Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ομότιμος καθηγητής

Ο τίτλος του **ομότιμου καθηγητή** είναι τιμητικός τίτλος που απονέμεται σε καθηγητές πανεπιστημίου, οι οποίοι αποχωρούν από την ενεργό υπηρεσία. Τον τίτλο απονέμει η σύγκλητος του πανεπιστημίου στο οποίο δίδασκε ο αποχωρών, συνήθως όταν συντρέχουν ορισμένες προϋποθέσεις. Κύρια προϋπόθεση είναι να έχει διακριθεί ο αποχωρών καθηγητής στην επιστήμη του έχοντας να επιδείξει σημαντικό έργο. Σκοπός του τίτλου, πέραν της αναγνώρισης, είναι και να δοθεί η δυνατότητα στον αποχωρούντα να συνεχίσει την ερευνητική ή διδακτική του δραστηριότητα στο πανεπιστήμιο και να προσφέρει τόσο στην κοινότητα της γνώσης, αλλά και στη στενή πανεπιστημιακή του κοινότητα με ανεύρεση επιδοτήσεων και χρηματοδοτήσεις της εργασίας του. Σε πολλές χώρες χρησιμοποιείται ο λατινικός όρος Emeritus.

## Παραπομπές
# Μπλούμινγκτον (Ιντιάνα)

| Μπλούμινγκτον |
| --- |
|  |
|

|  |
| --- |
|  Σημαία |

 |
| Μπλούμινγκτον
39°10′0″N 86°32′5″W |
|  |
| Χώρα | Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής |
| Διοικητική υπαγωγή | κομητεία Μονρόε |
| Ίδρυση | 1818 |
| Έκταση | 60,69747 km² και 60,494415 km² |
| Υψόμετρο | 235 μέτρα |
| Πληθυσμός | 79.168 (1  Απριλίου 2020) |
| Ταχ. κωδ. | 47401, 47402, 47403, 47404, 47405, 47406, 47407 και 47408 |
| Τηλ. κωδ. | 812 |
| Ζώνη ώρας | ανατολική ζώνη ώρας |
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Το **Μπλούμινγκτον** (αγγλ. *Bloomington*) είναι η έβδομη μεγαλύτερη σε πληθυσμό πόλη της πολιτείας Ιντιάνα των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, έχοντας 79.168 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2020. Βρίσκεται στην Κομητεία Μονρόε, της οποίας αποτελεί την έδρα.

Η πόλη ιδρύθηκε το 1818 από μια ομάδα οικιστών που προέρχονταν από διάφορες άλλες πολιτείες.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Μπλούμινγκτον (Ιντιάνα) στο Wikimedia Commons
# Ανωμαλουρόμορφα

| Ανωμαλουρόμορφα |
| --- |
|  Το είδος *Pedetes capensis* |
| Συστηματική ταξινόμηση |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Βασίλειο: | Ζώα  |
| Υπερσυνομοταξία: | Δευτεροστόμια *(Deuterostomia)*  |
| Συνομοταξία: | Χορδωτά (*Chordata*)  |
| Υποσυνομοταξία: | Σπονδυλωτά (*Vertebrata*)  |
| Ομοταξία: | Θηλαστικά (*Mammalia*)  |
| Τάξη: | Τρωκτικά (*Rodentia*)  |
| Υποτάξη: | **Ανωμαλουρόμορφα (*Anomaluromorpha*)** Bugge, 1974  |

 |

Τα **ανωμαλουρόμορφα** (επιστημονική-λατινική ονομασία *Anomaluromorpha*) είναι ένας κλάδος των τρωκτικών ζώων. Οι Carleton & Musser το 2005 τον αναγνώρισαν ως μία από τις 5 υποτάξεις των τρωκτικών.

## Χαρακτηριστικά

Η υποτάξη εισάχθηκε προκειμένου να ενώσει τα τρωκτικά που έχουν «υστρικόμορφο» ζυγομασητηριακό σύστημα, αλλά κατά τα άλλα είναι «σκιουρόγναθα» και ζουν όλα στην Υποσαχάρια Αφρική. Πολλοί ζωολόγοι υποστηρίζουν τη θέση ότι οι δύο βασικές οικογένειες μπορεί να είναι υπερβολικά μακρινοί συγγενείς και συνεπώς θα (πρέπει να) ανήκουν σε διαφορετικές υποτάξεις ή τουλάχιστον ανθυποτάξεις. Π.χ. οι ποδητίδες είναι η μοναδική οικογένεια τρωκτικών με πολυσειριακό σμάλτο δοντιών πέρα από τα υστρικόγναθα. Το χαρακτηριστικό αυτό, η υστρικόμορφη ζυγωματική περιοχή και η κοινή κατανομή στις νότιες ηπείρους, έχουν οδηγήσει πολλούς ερευνητές να υποστηρίξουν ότι οι ποδητές (αλλά όχι οι ανωμάλουροι) ίσως είναι συγγενείς με τα υστρικόγναθα. Οι Montgelard και άλλοι 2002 προσέφεραν κάποια υποστήριξη για τα ανωμαλουρόμορφα ως ξεχωριστή υπόταξη με μοριακή φυλογενετική ανάλυση, με χρήση 12S rRNA και κυτοχρώματος b.

## Οικογένειες

Η υποτάξη **Anomaluromorpha** περιλαμβάνει εννέα μόνο μη εξαφανισμένα είδη ζώων, που ταξινομούνται σε τέσσερα γένη και τρεις οικογένειες. Αναλυτικότερα:

* Οικογένεια ποδητίδες (*Pedetidae*)
	+ Γένος ποδητής (*Pedetes*) με δύο είδη
* Οικογένεια ανωμαλουρίδες (*Anomaluridae*)
	+ Γένος ανωμάλουρος (*Pedetes*) με 4 είδη
	+ Γένος ιδίουρος (*Pedetes*) με δύο είδη
* Οικογένεια τσενκερελλίδες (*Zenkerellidae*)
	+ Γένος τσενκερέλλα (*Zenkerella*) με μόνο είδος το *Zenkerella insignis*

## Πιθανοί συγγενείς

Απολιθώματα ανωμαλουρόμορφων υπάρχουν σε στρώματα που έχουν χρονολογηθεί από το ανώτερο Ηώκαινο μέχρι την πιο πρόσφατη γεωλογική εποχή Μερικοί ειδικοί εντάσσουν στα *Anomaluromorpha* και το εξαφανισμένο προϊστορικό γένος *Diatomys*, καθώς και την οικογένεια *Zegdoumyidae* επίσης εξαφανισμένων προϊστορικών τρωκτικών.

## Παραπομπές

## Πηγές

* Carleton, M.D.· Musser, G.G. (2005). «Order Rodentia». Στο: Wilson, D.E.· Reeder, D.M., επιμ. *Mammal Species of the World A Taxonomic and Geographic Reference*. Baltimore: Johns Hopkins University Press. σελίδες 745–752. ISBN 978-0-8018-8221-0.
* McKenna, M.C.· Bell, S.K. (1997). *Classification of Mammals Above the Species Level*. Νέα Υόρκη: Columbia University Press. ISBN 0-231-11013-8.
* Montgelard, C.; Bentz, S.; Tirard, C.; Vernaeu, O.; Catzeflis, F.M. (2002). «Molecular systematics of Sciurognathi: the mitochondrial cytochrome b and 12S rRNA genes support the Anomaluroidea (Pedetidae and Anomaluridae)». *Molecular Phylogenetics and Evolution* **22** (2): 220-233. doi:10.1006/mpev.2001.1056. PMID 11820843.
# Παλαιόκαινος εποχή

Με τον όρο **Παλαιόκαινος εποχή**, εννοείται η γεωλογική εποχή κατά το διάστημα 65,5 με 56 εκατομμύρια χρόνια πριν (65,5 ± 0,3 μέχρι 55,8 ± 0,2 εκατομμύρια χρόνια πριν). Είναι η πρώτη εποχή της Παλαιογενούς περιόδου του σύγχρονου Καινοζωικού αιώνα. Όπως και με τις περισσότερες γεωλογικές περιόδους, αν και το γεωλογικό στρώμα που αντιπροσωπεύει τη συγκεκριμένη εποχή είναι γνωστό, είναι δύσκολο να προσδιοριστεί η ακριβής χρονολογία έναρξης ή λήξης της εποχής

Η Παλαιόκαινος εποχής αρχίζει αμέσως μετά του γεγονότος εξαφάνισης στο τέλος της Κρητιδικής περιόδου, το οποίο αφορά στον αφανισμό των δεινοσαύρων (εκτός από τους προγόνους τους, τα σύγχρονα πτηνά, και άλλη πανίδα και χλωρίδα). Ο αφανισμός των δεινοσαύρων άφησε πολλά κενά στα οικοσυστήματα, ώστε εξελίχτηκε νέα πανίδα, μεταξύ άλλων και των πρώτων μεγάλων θηλαστικών.

## Παλαιογεωγραφία

Στην Παλαιόκαινο εποχή, συνεχίστηκαν οι διάφορες γεωλογικές διεργασίες που είχαν αρχίσει κατά την ύστερη Κρητιδική Περίοδο. Κατά την Παλαιόκαινο οι ήπειροι συνέχισαν να κινούνται προς τις τωρινές θέσεις τους. Η υπερήπειρος Λαυρασία δεν είχε ακόμα διαιρεθεί σε τρεις ηπείρους - η Ευρώπη και η Γροιλανδία ήταν ακόμα ενωμένες, η Βόρεια Αμερική και η Ασία επίσης ήταν ενωμένες μέσω μίας φυσικής γέφυρας, ενώ η Γροιλανδία και η Βόρεια Αμερική είχαν αρχίσει να αποσπώνται.

Η Νότια και η Βόρεια Αμερική παρέμειναν διαχωρισμένες από τις ισημερινές θάλασσες (ενώθηκαν κατά την Νεογενή περίοδο). Τα τμήματα τις πρώην νοτίου υπερηπείρου Γκοντβάνα συνέχισαν να διαιρούνται, με την Αφρική, τη Νότια Αμερική, την Ανταρκτική και την Αυστραλία να απομακρύνονται μεταξύ τους. Η Αφρική κινήθηκε προς τα βόρεια, προς την Ευρώπη, κλείνοντας σιγά τον Τηθύ Ωκεανό, και η Ινδία άρχισε τη μετακίνηση της προς την Ασία, που θα οδηγούσε στην τεκτονική σύγκρουση μαζί της και την δημιουργία των Ιμαλαίων.

Οι νησιωτικές θάλασσες της Βορείου Αμερικής και η Ευρώπη είχαν αρχίσει να υποχωρούν κατά την έναρξη της Παλαιόκαινου εποχής, επιτρέποντας έτσι την ανάπτυξη νέας χερσαίας χλωρίδας και πανίδας.

## Παραπομπές

* (Αγγλικά) Ogg, Jim; June, 2004, *Overview of Global Boundary Stratotype Sections and Points (GSSP's)*  Accessed Dec. 22, 2008.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Παλαιόκαινος εποχή στο Wikimedia Commons
# Ηώκαινο

To **Ηώκαινο** είναι γεωλογική εποχή η οποία διήρκησε από 56 έως 33,9 εκατομμύρια χρόνια πριν και είναι η δεύτερη εποχή της Παλαιογενούς περιόδου του Καινοζωικού αιώνα. Το Ηώκαινο βρίσκεται χρονικά ανάμεσα στο Παλαιόκαινο και το Ολιγόκαινο. Η έναρξη του Ηώκαινου χαρακτηρίζεται από μια σύντομη περίοδο κατά την οποία η συγκέντρωση άνθρακα-13 ήταν ιδιαίτερα χαμηλή σε σχέση με τον άνθρακα-12 στην ατμόσφαιρα. Το τέλος της χαρακτηρίζεται από συμβάν εξαφάνισης, το οποίο μπορεί να σχετίζεται με τη σύγκρουση αστεροειδών στη Σιβηρία και στον κόλπο Τσέζαπικ.

Το όνομα Ηώκαινο προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις ἠώς (αυγή) και «καινός» (νέος), δηλαδή είναι η αυγή της σύγχρονης (νέας) πανίδας η οποία εμφανίστηκε εκείνη την εποχή. Το κλίμα του Ηώκαινου ήταν το θερμότερο του Καινοζωικού αιώνα, με τα δάση να επεκτείνονται και να καλύπτουν σχεδόν όλες τις χερσαίες εκτάσεις. Κατά τη διάρκεια του Ηώκαινου η Ανταρκτική διαχωρίστηκε από την Αυστραλία, με την Ανταρκτική να ψυχραίνει, όπως και το παγκόσμιο κλίμα. Επίσης, διασπάστηκε η Λαυρασία στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και τη Γροιλανδία.

## Παραπομπές
# Ολιγόκαινο

Το **Ολιγόκαινο** είναι γεωλογική εποχή της Παλαιογενούς περιόδου του Καινοζωικού η οποία εκτείνεται από 33,9 έως 23 εκατομμύρια χρόνια πριν το σήμερα. Ακολουθεί το Ηώκαινο και ακολουθείται από το Μειόκαινο. Είναι η τρίτη και τελευταία εποχή του Παλαιογενούς. Όπως συμβαίνει και με άλλες γεωλογικές περιόδους, τα γεωλογικά στρώματα τα οποία οριοθετούν την εποχή μπορούν να ταυτοποιηθούν, αλλά οι ακριβείς χρονολογίες έναρξης και λήξης της περιόδου είναι ελαφρώς αβέβαιες. Το όνομα Ολιγόκαινο προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «ολίγος» και «καινός» (νέος).

Το Ολιγόκαινο συχνά θεωρείται σημαντική στιγμή μετάβασης, ο σύνδεσμος ανάμεσα στον αρχαϊκό κόσμο του τροπικού Ηώκαινου και των πιο σύγχρονων οικοσυστημάτων του Μειόκαινου. Σημαντικές αλλαγές κατά τη διάρκεια του Ολιγόκαινου περιλαμβάνουν την παγκόσμια επέκταση των λιβαδιών και την υποχώρηση των τροπικών δασών των πλατύφυλλων στην ισημερινή ζώνη.

Η έναρξη του Ολιγόκαινου σηματοδοτείται από ένα σημαντικό γεγονός εξαφάνισης, το οποίο περιλάμβανε την αντικατάσταση της ευρωπαϊκής πανίδας με ασιατική, με την εξαίρεση των ενδημικών τρωκτικών και μαρσιποφόρων. Αντίθετα, το όρια Ολιγόκαινου-Μειόκαινο δεν αναγνωρίζονται το ίδιο εύκολα.

## Παραπομπές
# Μειόκαινο

Το **Μειόκαινο** (σύμβολο: MI) είναι η πρώτη γεωλογική εποχή της Νεογενούς Περιόδου και εκτείνεται από 23 εκατομμύρια μέχρι 5,332 εκατομμύρια χρόνια πριν. Βρίσκεται ανάμεσα στο Ολιγόκαινο και στο Πλειόκαινο. Το όνομά του προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «μείων» (λιγότερο) και «καινός» (νέος), που σημαίνει λιγότερο πρόσφατος. Το κλίμα της γης άρχισε σταδιακά να ψυχραίνει από το Ολιγόκαινο προς το Πλειόκαινο, οδηγώντας σταδιακά στις εποχές των παγετώνων.Η αρχή του χαρακτηρίστηκε από την επίκληση της θάλασσας, η οποία παρουσίασε το μέγιστο σημείο της κατά τα μέσα της εν λόγω περιόδου. Παράλληλα, η αλπική ορεογένεση συνεχίστηκε με εντονότερο ρυθμό, με αποτέλεσμα τον οριστικό σχηματισμό των βορειοαμερικανικών οροσειρών και των αλπικών οροσειρών. Εξίσου έντονη υπήρξε και η ηφαιστειακή δραστηριότητα. Οι κλιματικές συνθήκες διέφεραν πολύ από τις συνθήκες της προηγούμενης περιόδου: η ζώνη της κεντρικής Ευρώπης και της Μεσογείου, που κατά τις προηγούμενες περιόδους χαρακτηριζόταν από ισημερινό κλίμα, παρουσίασε βαθμιαία μετάβαση από τροπικό σε υποτροπικό και τελικά σε εύκρατο, πιο ζεστό από το σημερινό και συνοδευόμενο από την έναρξη του κύκλου των εποχών.

Οι πίθηκοι διαφοροποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του Μειόκαινου και επεκτάθηκαν στον παλιό κόσμο. Μέχρι το τέλος της εποχής, οι πρόγονοι των ανθρώπων είχαν διαχωριστεί από τους προγόνους του χιμπατζή για να ακολουθήσουν το δικό τους εξελικτικό μονοπάτι. Όπως και στο Ολιγόκαινο πριν αυτό, τα λιβάδια συνέχισαν να επεκτείνονται και τα δάση μειώνονται. Στις θάλασσες του μειόκαινου εμφανίστηκαν τα δάση από φύκια (κελπ) και σύντομα έγιναν από τα πιο παραγωγικά οικοσυστήματα του πλανήτη. Τα φυτά και τα ζώα ήταν αρκετά σύγχρονα. Οι φάλαινες και οι φώκιες διαδόθηκαν. Το Μειόκαινο ήταν κύρια περίοδος της ορογέννεσης των Ιμαλαΐων, επηρεάζοντας τους μουσώνες, οι οποίοι συνδέονταν με παγετώνες στο βόρειο ημισφαίριο. Την ίδια εποχή δημιουργήθηκαν και οι Άνδεις, αν και η Βόρεια και η Νότια Αμερική δεν είχαν ακόμη ενωθεί.

Στην Ελλάδα, η πικερμική πανίδα συναντάται στις όχθες του χειμάρρου Μεγάλο Ρέμα κοντά στο Πικέρμι, περιλαμβάνοντας ζώα που φανερώνουν ότι η περιοχή αυτή υπήρξε θαμνώδης στέπα, όμοια με του Μασάι της Αφρικής, με την διαφορά ότι η χλωρίδα απαρτιζόταν από μεσογειακά φυτά. Στην στέπα αυτή ζούσαν μεγάλα προβοσκιδωτά( μαστόδοντα, δεινοθήρια), ρινόκεροι , αντιλόπες , πίθηκοι κτλ. Παρόμοια πανίδα βρέθηκε και στην ευβοϊκή περιοχή απέναντι από την Ραφήνα, υποδεικνύοντας ότι η περιοχή θα πρέπει να ήταν ενωμένη με την Στερεά Ελλάδα κατά την εποχή εκείνη.

## Υποδιαιρέσεις

Το Μειόκαινο διαιρείται σε έξι βαθμίδες:

|  |  |
| --- | --- |
| Μεσσίνιο | (7,246–5,332 Ma) |
| Τορτόνιο | (11,608–7,246 Ma) |
| Σεραβάλλιο | (13,65–11,608 Ma) |
| Λάγγιο | (15,97–13,65 Ma) |
| Βουρδιγάλιο | (20,43–15,97 Ma) |
| Ακουιτάνιο | (23,03–20,43 Ma) |

## Παραπομπές
# Πλειόκαινος εποχή

Το **Πλειόκαινο** ή **Πλειόκαινος Εποχή** (σύμβολο PO) είναι η γεωλογική εποχή η οποία εκτείνεται από τα 5,333 μέχρι τα 2,58 εκατομμύρια χρόνια πριν το σήμερα. Είναι η δεύτερη και νεότερη εποχή της Νεογενούς περιόδου της Καινοζωικής εποχής. Η Πλειόκαινος εποχή ακολουθεί τη Μειόκαινο και την ακολουθεί η Πλειστόκαινος. Πριν την αναθεώρηση του 2009, το Πλειόκαινο περιλάμβανε και το γελασιάνο στάδιο (2,588 με 1,806 εκατομμύρια χρόνια πριν), αλλά μετακινήθηκε στο πλειστόκαινο, όπου πλέον βρίσκονται όλες οι πρόσφατες μείζονες εποχές των παγετώνων. Επισήμως, το Πλειόκαινο χωρίζεται σε δύο στάδια, το Πιατσέντζιο (3,600-2,58 εκατομμύρια χρόνια πριν) και Ζάγκλιο (5,333-3,600 εκατομμύρια χρόνια πριν).

Σε αυτή τη γεωλογική εποχή, η Νότια Αμερική συνδέθηκε με τη Βόρεια Αμερική με το ισθμό του Παναμά, καθιστώντας δυνατή την ανταλλαγή ειδών ζώων ανάμεσα στις δύο ηπείρους, τερματίζοντας την απομόνωση της Νότιας Αμερικής. Η δημιουργία του ισθμού επηρέασε την παγκόσμια θερμοκρασία, καθώς τα ζεστά ισημερινά ωκεάνια ρεύματα αποκόπηκαν και άρχισε ο κύκλος ψύξης του Ατλαντικού από τα νερά του Αρκτικού και του Ανταρκτικού ωκεανού. Επίσης, η σύγκρουση της Αφρικής με την Ευρώπη δημιούργησε τη Μεσόγειο, αποκόπτοντας τα υπολείμματα της Τηθύως. Το όριο ανάμεσα σε Μειόκαινο και Πλειστόκαινο είναι και η χρονική στιγμή της κρίσης αλατότητας της Μεσσίνας. Η θερμοκρασία στο μέσο πλειόκαινο ήταν 2-3°C ψηλότερα από τη σημερινή και η στάθμη των ωκεανών 25 μέτρα ψηλότερα. Η δημιουργία του παγετωνικού καλύμματος Γροιλανδίας άρχισε πριν 3 εκατομμύρια έτη.

Στο ύστερο Πλειόκαινο εμφανίστηκαν οι πρώτοι αυστραλοπίθηκοι.

## Παραπομπές
# Πλειστόκαινο

Το **Πλειστόκαινο** είναι η γεωλογική περίοδος που περιλαμβάνει τη χρονική περίοδο 2.588.000 με 11.700 χρόνια περίπου πριν. Ονομάζεται και **Διλούβιο** ή Εποχή των Παγετώνων. Μαζί με το Ολόκαινο αποτελούν το Τεταρτογενές. Το όνομα Πλειστόκαινο έχει ελληνική προέλευση, από τις λέξεις Πλείστος (= πιο) και καινός (=καινούργιος). Προηγείται του Ολόκαινου και είναι μετά το Πλειόκαινο. Διακρίνεται σε Γελάσιο, Καλάβριο, Ιόνιο και Ταράντιο. Όλες αυτές οι υποπερίοδοι αναγνωρίστηκαν στη νότια Ευρώπη.

Το Πλειστόκαινο κλιματολογικά αποτελούταν από εναλλαγές θερμών και ψυχρών περιόδων (περίοδοι των Παγετώνων). Στις αρχές του 20ού αιώνα διακρίθηκαν τέσσερις περίοδοι παγετώνων, στις οποίες οι παγετώνες αύξησαν το μέγεθός τους και η θαλάσσια στάθμη έπεσε.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Λεξιλογικός ορισμός του πλειστόκαινο  στο Βικιλεξικό
* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Πλειστόκαινο στο Wikimedia Commons
# Τετράποδα

| Τετράποδα *(Tetrapods)* Χρονικό πλαίσιο απολιθωμάτων: Ύστερη Δεβόνια – Σήμερα, 395–0Ma
ΠροЄ
Є
O
Σ
Δ
Λ
Π
Τ
Ι
Κ
Πγ
Ν
 |
| --- |
|  Οι τέσσερις κατηγορίες των σωζόμενων τετράποδων |
| Συστηματική ταξινόμηση |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Επικράτεια: | Ευκάρυα *(Eukarya)*  |
| Βασίλειο: | Ζώα *(Animalia)*  |
| Υποβασίλειο: | Ευμετάζωα *(Eumetazoa)*  |
| Υπερσυνομοταξία: | Δευτεροστόμια *(Deuterostomia)*  |
| Συνομοταξία: | Χορδωτά *(Chordata)*  |
| *Κλάδος:* | Κρανιωτά *(Craniata)*  |
| Υποσυνομοταξία: | Σπονδυλωτά *(Vertebrata)*  |
| Ανθυποσυνομοταξία: | Γναθοστόματα *(Gnathostomata)*  |
| Υπερομοταξία: | Τετράποδα *(Tetrapoda)*  |

 |

**Τετράποδα** ονομάζονται όλα τα χορδωτά ζώα που έχουν τέσσερα άκρα. Τα αμφίβια, τα ερπετά, τα πτηνά, και τα θηλαστικά είναι όλα τετράποδα, και ακόμα και τα φίδια και άλλα αμφίβια χωρίς άκρα θεωρούνται τετράποδα λόγω καταγωγής. Ένα από τα πρώτα τετράποδα εξελίχτηκε από τα Σαρκοπτερύγια (Sarcopterygii) κατά την Δεβόνια περίοδο. Αποτελούν πλέον κυρίαρχο μέρος της γήινης πανίδας, και αντιπροσωπεύουν όλα τα μεγάλα χερσαία ζώα. Μερικές ομάδες τετράποδων επέστρεψαν στο υδάτινο περιβάλλον, όπως το μεγαλύτερο γνωστό ζώο, η γαλάζια φάλαινα.

## Παραπομπές