# Θάνατος του Σαλβαδόρ Αλιέντε

| *Θάνατος του Σαλβαδόρ Αλιέντε* |
| --- |
| To Παλάτι Λα Μονέδα φωτογραφημένo στις 11 Σεπτεμβρίου 1973 μετά τον βομβαρδισμό του. |
| Ημερομηνία | 11 Σεπτεμβρίου 1973 (1973-09-11) |
| Τοποθεσία | Παλάτι Λα Μονέδα, Σαντιάγο, Χιλή |
| Τύπος | Αυτοκτονία με τυφέκιο AK-47 |
| Αιτία | Πραξικόπημα από τον Αουγούστο Πινοσέτ |

 Μέρος της δεξιάς πλευράς των γυαλιών του Σαλβαδόρ Αλιέντε, που βρέθηκε στο Παλάτι Λα Μονέδα μετά την επίθεση.
Στις 11 Σεπτεμβρίου 1973, ο Σαλβαδόρ Αλιέντε, πρόεδρος της Χιλής, πέθανε από αυτοπροκληθέντα τραύματα από πυροβολισμό κατά τη διάρκεια πραξικοπήματος με επικεφαλής τον Αουγούστο Πινοσέτ, αρχηγό του Χιλιανού στρατού. Μετά από δεκαετίες υποψιών ότι ο Αλιέντε μπορεί να δολοφονήθηκε από τις Χιλιανές Ένοπλες Δυνάμεις, ένα χιλιανό δικαστήριο το 2011 ενέκρινε την εκταφή και την νεκροψία της σορού του. Μια ομάδα διεθνών εμπειρογνωμόνων ανέλυσε τα λείψανα και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Αλιέντε αυτοκτόνησε με ένα τυφέκιο εφόδου AK-47 . Τον Δεκέμβριο του 2011, ο δικαστής που ήταν υπεύθυνος για την έρευνα επιβεβαίωσε τα συμπεράσματα των εμπειρογνωμόνων και έκρινε ότι ο θάνατος του Αλιέντε ήταν αυτοκτονία.

Στις 11 Σεπτεμβρίου 2012, στην 39η επέτειο του θανάτου του Αλιέντε, ένα χιλιανό εφετείο επικύρωσε ομόφωνα την απόφαση του κατώτερου δικαστηρίου, κλείνοντας επίσημα την υπόθεση.

Σύμφωνα με την Ιζαμπέλ Αλιέντε Μπούσι - κόρη του Σαλβαδόρ Αλιέντε και νυν μέλος της Χιλιανής Γερουσίας - η οικογένεια Αλιέντε έχει αποδεχτεί εδώ και καιρό ότι ο πρώην πρόεδρος αυτοκτόνησε, λέγοντας στο BBC: *Τα συμπεράσματα της έκθεσης είναι σύμφωνα με αυτά που ήδη πιστεύαμε. Αντιμέτωπος με ακραίες συνθήκες, πήρε την απόφαση να αυτοκτονήσει παρά να ταπεινωθεί*.

Στις 11 Σεπτεμβρίου 1973, λίγο πριν την κατάληψη του Παλατιού Λα Μονέδα (του προεδρικού μεγάρου) από στρατιωτικές μονάδες πιστές στον Πινοσέτ, ο Πρόεδρος Σαλβαδόρ Αλιέντε εκφώνησε την περίφημη αποχαιρετιστήρια ομιλία του στους Χιλιανούς σε ζωντανή ραδιοφωνική μετάδοση ( *Radio Magallane* ). Ο πρόεδρος μίλησε για την αγάπη του για τη Χιλή και τη βαθιά του πίστη στο μέλλον της. Δήλωσε επίσης ότι, επειδή ήταν αφοσιωμένος στη Χιλή, δεν θα επέλεγε έναν εύκολο δρόμο διαφυγής ούτε θα χρησιμοποιούνταν ως εργαλείο προπαγάνδας από εκείνους που αποκαλούσε «προδότες» (δεχόμενοι μια προσφορά ασφαλούς διέλευσης, όπως ο Κάρλος Αλταμιράνο). Η ομιλία μέσω ραδιοφώνου έγινε ενώ πυροβολισμοί και εκρήξεις ακουγόντουσαν καθαρά στο βάθος.

Λίγο αργότερα, μια επίσημη ανακοίνωση ανέφερε ότι είχε εισέλθει στον πόλεμο με ένα τουφέκι AK-47 . Η σορός του Αλιέντε μεταφέρθηκε από το Παλάτι Λα Μονέδα τυλιγμένη σε ένα βολιβιανό πόντσο από στρατιώτες και πυροσβέστες.

Η σορός του μεταφέρθηκε στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο, όπου έφτασε γύρω στις 5:30 μ.μ. Μεταξύ των παρευρισκομένων κατά τη διάρκεια της νεκροψίας ήταν και ένας πρώην συμμαθητής του Αλιέντε από το πανεπιστήμιο. Η νεκροψία κατέγραψε επίσης τον θάνατό του ως αυτοκτονία.

Το όπλο του Αλιέντε φέρεται να του το έδωσε ως δώρο ο κουβανός ηγέτης Φιντέλ Κάστρο. Φέρει μια χρυσή πλακέτα με την επιγραφή: *Στον καλό μου φίλο Σαλβαδόρ ντε Φιντέλ, ο οποίος με διάφορα μέσα προσπαθεί να επιτύχει τους ίδιους στόχους*.

Ταυτόχρονα, ο ίδιος ο Δρ. Πατρίσιο Γκιχόν (μέλος του προσωπικού του νοσοκομείου Λα Μονέδα) αποφάσισε να επιστρέψει στον επάνω όροφο για να παραλάβει την αντιασφυξιογόνο μάσκα του ως αναμνηστικό. Άκουσε έναν θόρυβο και άνοιξε την πόρτα της Αίθουσας Ανεξαρτησίας εγκαίρως για να δει τον πρόεδρο να αυτοπυροβολείται με το AK-47 του.

## Αμφισβήτηση

Με την ειρηνική μετάβαση στη δημοκρατία στη Χιλή το 1990, η άποψη ότι ο Αλιέντε αυτοκτόνησε άρχισε να κερδίζει λαϊκή αποδοχή, καθώς διάφορες μαρτυρίες που επιβεβαίωναν τις λεπτομέρειες της αυτοκτονίας έγιναν διαθέσιμες στον τύπο και σε συνεντεύξεις ντοκιμαντέρ. Ομοίως, μέλη της άμεσης οικογένειας του Αλιέντε, συμπεριλαμβανομένης της συζύγου και της κόρης του, δεν αμφισβήτησαν ποτέ ότι επρόκειτο για αυτοκτονία. Ένα άλλο παράδειγμα διαμάχης πριν από το 2011 βρίσκεται στο άρθρο του Χιλιανού ιατρού Λουίς Ραβανάλ το 2008 που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό *El Periodista,* στο οποίο αναφερόταν ότι τα τραύματα του Αλιέντε «δεν ήταν συμβατά» με την αυτοκτονία. Κληθείσα να σχολιάσει την υπόθεση του Δρ. Ραβανάλ, η Χιλιανή βουλευτής Ιζαμπέλ Αλιέντε, κόρη του προέδρου, δήλωσε ότι η εκδοχή της αυτοκτονίας είναι σωστή.

Στα τέλη Ιανουαρίου του 2011, ένας Χιλιανός δικαστής ξεκίνησε έρευνα για τον θάνατο του Σαλβαδόρ Αλιέντε, μαζί με εκατοντάδες άλλες πιθανές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος του 1973 που έφερε στην εξουσία τον Αουγκούστο Πινοσέτ. Τον Μάιο, τα λείψανα του Αλιέντε εκτάφθηκαν με εντολή χιλιανού δικαστηρίου προς υποστήριξη μιας «ποινικής έρευνας». Στις 31 Μαΐου 2011, πριν ολοκληρωθεί η νεκροψία που διέταξε το δικαστήριο, η Televisión Nacional de Chile (TVN) ανέφερε ότι μια άκρως απόρρητη στρατιωτική αναφορά για τον θάνατο του Αλιέντε είχε ανακαλυφθεί στο σπίτι ενός πρώην αξιωματούχου της στρατιωτικής δικαιοσύνης. Το έγγραφο των 300 σελίδων βρέθηκε μόνο όταν το σπίτι καταστράφηκε από τον σεισμό της Χιλής το 2010 . Αφού ανέλυσαν την έκθεση, δύο ιατροδικαστές δήλωσαν στο TVN «ότι τείνουν να συμπεράνουν ότι ο Αλιέντε δολοφονήθηκε».

Τα αποτελέσματα της νεκροψίας δημοσιεύθηκαν επίσημα στα μέσα Ιουλίου 2011. Η ομάδα Χιλιανών ιατρικών εμπειρογνωμόνων που διεξήγαγε και ανέλυσε τα αποτελέσματα της νεκροψίας επιβεβαίωσε ότι ο Σαλβαδόρ Αλιέντε είχε πεθάνει από αυτοπροκληθέντα τραύματα από πυροβολισμό. Τα αποτελέσματα της νεκροψίας έδειξαν ότι ο Αλιέντε πέθανε αφού αυτοπυροβολήθηκε με ένα AK-47 που έλαβε ως δώρο από τον Φιντέλ Κάστρο. Οι πυροβολισμοί διέλυσαν την κορυφή του κεφαλιού του Αλιέντε, σκοτώνοντάς τον ακαριαία επειδή το τουφέκι είχε ρυθμιστεί σε αυτόματη βολή. Η μεγάλη βρετανική εφημερίδα *Guardian*, ανέφερε ότι η «επιστημονική νεκροψία» επιβεβαίωσε ότι «ο Σαλβαδόρ Αλιέντε αυτοκτόνησε κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος του 1973 που ανέτρεψε τη σοσιαλιστική κυβέρνησή του».

## Παραπομπές