόνια. Οι αμφιδέτες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: οι απλοί και οι μονωμένοι για γραμμές με σηματοδότηση, ώστε να αποκλειστεί ένα τμήμα της γραμμής.

## Ιστορικό

Ο πρώτος αμφιδέτης, κατοχυρωμένος με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας από τους Ουίλιαμ Άνταμς και Ρόμπερτ Ρίτσαρντσον το 1847
Ο αμφιδέτης εφευρέθηκε από τον Ουίλιαμ Μπριτζις Άνπαμς τον Μάιο του 1842, λόγω της δυσαρέσκειας του με τα τότε συστήματα ένωσης σιδηροτροχιών. Παρατήρησε πως με τον τότε τρόπο ένωσης, η σιδηροτροχιά σε ένα σημείο ήταν πολύ αδύναμη. Εργάστηκε στην εφεύρεσή του στη γραμμή Eastern Counties το 1844, αλλά μόνο ως σφήνα ανάμεσα στους αρμούς των ραγών. Τρία χρόνια αργότερα, το 1847, ο Άνταμς μαζί με τον Ρόμπερτ Ρίτσαρντσον κατοχύρωσαν την εφεύρεση τους, ενώ το 1849 ο Τζέιμς Σάμιουελ μηχανικός της ECR ανέπτυξε αμφιδέτες που θα μπορούσαν να βιδωθούν στις ράγες.

## Τεχνικά χαρακτηριστικά

Ο αμφιδέτης θα πρέπει να πληροί τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

* Να συνδέονται με τέτοιο τρόπο οι ράγες, ώστε να λειτουργούν ως ενιαίος δοκός
* Να παρουσιάζει μια αντίσταση, όση των ραγών, στην παραμόρφωση
* Να εμποδίζει τις κατακόρυφες και πλευρικές κινήσεις των άκρων της κάθε σιδηροτροχιάς σε σχέση με την άλλη, επιτρέποντας όμως τη διαστολή
* Η κατασκευή να είναι απλή

Αν η γραμμή είναι ηλεκτροκίνητη, τότε στους αμφιδέτες τοποθετούνται χάλκινα καλώδια για να συνεχίσει το ρεύμα να διέρχεται μέσα από τις ράγες.

## Βελτιώσεις

Αν και οι αμφιδέτες ενισχύουν τα αδύναμα σημεία των σιδηροτροχιών, μπορούν ακόμα να γίνουν βελτιώσεις, όπως για παράδειγμα η ένωση των ραγών με ηλεκτροσυγκόλληση θερμίτη. Το 1967, στο Χίθερ Γκριν των Βρετανικών Σιδηροδρόμων, έγινε ένα ατύχημα όταν ένα τρένο έσπασε έναν αμφιδέτη, με αποτέλεσμα την επίσπευση των εργασιών ενοποίησης των τροχιών πάνω σε τσιμεντένιους ή ξύλινους στρωτήρες.

## Δείτε επίσης

* Σιδηροτροχιά
* Στρωτήρες

## Παραπομπές

## Βιβλιογραφία

* Ellis, C. Hamilton (1958). *Twenty Locomotive Men*, Ian Allan Ltd, Λονδίνο.
# 471143 Ντζεβάνα

**471143 Ντζεβάνα** | Ανακάλυψη |
| --- |
| Ανακαλύφθηκε από |  A. Udalski, S. S. Sheppard, M. Kubiak, C. Trujillo  |
| Ανακαλύφθηκε στις |  13 Μαρτίου 2010 |
| Χαρακτηριστικά τροχιάς |
| Αφήλιο |  105,47 ΑΜ |
| Περιήλιο |  32,51 ΑΜ |
| Ημιάξονας τροχιάς |  68,99 ΑΜ |
| Εκκεντρότητα |  0,529  |
| Περίοδος περιφοράς |  573,1 χρόνια |
| Κλίση |  29,45° ως προς την Εκλειπτική  |
| Μήκος του ανερχόμενου σημείου |  346,16°  |
| Όρισμα του περιηλίου |  284,75°  |
| Μέση ανωμαλία |  343,88  |
| Δορυφόροι |  0  |
| Φυσικά Χαρακτηριστικά |
|  Διάμετρος  |  470 ±3510 km  |
| Λευκαύγεια |  0,20-0,27  |
| Απόλυτο μέγεθος |  3,8 |

Η **471143 Ντζεβάνα** (προσωρινή: **2010 EK139**) (αγγλικά: *Dziewanna*) είναι ένα αντικείμενο διασκορπισμένου δίσκου και είναι ένα από τα μεγαλύτερα αντικείμενα του Ηλιακού μας Συστήματος που έχουν ανακαλυφθεί τα τελευταία χρόνια. Το Κέντρο Μικρών Πλανητών το αναφέρει ως Κένταυρο ή αντικείμενο διασκορπισμένου δίσκου. Μπορεί να βρίσκεται σε τροχιακή αντήχηση 7:2 με τον Ποσειδώνα.

Είχε υπολογιστεί ότι αν έχει λευκαύγεια 0,05, τότε η Ντζεβάνα έχει διάμετρο πάνω από 1000 χιλιόμετρα. Παρόλα αυτά, παρατηρήσεις από το διαστημικό τηλεσκόπιο Χέρσελ έδειξαν ότι η λευκαύγειά του είναι υψηλή, πάνω από 0,2 (δηλαδή αντανακλά περισσότερο από το 20% του φωτός που προσπίπτει σε αυτό) και έτσι η διάμετρός του υπολογίστηκε ότι είναι λίγο μικρότερη από 500 χιλιόμετρα. Η υψηλή λευκαύγεια είναι πιθανόν να οφείλεται στη παρουσία παγωμένου νερού στην επιφάνεια του αντικειμένου.

## Παραπομπές
# 375 Ούρσουλα

375 Ούρσουλα| Ο αστεροειδής 375 Ούρσουλα (U) με φαινόμενο μέγεθος 11,4) κοντά στον αστέρα TYC 581-36-1 (φαιν. μέγεθος 11,9). Οι δύο γαλαξίες που διακρίνονται στην εικόνα έχουν φαιν. μέγεθος περίπου 15. |
| Ανακάλυψη |
| Ανακαλύφθηκε από | Ωγκύστ Σαρλουά |
| Ημ/νία ανακάλυψης | 18 Σεπτεμβρίου 1893 |
| Τροχιακά χαρακτηριστικά |
| Εποχή 30 Ιανουαρίου 2005 (Ι.Η. (JD) 2453400,5) |
| Αφήλιο | 3,460 AU (517,6 εκατομ. km) |
| Περιήλιο | 2,789 AU (417,2 εκατομ. km) |
| Ημιάξονας τροχιάς | 3,125 AU (467,4 εκατομ. km) |
| Εκκεντρότητα | 0,107 |
| Περίοδος περιφοράς | 2017,3 |
| Μέση ανωμαλία | 85,32° |
| Κλίση | 15,931° |
| *Ω* | 336,69° |
| Όρισμα περιηλίου | = 344,76° |
| Απόλυτο μέγεθος *(H)* | 7,49 |
|  |

Η **Ούρσουλα (Ursula)** είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστεροειδείς της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών, με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 7,47. Ανακαλύφθηκε το 1893 από τον Γάλλο αστρονόμο Ωγκύστ Σαρλουά, που παρατηρούσε από τη Νίκαια.

## Φυσικά χαρακτηριστικά

Η διάμετρος της Ούρσουλας υπολογίσθηκε σε 216 χιλιόμετρα (από επιπρόσθηση στις 15 Νοεμβρίου 1984), ενώ η μάζα της εκτιμάται σε 10,6 τετράκις εκατομμύρια τόνους για μέση πυκνότητα 2 gr/cm³. Με αυτή την πυκνότητα η επιτάχυνση της βαρύτητας στον ισημερινό της Ούρσουλας θα είναι περίπου 6,04 cm/sec (162 φορές ασθενέστερη από την αντίστοιχη γήινη), ενώ η ταχύτητα διαφυγής 114,2 m/sec (411 χιλιόμετρα την ώρα). Ο φασματικός τύπος της είναι **C** (ανθρακούχος), ενώ το άλβεδό της είναι 0,049. Η Ούρσουλα περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της μία φορά κάθε 16 ώρες και 50 λεπτά. Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνειά της εκτιμάται σε 110 ως 115 περίπου βαθμούς Κελσίου κάτω από το μηδέν.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  375 Ούρσουλα στο Wikimedia Commons
* Τροχιά από το JPL (Java) / Εφημερίδα
# Ηφαιστειακή έκρηξη

Μερικές εκρηκτικές δομές που σχηματίζονται σε ηφαιστειακές εκρήξεις (αριστερόστροφα): μια πλίνια στήλη εκρήξεως, χαβάια ροή λάβας, και τόξο λάβας από μια στρομπόλια έκρηξη.
Μια **ηφαιστειακή έκρηξη** είναι η ορμητική έξοδος υλικού από τον πόρο ενός Ηφαιστείου ή από ηφαιστειακή ρωγμή ή ρωγμές. Οι ηφαιστειολόγοι διακρίνουν σήμερα αρκετούς τύπους ηφαιστειακών εκρήξεων, που συνήθως πήραν την ονομασία τους από φημισμένα ηφαίστεια, όπου έχει παρατηρηθεί καλά ο συγκεκριμένος τύπος. Κάποια ηφαίστεια μπορεί να επιδεικνύουν τα χαρακτηριστικά διαφορετικών τύπων εκρηκτικής δραστηριότητας, και μάλιστα στην ίδια σειρά εκρήξεων.

Αναλυτικότερα, υπάρχουν τρεις βασικοί τύποι ηφαιστειακών εκρήξεων, οι εξής:

* **Μαγματικές εκρήξεις**, ο καλύτερα παρατηρημένος και μελετημένος τύπος. Σε αυτές τις εκρήξεις υπάρχει αποσυμπίεση αερίου μέσα στο μάγμα, η οποία το προωθεί προς τα επάνω, οπότε χύνεται στην επιφάνεια της Γης ως λάβα.
* **Φρεατικές εκρήξεις**, όπου σχηματίζεται υπέρθερμος ατμός μέσα σε πετρώματα εξαιτίας της παρουσίας μάγματος σε πολύ μικρή απόσταση. Σε αυτό τον τύπο δεν υπάρχει απελευθέρωση μάγματος στην επιφάνεια, αλλά προκαλείται η κοκκίωση του υπάρχοντος πετρώματος.
* **Φρεατομαγματικές εκρήξεις**, που προκαλούνται από την απευθείας επαφή και αλληλεπίδραση του μάγματος με νερό.

Εντός των γενικών αυτών κατηγοριών εκρήξεων διακρίνονται αρκετές υποκατηγορίες. Οι ασθενέστερες εκρήξεις ανήκουν στον χαβάιο και τον υποθαλάσσιο τύπο και κατά δεύτερο λόγο στον στρομπόλιο, τον βουλκάνιο και τον σουρτσέιο. Οι ισχυρότερες εκρήξεις είναι οι πελέιες και οι πλίνιες, ενώ οι ισχυρότερες εκρήξεις που μπορεί να υπάρξουν αποκαλούνται «υπερ-πλίνιες». Οι φρεατικές εκρήξεις ορίζονται από τον μηχανισμό που τις προκαλεί και όχι από την ισχύ τους, οπότε η δύναμή τους μπορεί να ποικίλλει. Ένα σημαντικό μέτρο της εκρηκτικής ισχύος είναι ο λέγόμενος Δείκτης Ηφαιστειακής Εκρηκτικότητας (VEI), μια λογαριθμική κλίμακα που βασίζεται στον όγκο του εξερχόμενου υλικού με βαθμονόμηση από το 0 μέχρι το 8, που συχνά συσχετίζεται με τον τύπο της εκρήξεως.

## Μηχανισμοί

Τρεις είναι οι βασικοί μηχανισμοί των ηφαιστειακών εκρήξεων και αντιστοιχούν στους γενικούς τους τύπους:

* Αποσυμπίεση συμπιεσμένου αερίου, που δίνει τις μαγματικές εκρήξεις.
* Εκτίναξη από τη δημιουργία και την πίεση ατμού, που δίνει τις φρεατικές εκρήξεις.
* Απευθείας επαφή μάγματος και νερού, που δίνει τις φρεατομαγματικές.

## Παραπομπές
# Κρυσταλλογραφία

MSU. Μαθήματα κρυσταλλογραφίας
**Κρυσταλλογραφία** ονομάζεται γενικά η μελέτη του κρυσταλλικού πλέγματος, δηλαδή της γεωμετρικής δόμησης, εκείνης των κρυστάλλων.

Με τη βοήθεια της κρυσταλλογραφίας και των μεθόδων που ακολουθεί αυτή, οι επιστήμονες ανακαλύπτουν τη γεωμετρική διάταξη (κρυσταλλικό σύστημα) των σωματιδίων που συγκροτούν τους κρυστάλλους. Δέσμη ακτίνων Χ περνώντας μέσα από τα μικροσκοπικά σωματίδια του κρυστάλλου δημιουργούν ένα σχήμα από κηλίδες πάνω σε φιλμ που τελικά στη συνέχεια προσκρούουν. Από το σχήμα αυτό που αποτυπώνεται στο φιλμ οι ειδικοί μελετητές αναγνωρίζουν έτσι τη γεωμετρική δόμηση.

Αυτή η τεχνική χρησιμοποιείται επίσης και στη μελέτη κραμάτων και ορυκτών, ακόμη δε και στη διερεύνηση της δομής και αυτού του DNA με καθοριστικό μάλιστα ρόλο στη Γενετική.

* Η κρυσταλλογραφία που εφαρμόζεται με ακτίνες Χ καλείται **κρυσταλλογραφία ακτίνων Χ**.

## Ιστορικοί σταθμοί

Το 1915 ο Άγγλος φυσικός Γουίλιαμ Μπραγκ (1862-1942) με την βοήθεια του γιου του Λόρενς Μπραγκ ανακαλύπτει την κρυσταλλογραφία ακτίνων Χ. Αργότερα η Αγγλίδα βιοχημικός Ντόροθι Χόντζκιν με τη βοήθεια της τεχνικής αυτής ανακαλύπτει τη δομή της πενικιλίνης και της βιταμίνης Β12.

Το 1953 η επίσης Αγγλίδα κρυσταλλογράφος Ρόζαλιντ Φράνκλιν (1920-1958) αξιοποιώντας τη τεχνική των ακτίνων Χ ανακαλύπτει τη δομή του DNA.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Κρυσταλλογραφία στο Wikimedia Commons
* Λεξιλογικός ορισμός του κρυσταλλογραφία  στο Βικιλεξικό
* Εργαστήριο Κρυσταλλογραφίας και Χημείας Συμπλόκων του ΕΚΕΦΕ "Δημόκριτος"
* "Η Συμβολή της Κρυσταλλογραφίας στην Ανόργανη Χημεία στην Ελλάδα" - Ειδικό τεύχος του περιοδικού Polyhedron
# Γουίλιαμ Γουόρντσγουορθ

| Ουίλλιαμ Ουόρντσγουορθ |
| --- |
|  |
| Γενικές πληροφορίες |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | William Wordsworth (Αγγλικά)  |
| Γέννηση | 7  Απριλίου 1770 Cockermouth |
| Θάνατος | 23  Απριλίου 1850 Rydal Mount |
| Αιτία θανάτου | πνευμονία |
| Συνθήκες θανάτου | φυσικά αίτια |
| Τόπος ταφής | St Oswald's Church, Grasmere |
| Κατοικία | Wordsworth House and Garden |
| Εθνικότητα | Άγγλοι (έθνος) |
| Παρατσούκλι | Bard of Rydal Mount |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας (έως 1801) |
| Θρησκεία | Αγγλικανική Εκκλησία |
| Εκπαίδευση και γλώσσες |
| Μητρική γλώσσα | Αγγλικά |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Αγγλικά |
| Σπουδές | Κολλέγιο του Αγίου Ιωάννη Γυμνάσιο Χόκσχεντ |
| Πληροφορίες ασχολίας |
| Ιδιότητα | ποιητής στιχουργός συγγραφέας |
| Αξιοσημείωτο έργο | The Prelude |
| Οικογένεια |
| Σύζυγος | Mary Hutchinson (από 1802) Annette Vallon |
| Σύντροφος | Annette Vallon |
| Τέκνα | Anne-Caroline Wordsworth, William Wordsworth, Dora Wordsworth, Catherine Wordsworth, John Wordsworth Thomas Wordsworth |
| Γονείς | John Wordsworth και Ann Cookson |
| Αδέλφια | Dorothy Wordsworth, Richard Wordsworth, John Wordsworth Christopher Wordsworth |
| Συγγενείς | John Hymers (δευτερανιψιός) |
| Οικογένεια | Wordsworth |
| Αξιώματα και βραβεύσεις |
| Αξίωμα | Βραβευμένος ποιητής του Ηνωμένου Βασιλείου (1843–1850) |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Ο **Ουίλλιαμ Ουόρντσγουορθ** (αγγλικά: *William Wordsworth*, 7 Απριλίου 1770 - 23 Απριλίου 1850) ήταν Άγγλος ρομαντικός ποιητής, ο οποίος, μαζί με τον Σάμιουελ Τέυλορ Κόλεριτζ, ήταν ένας από τους εισηγητές του ρομαντικού κινήματος στην Αγγλία και μέλος των Ποιητών της Λίμνης. Ο Πρόλογος της ποιητικής συλλογής *Λυρικές Μπαλάντες* (1798) που έγραψε μαζί με τον Κόλεριτζ θεωρείται το πρώτο ρομαντικό μανιφέστο στην αγγλική λογοτεχνία.

Το magnum opus του Ουόρντσγουορθ, ωστόσο, θεωρείται το *The Prelude*, ένα ημι-αυτοβιογραφικό ποίημα, από τα πρώιμα συγγραφικά του χρόνια, το οποίο πάντως αρκετές φορές το αναθεώρησε και το επέκτεινε. Αυτό κυκλοφόρησε και τιτλοφορήθηκε μετά τον θάνατό του, και ήταν τότε γνωστό ως το "ποίημα του Κόλεριτζ".

Ο Ουόρντσγουορθ ήταν ο βραβευμένος ποιητής (laureate) της Βρετανίας, από το 1843, έως και το 1850, οπότε και πέθανε από πλευρίτιδα.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Biography and Works
* The Wordsworth Trust
* William Wordsworth Αρχειοθετήθηκε 2020-10-23 στο Wayback Machine. at the British Library
# Όρος Σκάδι

| Όρος Σκάδι |
| --- |
|  |
|  |
| Ύψος | 10.700 μέτρα |
| wikidata () |

Το **Όρος Σκάδι** (αγγλικά: *Skadi Mons*‎‎) είναι το ψηλότερο βουνό του πλανήτη Αφροδίτη με συντεταγμένες 64° Β και 4° Α. Βρίσκεται στο κέντρο της ηπειρωτικής περιοχής Γη της Ιστάρ (αγγλικά: *Ishtar Terra*‎‎) και συγκεκριμένα στην οροσειρά Μάξγουελ. Είναι το υψηλότερο σημείο του πλανήτη, με υψόμετρο περίπου 10.700 μέτρων. Το Όρος Σκάδι ονομάστηκε το 1994 από τη Σκάδι (Skaði), μια θεά του βουνού από τη σκανδιναβική μυθολογία.

## Παραπομπές
# Ραντ (μονάδα)

Η **μονάδα Ραντ** (rad), διεθνές σύμβολο **rd**, αποτελεί μονάδα μέτρησης απορροφηθείσης δόσης ακτινοβολίας που είναι ίση με την ποσότητα μιας ιοντίζουσας ακτινοβολίας, που ανεξάρτητα της πηγής προέλευσής της, προκαλεί απορρόφηση ενέργειας 100 εργίων ανά γραμμάριο (erg/gr) ακτινοβολούμενης ύλης. **1 rd = 100 erg/gr**.

## Ιστορία

Η μονάδα ραντ είχε προταθεί αρχικά, (1918), για την μέτρηση ακτινοβολίας Χ και ανήκε στο σύστημα μέτρησης CGS. Όμως από το 1970 οπότε και γενικεύτηκε το Διεθνές σύστημα μονάδων η μονάδα ραντ αντικαταστάθηκε ως προς τις σχέσεις των μονάδων μέτρησης, από έργια ανά γραμμάριο σε τζάουλ ανά χιλιόγραμμο ύλης, όπου και η σύγχρονη μονάδα γκρέυ, (Gy), σε σχέση:

**1 rd = 10 mGy**, ή **100 rd = 1 Gy**.
Σήμερα η μονάδα ραντ θεωρείται ξεπερασμένη, η δε χρήση της έχει σχεδόν εκλείψει από όλα τα ινστιτούτα, εργαστήρια και κέντρα πυρηνικών ερευνών και εφαρμογών ακτινοβολιών.
# Υπέρυθρη ακτινοβολία

Το φάσμα της ορατής ακτινοβολίας.
Οι υπέρυθρες από τη δίοδο led του τηλεκοντρόλ φαίνονται μέσω ψηφιακής κάμερας.
Η **υπέρυθρη ακτινοβολία** ή **υπέρυθρες ακτίνες** είναι τμήμα του φάσματος της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Στο φάσμα τοποθετούνται ως μικρότερη συχνότητα στην προέκταση της κόκκινης ορατής ακτινοβολίας, εξ ου και το όνομα «υπέρυθρες» (υπό το ερυθρόν χρώμα). Το μήκος κύματός τους κυμαίνεται από το 1 χιλιοστό έως τα 700 νανόμετρα, όπου ξεκινά το ορατό φάσμα. Συνήθως εκπέμπονται από όλα τα σώματα που έχουν κάποια θερμοκρασία. Τα σώματα με τη μεγαλύτερη θερμοκρασία εκπέμπουν περισσότερες υπέρυθρες και αντίστροφα, τα σώματα που απορροφούν περισσότερες υπέρυθρες αυξάνεται η θερμοκρασία τους. Το φαινόμενο αυτό σχετίζεται με την ταλάντωση των σωματιδίων από τα οποία αποτελείται, η οποία αφορά τη θερμική ενέργεια του σώματος.

Οι υπέρυθρες ακτίνες μπορούν να γίνουν αντιληπτές από ορισμένους οργανισμούς όπως οι σκύλοι και τεχνητά με κάμερες. Για τον λόγο αυτό υπάρχουν θερμικές κάμερες που συμβολίζουν με μπλε και άσπρο κάθε θερμό σημείο, ενώ με πράσινο και κόκκινο κάθε ψυχρό σημείο. Αυτές οι κάμερες χρησιμοποιούνται και για τον εντοπισμό εμπύρετων ατόμων στα αεροδρόμια, όπως στην πανδημία γρίπης του 2009 και στην πανδημία COVID-19. Ένα από τα χαρακτηριστικά της είναι ότι προσδίδει θερμότητα στα σημεία όπου καταλήγει, χωρίς να επηρεάζει το ενδιάμεσο διάστημα.

## Χρήσεις

* Υπέρυθρες ακτίνες χρησιμοποιούνταν για μεταφορά δεδομένων από τα κινητά τηλέφωνα πριν την κυκλοφορία του Bluetooth.
* Τηλεκοντρόλ / Τηλεχειριστήριο.
* Κόλλημα και αφαίρεση αέρα σε προστατευτικά τζαμάκια για τηλέφωνα.

## Σημειώσεις
# Mars Society

Mars Society| Είδη | οργανισμός |
| Σκοπός | εποικισμός του Άρη |
| Ίδρυση | 1998 |
| Ιδρυτές | Robert Zubrin |
| Έδρα | Λέικγουντ |
| Χώρα | Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής |
| Ιστότοπος |  |
| Ιστότοπος |
|

Η **Mars Society** είναι μια διεθνής μη κερδοσκοπική οργάνωση προώθησης διαστημικών δραστηριοτήτων, με στόχο την ενθάρρυνση της εξερεύνησης και του αποικισμού του πλανήτη Άρη. Ιδρύθηκε από τον Ρόμπερτ Ζούμπριν (που είναι μέχρι σήμερα ο πρόεδρός της) και άλλους τον Αύγουστο του 1998 και βρήκε υποστήριξη από γνωστούς συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας και σκηνοθέτες (όπως τον Κιμ Στάνλεϊ Ρόμπινσον και τον Τζέιμς Κάμερον). Η οργάνωση προσπαθεί να πείσει κοινό και κυβερνήσεις για τα οφέλη που παρουσιάζει η εξερεύνηση του Άρη, ενώ διερευνά και τις πιθανότητες ιδιωτικών αποστολών στον πλανήτη. Η έδρα της οργανώσεως βρίσκεται στο Λέικγουντ του Κολοράντο (ΗΠΑ).

## Παραπομπές

## Δείτε επίσης

* Σημαία του πλανήτη Άρη

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Mars Society US website(Αγγλικά)
* Mars Society UK website(Αγγλικά)