# ཡུ་ནའེ་ཊེཌ་ ཨིས་ཊེཌས་ཨོཕ་ཨ་མི་རི་ཀ། ེ United State of America

ཡུ་ནའེ་ཊེཌ་ཨིས་ཊེཌས་ཨོཕ་ཨ་མི་རི་ཀ་གི་རྒྱལ་དར།
**ངོ་སྤྲོད།**

ཡུ་ནའི་ཊེཌ་ ཨིས་ཊེཌས་ ཨོཕ་ ཨ་མི་རི་ཀ་འདི་ བྱང་ཕྱོགས་ཨ་མི་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་ནང་ལུ་ ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་མཚམས་འདི་ བྱང་ཕྱོགས་ལུ་ཀེ་ན་ཌ་རྒྱལ་ཁབ། ལྷོ་ཕྱོགས་ལུ་མེཀ་སི་ཀོ་རྒྱལ་ཁབ། ཤར་ཕྱོགས་ལུ་ཨེཊ་ལཱན་ཊིཀ་རྒྱ་མཚོ། ནུབ་ཕྱོགས་ལུ་ པེ་སི་ཕིག་རྒྱ་མཚོ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨ་ལསི་ཀ་དང་ ཧ་ཝའི་མངའ་སྡེ་བརྩིས་ཏེ་ ས་གོ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་ས་ཡ་ ༩.༨ དེ་ཅིག་ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ རྒྱ་ཚད་ཀྱི་ཐད་ཁར་ རྒྱལ་ཁབ་སྦོམ་ཤོས་གསུམ་པ་ཨིན་པས།

**རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ཁྲོམ་སྡེ།**

རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་འདི་ ཝ་ཤིང་ཊོན་ཌི་སི་ཁྲོམ་སྡེ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ སྤྱི་གཞུང་གི་གཙུག་སྡེ་དང་ དྲན་རྟེན་གྱི་ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་སྦོམ་གཞན་ཚུ་ཡང་ དངུལ་འབྲེལ་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཨིན་མི་ ནིའུ་ཡོཀ་ཁྲོམ་སྡེ། སྤྲོ་སྟོན་ལས་རིམ་དང་ འཕྲུལ་རིག་གི་ལྟེ་བ་ཨིན་མི་ ལོསི་ཨེན་ཇ་ལིསི། བཟོ་གྲྭ་དང་ བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཨིན་མི་ ཅི་ཀ་གོ། ནུས་ཤུགས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཨིན་མི་ ཧིའུས་ཊོན། གསར་གཏོད་དང་ སི་ལི་ཀཱོན་ཝེ་ལི་ཡོངས་གྲགས་ཅན་སྦེ་ཡོད་མི་ སེན་ ཕརན་སིས་ཀོ་ཚུ་ཨིན་མས།

**མི་རློབས།**

སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ལས་ཡུ་ཨེསི་གི་ མི་རློབས་འདི་ ཧ་ལམ་ས་ཡ་ ༣༣༥ ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ འཛམ་གླིང་ནང་ མི་རློབས་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་གྱལ་རིམ་ནང་ཨང་ ༣ པ་ནང་ཚུད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ ཁྲོམ་ཚོགས་གོང་འཕེལ་ གནམ་མེད་ས་མེད་འགྱོ་ཡོདཔ་དང་ ཕྱི་མི་ནང་སྐྱོད་ཀྱིས་སྦེ་ མི་རིགས་མ་འདྲཝ་དང་ མི་རློབས་ཡར་སེང་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་ཡང་ སྣ་ཚོགས་སྦེ་འབྱུང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**མི་རིགས།**

ཡིའུ་ཨེསི་འདི་ མི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་མི་སྡེ་ཅིག་ཨིན། མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་ ༥༩ མི་དཀརཔོ། བརྒྱ་ཆ་ ༡༩ ཧིས་པེ་ནིཀ་ཡང་ན་ ལེ་ཊི་ནོ། བརྒྱ་ཆ་ ༡༣ གནགཔོ་ཡང་ན་ ཨཕ་རི་ཀེན་ཨ་མི་རི་ཀེན་(African-American)། བརྒྱ་ཆ་ ༦ ཨེ་ཤི་ཡཱན། བརྒྱ་ཆ་ཉུང་སུ་ཅིག་ ཨ་མི་རི་ཀ་ལུ་ཧེ་མ་ལས་ཡོད་པའི་མི་རིགས(Native American)་དང་ མི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཚུ་ཨིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ དུས་ཡུན་རིངམོ་གི་རིང་ལུ་ ལམ་སྲོལ་ཚུ་ སླ་བསྲེ་སའི་ས་ཁོངས་སྦེ་ ཆ་བཞག་ནུག།

**ཁ་སྐད།**

སྤྱི་གཞུང་གི་གནས་ཚད་ཁར་ གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཁ་སྐད་མེད་རུང་ ཨིང་ལིཤ་འདི་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཁ་སྐད་ངོ་མ་ཨིན། ཨིས་པེ་ནིཤ་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ སླབ་མི་ཁ་སྐད་གཉིས་པ་ཨིན་པས། མི་སྡེ་མང་ཤོས་ཀྱིས་ར་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ ཕྱི་མི་ནང་སྐྱོད་འབྱུང་ཡོད་མི་ཚུ་ལས་བརྟེན་ ཁ་སྐད་གཞན་སླབ་མི་ཡང་ ལེ་ཤ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**རྒྱལ་རབས་དང་ཆོས་ལུགས།**

ཡིའུ་ཨེསི་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༧༧༦ ལུ་ བིརི་ཊེན་ལས་ རང་དབང་རང་བཙན་འཐོབ་པའི་ གསལ་བསྒྲགས་འབད་ཞིནམ་ལས་ སྤྱི་གཞུང་གི་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ལུ་གྱུར་ནུག། ཁོང་གི་བྱུང་རབས་ཀྱི་གྲངས་སུ་ ནུབ་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ལུ་རྒྱ་སྐྱེད། ནང་འཁྲུག། བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་གོང་འཕེལ། འཛམ་གླིང་དམག་འཁྲུག། མི་སེར་ཐོབ་དབང་གི་ངོ་རྒོལ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན་པས། ཡིའུ་ཨེས་ནང་གི་ཆོས་ལུགས་ ལེ་ཤ་ཡོད་མི་ནང་ལས་ ཡེ་ཤུ་པ་ཚུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་དང་(པོརོ་ཊེས་ཊེནཏ་དང་ ཀེ་ཐོ་ལིཀ་) དེ་ལས་ གཞན་ཡང་ ཡ་ཧུ་དཱ་པ། ཨིསི་ལཱམ། ནང་པ། ཧིན་དུ་ཚུ་ཡོདཔ་དང་ ཆོས་ལུགས་ལུ་མ་གནས་པའི་མི་གི་གྱངས་ཁ་ཡང་ ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**ཁྲོམ་སྡེ་གོང་འཕེལ།**

ཨ་མི་རི་ཀ་གི་ཁྲོམ་སྡེ་ཚུ་ གསར་གཏོད་འབད་ནི་དང་ ལམ་སྲོལ་ དེ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཨིན་པས། སྒྲིང་ཁྱིམ་རིངམོ་གིས་(skyscraper) ཁྲོམ་ཚུ་ནང་ཁྱབ་སྟེ་ ཁྲོམ་ཚུ་ནང་ས་གོ་དོག་དྲགས་ སྦེ་མཐོངམ་ཨིན་མས། ཁྲོམ་སྡེ་ དཔེ་འབདན་ བོས་ཊོན། སེ་ཡེ་ཊལ། ཨེཊ་ལན་ཊ། མི་ཡ་མི་བཟུམ་མའི་ཁྲོམ་སྡེ་ཚུ་གིས་ ལམ་སྲོལ་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཉམས་མྱོང་ སྣ་ཚོགས་སྦེ་བྱིནམ་ཨིན། གཞི་རྟེན་མཁོ་ཆས་ཚུ་ ཁྱད་པར་ཞུགསཔ་ལས་ ཁྲོམ་སྡེ་ལ་ལུ་ཅིག་ནང་ མི་མང་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་དོན་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་དང་ གཞན་མི་ཚུ་ སྣུམ་འཁོར་ནང་འགྲོ་འགྲུལ་འབད་ནི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**གནམ་གཤིས།**

ཡིའུ་ཨེསི་ལུ་ གནམ་གཤིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ རྒྱ་ཆེ་དྲགས་སྦེ་ ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨ་ལསི་ཀ་མངའ་སྡེ་ནང་ལུ་བྱང་ནི། ཕོལོ་རི་ཌ་དང་ ཧ་ཝའི་ལུ་ དྲོད་དང་ལྡནམ། ལྷོ་ནུབ་ལུ་སྐམ་ས། བྱང་ཤར་ལུ་ བསིལ་དྲོད་ རན་ཏོག་ཏོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ལུང་ཕྱོགས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ནམ་དུས་བཞི་ག་ར་དང་ རང་བཞིན་གྱི་རྐྱེན་ངན་ ཆར་རླུང་། རླུང་འཚུབ། ནགས་ཚལ་མེ་རྐྱེན། ས་ཡོམ་ཚུ་མྱོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**གཞུང་སྐྱོང་།**

ཡིའུ་ཨེསི་འདི་ སྤྱི་གཞུང་གི་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་སྦེ་ སྲིད་འཛིན་གྱི་ལམ་ལུགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གཞུང་འདི་ ཡན་ལག་གསུམ་སྦེ་ བགོ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ཡང་ བཀོད་ཁྱབ་དང་ ཁྲིམས་བཟོ་ དེ་ལས་ ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་ཨིན་པས། སྲིད་འཛིན་འདི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ གཞུང་གཉིས་ཆ་ར་གི་འགོ་འཛིན་ཨིན། ཡིའུ་ཨེསི་གི་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོའི་ནང་ དམངས་གཙོའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཚུ་ འགན་ལེན་འབདཝ་ཨིན་རུང་ ཕྱོགས་བཟུང་དང་ མི་སེར་གྱི་ཐོབ་དབང་ དེ་ལས་ གཞུང་སྐྱོང་གི་ཐད་ཁར་ སྲིད་དོན་གྱི་རྩོད་འགྲན་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**རང་བཞིན་ཆགས་རབས།**

ཡིའུ་ཨེསི་ནང་ ས་ཆ་ཚུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་སྣ་ཚོགས་སྦེ་ ཡོདཔ་ཨིན་པས། འདི་ནང་ གངས་རི་(རོག་ཀིས་དང་ ཨེ་པཱ་ལ་ཅི་ཡནསི)། བྱེ་ཐང་(མོ་ཇ་བཱེ་དང་ སོ་ནོ་རན་)། ས་ཐང་། ནགས་ཚལ། གཙང་ཆུ་(མིས་སི་སི་པི། ཀོ་ལོ་ར་ཌོ།)། མཚོ་(གི་རེཊ་ལེཀ་)། རྒྱལ་ཡོངས་གླིང་ག་ (ཡེལ་ལོསི་ཀྲོན་དང་ ཡོསི་མའེཊ)་ཚུ་གིས་སྦེ་ མཛེས་ཏོག་ཏོ་དང་ རང་བཞིན་ཐོན་སྐྱེད་དང་ལྡནམ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་པཨ།

**དཔལ་འབྱོར།**

ཡིའུ་ཨེསི་གི་ ནང་འཁོད་ཐོན་སྐྱེད་ཡོངས་འབོར་འདི་ ཌོ་ལར་དུང་ཕྱུར་ ༢༧ ལྷག་ཙམ་ཡོདཔ་ལས་ འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་སྦོམ་ཤོས་ཨིན་པས། ཁོང་གི་ འཕྲུལ་རིག། དངུལ་འབྲེལ། བཟོ་སྐྲུན། སོ་ནམ་ཚུ་ནང་ འཛམ་གླིང་གི་འགོ་ཁྲིདཔ་སྦེ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཕྱིར་ཚོང་གཙོ་བོ་འདི་ གནམ་གྲུ། གློག་འཕྲུལ། འཕྲུལ་ཆས། སྣུམ་འཁོར། སོ་ནམ་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ཨིན་མས། ནང་འདྲེན་གྱི་གྲངས་སུ་ ཉོ་སྤྱོད་ཅ་ཆས། ས་སྣུམ། གློག་འཕྲུལ། སྣུམ་འཁོར་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན།

**ལམ་སྲོལ་དང་གྱོན་ཆས།**

ཨ་མི་རི་ཀ་གི་ལམ་སྲོལ་ལས་ གློག་བརྙན། སྙན་ཆ། དུས་བབ་གྱོན་ཆས། བརྡ་བརྒྱུད་ཚུ་ལས་བརྒྱུད་དེ་ འཛམ་གླིང་ནང་ཡོངས་གྲགས་སྦེ་ ཁྱབ་སྤེལ་དང་ རྗེས་སུ་འཇུག་བཅུགཔ་ཨིན་པས། སྔར་སྲོལ་གྱི་གྱོན་ཆས་འདི་ དུས་སྟོན་སོ་སོ་དང་འཁྲིལ་ སོ་སོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཨ་མི་རི་ཀ་གི་མི་ མང་ཤོས་ཀྱིས་རང་ སྤྱིར་བཏང་གི་གྱོན་ཆས་ གྱོནམ་ཨིན་པས། ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ ལུགས་སྲོལ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ ནུབ་ཕྱོགས་ལུ་ ནོར་རྫིཔ་ཕོ་(cowboy) གི་གྱོན་ཆས་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་སྦོམ་ཚུ་ནང་ ཁྲོམ་གྱི་དུས་བབ་གྱོན་ཆས་ཀྱི་སྲོལ་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན་པས།

**ལྟ་བཤལ།**

ཡིའུ་ཨེས་ལུ་ལྟ་བཤལ་འདི་ ཚོང་སྒྱུར་གྱི་གོ་སྐབས་ གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན། ལྟ་བཤལཔ་ཚུ་གིས་ རང་བཞིན་གྱི་ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་ས་གོ་ གེརེནཌ་ཀེན་ཡོན་དང་ ནི་ཡ་ག་ར་ཕཱལསི། དེ་ལས་ རྒྱལ་རབས་ཅན་གྱི་ས་གནས་ ཨིན་ཌི་པེན་ཌེནསི་ཧཱལ་(Independence Hall)། ལམ་སྲོལ་གྱི་ས་ཆ་ཁྱད་འཕགས་ཅན་ ནིའུ་ཡོག་དང་ ལོསི་ཨེན་ཇ་ལིསི་གི་ཁྲོམ་སྡེ། སྤྲོ་སྟོན་གླིང་ག་ ཌིས་ནེ་ཝརལཌ། རྒྱལ་ཡོངས་གླིང་ག་དང་ འཁོར་ལམ་སྐོར་འགྲུལ་ཚུ་ཡང་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**རྩེད་རིགས།**

ཨ་མི་རི་ཀཱན་རྐང་རྩེད། དྲྭ་རིལ། བེསི་བཱོལ། འཁྱེག་གི་འདེད་རིལ་ཚུ་ རྩེད་རིགས་ གནམ་མེད་ས་མེད་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཨིན་པས། ཡིའུ་ཨེསི་གི་ ཨོ་ལིམ་པིག་གི་ནང་ དམིགས་གསལ་དུ་ རྩལ་རྐྱབ་ནི་དང་ ལུས་རྩལ་ནང་ཡང་ ལེགས་ཤོམ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། རྩེད་རིགས་ཚུ་ ཨ་མི་རི་ཀཱན་གྱི་ངོ་རྟགས་དང ་མི་སྡེའི་མི་ཚེ་ནང་ སྤྲོ་བ་ཆེ་ཤོས་སྦེ་ ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**བཞེས་སྒོ།**

ཨ་མི་རི་ཀ་གི་བཞེས་སྒོ་འདི་ སྣ་ཚོགས་ཡོདཔ་དང་ ཕྱི་མི་ནང་སྐྱོད་འབད་མི་ མི་རློབས་འདི་གི་ཤན་ཞུགས་ནུག། ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་བཞེས་སྒོ་གི་གྲངས་སུ་ བར་གཱར། ཧོཊ་ཌོག། པི་ཛ། བྱ་ཤ་བརྔོ་བརྔོཝ་དང་ ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་བཞེས་སྒོ་གྲངས་སུ་ ཊེགསི་མེགསི་དང་ ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲེག་ཟས་ དེ་ལས་ ནིའུ་ཨིང་ལེནཌ་གི་མཚོ་ཟས་ཚུ་ ཚུདཔ་ཨིན། མགྱོགས་ཟས་(fast food)འདི་ ཨ་མི་རི་ཀཱན་གྱི་ལམ་སྲོལ་ རྒྱལ་སྤྱི་ནང་ཕྱིར་ཚོང་འབད་དོ་བཟུམ་ཅིག་ཨིན།

**ཕྱི་འབྲེལ་མཐུན་ལམ།**

ཡིའུ་ཨེསི་འདི་ འཛམ་གླིང་སྲིད་དོན་ནང་ལུ་ གལ་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་ འབག་མི་ཅིག་ཨིན་པའི་ཁར་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་དང་ ནེ་ཊོ་ དེ་ལས་ གཞན་རྒྱལ་སྤྱིའི་འདུས་ཚོགས་ཚུ་གི་ གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ འཐུས་མི་ཡང་ཨིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་གིས་ ཕྱི་འབྲེལ་མཐུན་ལམ་དང་ དཔལ་འབྱོར་ དེ་ལས་ དམག་སྡེའི་མཐུན་ལམ་ཚུ་ རྒྱུན་སྐྱོང་འབདཝ་མ་ཚད་ འཛམ་གླིང་གནམ་གཤིས་འགྱུར་བཅོས་དང་ དྲག་ཐོག་དབང་བཙོང་ དེ་ལས་ མི་མང་གསོ་བའི་གདོང་ལེན་ཚུ་ བསལ་ནིའི་ནང་ གཙོ་བོར་བཏོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

**མཇུག་དོན།**

ཡིའུ་ཨེསི་འདི་ རྒྱ་ཆེ་དྲགས་དང་ སྒྱུར་ནུས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ སྣ་ཚོགས་ཅན་དང་ གསར་བཏོད་ལྡན་པ་ དེ་ལས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་འགོ་ཁྲིདཔ་སྦེ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཁོང་རའི་ ནང་འཁོད་དང་ཕྱི་ཁའི་ གདོང་ལེན་ཚུ་འབྱུང་རུང་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ གོ་སྐབས་དང་རེ་བ་བཀང་ཚུགས་པའི་ས་གོ་དང་ ལྡོག་ཤུགས་ཡོད་པ་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་དང་སྒྱུར་འབྲས་ཅན་གྱི་ མིང་གཏམ་ཡོད་མི་ཅིག་ཨིན།

**རྒྱབ་རྟེན།**

 States of America