Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Βασίλειο (βιολογία)

The various levels of the scientific classification system.

---

Η ιεραρχία των οκτώ κύριων ταξινομικών βαθμίδων στην Συστηματική ταξινόμηση. Μία επικράτεια περιέχει ένα ή περισσότερα βασίλεια. Οι ενδιάμεσες βαθμίδες δεν συμπεριλαμβάνονται στο σχεδιάγραμμα .
Στην κλασική συστηματική ταξινόμηση ως **βασίλειο** (λατ.: *Regnum*) ονομάζεται η υψηλότερη κατηγορία της συστηματικής ταξινόμησης. Αρχικά όλα τα ζωντανά όντα διαιρούνταν μόνο σε **Φυτά** και **Ζώα**, αργότερα προστέθηκαν τα Πρώτιστα (Protista). Έπειτα προστέθηκαν τα Μονήρη και διαχωρίστηκαν οι Μύκητες από τα Φυτά. Τελευταία προστέθηκαν τα Αρχαιοβακτήρια. Αυτά τα 6 βασίλεια, βάσει γενετικών εξετάσεων, διαιρέθηκαν τελευταία σε τρία **Υπερβασίλεια** (*Superregna*), σύμφωνα με το σχήμα. Σε βασίλεια διαιρούνται μόνον τα Ευκάρυα (*ευκαρυώτες*).

Το βασίλειο αποτελείται από ταξινομικές βαθμίδες, τις συνομοταξίες, που είναι συγγενείς μεταξύ τους. Μεταξύ συνομοταξιών και βασιλείου υπάρχουν άλλες κατηγορίες· οι πιο κοντινές στο βασίλειο είναι το **Υποβασίλειο** (*Subregnum*) και το **Ανθυποβασίλειο** (*Infraregnum*).

| **Λινναίος (1735) Δύο βασίλεια** | **Χέκελ (1894) Τρία βασίλεια** | **Whittaker (1969) Πέντε βασίλεια** | **Woese *et al.* (1977) Έξι βασίλεια** | **Woese *et al.* (1990) Τρία υπερβασίλεια** | **Cavalier‑Smith (1998) Έξι βασίλεια** | **Ruggiero *et al.* (2015) Εφτά βασίλεια** |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | **Πρώτιστα (Protista)** | **Μονήρη (Monera)** | **Ευβακτήρια (Eubacteria)** | **Βακτήρια (Bacteria)** | **Βακτήρια (Bacteria)** | **Βακτήρια (Bacteria)** |
| **Αρχαιοβακτήρια (Archaeobacteria)** | **Αρχαία (Archaea)** | **Αρχαία (Archaea)** |
| **Πρώτιστα (Protista)** | **Πρώτιστα (Protista)** | **Ευκάρυα (Eukarya)** | **Πρωτόζωα (Protozoa)** | **Πρωτόζωα (Protozoa)** |
| **Χρωμιστά (Chromista)** | **Χρωμιστά (Chromista)** |
| **Φυτά (Plantae)** | **Φυτά (Plantae)** | **Μύκητες (Fungi)** | **Μύκητες (Fungi)** | **Μύκητες (Fungi)** | **Μύκητες (Fungi)** |
| **Φυτά (Plantae)** | **Φυτά (Plantae)** | **Φυτά (Plantae)** | **Φυτά (Plantae)** |
| **Ζώα (Animalia)** | **Ζώα (Animalia)** | **Ζώα (Animalia)** | **Ζώα (Animalia)** | **Ζώα (Animalia)** | **Ζώα (Animalia)** |

Σύγχρονες έρευνες καταργούν το βασίλειο των Πρωτίστων και το αντικαθιστούν με τις υπερομάδες (ή τα ανθυποβασίλεια): Χρωμοκυψελιδωτά (Chromalveolata), Αμοιβόζωα (Amoebozoa), Αυλακωτά (Excavata) και Ριζωτά (Rhizaria). Οι άλλες δύο ευκαρυωτικές υπερομάδες είναι τα Αρχαιοπλαστωτά (Archaeoplastida), τα οποία συμπεριλαμβάνουν τo βασίλειo των Φυτών (Plantae), και τα Οπισθόκοντα (Opisthokonta), τα οποία συμπεριλαμβάνουν τα βασίλεια των Ζώων (Animalia) και των Μυκήτων (Fungi).

## Αναφορές
# Συνομοταξία

*Αυτό το λήμμα αφορά την ταξινομική βαθμίδα phylum που βρίσκεται κάτω από το Βασίλειο.  Για την ταξινομική βαθμίδα tribus που βρίσκεται πάνω από το Γένος, δείτε: Φύλο (βιολογία).*

The various levels of the scientific classification system.

---

Η ιεραρχία των οκτώ κύριων ταξινομικών βαθμίδων στην Συστηματική ταξινόμηση. Ένα βασίλειο περιέχει μία ή περισσότερες συνομοταξίες. Οι ενδιάμεσες βαθμίδες δεν συμπεριλαμβάνονται στο σχεδιάγραμμα .
Το **Φύλο** ή **Διαίρεση** ή **Συνομοταξία** (λατινικά: *Phylum*, αρχαία ελληνικά: *Φῦλον*), στη Βιοσυστηματική, είναι ένα ιεραρχικό επίπεδο ταξινόμησης των οργανισμών.

Στην επικράτεια των Ευκάρυων, το φύλο είναι κύρια ταξινομική βαθμίδα και βρίσκεται μεταξύ του βασιλείου και της κλάσης ή ομοταξίας (*class*). Μερικές φορές υποδιαιρείται σε Υπόφυλο ή Υποσυνομοταξία (*Subphylum*). Για παράδειγμα, τα Σπονδυλωτά είναι υποσυνομοταξία στη συνομοταξία Χορδωτά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα φύλα συγκροτούνται για να σχηματίσουν ένα Υπέρφυλο ή Υπερσυνομοταξία (*Superphylum*).

Στα Ευκάρυα (ζωντανοί οργανισμοί των οποίων τα κύτταρα διαθέτουν κυτταρικό πυρήνα), κάθε φύλο υπάγεται σε ένα βασίλειο. Αντίθετα, τα Προκάρυα (Βακτήρια και Αρχαία) δεν υποδιαιρούνται σε βασίλεια, αλλά κατευθείαν σε φύλα (*phyla*).

Ο επιστημονικός όρος «φύλο» (phylum) εισήχθη από τον Ερνστ Χέκελ το 1866. Ετυμολογείται από τις αρχαίες ελληνικές λέξεις «φῦλον» και «φῡλή», οι οποίες έχουν σχηματιστεί από τη λέξη «φύω». Αυτός ο όρος είναι αποδεκτός από όλους τους κλάδους που ασχολούνται με τον ζωντανό κόσμο. Η λέξη «διαίρεση» (λατ. *divisio*) είναι συνώνυμη, αλλά χρησιμοποιείται μόνο για ορισμένα βασίλεια, στη βοτανική και τη μυκητολογία.

Αν και ο όρος συχνά χρησιμοποιείται σαν να πρόκειται για μία ξεκάθαρα ορισμένη βιολογική κατηγορία, δεν υπάρχει ακόμη κάποιος ευρέως αποδεκτός ορισμός της λέξης. Θεωρείται πολλές φορές και ως ακυρολεξία που επιδεικνύει την άγνοια του πομπού. Κατά συνέπεια, η χρήση του όρου ποικίλει ανάλογα με τον συγγραφέα.

## Παραπομπές
# Υποσυνομοταξία

Στην συστηματική ταξινόμηση των εμβίων όντων, ως **υποσυνομοταξία** ονομάζεται η ταξινομική βαθμίδα που βρίσκεται μεταξύ της συνομοταξίας και της υπερομοταξίας.

Δεν διαιρούνται όλες οι συνομοταξίες σε υποσυνομοταξίες. Αυτές που διαιρούνται περιλαμβάνουν:

* τα Αρθρόποδα: διαιρούνται στις υποσυνομοταξίες Τριλοβιτόμορφα, Χελικέρατα, Μυριόποδα, Εξάποδα και Οστρακόδερμα,
* τα Βραχιόποδα: διαιρείται στις υποσυνομοταξίες Linguliformea, Craniformea και Rhychonelliformea,
* τα Χορδωτά: διαιρούνται σε Ουροχορδωτά, Κεφαλοχορδωτά και την μεγαλύτερή τους υποσυνομοταξία των Σπονδυλωτών.
# Σπονδυλωτό

| Σπονδυλωτά Χρονικό πλαίσιο απολιθωμάτων: Early Cambrian - Recent |
| --- |
|  Blotched Blue-tongued Lizard, *Tiliqua nigrolutea* |
| Συστηματική ταξινόμηση |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Βασίλειο: | Ζώα *(Animalia)*  |
| Συνομοταξία: | Χορδωτά *(Chordata)*  |
| Υποσυνομοταξία: | Σπονδυλωτά *(Vertebrata)* Cuvier, 1812 |

 |
| Ομοταξίες  |
|  |
|
Βλέπε κείμενο |

Στη Βιολογία με τον όρο **σπονδυλωτό** (vertebrate), σύμφωνα με τη ταξινομία του Λινναίου, χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε μέλος της ομώνυμης υποσυνομοταξίας **Σπονδυλωτά** (= *Vertebrata*) της συνομοταξίας Χορδωτά.

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται όλοι εκείνοι οι οργανισμοί που φέρουν σπονδυλική στήλη όπως είναι: τα ψάρια, τα αμφίβια, τα ερπετά, τα πτηνά και τα θηλαστικά. Εκτός της σπονδυλικής στήλης ιδιαίτερο μάλιστα γνώρισμα αυτών των οργανισμών είναι η ύπαρξη γνάθου.

## Δείτε επίσης

* Συστηματική
# Ομοταξία

The various levels of the scientific classification system.

---

Η ιεραρχία των οκτώ κύριων ταξινομικών βαθμίδων στην Συστηματική ταξινόμηση. Μία συνομοταξία περιέχει μία ή περισσότερες ομοταξίες. Οι ενδιάμεσες βαθμίδες δεν συμπεριλαμβάνονται στο σχεδιάγραμμα .
Η **ομοταξία** (λατ.: *Classis* = **κλάση**) είναι μία από τις ταξινομικές βαθμίδες όπου τοποθετούνται οι ταξινομικές μονάδες στα οποία ομαδοποιούνται οι οργανισμοί. Η θέση της ομοταξίας στο ιεραρχικό σύστημα ταξινόμησης των οργανισμών βρίσκεται κάτω από τη συνομοταξία και πάνω από την τάξη. Υπάρχει δυνατότητα να υποδιαιρεθεί περαιτέρω (π.χ. **υφομοταξία** (*subclassis*) και **ανθυφομοταξία** (*infraclassis*)) αν θεωρηθεί από τον ταξινομικό αναγκαίο.
# Ευθήρια

| Ευθήρια Χρονικό πλαίσιο απολιθωμάτων: Πρώιμη Κρητιδικη – πρόσφατα
ΠροЄ
Є
O
Σ
Δ
Λ
Π
Τ
Ι
Κ
Πγ
Ν
 |
| --- |
|  Απολίθωμα της *Eomaia*, του παλαιότερου γνωστού ευθήριου |
| Συστηματική ταξινόμηση |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Βασίλειο: | Ζώα (Animalia)  |
| Συνομοταξία: | Χορδωτά (Chordata)  |
| Ομοταξία: | Θηλαστικά (Mammalia)  |
| Ανθυφομοταξία: | **Ευθήρια (Eutheria)** Χάξλεϋ, 1880 |

 |
| Υπερτάξεις και γένη  |
|  |
| * †*Bobolestes*
* †*Eomaia*
* †*Montanalestes*
* †*Murtoilestes*
* †*Prokennalestes*
* Πλακουντοφόρα
	+ Υπερτάξη Ξέναρθρα
	+ Υπερτάξη Αφροθήρια
	+ Υπερτάξη Ευαρχοντομυωξοί
	+ Υπερτάξη Λαυρασιαθήρια
 |

**Ευθήρια** (λατινικά: Eutheria) ονομάζεται μία ομάδα θηλαστικών που περιλαμβάνει όλα τα σωζόμενα πλακουντοφόρα θηλαστικά (δηλ. που έχουν πλακούντα), καθώς επίσης και όλα τα αφανισμένα θηλαστικά που συγγενεύουν περισσότερο με τα σωζόμενα πλακουντοφόρα (π.χ. τον άνθρωπο) απ' ό,τι με τα μαρσιποφόρα θηλαστικά (π.χ. τα καγκουρό). Ξεχωρίζουν από τα μη-ευθήρια με πολλές διαφορές στα πόδια, τους αστράγαλους, τα σαγόνια και τα δόντια. Μία από τις μεγαλύτερες διαφορές μεταξύ πλακουντοφόρων και μη-πλακουντοφόρων ευθήριων είναι πως τα πρώτα δεν έχουν επιηβικά οστά, τα οποία υπάρχουν σε όλα τα απολιθώματα αφανισμένων θηλαστικών, αλλά και των υπόλοιπων σωζόμενων θηλαστικών σήμερα (μονοτρήματα και μαρσιποφόρα).

Το παλαιότερο γνωστό απολίθωμα ευθήριου ήταν η *Eomaia*, που εντοπίστηκε στην Ασία, και χρονολογείται στην Πρώιμη Κρητιδικη περίοδο, περίπου 125 εκατομμύρια χρόνια πριν.

## Παραπομπές
# Τάξη (βιολογία)

The various levels of the scientific classification system.

---

Η ιεραρχία των οκτώ κύριων ταξινομικών βαθμίδων στην Συστηματική ταξινόμηση. Μία ομοταξία περιλαμβάνει μία ή περισσότερες τάξεις. Οι ενδιάμεσες βαθμίδες δεν συμπεριλαμβάνονται στο σχεδιάγραμμα .
**Τάξη** (λατ.: *Ordo*) ονομάζεται – στη συστηματική ταξινόμηση – το σύνολο των οικογενειών που είναι συγγενείς μεταξύ τους. Για παράδειγμα οι οικογένειες των σκύλων και των γατών ανήκουν στην τάξη σαρκοφάγα.

Στα ελληνικά έχουν κατάληξη σε **-ώδη**, όπως Ροδώδη στη Βοτανική (στα λατινικά σε -ales), και Κητώδη στη Ζωολογία (στα λατινικά σε -ea).

Για την καλύτερη αποσαφήνιση των σχέσεων στην ταξινόμηση πολλές φορές χρησιμοποιούνται και οι κατηγορίες **Υπερτάξη** (στα λατινικά *Superοrdo*) και **Υποτάξη** (*Subordo*). Πιο κάτω από την Υπόταξη βρίσκεται η κατηγορία **Ανθυποτάξη** ή **Ενδοτάξη** (*Infraordo*). Μικρότερη εσωτερική διαίρεση αποτελεί η **Μικρόταξη** (*Parvordo*).
# Γερβιλίνες

| Γερβίλος Χρονικό πλαίσιο απολιθωμάτων: Ύστερο Μειόκαινο - Πρόσφατα |
| --- |
| Chibita gerbil 2002 10 04.jpg |
| Συστηματική ταξινόμηση |
|

 |
| Γένος  |
|  |
| *Αμμοδείλος*
*Βραχίων*
*Δεσμοδειλίσκος*
*Δεσμόδειλος*
*Διπόδιλλος*
*Γερβιλίσκος*
*Γερβίλουρος*
*Γέρβιλος*
*Μηρίωνος*
*Μικρόδειλλος*
*Παχυουρόμυς*
*Ψαμμόμυς*
*Ρομβόμυς*
*Σεκιτάμυς*
*Τάτερα*
*Τατερίλος* |

Νεαρός γερβίλος που κάθεται δίπλα στο μπολ για να φάει.
Μία μητέρα γερβίλος που κάθεται με τέσσερις νεαρούς γερβίλους.
Οι **γερβιλίνες** (*Gerbillinae*) είναι υποοικογένεια μικρών θηλαστικών της τάξεως τρωκτικά. Γνωστοί και ως **αρουραίοι της ερήμου**, η υποοικογένεια περιλαμβάνει περίπου 110 είδη αφρικάνικων, ινδικών και ασιατικών τρωκτικών, συμπεριλαμβανομένων των αρουραίους της άμμου και των jirds, τα οποία προσαρμόζονται σε άγονους οικοτόπους. Οι περισσότεροι είναι κατά κύριο λόγο ενεργοί κατά τη διάρκεια της ημέρας, κάτι που τους καθιστά ημερόβιους (αλλά ορισμένα είδη, συμπεριλαμβανομένου του κοινού κατοικίδιου ζώου, είναι πιο δραστήρια κατά τη διάρκεια της αυγής ή του σούρουπου), και σχεδόν όλα είναι παμφάγα.
# Γένος (βιολογία)

The various levels of the scientific classification system.

---

Η ιεραρχία των οκτώ κύριων ταξινομικών βαθμίδων στην Συστηματική ταξινόμηση. Μία οικογένεια περιλαμβάνει ένα ή περισσότερα γένη. Οι ενδιάμεσες βαθμίδες δεν συμπεριλαμβάνονται στο σχεδιάγραμμα .
Στη συστηματική ταξινόμηση ως **Γένος** (λατ.: *genus*, πληθ. *genera*) ονομάζεται το σύνολο των ειδών που είναι συγγενή μεταξύ τους. Για παράδειγμα η Πολική αρκούδα (*Ursus maritimus*) και η Καφέ αρκούδα (*Ursus arctos*) ανήκουν στο γένος αρκούδα *Ursus*.

Το σύνολο των γενών που είναι συγγενή μεταξύ τους ονομάζεται οικογένεια.

Στην επιστημονική ονομασία το Γένος δίνει την πρώτη λέξη του ονόματος, το είδος τη δεύτερη λέξη.

Για την καλύτερη αποσαφήνιση των σχέσεων στην ταξινόμηση, πολλές φορές χρησιμοποιούνται και άλλες κατηγορίες μεταξύ της Οικογένειας και του Γένους (λ.χ. Υποοικογένεια) ή μεταξύ Γένους και Είδους (λ.χ. **Υπογένος**).
# Όλντφιλντ Τόμας

| Όλντφιλντ Τόμας |
| --- |
|  |
| Γενικές πληροφορίες |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Oldfield Thomas (Αγγλικά)  |
| Γέννηση | 21  Φεβρουαρίου 1858 Millbrook |
| Θάνατος | 16  Ιουνίου 1929 Λονδίνο |
| Συνθήκες θανάτου | αυτοκτονία |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ηνωμένο Βασίλειο Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας (έως 1927) |
| Εκπαίδευση και γλώσσες |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Αγγλικά |
| Πληροφορίες ασχολίας |
| Ιδιότητα | βιολόγος ζωολόγος mammalogist scientific collector φυσιοδίφης |
| Εργοδότης | Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Λονδίνου Βρετανικό Μουσείο |
| Οικογένεια |
| Σύζυγος | Mary Kane Clark |
| Αξιώματα και βραβεύσεις |
| Βραβεύσεις | εταίρος της Βασιλικής Εταιρίας Εταίρος της Ζωολογικής Εταιρείας του Λονδίνου |
|  Σχετικά πολυμέσα |
|

Ο **Όλντφιλντ Τόμας** FRS (*Michael Rogers Oldfield Thomas*, 21 Φεβρουαρίου 1858 - 16 Ιουνίου 1929) ήταν Βρετανός ζωολόγος.

Ο Τόμας εργάστηκε στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Λονδίνου στα θηλαστικά, περιγράφοντας περίπου 2.000 νέα είδη και υποείδη. Διορίστηκε στην γραμματεία του Μουσείου το 1876 και μετατέθηκε στο τμήμα ζωολογίας το 1878. Το 1891 παντρεύτηκε μια γυναίκα με μικρή περιουσία, την οποία χρησιμοποίησε για να προσλάβει συλλέκτες θηλαστικών και να παρουσιάσει τα δείγματά τους στο μουσείο. Το 1896 όταν ανέλαβε το τμήμα ο Ουίλιαμ Χένρι Φλάουερ (*William Henry Flower*), προσέλαβε τον *Richard Lydekker* ώστε να αναδιοργανώσει τις εκθέσεις, δίνοντας την ευκαιρία έτσι στον Τόμας να συγκεντρωθεί στα καινούρια είδη. Αυτοκτόνησε το 1929, σε ηλικία 71 ετών, λίγο μετά τον θάνατο της γυναίκας του.

## Παραπομπές
# Κατάσταση διατήρησης

Η **κατάσταση διατήρησης** ενός είδους είναι δείκτης των πιθανοτήτων που συγκεντρώνει το είδος να παραμείνει υφιστάμενο στο παρόν ή σε μέλλοντα χρόνο. Χρειάζεται να ληφθούν υπόψιν πολλοί παράγοντες για για τον καθορισμό της κατάστασης διατήρησης και όχι απλά ο υφιστάμενος πληθυσμός, αλλά η συνολική αύξηση ή μείωση του πληθυσμού στην πάροδο του χρόνου, ο επιτυχής ρυθμός αναπαραγωγής, γνωστές απειλές κ.ά.
# Διεθνής Ένωση Προστασίας της Φύσης

Διεθνής Ένωση Προστασίας της Φύσης
Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης
*International Union for Conservation of Nature and Natural Resources*| γαλλ. Union internationale pour la conservation de la nature‎‎ |
|  |
| Συντομογραφία | IUCN / UICN |
| Ίδρυση | 5  Οκτωβρίου 1948 |
| Τύπος | Διεθνής ΜΚΟ |
| Έδρα | Γκλαντ, Ελβετία |
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος |
| δεδομένα () |

Η **Διεθνής Ένωση Προστασίας της Φύσης**, επίσης γνωστή ως **Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης**, (**IUCN**, *World Conservation Union ή International Union for Conservation of Nature and Natural Resources)*, είναι ένας Διεθνής Μη Κυβερνητικός Οργανισμός που ιδρύθηκε το 1948 στο Φονταινεμπλώ της Γαλλίας και ασχολείται με τη διατήρηση των ειδών και την προστασία της φύσης. Σήμερα η έδρα της βρίσκεται στο Γκλαντ της Ελβετίας και εκδίδει τον Ερυθρό Κατάλογο των απειλούμενων ειδών του κόσμου.

## Παραπομπές

## Βλέπε επίσης

* Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Σπονδυλόζωων της Ελλάδας

## Εξωτερικοι σύνδεσμοι

* Η επίσημη ιστοσελίδα της IUCN