Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Λαγόμορφα

| Λαγόμορφα Χρονικό πλαίσιο απολιθωμάτων: Late Paleocene–Recent
ΠροЄ
Є
O
Σ
Δ
Λ
Π
Τ
Ι
Κ
Πγ
Ν
 |
| --- |
|  Ευρωπαϊκό κουνέλι, *Oryctolagus cuniculus* |
| Συστηματική ταξινόμηση |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Βασίλειο: | Ζώα (Animalia)  |
| Υπερσυνομοταξία: | Δευτεροστόμια (Deuterostomia)  |
| Συνομοταξία: | Χορδωτά (Chordata)  |
| Ομοταξία: | Θηλαστικά (Mammalia)  |
| Υφομοταξία: | Θηριόμορφα (Theriiformes)  |
| Υπερτάξη: | Ευαρχοντομυωξοί (Euarchontoglires) |
| Τάξη: | **Λαγομόρφα (Lagomorpha)** Brandt, 1855 |

 |
|  Κατανομή |

Τα **λαγόμορφα** είναι τάξη θηλαστικών που είναι γνωστά και ως Διπλόδοντα. Κάποτε θεωρούνταν τρωκτικά, καθώς έμοιαζαν αρκετά με αυτά. Λαγόμορφα είναι οι λαγοί και τα κουνέλια, καθώς και οι σφυριχτές, που ανήκουν όμως σε άλλη οικογένεια.

## Περιγραφή

Βασικό χαρακτηριστικό αυτών των ζώων είναι τα δύο ζεύγη κοπτήρων που είναι τοποθετημένα το ένα μπροστά στο άλλο στην άνω γνάθο, μεγαλώνουν διαρκώς και είναι εσωτερικά επενδεδυμένα με σμάλτο. Στην τάξη αυτή ανήκουν είδη μήκους 12 - 75 εκατοστών, με πολύ κοντή ή και καθόλου ουρά και μαλακό τρίχωμα, το οποίο, σε ορισμένες περιπτώσεις, υφίσταται αλλαγή (στην περίπτωση του αλπικού λαγού, για παράδειγμα). Είναι όλα φυτοφάγα. Γεννούν πολλά μικρά και αρκετές φορές ετησίως. Ορισμένα, όπως το άγριο κουνέλι, είναι κοινωνικά (για τον λόγο αυτό, επειδή έχουν διατηρήσει τα ίδια ένστικτα, και τα κατοικίδια κουνέλια αισθάνονται καλύτερα όταν είναι αρκετά μαζί), ενώ άλλα, όπως ο λαγός, ζουν μοναχικά. Συναντώνται σε όλο τον κόσμο, εκτός από ορισμένα νησιωτικά συμπλέγματα.

## Πηγές

1. Ζωικό βασίλειο (τόμος 1) σσ.114.
# Κυνόμυς

Ο **κυνόμυς** (Cynomys) είναι είδος τρωκτικού που η ονομασία του προέρχεται από τη λέξη κύων (σκύλος) και μύς(ποντίκι).Διακρίνεται σε 4 ειδη: τον σκύλο των λειμώνων (*Cynomys ludovicianus*), το Mexican prairie dog (*Cynomys mexicanus*), το Gunnison's prairie dog (*Cynomys gunnisoni*) και το Utah prairie dog (*Cynomys parvidens*). Ο κυνόμυς ζει στις ΗΠΑ και το Μεξικό.

| Κυνόμυς |
| --- |
|  |
| Συστηματική ταξινόμηση |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Βασίλειο: | Ζώα (*Animalia*)  |
| Συνομοταξία: | Χορδωτά (*Chordata*)  |
| Ομοταξία: | Θηλαστικά ('Mammalia*)* |
| Οικογένεια: | **Τρωκτικά**  |

 |

## Συμπεριφορά

Όπως και οι σουρικάτες έτσι και οι κυνόμυες είναι ζώα αγέλης και ζουν σε μικρές ομάδες σε λαγουμια τα οποία φυλάει ένας φρουρός. Εάν πλησιάσει κίνδυνος ο φρουρός βγάζει μια κραυγή για να ειδοποιήσει τους υπόλοιπους. Μαλιστα το σκυλί των λειμώνων πήρε την ονομασία του από αυτήν τη συνήθεια.

## Γενικά χαρακτηριστικά

Μάζα: Σκύλος των λειμώνων: 1,1 kg, Mexican prairie dog: 900 γρ., Gunnison's prairie dog: 800 γρ., Utah prairie dog: 900 γρ

Κυοφορία: 30 μέρες (εκτός από το σκύλο των λειμώνων που κυοφορεί 33 μέρες)

Μήκος: Σκύλος των λειμώνων: 29 εκ., Mexican prairie dog: 34 εκ., Gunnison's prairie dog: 28 εκ., Utah prairie dog: 29 εκ

Κατάταξη:γένος

## Απειλές

Η κύρια απειλή για τους κυνομύες είναι η καταστροφή βιότοπου και η μετατροπή των λιβαδιών σε βοσκοτόπια.
# Κάστορας

| Κάστορας Χρονικό πλαίσιο απολιθωμάτων: Late Miocene–Recent
ΠροЄ
Є
O
Σ
Δ
Λ
Π
Τ
Ι
Κ
Πγ
Ν
Ύστερο Μειόκαινο - σήμερα |
| --- |
|  Ευρωπαϊκός κάστορας |
| Συστηματική ταξινόμηση |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Βασίλειο: | Ζώα (*Animalia*)  |
| Συνομοταξία: | Χορδωτά (*Chordata*)  |
| Ομοταξία: | Θηλαστικά (*Mammalia*)  |
| Τάξη: | Τρωκτικά (*Rodentia*)  |
| Οικογένεια: | Καστορίδες (*Castoridae*)  |
| Γένος: | Κάστορ (*Castor*) Linnaeus, 1758 |

 |
|  Κατανομή του ευρασιατικού κάστορα |
|  Κατανομή του Αμερικανικού κάστορα |
|  Απολιθώματα του κάστορα της Καλιφόρνιας |
| Είδη  |
|  |
| *C. fiber C. canadensis †C. californicus* |

Ο **κάστορας** είναι μεγάλο νυκτόβιο τρωκτικό που ζει κυρίως στο νερό. Περιλαμβάνει δύο είδη, τον Βορειοαμερικάνικο κάστορα *(Castor canadensis*) και τον Ευρασιατικό κάστορα *(Castor fiber*). Είναι το δεύτερο μεγαλύτερο τρωκτικό μετά τον *υδρόχοιρο* (capybara). Ο πληθυσμός του Βορειοαμερικανικού κάστορα κυμαινόταν πρόσφατα γύρω στα 60 εκατομμύρια. Αυτή η μείωση του πληθυσμού οφείλεται στο εκτεταμένο κυνήγι τους για τη γούνα τους. Υπάρχουν φόβοι ότι λόγω του εκτεταμένης θήρευσης για τη γούνα τους, μπορεί να γίνουν στο μέλλον είδος απειλούμενο με εξαφάνιση (ολικό αφανισμό). Ανήκει στην οικογένεια Καστορίδες.

## Ονοματολογία

Η λέξη *Κάστορας* (λατιν. *Castor*) είναι ελληνική. Είναι γνωστό ότι ένας από τους δύο αδελφούς της ωραίας Ελένης λεγόταν Κάστορας. Μαζί με τον αδελφό του, Πολυδεύκη, οι θεοί τούς έκαναν αστερισμό που βρίσκεται στον νυχτερινό ουρανό του βορείου ημισφαιρίου.

## Είδη

Δύο είδη κάστορα επιβιώνουν μέχρι σήμερα: ο Αμερικανικός κάστορας *(Castor canadensis)* και ο Ευρασιατικός κάστορας *(Castor fiber)*. Τα άλλα είδη, όπως λόγου χάρη ο Κάστορας της Καλιφόρνιας (*Castor californicus*), έχουν εκλείψει.

## Περιγραφή

Οι κάστορες έχουν δυνατούς κοπτήρες, με τους οποίους κόβουν κλαδιά και κορμούς δέντρων και τα χρησιμοποιούν για να φτιάχνουν τη φωλιά τους. Φτιάχνουν ακόμα και φράγματα σε ποταμούς, για να δημιουργήσουν μικρές τεχνητές λίμνες, στις οποίες χτίζουν τη φωλιά τους. Ένας ενήλικος κάστορας έχει μήκος πάνω από 40 εκ. και ζυγίζει περίπου 25 κιλά. Η μέση διάρκεια ζωής τους είναι τα 20-24 χρόνια.

Λόγω της γούνας τους, η οποία χρησιμοποιείται στη γουνοποιία, ο πληθυσμός τους μειώνεται παγκοσμίως.
# Ινδικό χοιρίδιο

| Ινδικό χοιρίδιο |
| --- |
|  |
| Κατάσταση διατήρησης |
|
Εξημερωμένο  |
| Συστηματική ταξινόμηση |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Βασίλειο: | Ζώα (Animalia)  |
| Συνομοταξία: | Χορδωτά (Chordata)  |
| Ομοταξία: | Θηλαστικά (Mammalia)  |
| Τάξη: | Τρωκτικά (Rodentia)  |
| Υποτάξη: | Υστριχόμορφα (Hystricomorpha)  |
| Οικογένεια: | Καβιίδες (Caviidae)  |
| Υποοικογένεια: | Καβιίνες (Caviinae)  |
| Γένος: | *Κάβια*  |
| Είδος: | Κ. το χοιρίδιον (C. porcellus)  |

 |
| Διώνυμο |
| *Κάβια το χοιρίδιον (Cavia porcellus)* (Λινναίος, 1758) |
| Συνώνυμα |
| *Mus porcellus*
*Cavia cobaya*
*Cavia anolaimae*
*Cavia cutleri*
*Cavia leucopyga*
*Cavia longipilis* |

To **ινδικό χοιρίδιο** (Cavia porcellus - *Κάβια το χοιρίδιον*), επίσης γνωστό ως **ινδόχοιρος**, είναι ένα είδος τρωκτικών της οικογένειας των Καβιιδών και του γένους *Κάβια*. Τα ινδικά χοιρίδια είναι μικρά ζώα που φτάνουν τα 25 εκατοστά σε μήκος και τα 1200 γραμμάρια σε βάρος. Τα ινδικά χοιρίδια είναι δημοφιλή κατοικίδια λόγω του ήρεμου χαρακτήρα τους, της ευκολίας στη φροντίδα τους και της φιλικής τους φύσης.Επίσης τα ινδικά χοιρίδια είναι κοινωνικά ζώα και συνήθως προτιμούν να ζουν σε ομάδες.

Τα χαρακτηριστικά των ινδικών χοιριδίων περιλαμβάνουν:

• Στρογγυλό σώμα και κοντά πόδια.

• Έλλειψη ουράς.

• Μεγάλες, στρογγυλές μάτια και αυτιά.

• Ποικιλία χρωμάτων και τύπων τριχώματος (κοντότριχα, μακρύτριχα, σγουρότριχα).

Παρά την κοινή ονομασία τους, δεν ανήκουν στην οικογένεια των Συιδών, ούτε είναι από την Ινδία. Προέρχονται από τις Άνδεις, και πρώιμες μελέτες βασισμένες στη βιοχημεία και τον υβριδισμό έδειξαν ότι είναι εξημερωμένοι απόγονοι ενός στενά συγγενικού είδους ινδόχοιρων όπως τα *Cavia aperea*, *C. fulgida*, or *C. tschudii* και, επομένως, δεν απαντώνται σε άγρια κατάσταση στη φύση. Πρόσφατες μελέτες εφαρμόζοντας μοριακούς δείκτες, και μελετώντας το κρανίο και τη μορφολογία του σκελετού των τωρινών και των μουμιοποιημένων ζώων, αποκάλυψαν ότι ο πρόγονός τους είναι πιθανότερα το είδος *Cavia tschudii*.Επίσης το 2023 έγινε επίσημα μασκότ το πρώτο ινδικό χοιρίδιο και μάλιστα για το ποδοσφαιρικό σωματείο Ρ.Ε.Ο.Π.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* (Αγγλικά) Ινδικό χοιρίδιο - θρέψη

## Πηγές

* Morales, Edmundo (1995). *The Guinea Pig: Healing, Food, and Ritual in the Andes*. University of Arizona Press. ISBN 0-8165-1558-1.
* Richardson, V.C.G. (2000). *Diseases of Domestic Guinea Pigs* (2nd έκδοση). Blackwell. ISBN 0-632-05209-0.
* Terril, Lizabeth A.· Clemons, Donna J. (1998). *The Laboratory Guinea Pig*. CRC Press. ISBN 0-8493-2564-1.
* Vanderlip, Sharon (2003). *The Guinea Pig Handbook*. Barron's. ISBN 0-7641-2288-6.
* Wagner, Joseph E.· Manning, Patrick J (1976). *The Biology of the Guinea Pig*. Academic Press. ISBN 0-12-730050-3.
# Λαγός

| *Λαγός* |
| --- |
|  |
| Συστηματική ταξινόμηση |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Βασίλειο: | Ζώα *(Animalia)*  |
| Συνομοταξία: | Χορδωτά *(Chordata)*  |
| Ομοταξία: | Θηλαστικά *(Mammalia)*  |
| Τάξη: | Λαγόμορφα *(Lagomorpha)*  |
| Οικογένεια: | Λαγίδες *(Leporidae)*  |
| Γένος: | Λαγός (Lepus)  |

 |

Ο **λαγός** (αρχ. ελλ.: *λαγωός*, λατ. ονομ.: *Lepus*) είναι γένος φυτοφάγων θηλαστικών, το οποίο ανήκει στην οικογένεια των λαγιδών.

Το μήκος του κυμαίνεται από 50 εκ. με 75 εκ. Το βάρος του φτάνει τα 4-6 κιλά. Το τρίχωμά του αποτελείται από κοντές τρίχες σαν μαλλί και μακριές σαν στάχυα. Αλλάζει χρώμα ανάλογα με την εποχή και το περιβάλλον, και είναι γρήγορο και ευκίνητο ζώο. Τρέχει με 70 χιλιόμετρα την ώρα, αλλά ποτέ σε ευθεία, έτσι ώστε να παραπλανεί τους διώκτες του. Μπορεί να πηδήξει πάνω από 5 μέτρα. Κατοικεί σε ποικιλία βιότοπων, από ερήμους και εύφορες πεδιάδες και δασώδεις βουνοπλαγιές μέχρι την τάιγκα του βορρά. Είναι μάλλον νυκτόβια ζώα και τρέφονται γενικά με λαχανικά, καρπούς, σπόρους και τεύτλα.

## Είδη

**Γένος *Lepus + Υπογένος *Macrotolagus*
		- Λαγός αντιλόπη, *Lepus alleni*
	+ Υπογένος *Poecilolagus*
		- Χιονολαγός, *Lepus americanus*
	+ Υπογένος *Lepus*
		- Αρκτικός λαγός, *Lepus arcticus*
		- Λαγός της Αλάσκας, *Lepus othus*
		- Ορεινός λαγός, *Lepus timidus*
	+ Υπογένος *Proeulagus*
		- Μαυρόουρος λαγός, *Lepus californicus*
		- Λαγός ο λεύκωψ, *Lepus callotis*
		- Λαγός του Ακρωτηρίου, *Lepus capensis*
		- Λαγός του Νότιου Μεξικού, *Lepus flavigularis*
		- Μαύρος λαγός, *Lepus insularis*
		- Λαγός σφουγγαρίστρα, *Lepus saxatilis*
		- Λαγός της ερήμου, *Lepus tibetanus*
		- Λαγός του Τολάι, *Lepus tolai*
	+ Υπογένος *Eulagos*
		- Λαγός σκούπα, *Lepus castroviejoi*
		- Λαγός του Γιουνάν, *Lepus comus*
		- Λαγός της Κορέας, *Lepus coreanus*
		- Κορσικός λαγός, *Lepus corsicanus*
		- Ευρωπαϊκός λαγός, *Lepus europaeus*
		- Ιβηρικός λαγός, *Lepus granatensis*
		- Λαγός της Μαντζουρίας, *Lepus mandschuricus*
		- Μαλλιαρός λαγός, *Lepus oiostolus*
		- Ορεινός λαγός της Αιθιοπίας, *Lepus starcki*
		- Λευκόουρος λαγός, *Lepus townsendii*
	+ Υπογένος *Sabanalagus*
		- Λαγός της Αιθιοπίας, *Lepus fagani*
		- Λαγός της σαβάνας, *Lepus microtis*
	+ Υπογένος *Indolagus*
		- Λαγός του Χαϊνάν, *Lepus hainanus*
		- Ινδικός λαγός, *Lepus nigricollis*
		- Λαγός της Νοτιοανατολικής Ασίας, *Lepus peguensis*
	+ Υπογένος *Sinolagus*
		- Κινέζικος λαγός, *Lepus sinensis*
	+ Υπογένος *Tarimolagus*
		- Λαγός Γιάρκαντ, *Lepus yarkandensis*
	+ *Incertae sedis*
		- Ιαπωνέζικος λαγός, *Lepus brachyurus*
		- Λαγός της Αβησσυνίας, *Lepus habessinicus*

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Λαγός στο Wikimedia Commons
* Λεξιλογικός ορισμός του λαγός  στο Βικιλεξικό