# Έτος

Έτος
Το **έτος** είναι ο χρόνος μεταξύ δύο επαναλήψεων ενός γεγονότος σχετικού με την τροχιά της Γης ή γενικότερα ενός πλανήτη γύρω από τον ήλιο του. Συγκεκριμένα στην περίπτωση της Γης, έτος είναι ο χρόνος που χρειάζεται για μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον ήλιο, 365 περίπου γήινες ημέρες. Κατ' επέκταση, αυτό μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιοδήποτε πλανήτη: για τον Άρη για παράδειγμα, μιλάμε για "Αρειανό έτος", το οποίο διαρκεί περίπου όσο δύο γήινα.

Παλιότερα, όταν οι άνθρωποι πίστευαν ότι η Γη δεν κινείται, το έτος προσμετρούνταν με βάση τις ορατές αλλαγές στη φύση που προκαλεί η εναλλαγή των εποχών, οι οποίες κι αυτές με τη σειρά τους είναι αποτέλεσμα της περιφοράς της Γης γύρω από τον Ήλιο, ή βάσει των ισημεριών και ηλιοστασίων. Το ημερολογιακό έτος αποτελεί το χρόνο που απαιτείται για την επανάληψη δύο ημερομηνιών με το ίδιο όνομα, και η διάρκειά του ποικίλλει ανάλογα με το ημερολόγιο που χρησιμοποιείται. Για παράδειγμα, το γρηγοριανό έτος διαρκεί περίπου 365.2425 ημέρες ενώ το Ιουλιανό έτος περίπου 365.25 ημέρες.

Το 594 π.Χ. ο Σόλων ο Αθηναίος καθιέρωσε το έτος ως μέτρηση του χρόνου. Αποτελείτο από 12 μήνες που είχαν 29 και 30 μέρες ο κάθε μήνας.

## Σύμβολο

Δεν υπάρχει καθολικώς αποδεκτό σύμβολο για το έτος ως μονάδα χρόνου. Το Διεθνές Σύστημα Μονάδων δεν κάνει κάποια πρόταση για αυτό. Τα πρότυπα NIST SP811 και ISO 80000-3:2006 προτείνουν τη χρήση του συμβόλου **a** από την λατινική λέξη για το έτος, *annus*. Στα αγγλικά χρησιμοποιούνται κάποιες φορές οι συντομογραφίες **y** ή **yr**, ειδικά στη γεωλογία και την παλαιοντολογία, όπου χρησιμοποιούνται και τα *kyr, myr, byr* (χιλιάδες, εκατομμύρια και δισεκατομμύρια έτη αντίστοιχα) καθώς και παρόμοιες συντομογραφίες.

### Σύμβολο a

Στα NIST SP811 και ISO 80000-3:2006 προτείνουν το σύμβολο **a**. Αν και το **a** είναι επίσης σύμβολο για το αρ (*are*), μονάδα επιφάνειας για την μέτρηση χερσαίων εκτάσεων, το περιεχόμενο είναι συνήθως αρκετό για να είναι σαφής η χρήση του.

Ο Ενοποιημένος Κώδικας Μονάδων Μέτρησης αποσαφηνίζει τα διάφορα σύμβολα των ISO 1000, ISO 2955 και ANSI X3.50 χρησιμοποιώντας

*ar* για το αρ και:
**at** = a\_t = 365.24219 ημέρες για το μέσο τροπικό έτος
**aj** = a\_j = 365.25 ημέρες για το μέσο Ιουλιανό έτος
**ag** = a\_g = 365.2425 ημέρες για το μέσο Γρηγοριανό έτος
**a** = 1 aj έτος (χωρίς περαιτέρω διευκρίνηση)
Ένας ορισμός που υιοθετήθηκε από κοινού, από τη Διεθνή Ένωση Καθαρής και Εφαρμοσμένης Χημείας και τη Διεθνή Ένωση Γεωλογικών Επιστημών είναι η χρήση του *annus*, με σύμβολο **a** για το έτος, οριζόμενο ως η διάρκεια του τροπικού έτους κατά το έτος 2000:

**a** = 365.24219265 ημέρες = 31556925.445 δευτερόλεπτα
Ο συμβολισμός αυτός ωστόσο έχει αποδειχθεί αμφισβητίσιμος καθώς συγκρούεται με την προηγούμενη σύμβαση μεταξύ των γεωεπιστημόνων να χρησιμοποιούν το σύμβολο **a** συγκεκριμένα για «έτη πριν», και τα σύμβολα **y** ή **yr** για την χρονική περίοδο ενός έτους.

#### Πολλαπλασιαστικά προθέματα SI

* **ka** (**kiloannum**), είναι μονάδα χρόνου ίση με χίλια έτη (103). Τυπικά χρησιμοποιείται στη γεωλογία, την παλαιοντολογία και την αρχαιολογία για περιόδους του Ολόκαινου και του Πλειστόκαινου όπου χρησιμοποιούνται μέθοδοι χρονολόγησης άλλες από την ραδιοχρονολόγηση με άνθρακα, ήτοι μεταξύ άλλων χρονολόγηση παγοπυρήνων, δεντροχρονολόγηση ή χρονολόγηση ουρανίου-θορίου. Αν η ηλικία καθορίζεται κατά κύριο λόγο με ραδιοχρονολόγηση άνθρακα, τότε αυτή θα πρέπει να εκφραστεί σε έτη ραδιοάνθρακα ή βαθμονομημένα ημερολογιακά έτη Πρό του Παρόντος (*Before Present*)

* **Ma** (**megaannum**), είναι μονάδα χρόνου ίση με ένα εκατομμύριο (106) έτη. Χρησιμοποιείται συχνά σε επιστημονικά πεδία όπως η γεωλογία, η παλαιοντολογία, και η ουράνια μηχανική για τον προσδιορισμό πολύ μεγάλων χρονικών περιόδων στο μέλλον ή το παρελθόν. Για παράδειγμα το είδος δεινοσαύρου *Tyrannosaurus rex* βρίσκονταν σε αυθονία περίπου *65 Ma* (65 εκατομμύρια χρόνια) πριν. (το *πριν* δεν αναφέρεται πάντα, αν ορίζεται η ποσότητα χωρίς να αναφέρεται ρητά η διάρκεια, μπορεί να υποτεθεί ότι το «πριν» υπονοείται. Η εναλλακτική μονάδα «mya» συμπεριλαμβάνει το «πριν» [*ago*] ρητώς). Σε αστρονομικές εφαρμογές χρησιμοποιείται το Ιουλιανό έτος των ακριβώς 365.25 ημερών. Στην γεωλογία και την παλαιοντολογία, το έτος δεν είναι τόσο ακριβές και ποικίλει ανάλογα με τον συγγραφέα.

* **Ga** (**gigaannum**), είναι μονάδα χρόνου ίση με ένα δισεκατομμύριο (109) έτη. Χρησιμοποιείται συχνά σε επιστημονικά πεδία όπως η κοσμολογία και η γεωλογία για να εκφράσει εξαιρετικά μακρές χρονικές περιόδους του παρελθόντος. Για παράδειγμα ο σχηματισμός της Γης συνέβη πριν περίπου *4,57 Ga* (4,57 δισεκατομμύρια έτη).

* **Ta** (**teraannum**), είναι μονάδα χρόνου ίση με ένα τρισεκατομμύριο (1012) έτη. Είναι εξαιρετικά μεγάλη μονάδα χρόνου, περίπου 70 φορές μεγαλύτερη από την ηλικία του σύμπαντος. Είναι στην ίδια τάξη μεγέθους με την αναμενόμενη διάρκεια ζωής ενός ερυθρού νάνου.

* **Pa** (**petaannum**), είναι μονάδα χρόνου ίση με ένα τετράκις εκατομμύριο (1015) έτη. Η ημιζωή του νουκλιδίου κάδμιο-113 είναι περίπου 8 Pa. Το σύμβολο συμπίπτει με αυτό του Pascal (Pa), αν και αμφότερα χρησιμοποιούνται σπάνια και τα συμφραζόμενα θα είναι κανονικά αρκετά για την διάκριση μεταξύ χρόνου και πίεσης.

* **Ea** (**exaannum**), είναι μονάδα χρόνου ίση με ένα πεντάκις εκατομμύριο (1018) έτη. Η ημιζωή του βολφράμιου-180 είναι 1.8 Ea.

### Σύμβολα y και yr

Στην αστρονομία, τη γεωλογία και την παλαιοντολογία χρησιμοποιούνται κάποιες φορές τα σύμβολα *yr* (αγγλικά: *year*, *έτος*) και *ya* (αγγλικά: *years ago*, *έτη πριν*), σε συνδυασμό με προθέματα για τα «χίλια», «εκατομμύρια», «δισεκατομμύρια».

Οι μονάδες αυτές δεν είναι μονάδες του SI, ακολουθούν όμως αμφίσημες διεθνείς υποδείξεις και χρησιμοποιούν είτε τα αγγλικά πρώτα γράμματα ως προθέματα (t, m, και b) είτε τα μετρικά προθέματα (k, M, και G) είτε ποικιλίες μετρικών προθεμάτων (k, m, g). Σε αυτές περιλαμβάνονται:

| συντομογραφία εκτός SI | αντίστοιχο με πρόθεμα SI | τάξη μεγέθους |
| --- | --- | --- |
| **kyr** | ka | * χιλιάδες έτη
 |
| **myr** | Ma | * εκατομμύρια έτη
 |
| **byr** | Ga | * δισεκατομμύρια έτη
 |
| **tya** ή **kya** | "ka πριν" | * Εμφάνιση του *Homo sapiens*, περ. 200 tya
* Μετανάστευση από την Αφρική, περ. 60 tya
* Τελευταίο Παγετώδες Μέγιστο, περ. 20 tya
* Νεολιθική Επανάσταση, περ. 10 tya
 |
| **mya** | "Ma πριν" | * Πλειόκαινο, 5.3 έως 2.6 mya
* Ολόκαινο ξεκίνησε στα 0.01 mya
 |
| **bya** ή **gya** | "Ga πριν" | * παλαιότεροι Ευκαρυώτες, 2 bya
* ηλικία της Γης, 4.5 bya
* Μεγάλη Έκρηξη, 13.7 bya
 |

Η χρήση των "mya" και "bya" δεν ενθαρρύνεται στη σύγχρονη γεωφυσική, και προτιμάται η χρήση των "Ma" και "Ga" για χρονολογίες Προ του Παρόντος, καθώς και του «m.y.» (*million years*, *εκατομμύρια έτη*) για την διάρκεια των εποχών. Αυτή η *ad hoc* διάκριση μεταξύ απόλυτου χρόνου και χρονικού διαστήματος είναι αμφισβητούμενη ανάμεσα στα μέλη της Γεωλογικής Εταιρίας της Αμερικής.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Λεξιλογικός ορισμός του έτος  στο Βικιλεξικό
* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Έτος στο Wikimedia Commons