Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Διαδικασία (υπολογιστές)

**Διαδικασία** (ή **υποπρόγραμμα**) καλείται μία σειρά προγραμματιστικών εντολών με συγκεκριμένο «σημείο εισόδου εκτέλεσης» και ένα ή περισσότερα «σημεία εξόδου», δηλαδή εντολές διακλάδωσης σε άλλο τμήμα του ευρύτερου εκτελούμενου προγράμματος. Μία διαδικασία δεν πρέπει να συγχέεται με έναν θεωρητικό αλγόριθμο, αν και όχι σπάνια μία διαδικασία υλοποιεί κάποιον αλγόριθμο σε γλώσσα μηχανής. Οι διαδικασίες είναι αυτοτελή τμήματα ενός προγράμματος τα οποία επιτελούν μία συγκεκριμένη εργασία και στα οποία ανατίθενται διακριτές ονομασίες. Μέσω αυτών των ονομάτων μπορούν να καλούνται κατά βούληση, και πιθανώς επανειλημμένα, από το ευρύτερο εκτελούμενο πρόγραμμα.

Οι διαδικασίες εμφανίστηκαν με το προγραμματιστικό υπόδειγμα του διαδικαστικού προγραμματισμού και λειτουργούν ως εξής: το εκτελούμενο πρόγραμμα φτάνει σε μία εντολή κλήσης του υποπρογράμματος η οποία δεν είναι παρά μία εντολή διακλάδωσης στο σημείο εισόδου της ζητούμενης διαδικασίας. Έτσι ο έλεγχος μεταφέρεται στην τελευταία και αυτή εκτελείται μέχρι να φτάσει σε ένα σημείο εξόδου, οπότε ο έλεγχος επιστρέφεται στο κυρίως πρόγραμμα και στην εντολή που ακολουθεί την κλήση της διαδικασίας.

Οι διαδικασίες είναι επίσης γνωστές και ως συναρτήσεις, υπορουτίνες, υποπρογράμματα, μέθοδοι κλπ. Ο όρος *μέθοδος* συνήθως χρησιμοποιείται στον αντικειμενοστρεφή προγραμματισμό, ενώ ο όρος *συνάρτηση* συνήθως (αλλά όχι πάντα, π.χ. στη γλώσσα προγραμματισμού υψηλού επιπέδου C) αφορά διαδικασίες που οι εντολές διακλάδωσης στα σημεία εξόδου τους «επιστρέφουν» μία μεταβλητή ή μία δομή δεδομένων για χρήση από το υπόλοιπο πρόγραμμα.
# CD

Σύμπακτος Δίσκος| Η αναγνώσιμη επιφάνεια ενός Συμπαγούς Δίσκου περιλαμβάνει μια σπειροειδή τροχιά τυλιγμένη αρκετά σφιχτά ώστε να περιθλά το φως σε ένα πλήρες ορατό φάσμα. |
| Τύπος μέσου | Οπτικός δίσκος |
| Κωδικοποίηση | Διάφορες |
| Χωρητικότητα | Τυπικά μέχρι 700 MB (μέχρι 80 λεπτά ήχου) |
| Μηχανισμός ανάγνωσης | Λέιζερ ημιαγωγού 780 nm, 1200 Kb/s (1×) |
| Μηχανισμός εγγραφής | 1200 Kb/s (1×) |
| Ανεπτυγμένο από | Philips, Sony |
| Χρήση | Αποθήκευση ήχου και δεδομένων |

Το **CD** (αρκτικόλεξο του αγγλικού όρου **compact disc**, *συμπαγής δίσκος*), ή αλλιώς **ψηφιακός δίσκος**, είναι ένας οπτικός δίσκος που χρησιμοποιείται για αποθήκευση ψηφιακών δεδομένων ή για αποθήκευση ψηφιακού ήχου.

## Ιστορία

Για πρώτη φορά το 1980, η Philips και η Sony παρουσίασαν αυτό το μέσο ως αποτέλεσμα σχετικής συνεργασίας. Το CD είναι διαθέσιμο στην αγορά από τα τέλη του 1982 και παραμένει ως το επίσημο μέσο για τις εμπορικές μουσικές καταγραφές έως σήμερα.

Οι προδιαγραφές των συμπαγών δίσκων διαμορφώνονται σε διεθνώς καθιερωμένα πρότυπα που διατυπώνονται από τον Διεθνή Οργανισμό Προτύπων (ISO).

## Χαρακτηριστικά

Δισκάκι 8 εκατοστών, γνωστό και ως Mini CD.
Το μουσικό CD αποτελείται από μία ή περισσότερες στερεοφωνικές διαδρομές που αποθηκεύονται χρησιμοποιώντας τη 16-μπιτη κωδικοποίηση **PCM** σε ένα ρυθμό δειγματοληψίας 44,1 kHz ανά κανάλι. Με βάση την αρχική τους τυποποίηση οι συμπαγείς δίσκοι έχουν μια διάμετρο 12,0 εκατοστά, ενώ η δυνατότητα αποθήκευσης τους σε ασυμπίεστο ψηφιακό ήχο είναι 74 λεπτά (ενώ σήμερα έχει επεκταθεί στα 80 λεπτά). Η χωρητικότητα ενός συμπαγούς δίσκου φθάνει τα 800 MB. Υπάρχουν επίσης και δισκάκια 8,0 εκατοστών, που αποθηκεύουν 18 - 24 λεπτά ψηφιακού ασυμπίεστου ήχου ή 155 - 210 MB στοιχείων και χρησιμοποιούνται συχνά σε CD single.

| Διάμετρος | Χωρητικότητα ήχου | Χωρητικότητα στοιχείων CD-ROM | Σημειώσεις |
| --- | --- | --- | --- |
| 120 χιλιοστά | 74 – 99 λεπτά | 650 – 870 Megabyte | Στάνταρ διαστάσεις |
| 80 χιλιοστά | 21 – 24 λεπτά | 185 – 210 Megabyte | Δισκάκια 8 εκατοστών |
| 85x54 χιλιοστά - 86x64 χιλιοστά | ~ 6 λεπτά | 10 - 65 Megabyte | «Business card» |

## Μεταγενέστερες εξελίξεις

Η τεχνολογία του συμπαγούς δίσκου προσαρμόστηκε αργότερα για χρήση σε Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές ως **συσκευή ανάγνωσης αρχείων**, γνωστή ως CD-ROM όπου υπήρχε η δυνατότητα μίας μόνο ανάγνωσης και **CD-R** με δυνατότητα μίας μόνο εγγραφής/πολλών αναγνώσεων και **CD-RW** για πολλαπλές εγγραφές και αναγνώσεις. Τα CD-ROM/CDR/CDRW ως συσκευές δεν παράγονται πλέον αφού έχουν αντικατασταθεί πλήρως από τα DVD ROM/DVDR+/- /DVDRW. Το CD και οι επεκτάσεις του είναι εξαιρετικά επιτυχείς: το 2004, οι ετήσιες παγκόσμιες πωλήσεις του **CD-Audio**, του CD-ROM και του CD-R έφθασαν στους 30 δισεκατομμύρια δίσκους.

## Προγράμματα μετατροπής CD-Audio

* To CDex είναι δωρεάν πρόγραμμα ανοικτού λογισμικού που μετατρέπει τα περιεχόμενα ενός CD Audio σε ασυμπίεστα WAV ή συμπιεσμένα MP3, vgf και ogg αρχεία. Υποστηρίζονται ακόμη οι μη απωλεστικοί αλγόριθμοι APE και FLAC.
* Με κάποια μικρή ρύθμιση στις επιλογές του προγράμματος, μετατρέπονται ακόμη και τα πιο φθαρμένα CD-Audio.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* CDex guide
# Άτλας των Φαρνέζε

| Άτλας των Φαρνέζε |
| --- |
| Ο Άτλας κρατάει στους ώμους του τον ουρανό |
| Ονομασία | Άτλας των Φαρνέζε |
| Έτος δημιουργίας | 3ος αι. π.Χ. |
| Είδος | γλυπτό |
| Διαστάσεις | ύψος Άτλαντα: 1,86 μ διάμετρος σφαίρας: 65 εκ. |
| Μουσείο | Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάπολι |
| Αριθμός καταλόγου | 6374
 |
|  Σχετικά πολυμέσα |
| δεδομένα |

Ο **Άτλας** που φιλοξενείται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάπολι είναι αρχαιολογικό εύρημα από το ανάκτορο των Φαρνέζε.

## Περιγραφή

Το άγαλμα εικονίζει τον Άτλαντα, ο οποίος κρατάει στους ώμους του τον ουρανό. Λυγίζει από το βάρος. Στηρίζει το δεξί του γόνατο επάνω στην κορυφή ενός βουνού, ενώ ξεκουράζει το αριστερό του πόδι. Ο ουρανός παρουσιάζεται ως ουράνια σφαίρα, που περιέχει σαράντα δύο αστερισμούς.

## Ιστορική τοποθέτηση

Σύμφωνα με τη θέση των αστερισμών επάνω στην ουράνια σφαίρα, το πρωτότυπο πρέπει να κατασκευάστηκε το 300 π.Χ. ή νωρίτερα.

## Πηγές

* Edward Luther Stevenson (1858-1944) (1921). *Terrestrial and celestial globes; their history and construction, including a consideration of their value as aids in the study of geography and astronomy*. New Heaven: Pub. for the Hispanic society of America by the Yale university press. σελίδες 14-19. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2012.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* (Αγγλικά) Παρουσίαση του αγάλματος από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάπολης
# Σέτλαντ

| Σέτλαντ
 *Shetland* |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Σημαία |

 |
| **Εθνικό σύνθημα:** Α country shall be built by laws (Með lögum skal land byggja) |
|  |
| Τοποθεσία της χώρας στον κόσμοΗ θέση των Σέτλαντ στη Σκωτία |
| Πρωτεύουσακαι μεγαλύτερη πόλη | Λέργουικ ﻿ / ﻿ |
| Επίσημες γλώσσες | Αγγλικά  (*ανεπίσημα*) Σετλανδική διάλεκτος των Σκωτικών (Σκωτς) |
| Κυρίαρχο κράτος | Ηνωμένο Βασίλειο  |
| Πολίτευμα | Βασιλευομένη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία |
|  |
| Έκταση • Σύνολο |  1.468 km2 |
| Πληθυσμός  • Απογραφή 2011  • Πυκνότητα |  23.167  15,8 κατ./km2 |

Τα **Σέτλαντ** (αγγλικά: *Shetland*, προφέρεται: ['ʃetlənd]) είναι αρχιπέλαγος το οποίο βρίσκεται έξω από τις βορειοανατολικές ακτές της Σκωτίας. Τα νησιά βρίσκονται βορειοανατολικά από τις Ορκάδες και νοτιοανατολικά από τις Φερόες. Το αρχιπέλαγος αποτελείται από περίπου 100 νησιά, από τα οποία κατοικούνται τα 16. Η συνολική έκταση των νησιών είναι περίπου 1.468 τ.χλμ. και ο πληθυσμός τους ανέρχεται στους 23.167 κατοίκους. Το μεγαλύτερο νησί είναι το Μέινλαντ, το οποίο βρίσκεται στον νότο του συμπλέγματος και αποτελεί τα δύο τρίτα της συνολικής του έκτασης. Άλλα μεγάλα νησιά του συμπλέγματος είναι το Γελλ, το Ουνστ και το Φέτλαρ τα οποία βρίσκονται βόρεια, το Μπρέσεϊ και το Γουέλσεϊ στα ανατολικά και τα Μακλ Ρόου και Φούλα στα δυτικά. Τα Σέτλαντ ανήκουν πολιτικά στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ διοικητικά αποτελούν την ομώνυμη περιφέρεια. Το Λέργουικ (6.958 κάτοικοι το 2011), η μοναδική πόλη και διοικητικό κέντρο, βρίσκεται στο νησί Μέινλαντ.

Τα νησιά κατοικούνταν ήδη από τη μεσολιθική περίοδο, ενώ οι πρώτες γραπτές αναφορές σε αυτά χρονολογούνται από τη ρωμαϊκή εποχή. Κατά τον πρώιμο Μεσαίωνα, στα νησιά επικρατούσαν σκανδιναβικές και ιδίως νορβηγικές επιρροές. Αποτελούν τμήμα της Σκωτίας από το 15ο αιώνα. Όταν τα Σέτλαντ έγιναν τμήμα του Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας το 1707 το εμπόριο με τη βόρεια Ευρώπη μειώθηκε, αλλά η αλιεία συνέχισε να αποτελεί σημαντικό τμήμα της οικονομίας τους έως και σήμερα. Η ανακάλυψη πετρελαίου στη Βόρεια θάλασσα κατά τη δεκαετία του 1970 συνετέλεσε στη σημαντική αύξηση των εισοδημάτων, της απασχόλησης και των δημοσίων εσόδων στα Σέτλαντ.

Ο τρόπος ζωής των κατοίκων των νησιών αντανακλά την κοινή νορβηγική και σκωτική κληρονομιά. Περιλαμβάνει μία ιδιαίτερη μουσική παράδοση, βασιζόμενη στο παραδοσιακό βιολί, καθώς και το φεστιβάλ Up Helly Aa. Τα νησιά έχουν αναδείξει αρκετούς ποιητές και πεζογράφους, πολλοί από τους οποίους χρησιμοποιούν την τοπική διάλεκτο.

## Παραπομπές
# Μέση άνω γερμανική γλώσσα

Περιοχή και όρια διαλέκτων της μέσης άνω γερμανικής γλώσσας
**Μέση άνω γερμανική γλώσσα** (γερμανικά: Mittelhochdeutsche Sprache‎‎) είναι ο όρος για τη μεσαιωνική μορφή της γερμανικής γλώσσας και των διαλέκτων που ομιλούνταν στην περιοχή της κεντρικής και νότιας σημερινής Γερμανίας κατά τον Κλασσικό Μεσαίωνα. Χρονολογείται συμβατικά μεταξύ 1050 και 1350, εξελισσόμενη από την παλαιά άνω γερμανική στην πρώιμη νέα ανώτερη γερμανική γλώσσα και διακρίνεται από την παλαιά άνω γερμανική κυρίως από την αποδυνάμωση της τελικής και κεντρικής συλλαβής καθώς και διαφορετικές γραμματικές μορφές.

## Γενικά στοιχεία

Πολιτισμικά, η περίοδος διακρίνεται από τη μετάβαση από τα κυρίως θρησκευτικά γραπτά έργα και τα ηρωικά έπη της παλαιάς γερμανικής λογοτεχνίας, εποχή στην οποία η κυρίαρχη γλώσσα ήταν τα λατινικά και επικράτησε απόλυτα από το 900 έως το1050, στις ιπποτικές μυθιστορίες και τα τραγούδια που υμνούσαν τον αυλικό έρωτα της γερμανικής λογοτεχνίας του Μεσαίωνα που αναπτύχθηκε με επίκεντρο τις φεουδαρχικές αυλές των μεγάλων ευγενών και επέκτεινε σταδιακά το φάσμα χρήσης της γερμανικής ως λογοτεχνικής γλώσσας. Η άνοδος της δυναστείας των Χοενστάουφεν το 1138 με πρώτο βασιλιά τον Κορράδο Γ΄, κατέστησε τη νοτιοδυτική περιοχή κυρίαρχη τόσο από πολιτική όσο και από πολιτιστική άποψη και δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την εμφάνιση μιας υπερ-περιφερειακής ποιητικής και λογοτεχνικής γλώσσας στην αυλική λογοτεχνία από το 1150 έως το 1250 περίπου, βασισμένη στις διαλέκτους της Σουαβίας και της Φραγκονίας. Με την παρακμή των Χοενστάουφεν, αυτή η σχετικά ομοιόμορφη μορφή γλώσσας εξαφανίστηκε επίσης.

Δημογραφικά, η περίοδος χαρακτηρίζεται από μια μαζική αύξηση του πληθυσμού, που τελείωσε από τη δημογραφική καταστροφή του Μαύρου Θανάτου (1348). Μαζί με την αύξηση του πληθυσμού ήρθε και μια σημαντική εξέλιξη, η εδαφική επέκταση προς τα ανατολικά πέρα από τη γραμμή Έλβα - Ζάαλε ( Όστζιντλουνγκ), με γερμανόφωνους αποίκους να αποικίζουν περιοχές που προηγουμένως ήταν υπό σλαβικό έλεγχο.

Η μεσαιωνική άνω γερμανική γλώσσα δεν ήταν ενιαία γραπτή γλώσσα. Αντίθετα, υπήρχαν διαφορετικές μορφές γραφής, έντονες διαλεκτικές τοπικές και περιφερειακές διαφοροποιήσεις καθώς και συγγραφικές παραδόσεις στις διάφορες περιοχές της Άνω (κεντρικής και νότιας) Γερμανίας. Επίσης, στον Μεσαίωνα δεν υπήρχε ακόμη ενιαία ορθογραφία. Τον 19ο αιώνα δημιουργήθηκε μια ενοποιητική ορθογραφία, στην οποία έχουν γραφτεί από τότε πολλές νέες εκδόσεις των παλαιών κειμένων.

Το τέλος της μέσης άνω γερμανικής εποχής είναι αμφιλεγόμενο επειδή οι ερευνητές του 19ου αιώνα χρησιμοποίησαν τον όρο για να περιγράψουν όλα τα κείμενα μέχρι την εποχή του Μαρτίνου Λούθηρου. Αυτή η ταξινόμηση ανάγεται κυρίως στους αδελφούς Γκριμ και βρίσκεται στην παλαιότερη εξειδικευμένη βιβλιογραφία. Σήμερα ο όρος χρησιμοποιείται για κείμενα που γράφτηκαν έως γύρω στο 1350 και στη συνέχεια η γλώσσα αναφέρεται ως Πρώιμη νέα άνω γερμανική.

## Παραπομπές
# Μποκμάλ

Η **μποκμάλ** (νορβηγικά: bokmål, προφέρεται μπουκμώλ, κυριολεκτικά: γλώσσα του βιβλίου) είναι επίσημο γραπτό πρότυπο για τη νορβηγική γλώσσα, παράλληλα με τα νινόρσκ (νεονορβηγικά). Το Μποκμάλ είναι το προτιμώμενο πρότυπο γραφής για το 85% με 90% του πληθυσμού στη Νορβηγία. Σε αντίθεση, για παράδειγμα, με την ιταλική γλώσσα, δεν υπάρχει εθνικό πρότυπο ή συμφωνία σχετικά με την προφορά της Μποκμάλ.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
# Δυτική Ευρώπη

Βίντεο που λήφθηκε από το πλήρωμα Expedition 29 στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό σε ένα πέρασμα του πάνω από τη Δυτική Ευρώπη το 2011.
Η Δυτική Ευρώπη (γαλάζιο) σύμφωνα με ΟΗΕ.
Η Δυτική Ευρώπη (γαλάζιο) σύμφωνα με το The World Factbook της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA) των ΗΠΑ.
Η **Δυτική Ευρώπη** είναι γεωγραφικός όρος ο οποίος αναφέρεται σε τμήμα της ευρωπαϊκής ηπείρου, ενώ παράλληλα χρησιμοποιείται εκτενώς και για να περιγράψει μια ευρύτερη περιοχή σύμφωνα με γεωπολιτικά, πολιτιστικά και κοινωνικοοικονομικά κριτήρια, και για αυτόν τον λόγο δεν υπάρχει συγκεκριμένος συμπεφωνημένος ορισμός για τα όρια της λεγόμενης Δυτικής Ευρώπης.

Σύμφωνα με τον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) τα κράτη που συγκαταλέγονται στη δυτική Ευρώπη είναι: η Αυστρία, το Βέλγιο, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ελβετία, το Λίχτενσταϊν, το Λουξεμβούργο και η Ολλανδία. Σύμφωνα με το The World Factbook στη δυτική Ευρώπη βρίσκονται: το Βέλγιο, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο (Αγγλία, Βόρεια Ιρλανδία, Ουαλία, Σκωτία), η Ιρλανδία, η Ολλανδία.

Κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, χώρες της Δυτικής Ευρώπης θεωρούνταν από πολλούς αυτές που ήταν μέλη του ΝΑΤΟ, αψηφώντας σε αυτήν την περίπτωση τη στενή γεωγραφική έννοια του όρου και εστιάζοντας σε γεωπολιτικά, στρατιωτικά και κοινωνικοοικονομικά κριτήρια με βάση τη διάκριση με την αντίπερα μεριά την Ανατολική Ευρώπη. Βέβαια, πιο συγκεκριμένα και με πάγιο τρόπο οι δύο αυτές «πλευρές» ιστορικά ονομάζονται Δυτικό και Ανατολικό Μπλοκ αντίστοιχα.

## Δείτε επίσης

* Ευρώπη
* Ευρωπαϊκή Ένωση
* Δυτικοευρωπαϊκή Ένωση
* Δυτικός Κόσμος
# Μπίσμαρκ (Βόρεια Ντακότα)

| Μπίσμαρκ, Βόρεια Ντακότα  Bismarck, North Dakota |
| --- |
|  |
|

|  |
| --- |
|  Σημαία |

 |
| Μπίσμαρκ
46°48′30″N 100°47′2″W |
|  |
| Χώρα | ΗΠΑ |
| Πολιτεία | Βόρεια Ντακότα |
| Διοικητική υπαγωγή | Burleigh County |
| Ίδρυση | 1872 |
| Διοίκηση |
|  • Mayor of Bismarck, North Dakota | Στιβ Μπέικεν (Ρ) |
| Έκταση | 87,381746 km², 80,878752 km², 91,116178 km², 89,82815 km² και 1,288028 km² |
| Υψόμετρο | 514μ. |
| Πληθυσμός | 74.129 |
| Ταχ. κωδ. | 58501, 58502, 58503, 58504, 58505, 58506 και 58507 |
| Τηλ. κωδ. | 701 |
| Ζώνη ώρας | Κεντρική Ζώνη Ώρας |
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Το **Μπίσμαρκ** (αγγλικά: *Bismarck*‎‎), είναι πόλη των ΗΠΑ, πρωτεύουσα της αμερικανικής πολιτείας της Βόρειας Ντακότα, καθώς και έδρα της κομητείας Μπέρλεϊ.

Ο πληθυσμός της πόλης του Μπίσμαρκ, ανέρχεται σε 74.129 κατοίκους (σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2021), και ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη στην πολιτεία μετά το Φάργκο. Ο πληθυσμός της μητροπολιτικής περιοχής του Μπίσμαρκ ανέρχεται σε 130.289 κατοίκους.

Είναι κτισμένο στην ανατολική όχθη του ποταμού Μιζούρι ακριβώς απέναντι από το Μαντάν. Οι δύο αυτές πόλεις είναι οι κύριες της μητροπολιτικής περιοχής.

## Ιστορία

Πριν την εγκατάσταση των Ευρωπαίων, στην περιοχή ζούσαν οι ινδιάνοι Μαντάν. To 1872 το σημείο που βρίσκεται η πόλη επιλέχθηκε ως το σημείο διάβασης του σιδηροδρόμου από το ποταμό Μιζούρι και εκεί δημιουργήθηκε η πόλη. Η πόλη αρχικά ονομαζόταν Έντγουιτον, προς τιμήν του Έντγουιν Φέρρυ Τζόνσον, ενός μηχανικού του σιδηροδρόμου Βορείου Ειρηνικού, αλλά το 1873 το όνομά της άλλαξε σε Μπίσμαρκ, από τον Όττο φον Μπίσμαρκ ελπίζοντας στην προσέλκυση γερμανικών επενδύσεων και Γερμανών μεταναστών. Κατασκευάστηκε επίσης το οχυρό ΜακΚή, για την προστασία της πόλης και του σιδηροδρόμου. Η γέφυρα που διέσχιζε το ποτάμι ολοκληρώθηκε το 1882.

Το 1883, η πρωτεύουσα του εδάφους της Ντακότας μετακινήθηκε από το Γιάκτον στο Μπίσμαρκ και το 1889 έγινε πρωτεύουσα της νεοσύστατης πολιτείας της Βόρειας Ντακότας. Η πόλη στα τέλη του 19ου αιώνα εξελίχθηκε σε εμπορικό και βιομηχανικό κέντρο. Το 1898 σχεδόν ολόκληρη η πόλη καταστράφηκε από μια πυρκαγιά. Το 1930 το Μπίσμαρκ είχε 11.090 κατοίκους. Εν συνεχεία την περίοδο 1940-1960 ο πληθυσμός σχεδόν διπλασιάστηκε και έφτασε τις 27.670, ενώ στη βόρεια Ντακότα ανακαλύφθηκε σε αυτή την περίοδο πετρέλαιο. Η ραγδαία αύξηση του πληθυσμού οδήγησε σε εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών της πόλης.

Το ψηλότερο κτήριο στην πόλη είναι το Καπιτώλιο, το οποίο κατασκευάστηκε την περίοδο 1932-4 όταν το προηγούμενο καταστράφηκε από πυρκαγιά το 1930. Το κτήριο με ύψος 74 μέτρα είναι το ψηλότερο στην πολιτεία. Είναι σε ρυθμό Αρ Ντεκό. Ο κύριος εργοδότης στην πόλη είναι η πολιτειακή κυβέρνηση.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* (Βόρεια Ντακότα) Μπίσμαρκ (Βόρεια Ντακότα) στο Curlie
# Στυρία

| Στυρία |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Σημαία |  Έμβλημα |

 |
|  |
| Χώρα | Αυστρία και Πρώτη Αυστριακή Δημοκρατία |
| Διοικητική υπαγωγή | Αυστρία |
| Πρωτεύουσα | Γκρατς |
| Διοίκηση |
|  • Επικεφαλής | Christopher Drexler (από 2022) |
| Έκταση | 16.399,4 km² |
| Υψόμετρο | 200 μέτρα και 2.995 μέτρα |
| Πληθυσμός | 1.271.716 (1  Ιανουαρίου 2025) |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 47°15′0″N 15°10′0″E |
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος |
|  Σχετικά πολυμέσα |
| δεδομένα () |

Η **Στυρία** (γερμανικά: Steiermark‎‎, Στάιερμαρκ) είναι ομόσπονδο κρατίδιο της Αυστρίας. Είναι το δεύτερο μεγαλύτερο από τα εννιά αυστριακά κρατίδια και έχει έκταση 16.401 τ. χλμ.. Συνορεύει με τη Σλοβενία καθώς επίσης και με τα κρατίδια της Άνω Αυστρίας, της Κάτω Αυστρίας, του Σάλτσμπουργκ, του Μπούργκενλαντ και της Καρινθίας. Ο πληθυσμός της είναι 1.269.801 κάτοικοι (1η Ιανουαρίου 2024). Η πρωτεύουσα είναι το Γκρατς.

Στη μικρή κωμόπολη Μύρτσστεγκ υπογράφηκε μεταξύ Αυστροουγγαρίας και Ρωσίας η λεγόμενη «Συμφωνία της Μυρστέγης» στις 3 Οκτωβρίου του 1903.

## Διοικητική διαίρεση

### Ανεξάρτητες πόλεις (Statutarstädte)

1. Γκρατς (Graz)

### Περιφέρειες (Bezirke)

2. Μπρουκ-Μύρτστσουσλαγκ (Bruck-Mürzzuschlag)
3. Ντόιτσλαντσμπεργκ (Deutschlandsberg)
4. Περίχωρα Γκρατς (Graz-Umgebung)
5. Χάρτμπεργκ-Φύρστενφελντ (Hartberg-Fürstenfeld)
6. Λάιμπνιτς (Leibnitz)
7. Λεόμπεν (Leoben)
8. Λίτσεν (Liezen)
9. Μούραου (Murau)
10. Μούρταλ (Murtal)
11. Νοτιοανατολική Στυρία (Südoststeiermark)
12. Φόιτσμπεργκ (Voitsberg)
13. Βάιτς (Weiz)

## Πολιτική

Ο Χέρμαν Σίτσενχεφερ από το Αυστριακό Λαϊκό Κόμμα είναι κυβερνήτης από τις 16 Ιουνίου 2015. Στις κρατιδιακές βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 24 Νοεμβρίου 2019, το κυβερνών Αυστριακό Λαϊκό Κόμμα ήρθε πρώτο κερδίζοντας 18 έδρες στην τοπική βουλή από τις συνολικά 56.

## Παραπομπές
# Νέλλυ Ζαχς

| Νέλλυ Ζαχς  |
| --- |
|  |
| Όνομα | Νέλλυ Ζαχς  |
| Γέννηση | 10 Δεκεμβρίου 1891 Βερολίνο, Γερμανία |
| Θάνατος | 12 Μαΐου 1970 (78 ετών) Στοκχόλμη, Σουηδία |
| Επάγγελμα/ ιδιότητες | ποιητής, θεατρικός συγγραφέας, μεταφραστής, συγγραφέας και λιμπρετίστας |
| Εθνικότητα | Γερμανίδα |
| Υπηκοότητα | Γερμανία και Σουηδία |
| Είδη | ποιήτρια και δραματουργός |
|  Πολυμέσα σχετικά με τoν συγγραφέα |
| δεδομένα () |

Η **Νέλλυ Ζαχς** (*Nelly Sachs*, Βερολίνο, 10 Δεκεμβρίου 1891 - Στοκχόλμη, 12 Μαΐου 1970) ήταν Γερμανίδα ποίητρια και δραματουργός, η οποία μεταμορφώθηκε λόγω της ναζιστικής εμπειρίας από ερασιτέχνης σε δριμεία εκπρόσωπο της δυστυχίας και του πόθου των Εβραίων συνανθρώπων της.

Γεννήθηκε στο Schöneberg, στο Βερολίνο, το 1891 και κατέφυγε το 1940 στη Σουηδία. Ήταν φίλη της Σέλμα Λάγκερλεφ. Το 1966 μοιράστηκε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας με τον Εβραίο συγγραφέα Σαμουήλ Ιωσήφ Άγκνον. Ασύνηθες μέτρο για τη Σουηδική Ακαδημία, το οποίο καλύφθηκε με μία προσεγμένη επιχειρηματολογία: "Ο επιμερισμός του βραβείου έχει έναν ιδιαίτερο σκοπό: να τιμήσει δύο συγγραφείς οι οποίοι, παρ' όλο που γράφουν σε διαφορετικές γλώσσες, συνδέονται με πνευματική συγγένεια και συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον σε μια μεγαλειώδη προσπάθεια να προβάλουν την πολιτισμική κληρονομιά του εβραϊκού λαού μέσω του γραπτού λόγου". Στον λόγο που εκφωνήθηκε για τη Νέλλυ Ζαχς σχολιάστηκε "η συμβολική της γλώσσα, που συνδυάζει μια τολμηρή μοντερνιστική έμπνευση με τον απόηχο της αρχαίας βιβλικής ποίησης". Η ίδια η Νέλλυ Ζαχς παρατήρησε πως ο Άγκνον εκπροσωπούσε το Ισραήλ ενώ «*εγώ εκπροσωπώ την τραγωδία του εβραϊκού λαού*».

Μετά το θάνατό της το 1970 τάφηκε στο *Norra begravningsplatsen* στη Στοκχόλμη. Μια αναμνηστική πλάκα μνημονεύει τον τόπο γέννησής της, στο *Maaßenstraße 14*, στο Schöneberg, όπου υπάρχει επίσης ένα Πάρκο, στη *Dennewitzstraße*, ονομασμένο προς τιμήν της.

Ποιήματά της στα ελληνικά βρίσκονται στα παρακάτω βιβλία:

* **Τέσσερις νομπελίστες ποιητές**: συλλογικό έργο, ανθολόγηση ποιημάτων των Νέλλυ Ζαχς (Nelly Sachs), Jaroslav Seifert, Γκύντερ Γκρας (Günter Grass), Ελφρίντε Γέλινεκ (Elfriede Jelinek). Ανθολόγηση και μετάφραση Σωτήρης Γυφτάκης για τις εκδ. "Λεξίτυπον", 2007 ·

* **Ξένη ποίηση του 20ου αιώνα: Επιλογή από ελληνικές μεταφράσεις**. Ανθολόγηση Μαρία Λαϊνά. Ελληνικά Γράμματα, 2007.

## Παραπομπές
# Γλώσσες του Μαυροβουνίου

Διανομή γλωσσών ανά οικισμούς, 2011
Το **Μαυροβούνιο** έχει μία επίσημη γλώσσα που προβλέπεται από το Σύνταγμα του 2007, τα Μαυροβουνιακά. Στην απογραφή του 2011, το 42% του πληθυσμού δήλωσε τα σερβικά ως μητρική γλώσσα, ενώ το 37% δήλωσε ότι είναι τα μαυροβουνιακά. Γλωσσολογικά, είναι η ίδια γλώσσα (διαφορετικά τυποποιημένες ποικιλίες της Σερβοκροατικής), αλλά και τα πρότυπα μαυροβουνιακά είναι στη διαδικασία της διαμόρφωσης.

Οι αναγνωρισμένες μειονοτικές γλώσσες είναι τα αλβανικά, βοσνιακά, κροατικά και σερβικά. Το 2017, τα αλβανικά ήταν επίσημη γλώσσα των δήμων της Ποντγκόριτσα, Ούλτσιν, Μπαρ, Πλιέβλια, Ρόζαγιε και Τούζι.
Επιπλέον, υπάρχουν μερικές εκατοντάδες Ιταλοί στο Μαυροβούνιο, συγκεντρωμένοι στο Κόλπο του Κότορ (*Cattaro*).

Η μαυροβουνιακή γλώσσα γράφεται στο λατινικό και κυριλλικό αλφάβητο, αλλά υπάρχει μια αυξανόμενη πολιτική κίνηση για τη χρήση του λατινικού αλφαβήτου μόνο.

## Μειονοτικές γλώσσες του Μαυροβουνίου

Δίγλωσσες πινακίδες στο Ούλτσιν.
Ο Ευρωπαϊκός Χάρτης για τις Περιφερειακές ή Μειονοτικές Γλώσσες, που τέθηκε σε ισχύ στο Μαυροβούνιο τον Ιούνιο του 2006, μετά την ανεξαρτησία του Μαυροβουνίου από την Κρατική Ένωση με τη Σερβία και Μαυροβούνιο, στις 3 Ιουνίου του 2006. Το Σύνταγμα του Μαυροβουνίου από το 2007 αναφέρει τα Μαυροβουνιακά ως επίσημη γλώσσα της χώρας, ενώ τα Βοσνιακά, Κροατικά, Σερβικά και Αλβανικά είναι γλώσσες σε επίσημη χρήση. Το Σύνταγμα αναφέρει ότι οι γλώσσες σε επίσημη χρήση είναι αυτές των ομάδων που αποτελούν τουλάχιστον το 1% του πληθυσμού του Μαυροβουνίου, σύμφωνα με την απογραφή πληθυσμού του 2003. Ο Νόμος για τις Εθνικές Μειονότητες καθορίζει ότι το ποσοστό των μελών των εθνικών μειονοτήτων στο σύνολο του πληθυσμού της τοπικής αυτοδιοίκησης θα πρέπει να είναι 15% προκειμένου η γλώσσα τους και το αλφάβητο να εισαχθούν σε επίσημη χρήση. Τα μέσα ενημέρωσης που ιδρύονται από την κυβέρνηση του Μαυροβουνίου υποχρεούνται να μεταδίδουν ειδήσεις, πολιτιστικά, εκπαιδευτικά, αθλητικά και ψυχαγωγικά προγράμματα σε μειονοτικές γλώσσες. Οι μειονότητες και τα μέλη τους έχουν το δικαίωμα στην εκπαίδευση στη γλώσσα τους, στην τακτική και την επαγγελματική εκπαίδευση.

## Διάλεκτοι

| Χάρτης | Διάλεκτος |
| --- | --- |
|  |         Ανατολική Ερζεγοβίνη |
|              Ζέτα-Ράσκα |

## Δείτε επίσης

* Διαμάχη για την εθνοτική και γλωσσική ταυτότητα στο Μαυροβούνιο

## Αναφορές

## Πηγές

* Το λήμμα ενσωματώνει υλικό από την έκδοση του 2006 του CIA World Factbook, έγγραφο της κυβέρνησης των ΗΠΑ που βρίσκεται στο κοινό κτήμα.
# Γλώσσες του Αγίου Μαρίνου

Ο Άγιος Μαρίνος είναι ένα έθνος που περιβάλλεται από την Ιταλία. Το Άγιο Μαρίνο αναγνωρίζει δύο επίσημες γλώσσες, τα Ιταλικά και τα Αγιομαρινικά. Περίπου το 83% του πληθυσμού μιλά τα Αγιομαρινικά, η οποία θεωρείται μια παραλλαγή της Εμιλιανο-Ρομανιολικής διαλέκτου που ομιλείται επίσης στις γύρω περιοχές της Ιταλίας. Ενώ τα ιταλικά είναι η γλώσσα της καθημερινής χρήσης, χρησιμοποιούνται επίσης φράσεις και ιδιωματισμοί από τα Αγιομαρινικά. Πολλοί κάτοικοι ομιλούν τα αγγλικά ως τρίτη γλώσσα.

## Παραπομπές