Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ބައިބަލް

**ބައިބަލް** އަކީ ޔަހޫދީދީނާއި ނަޞާރާދީނުގެ ކީރިތި ލިޔުންތައް ނުވަތަ ފޮތްތަކުގެ މަޖްމަޢެވެ.

|  |
| --- |
|  މި މަޒުމޫނަކީ މުޅިން ފުރިހަމަ ވެފައިވާ މަޒުމޫނެއް ނޫނެވެ. މި މަޒުމޫނު ފުރިހަމަ ކޮށްދެއްވަން ބޭނުންފުޅު ނަމަ އިނގިރޭސި ވިކިޕީޑިއާ ގައި މި ޢުންވާނުގެ ދަށުން ލިޔެވިފައިވާ މަޒުމޫނު ބައްލަވައިގެން ތަރުޖަމާގެ ނުނިމި އޮތް ބައި ފުރިހަމަކޮށް ދެއްވާށެވެ. ކަނާތްފަރާތުގެ އަރިމަތީގައިވާ ފާލަންތަކުން އިނގިރޭސި ބަހުން އޮތް މަޒުމޫނަށް ވަޑައިގެންނެވޭނެއެވެ.
 |
# އާސާމު

|  |
| --- |
| **Assam** |
|

**Dispur**
Location of Assam in India |
| **Coordinates** | ﻿ / ﻿ |
| **Country** |  India |
| **District(s)** | 23 |
| **Established** | 1947-08-15† |
| **Capital** | Dispur |
| **Largest city** | Guwahati |
| **Governor** | Ajai Singh |
| **Chief Minister** | Tarun Gogoi |
| **Legislature** (seats) | Unicameral (126) |
| **Population** • Density | 26655528 (14th) • 340/km2 (881/sq mi) |
| Official languages | Assamese, Bengali, Bodo, Mishing, Karbi |
| **Time zone** | IST (UTC+05:30) |
| **Area** | 78438 km2 (30285 sq mi) |
| **ISO 3166-2** | IN-AS |
| **Footnotes**
† Assam had a legislature since 1937 |
| **Website** | assamgovt.nic.in |

**Assam** pronunciation  (Assamese: অসম *Ôxôm*) is a north eastern state of India with its capital at Dispur, a suburb of the city Guwahati.
# ޒަކާތް

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  ސިލްސިލާ މަޒުމޫނުތަކުގެ ތެރެއިން

**އިސްލާމް** |
| --- |
| **ޢަޤީދާ** |
| ﷲ • ތައުހީދް މުޙައްމަދުގެފާނު • ރަސޫލުންނާއި ނަބީން |
| **ރުކުންތައް** |
| ޝަހާދަތް • ނަމާދު ރޯދަ • ޒަކާތް • ޙައްޖު |
| **އަސްލުތައް އަދި ޝަރީޢާ** |
| ޤުރުއާން • ސުންނަތް • ޙަދީޘް
ފިޤުހު • ޝަރީޢާ • ކަލާމް • ތަޞައްވުފް |
| **ތާރީޚް އަދި ލީޑަރުން** |
|  |
| **ޘަޤާފަތް އަދިމުޖުތަމަޢު** |
| ކިޔެވުން • ހައިވާނުން • ފަންނުވެރިކަން
ކަލަންޑަރު • ކުޑަކުދިން
ޤައުމުތައް •
ޢީދު މިސްކިތް • ފަލްސަފާ ޢުލޫމް • އަންހެނުން ސިޔާސަތު • ދަޢުވާ |
| **އިސްލާމި ނެރު**    |

 |

'ޒަކާަތަކީ މުސްލިމުން ގެ މުދަލުގެ ތެރެއިން ނަގައިގެން އަދާ ކުރުމަށް މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް ފަރުޟު ކުރެވިގެންވާ އަޅުކަމެކެވެ. **ޒަކާތަކީ** އިސްލާމް ކަމުގެ ރުކުންތަކުގެ 03ވަނަ ރުކުނެވެ. ޤުރުޢާނާއި ސުންނަތުން އަދި ދަންނަ ބޭކަލުންގެ **އިޖްމާޢުން**ވެސް ޒަކާތަކީ ޘާބިތުވެގެންވާ އަޅުކަމެކެވެ. ޒަކާތް ފަރުޟު ކުރައްވާފައިވަނީ ހިޖުރައިން 2 ވަނަ އަހަރު **ރޯދަ** ފަރުޟު ކުރެއްވުމުގެ ކުރީގައެވެ.

## ތަޢާރަފް

އަރަބި ބަހުގައި (އަލްޒަކާތް) މިބަސް ވަރަށް ގިނަ މާނައިގައި ބޭނުންކުރެވެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ގިނަވުން، އިތުރުވުން، ބޮޑުވުން، ޠާހިރުވުން، އަދި ބަރަކާތް ޙާސިލްވުން ހިމެނިގެން ވެއެވެ. ފިޤުހު އިލްމުވެރިންގެ އިސްޠިލާޙުގައި ޒަކާތަކީ ޙާއްސަ ޝަރުޠުތަކާއި އެކު މުއްސަނދިންގެ މުދަލުން ނަގާ ފަޤީރުންނާއި މިސްކީނުންނަށް އަދި އެނޫންވެސް ޒަކާތް ލިބުން ޙައްޤު ވެގެންވާ ފަރާތްތަކަށް ދެވޭ މުދަލެވެ. ޒަކާތް ބެހިގެން ވަނީ 2 ބަޔަކަށެވެ. އެއީ ފިތުރު ޒަކާތާއި މުދަލު ޒަކާތެވެ.

## ޒަކާތް ދިނުމުގެ ޙުކުމް

ބަޔާންވެ ދިޔަފަދައިން ޒަކާތަކީ އިސްލާމް ދީނުގެ ރުކުނެކެވެ. މުސްލިމުންގެ ތެރެއިން މުއްސަނދީންގެ މައްޗަށް ފަރުޟު ކުރައްވާފައިވާ އަޅުކަމެކެވެ. އަދި ޒަކާތަކީ މީސްތަކުންގެ ޖާއިޒް ބޭނުންތައް ފުއްދައިދިނުމަށް އެދުންވެރިކުރުވާފައިވާ މަތިވެރި އަޅުކަމެކެވެ. އިހްސާންތެރި ޞާލިހުންގެ ކިބައިގައި ވާ މަތިވެރި ސިފަތައް ފާޅުވެގެންދާ އެއްގޮތަކީ ދީލަތިކަމާއި އެކު ފަޤީރުންނަށް ދޭ އެހީއެވެ.

* އިސްލާމިކް އިކޮނޮމީ
* އިސްލާމިކް ބޭންކިންގ
* ޚަރަޖް
* އޯ.އައި.ސީ ގެ އިކޮނޮމީ
* އިސްލާމިކް ބަސްބަސް އަރަބިން
* އެތިކްސް މަޒްމޫނު ތަކުގެ ލިސްޓް

## އިތުރު ފާލަންތައް

* ޒަކާތުގެ ސަފްޙާ ތައް
* ޒަކާތް އެކްސެލް ޝީޓް ކަލްކިއުލޭޓަރ
# ބަސް

ބަސް
**ބަހަކީ** އެކަކު އަނެކަކާ މުވާސަލާތު ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ނިޝާންތަކާއި އަޑުތަކާއި އަދިވެސް އެފަދަ އެހެނިހެން ވަސީލަތްތަކެވެ. ބަސް ވަނީ ހަމައެކަނި އިންސާނުންނަށް ޚާއްސަވެފައެވެ. އިންސާނުން ފިޔަވާ އެނޫން އެއްވެސް މަހުލޫގަކު މުއާސަލާތު ކުރުމަށް ބަހެއް ބޭނުމެއް ނުކުރެއެވެ. ބަސް އުފެދިގެން އައީ ކިހިނެއް ކަން ވަނީ ހޯދުމުގެ ތެރޭގައެވެ. އެހެނަސް، އިނސާނުން ވާހަކދެއްކުމަށް މަގުފަހިކުރުވާ ޖީން ވަނީ ހޯދިފައެވެ.

ބަހަކީ ސަގާފަތާ ގުޅި ލާމެހިފައިވާ ނިޒާމެކެވެ. އެހެންކަމުން އެކި ހާލަތްތަކުގައި ބަސް އިސްތިއުމާލު ކުރެވުން ތަފާތު ވެދެއެވެ. މީހާގެ އުމުރުގެ ސަބަބުން ބަހުގެ ވަކި ހަމަތަކެއް ހިފަހައްޓަފާނެ އެވެ. ނުވަތަ ޖިންސްގެ ސަބަބުން ވަކި ބަސްތަކެއް ދޫކޮށްލަފާނެ އެވެ. މުހާތަބުކުރާ ބަސް ކަނޑައަޅަނީ މީހާގެ އުމުރާއި، ޖިންސާއި، ވާހަކަ ދައްކާ އަދި ނިސްބަތްވާ މީހާގެ މިނަށް ބަލާފައެވެ.

 Wikimedia Commons has media related to: Language

|  |
| --- |
|  މި މަޒުމޫނަކީ މުޅިން ފުރިހަމަ ވެފައިވާ މަޒުމޫނެއް ނޫނެވެ. މި މަޒުމޫނު ފުރިހަމަ ކޮށްދެއްވަން ބޭނުންފުޅު ނަމަ އިނގިރޭސި ވިކިޕީޑިއާ ގައި މި ޢުންވާނުގެ ދަށުން ލިޔެވިފައިވާ މަޒުމޫނު ބައްލަވައިގެން ތަރުޖަމާގެ ނުނިމި އޮތް ބައި ފުރިހަމަކޮށް ދެއްވާށެވެ. ކަނާތްފަރާތުގެ އަރިމަތީގައިވާ ފާލަންތަކުން އިނގިރޭސި ބަހުން އޮތް މަޒުމޫނަށް ވަޑައިގެންނެވޭނެއެވެ.
 |
# ނޮވެމްބަރު 15

**ނޮވެމްބަރު 15** އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 319 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 320 ވަނަ ދުވަހެވެ.

## ޙާދިސާތައް

* 1978 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ގަވަރމެންޓް ހޮސްޕިޓަލަށް ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބުދުލް ގައްޔޫމް ވަޑައިގެން އެތަނުގައި ތިބި ބަލިމީހުންގެ ޙާލު ބެއްލެވި. އަދި އެތަނުގައި ކަންހުރި ނެތްގޮތް ބަލައި ހެއްދެވި

## އުފަންވި މީހުން

## މަރުވި މީހުން

## ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި

| އަހަރުގެ މަސްތަކާއި ދުވަސްތައް |
| --- |
| ޖެނުއަރީ | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| ފެބްރުއަރީ | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 (29) (30)  |
| މާރޗް | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| އެޕްރީލް | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| މެއި | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| ޖޫން | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| ޖުލައި | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| އޮގަސްޓު | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| ސެޕްޓެމްބަރު | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| އޮކްޓޫބަރު | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| ނޮވެމްބަރު | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| ޑިސެމްބަރު     | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
# ކާލީކޯޓު

|  |
| --- |
| Kozhikode* കോഴിക്കോട്ކޯޅިކޯޑު** |
|

Kozhikode* കോഴിക്കോട്**
Location of *Kozhikode* കോഴിക്കോട് in ދިގުކަރަ |
| **Coordinates** | ﻿ / ﻿ |
| **Country** |  India |
| **State** | ދިގުކަރަ |
| **District(s)** | ކޯލިއްކޯރު |
| **މާޔަރު** | މ. ބާސްކަރަން |
| **ކަލެކްޓަރ** | ޕީ. ބީ. ސާލިމް |
| **Population** • Density | 436556 (2001) • 5,280/km2 (13,675/sq mi) |
| **Sex ratio** | 1.061 ♂/♀ |
| **Time zone** | IST (UTC+05:30) |
| **Area** • Elevation | 82.68 km2 (32 sq mi) • 1 m (3 ft) |
| **Codes**

|  |  |
| --- | --- |
| • Pincode | • 673 0xx |
| • Telephone | • +91 (0)495 |
| • Vehicle | • KL 11 |

 |
| **Website** | www.kozhikodecorporation.org/ |

**ކޯޅިކޯޑު**ކީ ދެކުނު އިންޑިޔާގެ ރާއްޖެއެއް ކަމުގައިވާ ދިގުކަރަ ނުވަތަ ކެރެލާގައި އޮންނަ ޝަހަރެކެވެ. މިއީ މި ރާއްޖޭގައި ތިންވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރެވެ. އަދި ކޯލިއްކޯރު ޑިސްޓްރިކްޓުގެ އިދާރީ ވެރިރަށް ވެސް މެއެވެ. މެދު ޒަމާނުގައި މި ޝަހަރު މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ "ހަވާދުގެ ޝަހަރު" ގެ ނަމުންނެވެ. މިއީ އިރުމަތީގެ ހަވާދުގެ ވިޔަފާރީގައި މި ޝަހަރު އަދާކުރަމުން ދިޔަ މުހިއްމު ދައުރާ ގުޅިގެން ދީފައިވާ ނަމެކެވެ. ކާލީކޯޓަކީ އެއް އިރެއްގައި މިނިވަން ރަސްކަމެއްގެ ވެރި ރަށެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ކުރިގެ މަލާބާރު ޑިސްޓްރިކްޓުގެ ވެރިރަށް ވެސް މެއެވެ. 2001 ވަނަ އަހަރުގެ ބޯހިމެނުމަށް ބަލާއިރުގައި ކޯޅިކޯޑޫގެ އާބާދީއަކީ 436،556 މީހުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން އެ ޝަހަރުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަޙައްދުތަކުގައި އުޅޭ މީހުންނާ އެކު 0.9 މިލިޔަން މީހުންގެ އާބާދީއެއް ދިރިއުޅެމުން ގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން ކޯޅިކޯޑު ސަރަޙައްދުވެފައިވަނީ ތިންވަނަ އަށް އެންމެ ބޮޑު އާބަން ސަަޙައްދަށެވެ. އަދި ދިގުކަރައިގައި އޮތް ތިންވަނައަށް އެންމެ ބޑު ޝަހަރަށް ވެސް މެއެވެ. ދިރާސާތައް ކުރައްވާ ފަރާތްތަކުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ހިންދުސްތާނުގެ ޝަހަރުތަކުގެ ތެރެއިން ދިރިއުޅުމަށް އެންމެ ރަނގަޅު ޝަހަރުތަކުގެ ލިސްޓެއް އެކުލަވާލަިފި ނަމަ ވަރަށް ފުރިހަމަ ދެވަނައެއް ހޯދާނީ ކާލީކޯޓު ޝަހަރެވެ.

## ނަން

ކާލީކޯޓު މި ނަމަކީ ކޮއިލް އަދި ކޯއްޓެ މި ދެ ބަހުން އުފެދިފައިވާ ނަމެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މަލަޔާޅަމް ބަހުން ކިޔާ ނަމަކީ ކޯޜިއްކޯޓެވެ. ކާލީކޯޓު މި ނަން ކިއިފައިވަނީ އަރަބީން ކިޔާ ގޮތުންނެވެ.
# އެޕްރީލް 4

**އެޕްރީލް 4** އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 94 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 95 ވަނަ ދުވަހެވެ.

## ޙާދިސާތައް

* 1960 – ދިވެހިރާއްޖެ : ހުޅުލޭގައި އެއަޕޯޓެއް ހެދުމަށް އިގިރޭސިން ސާރވޭ ކުރަންފެށުން

## އުފަންވި މީހުން

## މަރުވި މީހުން

## ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި

| އަހަރުގެ މަސްތަކާއި ދުވަސްތައް |
| --- |
| ޖެނުއަރީ | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| ފެބްރުއަރީ | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 (29) (30)  |
| މާރޗް | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| އެޕްރީލް | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| މެއި | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| ޖޫން | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| ޖުލައި | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| އޮގަސްޓު | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| ސެޕްޓެމްބަރު | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| އޮކްޓޫބަރު | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| ނޮވެމްބަރު | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| ޑިސެމްބަރު     | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |