# Αντουάν-Λωράν ντε Ζυσιέ

| Αντουάν-Λωράν ντε Ζυσιέ |
| --- |
|  |
| Γενικές πληροφορίες |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Antoine-Laurent de Jussieu (Γαλλικά)  |
| Γέννηση | 12  Απριλίου 1748 Λυών |
| Θάνατος | 17  Σεπτεμβρίου 1836 Παρίσι |
| Τόπος ταφής | Κοιμητήριο του Μονπαρνάς |
| Χώρα πολιτογράφησης | Γαλλία |
| Εκπαίδευση και γλώσσες |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Γαλλικά Λατινικά |
| Σπουδές | Πανεπιστήμιο του Παρισιού |
| Πληροφορίες ασχολίας |
| Ιδιότητα | βοτανολόγος ιατρός συλλέκτης δειγμάτων φυτών διδάσκων πανεπιστημίου |
| Εργοδότης | Jardin botanique de la Ville de Paris |
| Οικογένεια |
| Τέκνα | Adrien-Henri de Jussieu |
| Γονείς | Christophe de Jussieu |
| Αδέλφια | Bernard-Pierre de Jussieu |
| Συγγενείς | Christophe Alexis Adrien de Jussieu (ανιψιός), Antoine de Jussieu (θείος), Bernard de Jussieu (θείος) και Joseph de Jussieu (θείος) |
| Οικογένεια | De Jussieu family |
| Αξιώματα και βραβεύσεις |
| Αξίωμα | διευθυντής του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας στο Παρίσι (1794–1826) president of the French Academy of Sciences (1798–1799) |
| Βραβεύσεις | αλλοδαπό μέλος της Βασιλικής Εταιρείας του Λονδίνου (29  Ιανουαρίου 1829) |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Προτομή του Αντουάν-Λωράν ντε Ζυσιέ από τον Νταβίντ ντ' Ανζέ (1837)
Ο **Αντουάν-Λωράν ντε Ζυσιέ** (γαλλ. *Antoine Laurent de Jussieu*, 12 Απριλίου 1748 – 17 Σεπτεμβρίου 1836) ήταν Γάλλος βοτανολόγος, ο πρώτος άνθρωπος που δημοσίευσε μια φυσική ταξινόμηση όλων των φυτών που έχουν άνθη και καρπούς (είναι τα γνωστά σήμερα ως αγγειόσπερμα). Μεγάλο μέρος από το ταξινομικό του σχήμα παραμένει σε χρήση από τους βοτανολόγους. Η ταξινόμησή του είχε ως βάση ένα εκτεταμένο αλλά αδημοσίευτο έργο του θείου του, του Μπερνάρ ντε Ζυσιέ.

## Βίος

Ο Ζυσιέ γεννήθηκε στη Λυών ως ένα από τα δέκα τέκνα του Κριστόφλ ντε Ζυσιέ (*Christophle de Jussieu*), ο οποίος ασχολείτο ερασιτεχνικά με τη βοτανική. Και οι τρεις νεότεροι αδελφοί του πατέρα ήταν επίσης βοτανολόγοι. Ο Αντουάν-Λωράν πήγε μόλις ενηλικιώθηκε (1765) στο Παρίσι, ώστε να σπουδάσει ιατρική μένοντας στο σπίτι του θείου του Μπερνάρ. Απεφοίτησε με διδακτορικό το 1770, έχοντας εκπονήσει μια διατριβή με θέμα τη φυσιολογία των ζώων και των φυτών. Ο θείος του τον συνέστησε στον *Jardin du Roi* τον βοτανικό κήπο των Παρισίων, όπου διορίσθηκε (1770) ως επιμελητής της Βοτανικής και βοηθός του καθηγητή Λουί-Γκυγιώμ Λεμονιέ, καθηγητή της Βοτανικής εκεί. Ο Λεμονιέ είχε διαδεχθεί στη θέση αυτή τον άλλο θείο του Ζυσιέ, τον Αντουάν, το 1759. Οι διαλέξεις που έδιναν εξέχοντες βοτανολόγοι εκεί, όπως οι Ζυσιέ, προσέλκυαν μεγάλο κοινό, ιδίως φαρμακοποιούς. Η διάλεξη που έδωσε ο Αντουάν-Λωράν ντε Ζυσιέ με θέμα την ταξινόμηση των βατραχιοειδών το 1773 στην Ακαδημία Επιστημών οδήγησε στην εκλογή του ως μέλους της το ίδιο έτος. Το 1784 διορίσθηκε από τον τότε βασιλέα Λουδοβίκο ΙΣΤ΄ ως μέλος μιας πενταμελούς βασιλικής επιτροπής για τη διερεύνηση του ζωικού μαγνητισμού, δημοσιεύοντας μια διαφορετική γνώμη από εκείνη της πλειοψηφίας των μελών, συγκεκριμένα ότι χρειαζόταν περαιτέρω διερεύνηση του θέματος.

Η δημοσίευση του βασικού έργου του Ζυσιέ, του *Genera plantarum*, το 1789, συνέπεσε σχεδόν ακριβώς με την έναρξη της Γαλλικής Επαναστάσεως (1789-1799). Ο Ζυσιέ προσκολλήθηκε στις ιδέες της και διορίσθηκε σε μια θέση στη «δημοτική κυβέρνηση» των Παρισίων, με το καθήκον να διευθύνει όλα τα νοσοκομεία. Με την κατάργηση της μοναρχίας ο *Jardin du Roi* (= «κήπος του Βασιλέως») μετονομάσθηκε σε *Jardin des plantes* (= «κήπος των φυτών», ονομασία που διατηρεί και σήμερα), και ο Ζυσιέ είχε καθοριστικό ρόλο στην αναδιοργάνωσή του ως Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας το 1790, όπου διορίσθηκε καθηγητής της Βοτανικής. Διετέλεσε επίσης διευθυντής του Μουσείου το 1794 και το 1795, και εκ νέου από το 1798 έως το 1800. Ο Ζυσιέ ξεκίνησε αμέσως ενέργειες για τη σύσταση ενός φυτολογίου, κάτι που διευκολύνθηκε πολύ από την κατάσχεση ξένων συλλογών από τα στρατεύματα των επαναστατών, καθώς και από την κατάσχεση της περιουσίας της Εκκλησίας και των αριστοκρατών. Το 1808 ο Ναπολέων Βοναπάρτης διόρισε τον Ζυσιέ στη θέση του συμβούλου του πανεπιστημίου.

Ο Ζυσιέ παρέμεινε στο μουσείο μέχρι το 1826, οπότε τον διαδέχθηκε ο γιος του, ο Αντριάν-Ανρί. Δημοσίευσε πολλές εργασίες στα *Annales du Museum d’histoire naturelle* 1802–1813) και στη διάδοχη έκδοση *Mémoires du Muséum d'histoire naturelle* (από το 1815), ενώ συνεισέφερε και λήμματα στο μνημειώδες *Λεξικόν των Φυσικών επιστημών* (*Dictionnaire des sciences naturelles*) του Φρεντερίκ Κυβιέ (εκδόθηκε σε 61 τόμους από το 1816 έως το 1845). Επίσης ήταν μέλος της μασονικής Στοάς «Οι εννέα Αδελφές».

## Έργο

Μετάλλιο με την κεφαλή του Ζυσιέ, έργο του Νταβίντ ντ' Ανζέ, 1836
Η σελίδα τίτλου του *Genera plantarum* του Ζυσιέ
Το σύστημα του Ζυσιέ για την ταξινόμηση των φυτών βασιζόταν στις σχετικές αξίες των χαρακτηριστικών τους και απετέλεσε το θεμέλιο των μετέπειτα φυσικών συστημάτων της βιολογικής ταξινομικής. Πρωτοδημοσιεύθηκε το 1773 σε μια εργασία που αφορούσε την οικογένεια φυτών βατραχιοειδή (*Ranunculaceae*). Το επόμενο έτος ανέπτυξε τη μέθοδό του περαιτέρω σε μια δημοσίευση με θέμα τη διευθέτηση των φυτών στον *Jardin de Roi*, με βάση το έργο του θείου του Μπερνάρ στον κήπο του Μεγάλου Τριανόν στις Βερσαλίες. Αυτή η εργασία αφορούσε κυρίως τις ανώτερες της οικογένειας ταξινομικές κατηγορίες. Τα επόμενα πέντε έτη αφιερώθηκαν από τον Ζυσιέ στην εφαρμογή της ταξινομικής μεθόδου του σε ολόκληρο το βασίλειο των φυτών, ένας κόπος που απέφερε το μνημειώδες έργο του *Genera plantarum* (= «τα γένη των φυτών»), που κυκλοφόρησε το 1789. Κατά τη σύνταξη αυτού του πονήματος, είχε πρόσβαση σε μεγάλο αριθμό φυτολογίων και βοτανικών κήπων. Ως προς τη διεθνή αναγνώριση του έργου, αρχικώς οι Βρετανοί και Γερμανοί βοτανολόγοι, ως ασπαζόμενοι στενά το σύστημα του Λινναίου, ήταν διστακτικοί έναντι αυτών που θεωρούσαν ριζοσπαστικές ιδέες εκπορευόμενες από τη Γαλλική Επανάσταση. Ωστόσο το έργο δεν άργησε να κερδίσει την ευρύτερη αποδοχή της επιστημονικής κοινότητας, προαγόμενο από εξέχοντες βοτανολόγους όπως ήταν ο Βρετανός Ρόμπερτ Μπράουν και ο Ελβετός Ωγκυστέν Πυραμί ντε Καντόλ.

Στο *Genera plantarum* (1789) ο Ζυσιέ υιοθέτησε μια μεθοδολογία βασισμένη στη χρήση πολλών διαφορετικών ιδιοτήτων για να ορίσει ταξινομικές ομάδες, μια ιδέα που προήλθε από τον φυσιοδίφη Μισέλ Αντανσόν. Αυτό αποτελούσε μια σημαντική βελτίωση σε σχέση με το κατά κάποιο τρόπο «τεχνητό» σύστημα ταξινομικής του Λινναίου, του οποίου το γνωστότερο έργο ταξινομούσε τα φυτά σε ομοταξίες και τάξεις με βάση τον αριθμό των στημόνων και των υπέρων των ανθέων τους. Ο Ζυσιέ υιοθέτησε πάντως τη διωνυμική ονοματολογία του Λινναίου, συντείνοντας έτσι στην πλήρη καθιέρωσή της. Επεξέτεινε τις ιδέες του θείου του σχετικώς με τη σχετική αξία των φυτικών χαρακτηριστικών. Θεωρήθηκε ότι τα διάφορα χαρακτηριστικά είχαν άνιση αξία, με κάποια να είναι σημαντικότερα, σε ένα ιεραρχικό σύστημα. Καθώς το έθεσε ο Ζυσιέ, τα χαρακτηριστικά των φυτών θα έπρεπε να είναι *«pesés et non comptés»* (= ζυγιασμένα και όχι απαριθμημένα) κατά την απόδοσή τους σε συγκεκριμένες ομάδες. Οι ονομασίες που έδωσε στις τρεις μεγάλες ομάδες του θείου του ήταν «ακοτυλήδονα», «μονοκοτυλήδονα» και «δικοτυλήδονα». Αυτά υποδιαιρέθηκαν κατόπιν σε 15 ομοταξίες και εκατό οικογένειες. Τα σημαντικότερα γνωρίσματα του *Genera plantarum* είναι η διαίρεση των φυτών σε ομάδες και η περιγραφή των εκατό οικογενειών (*ordines naturales*) με τον καθορισμό των μεταξύ τους ορίων. Μετά την επιστροφή του Ζυσιέ στις επιστημονικές δραστηριότητές του στο Μουσείο, οι δημοσιεύσεις του (περίπου 60 υπομνήματα) ασχολούνταν σε μεγάλο βαθμό με περαιτέρω επεξεργασία των αρχών του *Genera plantarum* και με λεπτομερέστερη περιγραφή και καθορισμό των οικογενειών που είχε ονομάσει, ένα έργο στο οποίο επηρεάσθηκε πάρα πολύ από τον Γιόζεφ Γκαίρτνερ. Παρά το ότι ο Ζυσιέ εργάσθηκε πάνω σε μια δεύτερη έκδοση του *Genera plantarum*, από αυτή δημοσιεύθηκε μόνο η «Εισαγωγή», ένα έτος μετά τον θάνατό του.

### Επιλεγμένες δημοσιεύσεις

* 1770 : Jussieu, Antoine (1770). *An aeconomiam animalem inter et vegetalem analogiae ou Comparaison de la structure et des fonctions des organes végétaux avec les phénomènes de la vie animale* (διδακτορικό στην ιατρική). Faculté de médecine de Paris.  (στη λατινική)
* 1773 :  (1777). «Examen de la famille des renonculacées» (στα γαλλικά). *Histoire de l'Académie Royale des Sciences* **Année 1773**: 214-240.  (διαθέσιμο επίσης εδώ)
* 1774 :  (1778). «Exposition d'un nouvel ordre de plantes adopté dans les démonstrations du Jardin royal» (στα γαλλικά). *Histoire de l'Académie Royale des Sciences* **Année 1774**: 175-179.
* 1784 : — (1784). *Rapport de l'un des commissaires chargés par le Roi de l'examen du magnétisme animal* [*Αναφορά ενός εκ των μελών της επιτροπής της ορισθείσης υπό του Βασιλέως για την εξέταση του ζωικού μαγνητισμού*] (στα Γαλλικά). Παρίσι: Veuve Hérissant.
* 1789 : Jussieu, Antoine Laurent de (1789). *Genera plantarum: secundum ordines naturales disposita, juxta methodum in Horto regio parisiensi exaratam, anno M.DCC.LXXIV* [*Τα γένη των φυτών ταξινομημένα συμφώνως με τις φυσικές τους τάξεις με βάση τη μέθοδο που επινοήθηκε στον Βασιλικό Κήπο των Παρισίων το έτος 1774*] (στα Λατινικά). Παρίσι. OCLC 5161409. (Μεταφράσθηκε στη γαλλική αναθεωρημένο από τον Ventenat το 1799 υπό τον τίτλο *Tableau du règne végétal selon la méthode de Jussieu*)
* Jussieu, Antoine Laurent de (1964). «Introduction». Στο: Stafleu, Frans Antonie, επιμ. *Genera Plantarum*. Historiæ naturalis classica XXXV. Weinheim: J. Cramer. σελίδες vi–xlvii. ISBN 0-85486-061-4.
* 1804: Jussieu, Antoine Laurent de (1804). «Memoire sur le cantua, genre de plantes de la famille des Polemoniees» (στα γαλλικά). *Annales du Muséum d'histoire naturelle* **3**: 113-119.
* 1810: Jussieu, Antoine Laurent de (1810). «Memoire sur les genres de plantes à ajouter ou retrancher aux familles des Solanées, Borraginées, Convolulacées, Polemoniacées, Bignoniées, Gentianées, Apocinées, Sapotées et Ardisiacées» (στα γαλλικά). *Annales du Muséum d'histoire naturelle* **15**: 336-356.
* 1824: Jussieu, Antoine Laurent de (1824). *Principes de la méthode naturelle des végétaux* (στα Γαλλικά). Παρίσι: F.G. Levrault. , reprinted from F. Cuvier, ed., *Dictionnaire des sciences naturelles*, 30: 426–468 (1824)
* 1837 : Jussieu, Antoine (1837). «Introductio in historiam plantarum» (στα λατινικά). *Annales des Sciences Naturelles* **8**: 97-160, 193-239.  (Ανατυπώθηκε στον Brongniart (1837, pp. 1–111)) *op. post.*

## Τιμητικές διακρίσεις και κληρονομιά

Η Πλατεία Ζυσιέ στο Παρίσι
Ανδριάντας του Ζυσιέ στον *Jardin des Plantes*, έργο του γλύπτη Ζαν-Φρανσουά Λεζάντρ-Εράλ
Ο Αντουάν-Λωράν ντε Ζυσιέ έγινε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών το 1773 και εκλέχθηκε αλλοδαπό μέλος της Σουηδικής Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών το 1788.
Το «φυσικό» ταξινομικό σύστημα του Ζυσιέ αντικατέστησε σύντομα το βασισμένο στα αναπαραγωγικά όργανα σύστημα του Λινναίου. Το σύστημα της ανώτερης του γένους ονοματολογίας στη βοτανική έχει ημερομηνία γεννήσεως την 4η Αυγούστου του 1789, με τη δημοσίευση του έργου του Ζυσιέ *Genera Plantarum* (Gen. Pl.). Πολλές από τις σημερινές οικογένειες των φυτών θεσπίσθηκαν από τον Ζυσιέ. Το βιβλίο του Morton *History of botanical science* (1981) απαριθμεί 76 οικογένειες του Ζυσιέ που υιοθετούνται και σήμερα, έναντι μόνο 11 του Λινναίου. Γράφοντας για το σύστημά του, ο βοτανολόγος της Οξφόρδης Σύντνεϋ Χάουαρντ Βάινς σχολιάζει:

> «Η δόξα αυτού του κορυφαίου επιτεύγματος ανήκει στον Ζυσιέ: εκείνος ήταν ο ικανός άνθρωπος που εμφανίσθηκε ακριβώς στη [σωστή] ψυχολογική στιγμή, και οι άνθρωποι που εμφανίζονται έτσι έχουν πραγματοποιήσει, και θα συνεχίσουν να πραγματοποιούν, όλες τις μεγάλες γενικεύσεις στην επιστήμη.»
>
>

Ο Ζυσιέ και οι συγγενείς του βοτανολόγοι έχουν απαθανατισθεί σε διάφορα έργα τέχνης, αρχίζοντας από μία προτομή και ένα μενταγιόν που φιλοτέχνησε ο David d'Angers (Pierre-Jean David) αμέσως μετά τον θάνατο του επιστήμονα. Ανδριάντας του Ζυσιέ, που παραγγέλθηκε για 10 χιλιάδες φράγκα στον γλύπτη Ζαν-Φρανσουά Λεζάντρ-Εράλ (*Legendre-Héral*) το 1842, βρίσκεται στον *Jardin des Plantes*, ενώ ένας άλλος, έργο του Γκυστάβ Ντελογιέ (*Jean-Baptiste Gustave Deloye*, 1838-1899), είναι τοποθετημένος στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Βιέννης. Η βοτανολογική «δυναστεία» των Ζυσιέ απαθανατίζεται στη συνοικία του *Jardin des Plantes* από την Πλατεία Ζυσιέ (5ο Διαμέρισμα), την οδό Ζυσιέ (*Rue Jussieu*), τον σταθμό «Ζυσιέ» του παρισινού μετρό και από το ομώνυμο συγκρότημα θετικών επιστημών του Πανεπιστημίου των Παρισίων. Ονόματα οδών στη Marseilles και στη Λυών τιμούν επίσης την οικογένεια. Η Χερσόνησος Ζυσιέ της Νότιας Αυστραλίας ονομάσθηκε έτσι προς τιμή του Αντουάν-Λωράν ντε Ζυσιέ, ενώ ο αστεροειδής 9470 Ζυσιέ (Jussieu), που ανακαλύφθηκε το 1998, ονομάσθηκε προς τιμή και των τεσσάρων επιφανέστερων βοτανολόγων του οίκου.

* Η πρότυπη συντομογραφία **Juss.** χρησιμοποιείται διεθνώς για να υποδηλώσει τον Αντουάν-Λωράν ντε Ζυσιέ σε επιστημονικές αναφορές βοτανικών ονομασιών.

## Παραπομπές

## Βιβλιογραφία

### Βιβλία

* Hahn, Roger (1971). *The Anatomy of a Scientific Institution: The Paris Academy of Sciences, 1666-1803*. University of California Press. ISBN 978-0-520-01818-1.
* Isely, Duane (1994). *One Hundred and One Botanists*. Ames: Iowa State University Press. σελίδες 118–120. ISBN 0-8138-2498-2.
* Jaussaud, Philippe· Brygoo, Edouard Raoul, επιμ. (2004). *Du Jardin au Muséum en 516 biographies* (στα Γαλλικά). Museum national d'histoire naturelle. ISBN 978-2-85653-565-3. (ανοικτή πρόσβαση)
* Stafleu, Frans A.· Cowan, Richard S. (1979). «Jussieu, Antoine Laurent de (1748-1836)». *Taxonomic literature: a selective guide to botanical publications and collections with dates, commentaries and types. 15 vol*. 2. H–Le (2η έκδοση). Ουτρέχτη: Bohn, Scheltema & Holkema. σελίδες 477–479. ISBN 9789031302246.
* Stevens, Peter Francis (1994). *The Development of Biological Systematics: Antoine-Laurent de Jussieu, Nature, and the Natural System*. Columbia University Press. ISBN 978-0231515085.
* Vines, Sydney Howard (1913). «Robert Morison 1620-1683 and John Ray 1627-1705». Στο: Oliver, Francis Wall, επιμ. *Makers of British botany*. Cambridge University Press. σελίδες 8–43.
* Morton, Alan G. (1981). *History of Botanical Science: An Account of the Development of Botany from Ancient Times to the Present Day*. Academic Press. ISBN 0-12-508380-7. (διαθέσιμο εδώ στο Internet Archive)

#### Ιστορικές πηγές

* Brongniart, Adolphe (1837). *Notice historique sur Antoine-Laurent de Jussieu* (στα Γαλλικά). Παρίσι. (Ανατύπωση από τα *Annales des sciences naturelles. Botanique*, 2η σειρά, VII Ιανρ. 1837, σελ. 5)
* Du Mortier, Barthélemy (1862–1873). *Opuscules de botanique* (στα Γαλλικά). Βρυξέλλες: G. Mayolez. (επίσης στα Google Books εδώ)
* Cuvier, Frédéric, επιμ. (1816–1845). *Dictionnaire des sciences naturelles, dans lequel on traite méthodiquement des différens êtres de la nature, considérés soit en eux-mêmes, d'après l'état actuel de nos connoissances, soit relativement à l'utilité qu'en peuvent retirer la médecine, l'agriculture, le commerce et les artes. Suivi d'une biographie des plus célèbres naturalistes. 61 τόμοι* (στα Γαλλικά). Παρίσι: F.G. Levrault.
* Lazare, Félix· Lazare, Louis (1855) [1844]. *Dictionnaire administratif et historique des rues de Paris et de ses monuments* (στα Γαλλικά) (2η έκδοση). Παρίσι: Bureau de revue municipale.
* Pritzel, G.A. (1872). *Thesaurus literaturae botanicae omnium gentium, inde a rerum botanicarum initiis ad nostra usque tempora, quindecim millia operum recensens*. Λειψία: F.A. Brockhaus. σελ. 160.
* Rádl, Emanuel (1909–1913). *Geschichte der biologischen Theorien in der Neuzeit* (στα Γερμανικά) (2η έκδοση). Λειψία: Verlag von W. Engelmann.
* Sachs, Julius von (1890) [1875]. *Geschichte der Botanik vom 16. Jahrhundert bis 1860* [*Ιστορία της Βοτανικής (1530-1860)*]. Οξφόρδη: Oxford University Press. doi:10.5962/bhl.title.30585.
* *Annales du Muséum d'histoire naturelle. 21 vols*. Παρίσι: G. Dufour. 1802–1827.
* Royal Society (1800–1900). «Jussieu, Ant. Laur. de.». *Catalogue of scientific papers. 17 vols*. 3 (1800-1863) GRE–LEZ 1869. Eyre & Spottiswoode. σελίδες 596–598.  (επίσης εδώ στα Google Books)

### Άρθρα

* Brongniart, Adolphe (1837a). «Notice historique sur Antoine-Laurent de Jussieu». *Annales des sciences naturelles. Botanique.* **2ος, σειρά VIII**: 5-24.  (ανατυπώθηκε στο Brongniart (1837))
* Duveen, Denis I.; Klickstein, Herbert S. (Δεκέμβριος 1955). «Benjamin Franklin (1706-1790) and Antoine Laurent Lavoisier (1743-1794): Part II. Joint investigations». *Annals of Science* **11** (4): 271-302. doi:10.1080/00033795500200295.
* Flourens, Pierre (1840). «Éloge historique d'Antoine-Laurent de Jussieu 1838». *Mémoires de l'Académie (royale) des sciences de l'Institut (imperial) de France* **XVII**: i-lx.  (ανατύπωση διαθέσιμη στα Google Books)
* Burdet, H.M. (1976). «Cartulae ad botanicorum graphicem VIII» (στα γαλλικά). *Candollea* **31** (1): 127-158.
* Guédès, Michel (Μάιος 1973). «Duchesne, Buisson, Durande, early followers of the natural method of the Jussieus». *Taxon* **22** (2-3): 211-219. doi:10.2307/1218125.
* Lacroix, Alfred (1941). «Notice historique sur les cinq de Jussieu, membres de l'Académie des sciences (1712-1853), leur rôle d'animateurs des recherches d'histoire naturelle dans les colonies françaises, leurs principaux correspondants: lue en la séance publique annuelle du 21 décembre 1936» (στα γαλλικά). *Mémoires de l'Académie des Sciences de l'Institut de France* **2η σειρά, 63**: 34-47.
* Meerow, Alan W.; Reveal, James L.; Snijman, Deirdre A.; Dutilh, Julie H. (Νοέμβριος 2007). «(1793) Proposal to conserve the name *Amaryllidaceae* against *Alliaceae*, a "superconservation" proposal». *Taxon* **56** (4): 1299-1300. doi:10.2307/25065925.

### Εγκυκλοπαίδειες

* Stafleu, Frans A. (2019). «Dictionary of Scientific Biography». *Dictionary of Scientific Biography*. Gale.  Ανακτήθηκε στις 30 July 2021.
* Rompel, Joseph (1910). «De Jussieu». *Catholic Encyclopedia*. **8**. New York: Robert Appleton Company.
* Promeet, Dutta (8 April 2021). «Antoine-Laurent de Jussieu: French botanist». *Antoine-Laurent de Jussieu: French botanist*. Encyclopædia Britannica.  Ανακτήθηκε στις 27 July 2021.
* Chisholm, Hugh, επιμ.. (1911) «Jussieu, De» *Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα* **15** (11η έκδοση) Cambridge University Press, σελ. 593

### Ιστότοποι

* «La place Jussieu - Paris 5e - Faculté Jussieu - Paris Diderot - Le Quartier Latin». *Paris 1900 l'art nouveau*. Ιανουάριος 2005.
* van der Krogt, René· van der Krogt, Peter (2021). «Wien - Fassadenstatuen des Naturhistorisches Museums (Façade statues on the Museum of Natural History)». *Statues - Hither & Thither*. Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2021.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Κατάλογος δημοσιεύσεων στην Biodiversity Heritage Library