Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Δωδεκάωρο σύστημα ώρας

Σύγχρονο αναλογικό ρολόι
Καθώς το ημερονύκτιο αποτελείται από 24 ώρες της ημέρας, χωρίζεται σε δύο ισομερείς περιόδους: π.μ. (προ μεσημβρίας) και μ.μ. (μετά μεσημβρίαν).

Ο ημερήσιος κύκλος ξεκινά στις 12 τα μεσάνυχτα (συνήθως αναφέρεται ως 12:00 π.μ.), διαρκεί έως τις 12 το μεσημέρι (συνήθως αναφέρεται ως 12:00 μ.μ.) και συνεχίζεται μέχρι τις 11:59μμ. Το σύστημα έλαβε την παρούσα μορφή του τον 16ο αιώνα. Το 12ωρο ρολόι μπορεί να εντοπιστεί μέχρι τη Μεσοποταμία και την αρχαία Αίγυπτο.

## Παραπομπές
# Επίσημη ώρα

Παγκόσμιος χάρτης με πληροφορίες ζώνης ώρας και αποκλειστικής οικονομικής ζώνης
Η **επίσημη ώρα** (Standard time) είναι ο συγχρονισμός των ρολογιών εντός μιας γεωγραφικής ζώνης ή περιοχής σε ένα ενιαίο πρότυπο χρόνου, αντί να χρησιμοποιείται η ηλιακή ώρα ή ένας τοπικά επιλεγμένος μεσημβρινός (γεωγραφικό μήκος) για τη δημιουργία μιας τοπικής μέσης επίσημης ώρας. Ιστορικά, η έννοια δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα για να βοηθήσει την πρόγνωση του καιρού και τα σιδηροδρομικά ταξίδια. Εφαρμόστηκε σε παγκόσμιο επίπεδο κατά τον 20ό αιώνα. Οι γεωγραφικές περιοχές επεκτάθηκαν γύρω από ομοιόμορφα κατανεμημένους μεσημβρινούς σε ζώνες ώρας που (συνήθως) επικεντρώνονται σε αυτούς. Η επίσημη ώρα σε κάθε ζώνη ώρας καθορίζεται σε σχέση με τα αντισταθμιστικά οφέλη από την Παγκόσμια Ώρα (Universal Time). Σε περιοχές όπου χρησιμοποιείται η Θερινή ώρα, η ώρα αυτή καθορίζεται από την επίσημη ώρα.

Η υιοθέτηση της επίσημης ώρας, επειδή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το χρόνο και το γεωγραφικό μήκος, σταθεροποίησε τις έννοιες του διαμοιρασμού της υδρογείου σε Ανατολικό ημισφαίριο και Δυτικό ημισφαίριο, με ένα πρώτο μεσημβρινό (καθώς και την αντίθεση του, την Διεθνή Γραμμή Ημερομηνίας) αντικαθιστώντας τους διάφορους πρώτους μεσημβρινούς που είχαν προηγουμένως χρησιμοποιηθεί.
# Μεσημέρι

Ρολόι στο Μπέρμιγχαμ δείχνει ακριβώς 12
Το **μεσημέρι** (ή *μεσημβρία,* μέση + ἡμέρα) ξεκινά τυπικά από τη 12η ώρα της ημέρας, αναγραφόμενη ως 12:00μ.μ. (μετά μεσημβρίαν) ή 12:00 (24ωρη μορφή της ώρας).

Το μεσημέρι είναι η στιγμή που ο ήλιος φαίνεται να έρχεται σε επαφή με τον τοπικό ωρικό κύκλο. Τότε είναι που ο ήλιος φτάνει στο υψηλότερο σημείο του στον ουρανό, στις 12 το μεσημέρι. Ο χρόνος του μεσημεριού εξαρτάται από το γεωγραφικό μήκος και τη στιγμή του έτους.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Μεσημέρι στο Wikimedia Commons
* Λεξιλογικός ορισμός του μεσημέρι  στο Βικιλεξικό
# Τροπική ζώνη

Η τροπική ζώνη στο χάρτη
Η παραδοσιακή διάκριση των κλιμάτων της Γης σε τροπικά, εύκρατα και πολικά στηριζόταν κυρίως σε εμπειρικές παρατηρήσεις και σε καθορισμούς ζωνών με βάση τις μέσες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας
**Τροπική** ονομάζεται η γεωγραφική ζώνη η οποία βρίσκεται ανάμεσα στον τροπικό του Καρκίνου και στον τροπικό του Αιγόκερω. Τροπικές εννοούνται οι περιοχές γύρω από τον Ισημερινό. Το κλίμα σε αυτές τις περιοχές είναι θερμό και υγρό, η θερμοκρασία είναι συνήθως πάνω από 20 βαθμούς Κελσίου και υπάρχουν δύο εποχές: μία περίοδος πολλών βροχών και μία περίοδος ξηρασίας. Η δε διάρκεια ημέρας και νύχτας είναι περίπου ίση.

## Οι περιοχές και οι καιρικές συνθήκες

Τα τροπικά κλίματα με ξερή και υγρή εποχή απλώνονται σε πλάτη 5o – 10o βόρεια και νότια με προεκτάσεις μέχρι 15o και 20o και στα δύο ημισφαίρια. Χαρακτηριστικές περιοχές βρίσκονται στην Κεντρική Αμερική, στο εσωτερικό της Βραζιλίας, της Παραγουάης και της Βολιβίας, στη Νότια και Ανατολικ 100 – 150 εκατοστά.

## Δείτε επίσης

* Σαβάνα
* Τροπικό δάσος
* Τροπικός κυκλώνας

## Παραπομπές
# Νορβηγική γλώσσα

| Νορβηγικά |
| --- |
| norsk |
| Ταξινόμηση | Ινδοευρωπαϊκές+ Γερμανικές
	- Βόρειες Γερμανικές
 |
| Σύστημα γραφής | λατινική γραφή |
| Κατάσταση |
| Επίσημη γλώσσα |  Νορβηγία |
| ISO 639-1 | no |
| ISO 639-2 | nor |
| ISO 639-3 | nor |
| Linguist list | nor |

Η **νορβηγική γλώσσα** ανήκει στην ινδοευρωπαϊκή οικογένεια γλωσσών και ειδικότερα στις βορειογερμανικές γλώσσες. Έχει πολλά κοινά με τη Σουηδική, τη Δανική και τη Φεροϊκή γλώσσα. Ομιλείται από πέντε εκατομμύρια ανθρώπους, από τους οποίους σχεδόν όλοι κατοικούν στη Νορβηγία, όπου είναι και επίσημη γλώσσα.

Τα Νορβηγικά έχουν δύο επίσημες γραπτές μορφές:

* η *μπουκμώλ* (Bokmål, κυριολεκτικά «γλώσσα των βιβλίων»)
* η *νεονορβηγικά* (nynorsk, «Νεονορβηγική»)

Επίσης, υπάρχει η ανεπίσημη γραπτή μορφή, η "ρικσμώλ", νορβ. *riksmål* (κυριολεκτικά εθνική γλώσσα), που είναι μια συντηρητικότερη μορφή της μπουκμώλ, και η ανεπίσημη υψηλή νορβηγική (χέγκνουρσκ *høgnorsk*), που είναι πιο συντηρητική από τη νεονορβηγική.

Τα μπουκμώλ γράφονται από το 85 με 90 % του συνολικού πληθυσμού της Νορβηγίας, αλλά είναι τόσο κοντά με τη Δανική που θα μπορούσαν οι δύο γλώσσες να θεωρηθούν διάλεκτοι μίας γλώσσας. Αντίθετα τα νεονορβηγικά, που γράφονται μόνο από το 10% του πληθυσμού, έχουν πολλά κοινά με την Ισλανδική και τη Φεροϊκή.

Γενικά όλες οι μορφές των Νορβηγικών μοιάζουν με τα Σουηδικά και τα Δανικά, και έτσι Σουηδοί, Νορβηγοί και Δανοί μπορούν να αλληλοκατανοούνται.

## Ιστορία

Πάντα υπήρχε στη Νορβηγία ένας μεγάλος αριθμός διαλέκτων. Εξαιτίας του δύσκολου αναγλύφου της χώρας, με πολλά βουνά και απότομες κοιλάδες, και δύσκολες μετακινήσεις, οι διάλεκτοι μπόρεσαν να εξελιχθούν πολύ διαφορετικά μεταξύ τους.
Για αυτόν τον λόγο, αλλά και εξαιτίας του γεγονότος ότι η Δανία κυριαρχούσε στη Νορβηγία για πολλούς αιώνες με τα Δανικά ως επίσημη γλώσσα, δεν μπόρεσε να εδραιωθεί μια ενιαία γλώσσα με ενιαία προφορά, όπως για παράδειγμα στη Σουηδία ή τη Γερμανία. Πάντως, η μακροχρόνια ένωση Νορβηγίας και Δανίας οδήγησε στη δημιουργία μιας δανονορβηγικής κοινής γλώσσας, την οποία ομιλούσε ένα μικρό μέρος του πληθυσμού. Ακόμη και στη γραπτή γλώσσα υπάρχουν σήμερα δύο διαφορετικές γραφές.

## Δείτε επίσης

* Δανικό και Νορβηγικό αλφάβητο

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Όλα τα δωρεάν λεξικά για τη νορβηγική
* η παρουσίαση της bokmål από τον *Εθνολόγο*)
* η παρουσίαση της nynorskαπό τον *Εθνολόγο*
* Νορβηγοαγγλικό λεξικό
* Νορβηγοαγγλικό λεξικό (2)
# Δανική γλώσσα

| Δανικά |
| --- |
| dansk |
| Ταξινόμηση | Ινδοευρωπαϊκές γλώσσες+ Γερμανικές
	- Βόρειες Γερμανικές γλώσσες
		* Ανατολικές Σκανδιναβικές
 |
| Σύστημα γραφής | λατινική γραφή |
| Κατάσταση |
| Επίσημη γλώσσα |  Ευρωπαϊκή Ένωση
  Δανία |
| Αναγνωρισμένη μειονοτική γλώσσα |  Γερμανία (προστατευόμενη)  Γροιλανδία (αυτόνομη χώρα που ανήκει στη Δανία) |
| Ρυθμιστής | Dansk Sprognævn |
| ISO 639-1 | da |
| ISO 639-2 | dan |
| ISO 639-3 | dan |
| SIL | DNS |
|  |

Η **δανική γλώσσα** (*dansk*) ανήκει στις βόρειες (αποκαλούμενες επίσης σκανδιναβικές γλώσσες), υποομάδα του γερμανικού κλάδου των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών. Ομιλείται από 6 εκατ. ανθρώπους περίπου, κυρίως στη Δανία ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνονται 50.000 άτομα στα βόρεια τμήματα του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν στη Γερμανία, όπου βρίσκεται υπό το καθεστώς μειονοτικής γλώσσας. Η Δανική γλώσσα έχει καθεστώς επίσημης γλώσσας σε σχολεία των πρώην δανικών αποικιών, της Γροιλανδίας και των Νήσων Φερόες, που απολαμβάνουν πλέον καθεστώς σχετικής αυτονομίας. Στην Ισλανδία, που ήταν τμήμα της Δανίας έως το 1944, η δανική γλώσσα είναι η δεύτερη ξένη γλώσσα που διδάσκεται στα σχολεία.

Η γλώσσα άρχισε να προβάλλει από την αρχαία σκανδιναβική γλώσσα περίπου κατά τον 13ο αιώνα ξεχωρίζοντας από τις άλλες σκανδιναβικές εθνικές γλώσσες (πρώτη μετάφραση της Βίβλου το 1550) με τη διαμόρφωση διακριτής ορθογραφίας, διαφορετικής από εκείνη της Σουηδικής. Ωστόσο, η γραπτή μορφή της γλώσσας είναι ευκολότερα κατανοητή από τους Σουηδούς, παρά η προφορική εκφορά της. Η σύγχρονη δανική χαρακτηρίζεται από μια έντονη ροπή ελάττωσης πολλών ήχων ιδιαίτερα δύσκολων να κατανοηθούν και να προφερθούν από αλλοδαπούς ομιλητές.

## Δείτε επίσης

* Δανικό και Νορβηγικό αλφάβητο

## Βιβλιογραφία

* Basbøll, Hans (2005) *The Phonology of Danish* ISBN 0-19-824268-9

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Δανο-αγγλικό, Αγγλο-δανικό διαδικτυακό λεξικό
* Όλα τα ελεύθερα δανικά λεξικά
* Λεξικό της δανικής γλώσσας
* "Μιλάτε Δανικά" 10ήμερο εντατικό διαδικτυακό μάθημα Αρχειοθετήθηκε 2010-02-06 στο Wayback Machine.
* "STELLA Danish" ελεύθερο διαδικτυακό μάθημα για αρχάριους Αρχειοθετήθηκε 2008-05-17 στο Wayback Machine.
* Αναφορά του Εθνολόγου για τη Δανική Αρχειοθετήθηκε 2006-02-19 στο Wayback Machine.
* Πληροφορίες για τη Δανική γλώσσα
* Λεξικό με δανο-αγγλικές μεταφράσεις από το Webster's Online Dictionary - Rosetta Edition
* Δανική γραμματική
* Ακούστε και μάθετε χρήσιμες εκφράσεις στη Δανική
* Κατάλογος δικτυακών πηγών για τη Δανική γλώσσα
# Τροπικό έτος

Το **τροπικό έτος** είναι η χρονική διάρκεια ανάμεσα σε δύο περάσματα του κέντρου του ηλιακού δίσκου από το εαρινό σημείο γ της εκλειπτικής, δηλαδή είναι το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο εαρινών ισημεριών. Το τροπικό έτος έχει διάρκεια 365,24219878 ημέρες.
# Γεωγραφικό μήκος

Παγκόσμιος χάρτης που το **λ** φαίνεται μεν στις κάθετες γραμμές (μεσημβρινοί) αλλά προσδιορίζεται επί των οριζοντίων (παράλληλοι), αρχής γενομένης από τον Μεσημβρινό Γκρίνουιτς (Ανατολικά ή Δυτικά)
Το **γεωγραφικό μήκος** (**longitude**) είναι ένα από τα δύο μεγέθη των γεωγραφικών συντεταγμένων με τα οποία προσδιορίζεται η θέση των διαφόρων τόπων (εκτός των πόλων) και πλοίων στην επιφάνεια της γης και "κατά προβολή" η θέση των αεροσκαφών υπεράνω αυτής.
Συμβολίζεται στην ελληνική με το γράμμα (**λ**) εκ της αγγλικής **l** (long).

Η μέτρηση του γεωγραφικού μήκους έχει οριστεί κατά σύμβαση να μετριέται από τον Μεσημβρινό που διέρχεται από το Αστεροσκοπείο του Γκρήνουιτς στην Μεγάλη Βρετανία καλούμενος **πρώτος μεσημβρινός** ή αριθμητικά **000° 00΄ 00΄΄ Το γεωγραφικό μήκος αποδίδεται σε μοίρες, πρώτα και δεύτερα της μοίρας ή και ως δεκαδικός αριθμός επί των προηγουμένων. Οι μοίρες του γεωγραφικού μήκους προς αποφυγή λάθους αποδίδoνται πάντα με τριψήφιο αριθμό από **000° - 180° Α** (Ανατολικό), ή **000° - 180° Δ** (Δυτικό) και στην αγγλική **E (East)** or **W (West)** αντίστοιχα.
* Ιδιαίτερη προσοχή στην αναφορά γεωγραφικού στίγματος: πρώτα δίνεται το γεωγραφικό πλάτος και στη συνέχεια το "γεωγραφικό μήκος", π.χ. **λ: 005° 25΄ 45΄΄ Α** ή **165° 00΄ 25΄΄ Δ**

## Διαφορά μήκους (Δλ)

Διαφορά μήκους (Δλ) - difference of longitude (D long.) δύο τόπων: είναι **τόξο ισημερινού**, μικρότερο των 180°, που περιλαμβάνεται μεταξύ των μεσημβρινών των τόπων αυτών. Ο μαθηματικός τύπος εύρεσης της διαφοράς μήκους είναι: **Δλ = λ ± λ'** (όπου λ λ' τα γεωγραφικά μήκη των δύο τόπων και **+** αν είναι ετερώνυμα, **~** αν είναι ομώνυμα) μετρούμενο σε μοίρες πρώτα και δεύτερα. Προσοχή αν σε ετερώνυμα μήκη λ + λ' > 180° τότε **Δλ = 360° ~ (λ+λ')**. Η διαφορά μήκους λαμβάνει ονομασία ανατολική ή δυτική ανάλογα με τη πλεύση που θα ακολουθήσει το πλοίο από το τόπο απόπλου.

## Δείτε επίσης

* Γεωγραφικό πλάτος
* Γεωγραφικό στίγμα

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Γεωγραφικό μήκος στο Wikimedia Commons
# Μεσημβρινός

Μεσημβρινοί (κάθετοι) και Παράλληλοι (οριζόντιοι κύκλοι)
Οι περιφέρειες των μέγιστων κύκλων που περιέχουν τον άξονα της γης (άρα και τους πόλους) καλούνται γήινοι **Μεσημβρινοί** (Meridians) και επομένως είναι κάθετοι στον ισημερινό.

Από κάθε σημείο της επιφάνειας της γης διέρχεται ένας και μόνο ένας γήινος μεσημβρινός, άπειροι επομένως και οι μεσημβρινοί της γης. Ο μεσημβρινός που διέρχεται από το αστεροσκοπείο του Γρήνουϊτς ονομάζεται **πρώτος μεσημβρινός** ή **μεσημβρινός του Γκρίνουιτς**.

Ο πρώτος μεσημβρινός χωρίζει τη γη σε δύο ημισφαίρια το δεξιό αυτού, με την Ασία καλούμενο **Ανατολικό** και το άλλο αριστερό αυτού, με τον Ατλαντικό Ωκεανό και την Αμερική, **Δυτικό** ημισφαίριο.

Ο πρώτος μεσημβρινός στο αστεροσκοπείο του Γκρίνουϊτς
Ο γήινος μεσημβρινός ενός τόπου χρησιμεύει για τον προσδιορισμό του καλούμενου γεωγραφικού μήκους όπου και εκφράζεται ως απόσταση σε μοίρες από τον θεωρούμενο κατά συνθήκη πρώτο μεσημβρινό. Όλα τα ουράνια σώματα Ήλιος, Σελήνη, Αστέρες, λόγω της φαινόμενης περιστροφής της ουράνιας σφαίρας, διέρχονται δύο φορές το 24ωρο από τον μεσημβρινό του τόπου, δηλαδή μία φορά πάνω από τον ορίζοντα και μία φορά κάτω απ΄ αυτόν.

* Οι διαβάσεις αυτές λέγονται μεσημβρινές ή μεσουρανήσεις. Η μεν πρώτη λέγεται άνω μεσουράνηση ή άνω διάβαση του συγκεκριμένου ουράνιου σώματος η δε δεύτερη κάτω μεσουράνηση ή κάτω διάβαση ομοίως. Ειδικότερα η άνω διάβαση του Ηλίου ονομάζεται **μεσημβρία**, ενώ η κάτω **μεσονύκτιο**. Η τελευταία λαμβάνεται ως αρχή της πολιτικής ημέρας ενώ αντίθετα η μεσουράνηση ή μεσημβρία (πάντα για τον Ήλιο) λαμβάνεται ως αρχή της αστρονομικής ημέρας.

## Δείτε επίσης

* Ουράνιος μεσημβρινός
* Παραμεσημβρινός

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Μεσημβρινός στο Wikimedia Commons
# Μεσημβρινή διάβαση

Κατά τη φαινομενική περιστροφή της ουράνιας σφαίρας οι διάφοροι αστέρες, διαγράφοντας τους κύκλους απόκλισής τους, διέρχονται δύο φορές μέσα στο 24ωρο από τον μεσημβρινό του παρατηρητή. Αυτή η διέλευση ονομάζεται **μεσημβρινή διάβαση**.

Από τις δύο μεσημβρινές διαβάσεις (εντός του 24ώρου), αυτή που πραγματοποιείται στον άνω ημιμεσημβρινό καλείται *άνω μεσημβρινή διάβαση* (*Upper transit*) ενώ αντίθετα εκείνη που συμβαίνει στο κάτω ημιμεσημβρινό καλείται *κάτω μεσημβρινή διάβαση* (*Lower transit*).

Καθίσταται αντιληπτό ότι ένας αστέρας κατά τη μεσημβρινή διάβασή του έχει το μέγιστο αυτού αληθές ύψος **Ηλ**, θετικό κατά την άνω διάβαση και ελάχιστο κατά την κάτω, θετικό ή αρνητικό.

Η ιδιαίτερη σημασία της μεσημβρινής διάβασης των ουρανίων σωμάτων έγκειται στο γεγονός ότι εκείνη ακριβώς την στιγμή της διέλευσής τους, ο όποιος παρατηρητής τους (και ιδίως ο ναυτιλλόμενος) μπορεί να βρει το γεωγραφικό πλάτος της θέσης του χωρίς να χρειάζεται να επιλύσει κάποιο σφαιρικό τρίγωνο, αλλά πολύ απλά διοπτεύοντας με τη διόπτρα την απόκλιση αστέρος και μετρώντας το αληθές ύψος αυτού με τον εξάντα.

* Πολλοί αντί του όρου αυτού χρησιμοποιούν τον όρο **μεσουράνηση**. Έτσι διακρίνεται η *άνω μεσουράνηση* και η *κάτω μεσουράνηση* και κατ΄ επέκταση οι αστέρες *μεσουρανούν άνω* ή *μεσουρανούν κάτω*.
* Ιδιαίτερα για τον Ήλιο η άνω μεσημβρινή διάβαση λέγεται **μεσημβρία** ενώ η κάτω μεσημβρινή διάβαση λέγεται **μεσονύκτιο**.
# Ουράνιος ισημερινός

Ο ουράνιος ισημερινός διατεθειμένος κατά 23,5 ° ως προς το επίπεδο εκλειπτικής. Η εικόνα δείχνει τις σχέσεις μεταξύ αξονικής κλίσης της Γης, του άξονα περιστροφής και επιπέδου τροχιάς (περιφοράς).
**Ουράνιος ισημερινός** ονομάζεται η νοητή προέκταση του ισημερινού της Γης στην ουράνια σφαίρα. Αυστηρότερα, ο ουράνιος ισημερινός ορίζεται ως ο μέγιστος κύκλος της ουράνιας σφαίρας που είναι κάθετος στον άξονα του κόσμου. Χωρίζει την ουράνια σφαίρα σε Βόρειο ουράνιο ημισφαίριο και Νότιο ουράνιο ημισφαίριο.

## Ισημερινοί αστερισμοί

Με την ονομασία ισημερινοί αστερισμοί ή αστερισμοί του ισημερινού αναφέρονται 15 αστερισμοί μέσα από τους οποίους διέρχεται ο ουράνιος ισημερινός. Οι αστερισμοί αυτοί είναι:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Ιχθύες
* Κήτος
* Ταύρος
* Ηριδανός
* Ωρίων
 | * Μονόκερως
* Κύων Μικρός
* Ύδρα
* Εξάς
* Λέων
 | * Παρθένος
* Όφις
* Οφιούχος
* Αετός
* Υδροχόος
 |

## Δείτε επίσης

* Ουράνιες συντεταγμένες
* Ωρική γωνία
* Ουρανομετρία

## Βιβλιογραφία

* Joachim Herrmann: *Dtv-Atlas Astronomie*. Dtv, März 2005, ISBN 3-423-03267-7
# Ουράνιο σώμα

Εικόνα που δημιουργήθηκε με το πρόγραμμα Aladin Sky Atlas.**Ουράνιο**, **αστρονομικό** ή **αστρικό σώμα** ονομάζεται η υλική οντότητα ή σώμα που υπάρχει με φυσικό τρόπο στο παρατηρήσιμο σύμπαν. Στην αστρονομία, οι όροι "αντικείμενο" και "σώμα" συχνά χρησιμοποιούνται εναλλάξιμα. Ωστόσο, το αστρονομικό ή ουράνιο σώμα είναι μία μονή, συνεκτική οντότητα, ενώ το αστρονομικό ή ουράνιο αντικείμενο είναι μια περίπλοκη, λιγότερο πυκνή δομή, που μπορεί να αποτελείται από πολλαπλά σώματα ή ακόμα και άλλα αντικείμενα με υποδομές.

## Είδη

Παραδείγματα αστρονομικών αντικειμένων είναι τα πλανητικά συστήματα, τα αστρικά σμήνη, τα νεφελώματα και οι γαλαξίες, ενώ αστρονομικά σώματα θεωρούνται οι αστεροειδείς, τα φεγγάρια (δορυφόροι των πλανητών), οι πλανήτες και οι αστέρες. Ένας κομήτης μπορεί να χαρακτηριστεί και ως σώμα και ως αντικείμενο: είναι σώμα όταν πρόκειται για παγωμένους πυρήνες πάγου και σκόνης, και είναι αντικείμενο όταν πρόκειται για ολόκληρο τον κομήτη, συμπεριλαμβανομένης της διάχυτης σκόνης και της ουράς του.

## Κλίμακα γαλαξία

Μπορεί να θεωρηθεί ότι το σύμπαν έχει ιεραρχική δομή. Σε μεγαλύτερες κλίμακες, το θεμελιώδες δομικό στοιχείο συγκέντρωσης είναι ο γαλαξίας. Οι γαλαξίες είναι οργανωμένοι σε ομάδες και σμήνη, που συχνά περιλαμβάνονται μέσα σε μεγαλύτερα υπερσμήνη, που βρίσκονται ανάμεσα σε νήματα τεράστιων άδειων κενών, σχηματίζοντας έναν ιστό που γεφυρώνει το παρατηρήσιμο σύμπαν.

Οι γαλαξίες έχουν μία πληθώρα μορφολογιών, με ακανόνιστα, ελλειπτικά και δισκοειδή σχήματα, ανάλογα με το ιστορικό του σχηματισμού και της εξέλιξής τους, συμπεριλαμβανομένης της αλληλεπίδρασης με άλλους γαλαξίες, που μπορεί να οδηγήσει και στη συγχώνευσή τους.

Οι δισκοειδείς γαλαξίες συμπεριλαμβάνουν φακοειδείς και σπειροειδείς γαλαξίες, με στοιχεία όπως σπειροειδείς βραχίονες και ένα χαρακτηριστικό φωτοστέφανο.

Στον πυρήνα τους, οι περισσότεροι γαλαξίες έχουν μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα. Επίσης, οι γαλαξίες μπορούν να έχουν δορυφόρους με τη μορφή των γαλαξιών νάνων και των σφαιρωτών σμηνών.

## Μέσα σε έναν γαλαξία

Τα στοιχεία που αποτελούν έναν γαλαξία σχηματίζονται από την αέρια ύλη που συγκεντρώνεται μέσα από τη βαρυτική έλξη σε έναν ιεραρχικό τρόπο. Σε αυτό το στάδιο, το αποτέλεσμα αυτής της έλξης είναι ο σχηματισμός θεμελιωδών υλικών, των αστέρων. Αυτοί, συνήθως συνδέονται σε σμήνη από συμπτυγμένα νεφελώματα. Η μεγάλη ποικιλία των αστρικών σχηματισμών καθορίζεται σχεδόν απόλυτα από τη μάζα, τα υλικά και την εξελικτική κατάσταση αυτών των άστρων. Τα άστρα μπορεί να βρεθούν σε πολυαστρικά συστήματα που περιστρέφονται σε τροχιά το ένα γύρω από το άλλο σε μια ιεραρχική οργάνωση. Ένα πλανητικό σύστημα και διάφορα άλλα μικρά αντικείμενα όπως οι αστεροειδής, οι κομήτες και τα διαστημικά σκουπίδια μπορούν να σχηματιστούν, σε μια ιεραρχική διαδικασία συσσώρευσης των πρωτοπλανητικών δίσκων που περικυκλώνει τα νέα άστρα.

## Δείτε επίσης

* Αστρονομία
* Σύμπαν
* Γαλαξίες
* Αστέρες
* Αστερισμοί
* Νεφελώματα

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* SkyChart, *Sky & Telescope* στο Library of Congress (αρχειοθετήθηκε 2005-06-13)
* Monthly skymaps for every location on Earth. Αρχειοθετήθηκε 2007-09-13 στο Wayback Machine..
# Σιδηροδρομικό δίκτυο

Τραίνο στην Αλάσκα. Μεταφορά αργού πετρελαίου το 2006
Το **σιδηροδρομικό δίκτυο** είναι ένας από τους σημαντικότερους τομείς υποδομής για την ανάπτυξη των κρατών, καθώς συνδέει περιοχές, διευκολύνει τη μετακίνηση ανθρώπων και αγαθών και συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη. Η ιστορία του σιδηροδρόμου ξεκινά τον 19ο αιώνα και έκτοτε εξελίσσεται συνεχώς με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών και συστημάτων.

## Ιστορική εξέλιξη

Η ιστορία των σιδηροδρομικών δικτύων ξεκινά τον 19ο αιώνα, με την ανάπτυξη των πρώτων ατμομηχανών στη Μεγάλη Βρετανία. Η γραμμή Stockton–Darlington το 1825 θεωρείται η πρώτη εμπορική σιδηροδρομική σύνδεση στον κόσμο. Στην Ελλάδα, η πρώτη γραμμή λειτούργησε το 1869, συνδέοντας τον Πειραιά με την Αθήνα. Κατά τον 20ό αιώνα, το δίκτυο επεκτάθηκε σε άλλες πόλεις και περιοχές, όπως η Θεσσαλονίκη, η Λάρισα και η Πάτρα, ενώ η δημιουργία του ΟΣΕ (Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος) το 1971 οδήγησε σε κεντρικό σχεδιασμό και εκσυγχρονισμό του δικτύου.

## Οικονομική και κοινωνική σημασία

Το σιδηροδρομικό δίκτυο έχει πολλαπλές επιπτώσεις στην οικονομία και την κοινωνία:

* Μεταφορές και εμπόριο: Επιτρέπει την ταχεία μεταφορά προϊόντων, μειώνοντας το κόστος και τον χρόνο παράδοσης.
* Περιβαλλοντική βιωσιμότητα: Η χρήση του σιδηροδρόμου μειώνει τις εκπομπές CO₂ σε σύγκριση με τα οδικά μέσα.

Κοινωνική συνδεσιμότητα: Συνδέει αστικά και αγροτικά κέντρα, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε υπηρεσίες και αγορές εργασίας.

## Τεχνολογική Εξέλιξη

Η εξέλιξη των σιδηροδρόμων περιλαμβάνει τα εξής:

* Σύγχρονα συστήματα σηματοδότησης: Αυτοματοποιημένα συστήματα που βελτιώνουν την ασφάλεια και τη ροή των τρένων.
* Υψηλές ταχύτητες (High-Speed Rail): Παραδείγματα είναι το γαλλικό TGV και το γερμανικό ICE, με ταχύτητες πάνω από 300 χλμ/ώρα, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο ταξιδιού.
* Ηλεκτροκίνηση και πράσινες τεχνολογίες: Η Ελλάδα επιχείρησε εκσυγχρονισμό των γραμμών με ηλεκτροκίνηση και βελτίωση υποδομών για μεγαλύτερη ενεργειακή αποδοτικότητα.

## Προοπτικές

Παρά τα πλεονεκτήματα, τα σιδηροδρομικά δίκτυα αντιμετωπίζουν προκλήσεις όπως:

* Υποδομές παλαιάς τεχνολογίας και ανάγκη εκσυγχρονισμού.
* Οικονομική βιωσιμότητα των γραμμών χαμηλής επιβατικής κίνησης.
* Ανάγκη ενσωμάτωσης πράσινων τεχνολογιών και ηλεκτροκίνησης.

Η μελλοντική ανάπτυξη του σιδηροδρόμου φαίνεται να εστιάζει στην ταχύτητα, την αποδοτικότητα και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, συνδυάζοντας την τεχνολογία με πολιτικές βιώσιμης κινητικότητας.

## Παραπομπές

## Βιβλιογραφία

* Jackman, W. T. (1975). *The Development of Transportation in Modern England*. London: Routledge.
* Papageorgiou, G. (2010). *Σιδηροδρομικές Μεταφορές στην Ελλάδα: Ιστορική και Οικονομική Ανάλυση*. Αθήνα: Εκδόσεις Τεχνικών Εκδόσεων.
* UIC (2021). *Railway Handbook 2021: Sustainability and Environment*. Paris: International Union of Railways.
* Vuchic, V. R. (2005). *Urban Transit: Operations, Planning, and Economics*. Hoboken: John Wiley & Sons.
* European Commission (2020). *Sustainable and Smart Mobility Strategy*. Brussels: European Commission.
* Hellenic Railways Organization (OSE) (2022). *Annual Report 2022*. Αθήνα: OSE.
# Κλίμακα Κέλβιν

Θερμόμετρο με ενδείξεις σε Κελσίου (αριστερά) και Κέλβιν (δεξιά).
Στο Διεθνές Σύστημα Μονάδων (S.I.), το **κέλβιν** (σύμβολο: **Κ**) είναι μονάδα μέτρησης της θερμοκρασίας.
Η αναφορά σε θερμοκρασίες στην κλίμακα Κέλβιν γίνεται όταν μια ένδειξη θερμοκρασίας συνοδεύεται με το σύμβολο «Κ», π.χ. θερμοκρασία 300 K (27 °C).

Το κέλβιν φέρεται κατά την ομώνυμη κλίμακα θερμοκρασίας όπου το απόλυτο μηδέν (-273,15 °C βαθμοί Κελσίου) αντιστοιχεί στο 0 Κ.
Η θερμοκρασία 0 Κ είναι η χαμηλότερη δυνατή θερμοκρασία στη φύση και γι'αυτό λέγεται απόλυτο μηδέν.

Το κέλβιν είναι η βασική μονάδα μέτρησης θερμοκρασιών σε θέματα που έχουν σχέση με τη θερμοδυναμική, τη ρευστομηχανική και σε άλλους κλάδους της χημείας και της φυσικής.

Η κλίμακα επινοήθηκε από τον Ουίλιαμ Τόμσον, πρώτο βαρόνο του Κέλβιν.

## Ιδιότητες

* Η κλίμακα Κέλβιν δεν έχει αρνητικές τιμές.
* Διαφορά θερμοκρασίας κατά 1 Κ ισοδυναμεί με διαφορά θερμοκρασίας ενός βαθμού Κελσίου.

## Μετατροπές σε άλλες κλίμακες

Η κλίμακα Κέλβιν μετράει την λεγόμενη **απόλυτη θερμοκρασία**. Η διαφορά της με την κλίμακα Κελσίου είναι 273,15 βαθμοί, δηλαδή

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 .
Η σχέση που συνδέει την κλίμακα Φαρενάιτ και την κλίμακα Κέλβιν είναι η εξής

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 .
### Μετατροπείς

#### Μεταξύ Κέλβιν και Κελσίου

0 K =
-273.15 °C

#### Μεταξύ Κέλβιν και Φαρενάιτ

120 K =
-243.67 °F

## Δείτε επίσης

* Κλίμακα Κελσίου
* Κλίμακα Φαρενάιτ
* Κλίμακα Ρεωμύρου
* Κλίμακα Ράνκιν

## Παραπομπές
# Νιούτον (μονάδα μέτρησης)

Για να αποκτήσει επιτάχυνση 1 m/s2 ένα σώμα μάζας 1 kg, θα πρέπει να του ασκηθεί δύναμη 1 Ν
Το **νιούτον** (Λατινικοί χαρακτήρες: newton) (σύμβολο: **N**) είναι η μονάδα μέτρησης της δύναμης κατά το Διεθνές σύστημα μονάδων, προς τιμή του Άγγλου φυσικού και μαθηματικού Ισαάκ Νεύτωνα σε αναγνώριση της συνεισφοράς του Κλασική Μηχανική.

## Ορισμός

Στο διεθνές σύστημα μονάδων η δύναμη είναι παράγωγο μέγεθος. Το ένα νιούτον ορίζεται ως η δύναμη που πρέπει να ασκηθεί σε σώμα μάζας ενός κιλού (1 kg) για να επιταχυνθεί κατά ένα μέτρο ανά δευτερόλεπτο εις το τετράγωνο (1 m·s-2), δηλαδή:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
## Παραδείγματα

* 1 νιούτον είναι η δύναμη που ασκεί η βαρύτητα της γης σε σώμα μάζας περίπου 102 γραμμαρίων (όσο ζυγίζει περίπου ένα μήλο).
* Πιο συχνά χρησιμοποιείται στην πράξη το kN (κιλονιούτον, δηλ. 1000 Ν).
* Αντικείμενο μάζας 1 τόνου (1000 Kg) (όσο περίπου π.χ. ένα μικρό επιβατικό αυτοκίνητο) δέχεται από το βαρυτικό πεδίο της Γης δύναμη περίπου 10kN.

## Πηγές

* Φυσική Α΄, Β΄, Γ΄ Γυμνασίου

## Δείτε επίσης

* Δύναμη
* Βαρύτητα
* Μονάδες μέτρησης
* Τόνος
* Ισαάκ Νεύτων
* Κλασική Μηχανική.
* κιλού