Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ευγονική

Ο Φρανσίς Γκάλτον στα μέσα του 1850, ο πατέρας της σύγχρονης ευγονικής
**Eυγονική** είναι ένα σύνολο πεποιθήσεων και πρακτικών που στοχεύουν στη βελτίωση της γενετικής ποιότητας του πληθυσμού. Οι πρακτικές αυτές ασκούνται εις βάρος πληθυσμιακών ομάδων που θεωρούνται κατώτερες, λόγου χάριν οι μη εβραίοι απο τους ακραίους ταλμουδικούς εβραίους.
Πρακτικές ευγονικής υπάρχουν από την Αρχαία Ελλάδα, ωστόσο, η σύγχρονη ιστορία της ευγονικής ξεκίνησε στα τέλη του 19ου αιώνα από το Ηνωμένο Βασίλειο , βασιζόμενη στην ψευδοεπιστήμη του Επιστημονικού ρατσισμού.

## Ναζιστική Γερμανία

Στα πλαίσια της οργάνωσης του προγράμματος ευγονικής τους, οι Ναζί είχαν εμπνευστεί από τα προγράμματα υποχρεωτικής στείρωσης των Ηνωμένων Πολιτειών, ιδίως όσον αφορά τους νόμους ευγονικής που είχαν θεσπιστεί στην Καλιφόρνια.

Υπό το νόμο για την *Πρόληψη απογόνων των ασθενών με κληρονομικές ασθένειες*, που εφαρμόστηκε στις 14 Ιουλίου του 1933, οι γιατροί υποχρεούνταν να καταγράφουν κάθε περίπτωση κληρονομικής ασθένειες που περιέπιπτε στην αντίληψή τους, εκτός από των γυναικών άνω των 45 ετών. Οι γιατροί θα μπορούσαν να τιμωρηθούν με πρόστιμο σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.

Το 1934, το πρώτο έτος της εφαρμογής του Νόμου, περίπου 4.000 άτομα άσκησαν έφεση κατά των αποφάσεων των υπηρεσιών στείρωσης. Συνολικά 3.559 εφέσεις απερρίφθησαν. Μέχρι το τέλος του ναζιστικού καθεστώτος, πάνω από 200 Δικαστήρια Γενετικής Υγείας (Erbgesundheitsgerichte) δημιουργήθηκαν, και, με τις αποφάσεις τους, πάνω από 400.000 άτομα στειρώθηκαν παρά τη θέλησή τους.

## Παραπομπές
# Θεϊστική εξέλιξη

Η **θεϊστική εξέλιξη** (επίσης γνωστή ως **θεϊστικός εξελικισμός** ή **θεό-καθοδηγούμενη εξέλιξη**), εναλλακτικά ονομάζεται **εξελικτικός δημιουργισμός,** είναι μία από τις μεγαλύτερες κοσμοθεωρίες για την προέλευση της ζωής. Η άποψη υποστηρίζει ότι ο Θεός δρα και δημιουργεί μέσω των νόμων της φύσης. Εδώ, ο Θεός λαμβάνεται ως η κύρια αιτία ενώ τα φυσικά αίτια είναι δευτερεύοντα, θέτοντας ότι η έννοια του Θεού και οι θρησκευτικές πεποιθήσεις είναι συμβατές με τα ευρήματα της σύγχρονης επιστήμης, συμπεριλαμβανομένης της εξέλιξης. Η θεϊστική εξέλιξη περιλαμβάνει μια σειρά απόψεων σχετικά με το πώς η επιστήμη σχετίζεται με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τον βαθμό στον οποίο παρεμβαίνει ο Θεός. Απορρίπτει τα αυστηρά δημιουργιστικά δόγματα της ειδικής δημιουργίας, αλλά μπορεί να περιλαμβάνει πεποιθήσεις όπως η δημιουργία της ανθρώπινης ψυχής. Η σύγχρονη θεϊστική εξέλιξη δέχεται τη γενική επιστημονική συναίνεση για την ηλικία της Γης, την ηλικία του σύμπαντος, τη Μεγάλη Έκρηξη, την προέλευση του Ηλιακού Συστήματος, την προέλευση της ζωής και την εξέλιξη.

Οι υποστηρικτές της θεϊστικής εξέλιξης γενικά προσπαθούν να εναρμονίσουν την εξελικτική σκέψη με την πίστη στον Θεό και απορρίπτουν τη σύγκρουση μεταξύ θρησκείας και επιστήμης· υποστηρίζουν ότι οι θρησκευτικές πεποιθήσεις και οι επιστημονικές θεωρίες δεν χρειάζεται να αντικρούονται μεταξύ τους. Υπάρχει ποικιλομορφία σχετικά με το πώς ταιριάζουν οι δύο έννοιες της πίστης και της επιστήμης.

## Παραπομπές
# Τακτισμός

Ο όρος **τακτισμός** περιγράφει τη μετακίνηση ή τον προσανατολισμό (κινητή αντίφαση) που παρουσιάζουν ορισμένα ζώα και φυτά μπροστά σε εξωτερικά, φυσικά ή χημικά, ερεθίσματα. Τα ερεθίσματα αυτά μπορούν να είναι το φως, η θερμοκρασία, η βαρύτητα, η υγρασία, ορισμένες χημικές ουσίες κτλ. Έχουμε δύο είδη τακτισμού: το θετικό και τον αρνητικό. Ο *θετικός* χαρακτηρίζεται από κίνηση προς το ερέθισμα, ενώ ο *αρνητικός* χαρακτηρίζεται από κίνηση για απομάκρυνση από αυτό. Ο τακτισμός παίρνει ιδιαίτερο όνομα ανάλογα με το είδος του ερεθίσματος από το οποίο προκαλείται (π.χ. θερμοτακτισμός, φωτοτακτισμός, χημειοτακτισμός κτλ.)

## Πηγές

* Έγχρωμη Παγκόσμια Ελλαδική Εγκυκλοπαίδεια. Εκδόσεις Γιάννη Ρίζου.
# Επικράτεια (βιολογία)

The various levels of the scientific classification system.

---

Η ιεραρχία των οκτώ κύριων ταξινομικών βαθμίδων στην Συστηματική ταξινόμηση. Η ζωή διαιρείται σε επικράτειες, οι οποίες υποδιαιρούνται περαιτέρω σε μικρότερες ομάδες. Οι ενδιάμεσες βαθμίδες δεν συμπεριλαμβάνονται στο σχεδιάγραμμα .
Στην συστηματική ταξινόμηση **επικράτεια**, **υπερβασίλειο** ή **αυτοκρατορία** ονομάζεται η υψηλότερη κατηγορία οργανισμών, η οποία είναι υψηλότερη ακόμη και από το βασίλειο.

## Σύστημα των τριών επικρατειών

Σύμφωνα με το **σύστημα των τριών επικρατειών**, του Καρλ Βέζε, που προτάθηκε το 1990, το εξελικτικό δέντρο όλων των των ζώντων οργανισμών περιλαμβάνει τρεις επικράτειες: τα Αρχαία, τα Βακτήρια, και τα Ευκαρυωτικά. Ο διαχωρισμός αυτών των τάξεων αντανακλά θεμελιώδεις διαφορές στα γονιδιώματά τους.

Το φυλογενετικό δένδρο όλων των ζώντων οργανισμών, βασισμένο στα δεδομένα των rRNA γονιδίων, που δείχνει τον διαχωρισμό των τριών επικρατειών των βακτηρίων, των αρχαίων και των ευκαρυωτών, όπως περιγράφηκαν αρχικά από τον Καρλ Βέζε (Carl Woese).
## Άλλα προτεινόμενα συστήματα

Αν και το σύστημα των τριών επικρατειών θεωρείται ως επικρατέστερο στον επιστημονικό κύκλο, άλλες εναλλακτικές θεωρίες έχουν κάνει την εμφάνισή τους, οι οποίες διαφέρουν κυρίως στην τοποθέτηση των πρώιμων ομάδων με διαφορετικό τρόπο, εξαιτίας της αιφνίδιας πιθανώς εξέλιξης του rRNA. Μεταξύ άλλων αυτά είναι:

* Το **σύστημα των δύο επικρατειών**, με κύριες ομάδες τους Προκαρυώτες, τους Ευκαρυώτες και τα Αρχαία.
* Το **σύστημα των έξι βασιλείων**, με κύριες ομάδες τα Ευβακτήρια, τα Αρχαιοβακτήρια, τα Πρώτιστα, τους Μύκητες, τα Φυτά και τα Ζώα.
* Το εναλλακτικό **σύστημα των τριών επικρατειών** (Ευβακτήρια, Αρχαία, Ευκαρυώτες) με 5 **Υπερομάδες** στους Ευκαρυώτες.

## Δείτε επίσης

* Ταξινομία
* Φυλογενετικό δέντρο
* Εξέλιξη

## Παραπομπές
# Τζων Λίντλεϋ

| Τζων Λίντλεϋ |
| --- |
|  |
| Γενικές πληροφορίες |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | John Lindley (Αγγλικά)  |
| Γέννηση | 5  Φεβρουαρίου 1799 Old Catton |
| Θάνατος | 1  Νοεμβρίου 1865 Turnham Green |
| Τόπος ταφής | Άκτον |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας |
| Εκπαίδευση και γλώσσες |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Λατινικά Αγγλικά |
| Σπουδές | Norwich School |
| Πληροφορίες ασχολίας |
| Ιδιότητα | βοτανολόγος πτεριδολόγος βρυολόγος διδάσκων πανεπιστημίου συγγραφέας μυκητολόγος επιμελητής εκδόσεων σχεδιαστής αντικειμένων σε επιστημονικά συγγράμματα orchidologist συλλέκτης δειγμάτων φυτών scientific collector |
| Εργοδότης | Πανεπιστημιακό Κολέγιο Λονδίνου |
| Αξιοσημείωτο έργο | Edwards's Botanical Register |
| Οικογένεια |
| Σύζυγος | Sarah Freestone (1823–*άγνωστη τιμή*) |
| Τέκνα | Nathaniel Lindley, Baron Lindley, Σάρα Λίντλεϋ, Μπάρμπαρα Λίντλεϋ Τζορτζ Λίντλεϋ |
| Γονείς | George Lindley και Mary Moore |
| Αξιώματα και βραβεύσεις |
| Βραβεύσεις | εταίρος της Βασιλικής Εταιρίας Βασιλικό Μετάλλιο (1857) Μέλος της Λινναϊκής Εταιρείας του Λονδίνου μέλος στην Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Ο **Τζων Λίντλεϋ** (*John Lindley*, 5 Φεβρουαρίου 1799 – 1 Νοεμβρίου 1865) ήταν άγγλος βοτανολόγος, μυκητολόγος και κηπουρός.

## Βιογραφικά στοιχεία

Ο Τζων Λίντλεϋ γεννήθηκε στο Κάτον, κοντά στο Νόριτς της Αγγλίας και ήταν το ένα από τα τέσσερα παιδιά των Τζωρτζ και Μαίρυ Λίντλεϋ. Ο πατέρας του ήταν καλλιεργητής κηπουρός, που πουλούσε φυτά. Ο Τζων βοηθούσε από παιδί στον κήπο, αλλά συνέλεγε και αγριολούλουδα. Αν και θα ήθελε να σπουδάσει σε πανεπιστήμιο, η οικογένειά του δεν μπορούσε να καλύψει τέτοια έξοδα, οπότε έγινε αντιπρόσωπος στο Βέλγιο ενός Λονδρέζου εμπόρου σπόρων.

Τότε γνώρισε τον βοτανολόγο Γουίλιαμ Τζάκσον Χούκερ, που του επέτρεψε να μελετά στη βιβλιοθήκη του και τον συνέστησε στον εύπορο φυσιοδίφη Τζόζεφ Μπανκς, που προσέφερε εργασία στον Λίντλεϋ κάνοντάς τον βοηθό στον βοτανικό κήπο του. Η πρώτη του δημοσίευση, το 1819, ήταν μια μετάφραση του *Analyse du fruit* του Λουί Κλωντ Ρισάρ και η δεύτερη (1820) η πρωτότυπη *Monographia Rosarum*, με περιγραφές νέων ειδών και σχεδίων δημιουργημένων από τον ίδιο. Ακολούθησαν τα *Monographia Digitalium* και *Observations on Pomaceae*.

## Παραπομπές
# Γεννητικά όργανα

Τα σεξουαλικά όργανα μιας γυναίκας και ενός άνδρα

**Γεννητικά όργανα** θεωρούνται τα μέρη του σώματος που συντάσουν το σύστημα αναπαραγωγής ενός σύνθετου οργανισμού. Χωρίζονται σε εσωτερικά και εξωτερικά, ανάλογα με τη θέση τους εντός ή εκτός του σώματος, αν έρχονται δηλαδή σε επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον ή όχι.

Τα εξωτερικά γεννητικά όργανα του άνδρα είναι το πέος και το όσχεο (ο θύλακας των όρχεων) και τα εσωτερικά οι όρχεις, η επιδιδυμίδα, ο σπερματικός πόρος και ο προστάτης. Της γυναίκας εξωτερικό γεννητικό όργανο είναι το αιδοίο και εσωτερικά ο κόλπος, η μήτρα, οι ωοθήκες και οι σάλπιγγες.
# Εμβρυολογία

Η **εμβρυολογία** αποτελεί τον ένα από τους δύο κλάδους της οντογενεσιολογίας, που μελετά την ανάπτυξη των εμβρύων από τη πρώτη διαίρεση του γονιμοποιημένου ωαρίου, έως ότου αυτό πάρει την οριστική του μορφή, πριν την γέννηση. Επιπλέον, η εμβρυολογία περιλαμβάνει τη μελέτη συγγενών διαταραχών που εμφανίζονται πριν από τη γέννηση, και είναι γνωστή ως τερατολογία.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Λεξιλογικός ορισμός του εμβρυολογία  στο Βικιλεξικό
* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Εμβρυολογία στο Wikimedia Commons
# Μοριακή βιολογία

**Μοριακή βιολογία** είναι ο κλάδος της βιολογίας που μελετά τη δομή, τη σύνθεση, την τροποποίηση, την αποικοδόμηση, τη λειτουργία και τις αλληλεπιδράσεις των βιολογικά σημαντικών μακρομορίων ( νουκλεϊκά οξέα, πρωτεΐνες, λιπίδια, υδατάνθρακες) και τους μοριακούς μηχανισμούς της λειτουργίας των κυττάρων και των οργανισμών. Η μοριακή γενετική η μελέτη, δηλαδή, της δομής, της λειτουργίας, του μεταβολισμού και της αλληλεπίδρασης με άλλα μόρια φορείς της γενετικής πληροφορίας (DNA και RNA) σε μοριακό επίπεδο, είναι άμεσα σχετιζόμενη με τη μοριακή βιολογία. Τα όρια μεταξύ της Μοριακής Βιολογίας, άλλων κλάδων της βιολογίας και ορισμένων κλάδων της Χημείας δεν είναι πάντα ξεκάθαρα, ιδιαίτερα με εκείνα της βιοχημείας και της γενετικής. Το όνομα "Μοριακή Βιολογία" δόθηκε το 1938 από τον Αμερικανό επιστήμονα Γουώρεν Γουίβερ.

## Σχέση με άλλες Βιοεπιστήμες

Οι μοριακοί βιολόγοι-ερευνητές χρησιμοποιούν συγκεκριμένες τεχνικές της μοριακής βιολογίας για να διεξάγουν έργο, αλλά χρησιμοποιούν και άλλες τεχνικές οι οποίες προέρχονται από τους κλάδους της Βιοχημείας και της Γενετικής.

Καθώς πολλές φορές τα όρια των τριών αυτών κλάδων είναι ασαφή, παρακάτω δίνονται οι γενικοί ορισμοί τους:

* Βιοχημεία ονομάζεται η μελέτη των χημικών ουσιών σε έναν ζωντανό οργανισμό, του τρόπου δράση τους καθώς και των αλληλεπιδράσεών τους. Η βιοχημεία επικεντρώνεται κυρίως στη δομή, λειτουργία και τον ρόλο των βιομορίων.
* Γενετική ονομάζεται η μελέτη των γονιδίων, της γενετικής ποικιλομορφίας και της κληρονομικότητας σε σχέση με το πως δρουν, αποτυπώνονται και εκφράζονται σε έναν οργανισμό.
* Μοριακή Βιολογία είναι η βιολογία σε κλίμακα μορίου· η σπουδή των διαδικασιών της γενετικής Αντιγραφής, Μεταγραφής και Μετάφρασης, της λειτουργίας του κυττάρου εν γένει.

## Χρησιμότητα της Μοριακής Βιολογίας

Οι έρευνες της μοριακής βιολογίας, είναι σημαίνουσας σημασίας για πολλούς τομείς της επιστήμης, και εν τέλει της πραγματικής ζωής.
Η χρήση των μεθόδων της μοριακής βιολογίας στην Ιατρική, δημιούργησε γενικά νέα δεδομένα για την έρευνα και τη θεραπευτική αλλά και ένα νέο κλάδο, αυτόν της Μοριακής Ιατρικής. Βοηθώντας στην κατανόηση των λειτουργιών του κυττάρου έπαιξε καταλυτικό ρόλο στη δημιουργία νέων φαρμάκων και θεραπειών όπως και στην εισαγωγή της γονιδιακής θεραπείας.

## Ιστορικό

Στη δεκαετία του 1930 άρχισαν να διαφαίνονται οι πρώτες εκδηλώσεις του επιστημονικού πεδίου που πραγματεύεται σήμερα η μοριακή βιολογία, περισσότερο σαν γενικές ιδέες και σαν προϊόν σύγκλισης πρότερων διακριτών επιστημών. Βιοχημεία, γενετική, μικροβιολογία, ιολογία συσχετίστηκαν σε μια προσπάθεια να κατανοηθεί το φαινόμενο της ζωής στις πιο θεμελιώδεις του αρχές.
Αναγνωρίζοντας πολύ νωρίς τη σημασία αυτών των νέων συνδυασμένων προσεγγίσεων στη βιολογία, ο Warren Weaver, τότε διευθυντής του τμήματος φυσικών επιστημών του ιδρύματος Rockefeller, εισήγαγε τον όρο "μοριακή βιολογία" σε μια έκθεσή του προς το ίδρυμα το 1938.

Τρισδιάστατη απεικόνιση της δομής ενός τμήματος DNA

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Λεξιλογικός ορισμός του μοριακή βιολογία  στο Βικιλεξικό
* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Μοριακή βιολογία στο Wikimedia Commons
# Systema Naturae

Systema Naturae|  |
| Συγγραφέας | Κάρολος Λινναίος |
| Γλώσσα | Λατινικά |
| Ημερομηνία δημοσίευσης | 1735 |
| Θέμα | συστηματική ταξινόμηση |
| LC Class | OL1380461W |
|  Σχετικά πολυμέσα |
| δεδομένα () |

Το Systema Naturae (τίτλος στη λατινική γλώσσα, που σημαίνει **«Σύστημα της Φύσεως»**) είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα του μεγάλου Σουηδού βοτανολόγου, ζωολόγου και ιατρού Κάρολου Λινναίου (1707-1778). Με αυτό εισήχθη αρχικά και τελικά επικράτησε στη βιολογία η διωνυμική ονοματολογία για τις ονομασίες όλων των φυτικών και ζωικών οργανισμών. Η πρώτη έκδοση του βιβλίου έγινε το 1735. Ωστόσο η δέκατη έκδοση (1758) ήταν η σημαντικότερη και ο πλήρης τίτλος της ήταν *Systema naturæ per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis* δηλαδή «Σύστημα της Φύσεως ανά τα τρία βασίλειά της, σύμφωνα με τις κλάσεις, τις τάξεις, τα γένη και τα είδη, με περιγραφές, διαφορές, συνώνυμα, τόπους». Αυτή η έκδοση θεωρείται η αφετηρία της ονοματολογίας των ζώων.

Το 1766-1768 ο Λινναίος δημοσίευσε την κατά πολύ επαυξημένη 12η έκδοση του βιβλίου, την τελευταία που συνέγραψε ο ίδιος. Μία ακόμα επιπλέον επαυξημένη έκδοση έγινε από τον Γιόχαν Φρήντριχ Γκμέλιν από το 1788 έως το 1793. Από τις αρχές του 20ού αιώνα τουλάχιστον οι ζωολόγοι αναγνωρίζουν αυτή ως την τελευταία (13η) έκδοση του έργου, γεγονός που επισημοποιήθηκε από τη «Διεθνή Επιτροπή επί της Ζωολογικής Ονοματολογίας» (ICZN) στις 26 Οκτωβρίου 1954.

Ο Λινναίος δημοσίευσε την πρώτη έκδοση του *Systema Naturae* όχι στην πατρίδα του Σουηδία, αλλά κατά την παραμονή του στην Ολλανδία.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Το βιβλίο στο *Linné online*
# Μοριακή Γενετική

Η **Μοριακή Γενετική** είναι ο κλάδος της βιολογίας που μελετά τη δομή και τη λειτουργία των γονιδίων σε μοριακό επίπεδο. Σε αυτόν τον ειδικό κλάδο μελετάται η μεταφορά των γονιδίων από γενεά σε γενεά. Η μοριακή γενετική χρησιμοποιεί τις μεθόδους της γενετικής και της μοριακής βιολογίας. Ονομάζεται έτσι για να διαφοροποιείται από άλλα πεδία της γενετικής, όπως είναι η οικολογική γενετική και η πληθυσμιακή γενετική. Ιδιαίτερα σημαντική περιοχή στον τομέα της έρευνας είναι η χρήση της μοριακής πληροφορίας για τον καθορισμό της καταγωγής και συνεπώς της ορθής επιστημονικής ταξινόμησης των οργανισμών: η συγκεκριμένη μέθοδος αποδίδει τη μοριακό σύστημα ταξινόμησης.

Εκτός του ότι καθορίζει το πρότυπο καταγωγής, η μοριακή γενετική βοηθά στην κατανόηση γενετικών μεταλλάξεων που μπορούν να προκαλέσουν ορισμένους τύπους ασθενειών. Χρησιμοποιώντας τις μεθόδους της γενετικής και της μοριακής βιολογίας, η μοριακή γενετική ανακαλύπτει τις αιτίες της μεταφοράς συγκεκριμένων χαρακτηριστικών ή των πιθανών μεταλλάξεών τους.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Λεξιλογικός ορισμός του μοριακή γενετική  στο Βικιλεξικό
# Κρανιά

| Κρανιά |
| --- |
|  |
| Συστηματική ταξινόμηση |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Βασίλειο: | Φυτά (Plantae)  |
| Συνομοταξία: | Αγγειόσπερμα (Magnoliophyta)  |
| Ομοταξία: | Δικοτυλήδονα (Magnoliopsida)  |
| Τάξη: | Κρανειώδη (Cornales)  |
| Οικογένεια: | Κρανειοειδή (Cornaceae)  |
| Γένος: | Κράνεια (Cornus) L. |

 |
| Υπογένη  |
|  |
|
Δείτε κείμενο |

Η **Κρανιά** ή και **κρανειά** (επιστημονική ονομασία Cornus mas) είναι φυλλοβόλο δέντρο (και θάμνος). Ανήκει στα αγγειόσπερμα, στην οικογένεια των Κρανειοειδών (Cornaceae). Χαρακτηρίζεται από πυκνό φύλλωμα. Τα άνθη της είναι κίτρινα με τέσσερα πέταλα και οι καρποί της σφαιρικοί με έντονο κόκκινο χρώμα και ξινή γεύση - ονομάζονται κράνα. Η περίοδος ανθοφορίας της είναι νωρίς την άνοιξη ενώ η περίοδος καρποφορίας της είναι τους φθινοπωρινούς μήνες, Οκτώβριο και Νοέμβριο. Τα φύλλα της είναι λογχοειδή με μικρή διαφορά στο χρώμα της εσωτερικής από την εξωτερική όψη. Είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο φυτό στην Ευρώπη.

Η κρανιά αναφέρεται πρώτη φορά από τον Όμηρο στην Οδύσσεια, όπου η Κίρκη τάισε με καρπούς κρανιάς τον Οδυσσέα και το πλήρωμά του, αφού τους είχε μετατρέψει σε γουρούνια, (κ 242) Ο Παυσανίας αναφέρει ότι ο Δούρειος Ίππος φτιάχτηκε από ξύλο κρανιάς. Σύμφωνα με τον Θεόφραστο, το ξύλο της κρανιάς ήταν τόσο σκληρό όσο το κόκκαλο και χρησιμοποιήθηκε για να φτιαχτούν κυνηγητικές λόγχες, πολεμικά ακόντια, τόξα και μπαστούνια.Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, τα τόξα των Λυκίων ήταν φτιαγμένα από ξύλο κρανιάς.

Από ξύλα Κρανιάς ήταν κατασκευασμένα και τα όπλα των Μακεδόνων. Ιδιαίτερα η Σάρισσα το μακρύ δόρυ των 5 και αργότερα 6 μέτρων μήκους, το οποίο εφηύρε ο Φίλιππος ο Β', πατέρας του Μ. Αλεξάνδρου. Επίσης, πριν μερικές δεκαετίες, από ξύλο κρανιάς ήταν οι βέργες που προτιμούσαν οι δάσκαλοι προκειμένου να συνετίσουν τους άτακτους και κακούς μαθητές.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* "Κρανειά" Cornus. L. η επιστημονική της ονομασία Αρχειοθετήθηκε 2011-01-30 στο Wayback Machine.
* Πληροφορίες για την κρανιά
* Η Κρανιά και άλλα δέντρα
* Από ξύλο κρανιάς ήταν ο Δούρειος Ίππος, αλλά και πολλά πολεμικά όπλα…
# Σχολαστικισμός

Οι επτά ελεύθερες τέχνες γύρω από το κέντρο της φιλοσοφίας, εικονογρ. περ. *Hortus delicarium* «ο κήπος των απολαύσεων» 1180 περ. Χέραντ του Λάντσμπεργκ.
**Σχολαστικισμός** ονομάζεται το θεολογικό και φιλοσοφικό ρεύμα, που άκμασε από τον 12ο ως τον 14ο αιώνα στην ευρωπαϊκή Δύση, στον χώρο της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας, και αποσκοπούσε στη συμφιλίωση της φιλοσοφίας που αναπτύχθηκε από τους αρχαίους κλασικούς φιλοσόφους, όπως ο Αριστοτέλης και ο Πλάτωνας, με την μεσαιωνική θεολογία. Συχνά οι Σχολαστικοί θεολόγοι δεν περιορίζονταν στα θεολογικά ζητήματα, αλλά ασχολούνταν και με ζητήματα επιστημονικά, δίδασκαν δε θεολογία, αλλά και τα εγκύκλια μαθήματα της εποχής σε εκκλησιαστικές σχολές, σε Πανεπιστήμια και Μονές. Οι Σχολαστικοί έδιναν ιδιαίτερη έμφαση στην λογική θεμελίωση των θέσεων και χρησιμοποιούσαν τις φιλοσοφικές μεθόδους στο πεδίο της θεολογίας. Προσέγγιζαν δηλαδή τη θεολογία με τις επιστημονικές μεθόδους της εποχής, κύριος δε σκοπός της θεολογίας τους ήταν η μελέτη της Αγίας Γραφής και η ερμηνεία της διαμέσου της λογικής διερεύνησης.

Ο Σχολαστικισμός καλλιεργήθηκε από Ρωμαιοκαθολικούς μοναχούς, ενώ σημαντικότεροι εκπρόσωποί του θεωρούνται οι εξής:

* Πέτρος Αβελάρδος (1079-1142)
* Φραγκίσκος της Ασίζης (1182-1226)
* Ρογήρος Βάκων (1214-1294)
* Μποναβεντούρα (1221-1274)
* Θωμάς Ακινάτης (1225-1274)
* Βαρλαάμ ο Καλαβρός (1290-1348)

## Παραπομπές

## Βιβλιογραφία

* Παναγιώτου, Π. Π.: «Ρογήρος Βάκων (Roger Bacon) ο πρίγκηπας της σκέψης στον Μεσαίωνα και η θεμελίωση της πειραματικής επιστήμης». Παρνασσός 25 (1983), 350-371.
* Κ. Γ. Αθανασόπουλος, Ancillae Theologiae: Το φιλοσοφείν και Θεολογείν κατά το Μεσαίωνα και το Βυζάντιο, εκδ. Παρουσία, Αθήνα, 2004, σελ.350 (με πίνακες και λεπτομερή βιβλιογραφία στην Ελληνική, Λατινική, Αγγλική, Γαλλική και Γερμανική) (ISBN: 960-7956-94-X)
* Κ. Γ. Αθανασόπουλος, Φιλοσοφία στην Ευρώπη, τόμος Α: Η Φιλοσοφία στην Ευρώπη από τον 6ο ως τον 16ο αι., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πάτρα 2001, σελ.203 (ISBN: 960-538-286-5)
# Έρασμος Δαρβίνος

| Έρασμος Δαρβίνος |
| --- |
|  |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Erasmus Darwin (Αγγλικά)  |
| Γέννηση | 12  Δεκεμβρίου 1731 Elston Hall |
| Θάνατος | 18  Απριλίου 1802 Breadsall Priory |
| Υπηκοότητα | Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας |
| Σπουδές | Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και Κολλέγιο του Αγίου Ιωάννη |
| Σύζυγος | Mary Howard και Elizabeth Colyear |
| Σύντροφος | Mary Parker και Lucy Swift |
| Τέκνα | Κάρολος Δαρβίνος, Ροβέρτος Δαρβίνος, Φράνσις Σάτσεβερελ Δαρβίνος, Erasmus Darwin, Elizabeth Darwin, William Alvey Darwin, Edward Darwin, Frances Anne Violetta Darwin, Emma Georgina Elizabeth Darwin, John Darwin, Henry Darwin, Harriet Darwin, Mary Parker και Susanna Parker |
| Γονείς | Ροβέρτος Δαρβίνος του Έλστον και Elizabeth Hill |
| Βραβεύσεις | εταίρος της Βασιλικής Εταιρίας (1761) |
| Επιστημονική σταδιοδρομία |
| Ερευνητικός τομέας | ιατρική, βοτανική, βιολογία και ποίηση |
| Ιδιότητα | ιατρός, βοτανολόγος, ιατρός συγγραφέας, φιλόσοφος, εντομολόγος, ποιητής, φυσιολόγος, φυσιοδίφης, συγγραφέας και ακτιβιστής για την κατάργηση της δουλείας |
| δεδομένα () |

Ο **Έρασμος Δαρβίνος** (*Erasmus Darwin*, 12 Δεκεμβρίου 1731 – 18 Απριλίου 1802) ήταν Άγγλος ιατρός, φιλόσοφος και φυσιοδίφης. Έζησε στο Λίτσφιλντ και το Ντέρμπι της Αγγλίας. Ήταν ένα από τα ιδρυτικά μέλη της *Lunar Society* και παππούς του Κάρολου Δαρβίνου.

Ίδρυσε τη Βοτανική Εταιρεία του Λίτσφιλντ για τη μετάφραση των έργων του Κάρολου Λινναίου από τα λατινικά στα αγγλικά. Η μετάφραση ολοκληρώθηκε σε επτά χρόνια και οδήγησε στις εκδόσεις των συγγραμμάτων *A System of Vegetables* (1783-85) και *The Families of Plants* (1787). Σε αυτούς τους τόμους, ο Δαρβίνος έπλασε πολλά από τα αγγλικά ονόματα φυτών που χρησιμοποιούνται σήμερα. Πιο σημαντικό επιστημονικό έργο του θεωρείται το *Zoönomia* (Ζωονομία) (1794-1796), στο οποίο περιέχονται υποθέσεις που μεταγενέστερα διατυπώθηκαν και αναπτύχθηκαν περαιτέρω από τον Ζαν Μπατίστ Λαμάρκ σχετικά με τις μεταλλάξεις των ειδών. Ο Δαρβίνος έχτισε τις θεωρίες του με βάση τη ψυχολογική θεωρία συναναστροφής («associationism») του Ντέιβιντ Χάρτλεϊ.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Έρασμος Δαρβίνος στο Wikimedia Commons
* Έργα του/της Έρασμου Δαρβίνου στο Project Gutenberg
* "Preface and 'a preliminary notice'" by Charles Darwin in Ernst Krause, *Erasmus Darwin* (1879)
* "Zoonomia, Vol. I Or, the Laws of Organic Life"
* Erasmus Darwin House, Lichfield