# Ιτεοειδή

| Ιτεοειδή |
| --- |
|  Το είδος *Salix alba* |
| Συστηματική ταξινόμηση |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Βασίλειο: | Φυτά  |
| Υπερσυνομοταξία: | Σπερματόφυτα (*Spermatophytes*)  |
| Συνομοταξία: | Αγγειόσπερμα (*Angiosperms*)  |
| Ομοταξία: | Δικοτυλήδονα (*Dicotyledoneae*)  |
| Τάξη: | Μαλπιγειώδη (*Malpighiales*)  |
| Οικογένεια: | **Ιτεοειδή (*Salicaceae*)** Mirb.  |

 |

Τα **ιτεοειδή** (επιστημονική-λατινική ονομασία *Salicaceae*) είναι οικογένεια δικοτυλήδονων φυτών, που ανήκουν στην ευρεία τάξη μαλπιγειώδη. Παραδοσιακά (με τη «στενή έννοια», *sensu stricto*) περιελάμβανε βασικά τις ιτιές και τις λεύκες. Ωστόσο γενετικές μελέτες που συνοψίσθηκαν από την Ομάδα Φυλογένειας των Αγγειόσπερμων (APG) έχουν πλέον επεκτείνει σημαντικά τα όρια της οικογένειας, ώστε να περιλαμβάνει σήμερα 56 γένη με συνολικώς περίπου 1.220 είδη, μεταξύ των οποίων τη σκυφοστεγία και πολλά μέλη της παλαιάς οικογένειας *Flacourtiaceae*.

Στο σύστημα Cronquist τα ιτεοειδή υπάγονταν σε δική τους, ξεχωριστή τάξη, τα ιτεώδη ή σαλικώδη (*Salicales*), και περιελάμβαναν μόνο τρία γένη (τα *Salix*, *Populus* και *Chosenia*). Αναγνωριζόμενη ως στενώς συγγενική με τα ιοειδή και με τα παθανθοειδή, η οικογένεια εντάχθηκε από την APG στην τάξη μαλπιγειώδη.

Με τα νέα όρια της οικογένειας όλα τα μέλη της είναι δέντρα ή θάμνοι με απλά φύλλα, εναλλασσόμενα, ενώ όσα συναντώνται στην εύκρατη ζώνη είναι συνήθως φυλλοβόλα. Στα περισσότερα είδη η περίμετρος των φύλλων είναι οδοντωτή και σε όλα αυτά παρατηρούνται οι λεγόμενοι «ιτεοειδείς» ή «σαλικοειδείς οδόντες»: σε αυτές τις οδοντώσεις των φύλλων, ένα νεύρο του φύλλου εισέρχεται στον οδόντα, διαστέλλεται και τερματίζει στην κορυφή του οδόντα ή κοντά σε αυτή, απολήγοντας σε σφαιρικά και αδενώδη εξογκώματα που ονομάζονται *setae*. Πολλά μέλη της οικογένειας έχουν άνθη μικρά και δυσδιάκριτα, ενώ όλά έχουν ωοθήκες στο επάνω ή το μέσο τμήμα του άνθους.

## Γένη ανά υποοικογένεια

Σήμερα τα μέλη των ιτεοειδών ταξινομούνται σε τρεις υποοικογένειες, με τη μία από αυτές, τις σαλικοΐδες, να υποδιαιρούνται περαιτέρω σε 6 «φύλα».

### Σαλικοΐδες

**Φύλο Abatieae *Abatia*, Ruiz & Pavón (παλαιότερα ενσωμάτωνε το γένος *Aphaerema*)
* Αφαίρημα (*Aphaerema)*, Miers

**Φύλο Bembicieae *Bembicia*, Oliver

**Φύλο Homalieae Βαρθολομαία (*Bartholomaea*), Standley & Steyermark
* Διβινία (*Bivinia*), Tulasne
* Βύρσανθος (*Byrsanthus*), Guillemin
* Καλαντική (*Calantica*), Tulasne
* Δισσομερία (*Dissomeria*), Bentham
* Ομάλιο (*Homalium*), Jacquin
* *Neopringlea*, S. Watson
* Τριμερία (*Trimeria*), Harvey

**Φύλο Prockieae Banara*, Aublet*
* Χασελτία (*Hasseltia*), Kunth
* Χασελτίοψις (*Hasseltiopsis*), Sleumer
* Μακροχασελτία (*Macrohasseltia*), L. O. Williams
* *Neosprucea*, Sleumer
* *Pineda*, Ruiz & Pavón
* Πλευρανθόδενδρο (*Pleuranthodendron*), L. O. Williams
* Προκία (*Prockia*), L.

**Φύλο Saliceae Azara, Ruiz & Pavón
* Μπενετιόδενδρο (*Bennettiodendron*), Merrill
* Καριερέα (*Carrierea*), Franchet
* *Dovyalis*, Arnott
* Φλακουρτία (*Flacourtia*), L'Heritier
* Ιδεσία (*Idesia*), Maximowicz
* Ιτόη (*Itoa*), Hemsley
* Λασιοχλαμύς (*Lasiochlamys*), Pax & K. Hoffmann
* Λουδία (*Ludia*), de Jussieu
* Ολμεδιέλλα (*Olmediella*), Baillon
* Πολιοθυρσίς (*Poliothyrsis*), Oliver
* Λεύκη (*Populus*), L.
* Πριαμοσία (*Priamosia*), Urban
* †Ψευδοσάλιξ (*Pseudosalix*), Boucher, Manchester, & Judd
* Ιτιά (*Salix*), L.
* Τιζονία (*Tisonia*), Baillon
* Ξύλοσμο (*Xylosma*), G. Forster (μέχρι πρότινος συμπεριελάμβανε το *Priamosia*)

**Φύλο Scolopieae Ημισκολοπία (*Hemiscolopia*), van Slooten
* Φυλλοβότρυο (*Phyllobotryon*), Müller
* Ψευδοσκολοπία (*Pseudoscolopia*), Gilg
* Σκολοπία (*Scolopia*), Schreber

### Σαμυδοΐδες

* Καζεαρία (*Casearia*), Jacquin (περιέλαβε τα πρώην γένη *Hecatostemon*, *Laetia*, *Samyda* και *Zuelania*)
* *Euceraea*, Martius
* Ειρηνόδενδρο (*Irenodendron*), Alford & Dement
* Λουνανία (*Lunania*), Hooker
* Νεοπτυχόκαρπος (*Neoptychocarpus*), Buchheim
* Οφιοβότρυς (*Ophiobotrys*), Gilg
* Οσμηλία (*Osmelia*), Thwaites
* Πιπαρέα (*Piparea*), Aublet
* Ψευδοσμελία (*Pseudosmelia*), Sleumer
* Ραϊανία (*Ryania*), Vahl
* Τετραθυλάκιο (*Tetrathylacium*), Poeppig & Endlicher
* Τριχοστέφανος (*Trichostephanus*), Gilg

### Σκυφοστεγιοΐδες

* *Dianyuea*, C. Shang *κ.ά.*
* Σκυφοστεγία (*Scyphostegia*), Stapf

### Μη κατατασσόμενα σε υποοικογένεια

* Αχερνία (*Ahernia*), Merrill
* Μοκερυσία (*Mocquerysia*), Hua
* Ονκόμπα (*Oncoba*), Forsskahl
* †Σαξιφραγκόσπερμο (*Saxifragispermum*), Reid & Chandler
* †*Utkholokia* (Cheleb.) Iljinskaja & Chelb.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Ιτεοειδή στο Wikimedia Commons
*