# ޖުލައި

**ޖުލައި** މަހަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ ހަތްވަނަ މަހެވެ.

## ޙާދިސާތައް

* ޖުލައި 1 - 1573 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ޕޯޗުގީޒުންގެ އަތްދަށުން ދިވެހިރާއްޖެ މިނިވަންވުން.
* ޖުލައި 1 - 1966 - ދިވެހިރާއްޖެ:- އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމުސުއްދީނުގެ ސިއްކަޖެހި ހަތަރު ލާރި (ބޮޑު ލާރި) އުވައިލެއްވުން.
* ޖުލައި 1 - 1980 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ޑިޕާރޓްމެންޓް އޮފް މީޓިއޮރޮލޮޖީ އުފެއްދެވުން
* ޖުލައި 1 - 1981 - ދިވެހިރާއްޖެ:-މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ އުފެއްދެވުން
* ޖުލައި 2 - 1953 - ދިވެހިރާއްޖެ:-އަލްފާޟިލް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ދީދީއަށް ނިޝާން އިބްރާހީމް އަދި ނިޝާން އަސްކަރީގެ މެޑަލް އެރުވުން
* ޖުލައި 2 - 1959 - ދިވެހިރާއްޖެ:-މަދަރުސަތުލް މަޖީދިއްޔާގެ އައު އިމާރާތް ހުޅުވުން
* ޖުލައި 2 - 1975 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ލ. ކަޅައިދޫއަކީ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށެއް ކަމުގައި އަލުން ހަމަޖެއްސުން
* ޖުލައި 3 - 1968 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ނ. ތޮޅެންދޫ މީހުން ނ. ވެލިދުއަށް ބަދަލު ކުރެއްވުން
* ޖުލައި 3 - 1979 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ސައިންސް އެޑިއުކޭޝަން ސެންޓަރ މިހާރު ގެ ސެންޓަރ ފޮރ ހަޔަރ ސެކަންޑަރީ އެޑިޔުކޭޝަން ހުޅުވުން
* ޖުލައި 4 - 1884 - ދިވެހިރާއްޖެ:- އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުއާއި ބޮޑުބަނޑޭރިކަން ހަވާލުކުރެއްވުން
* ޖުލައި 4 - 1982 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ގދ. ފަރެހާއި މާތޮޑާ ގުޅުވައިލެވުނު ފާލަން ރަސްމީކޮށް ހުޅުވުން
* ޖުލައި 5 - 1934 -ދިވެހިރާއްޖެ:- ފުރަތަމަ ގާނޫނު އަސާސީއަށް ގެނައި އިޞްލާހުތައް އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ) ތަޞްދީގު ކުރެއްވުން
* ޖުލައި 5 - 1968 -ދިވެހިރާއްޖެ:- މާލޭ ދެކުނު ފަރާތު ފަޅުތެރެއިން އަމިއްލައަށް ބިން ހިއްކަން އެދޭ މީހުންނަށް ބިން ހިއްކަން ދޫކުރެވުން
* ޖުލައި 6 - 1981 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ކިޔަވާކުދިންގެ ފުރަތަމަ ސެމިނަރ އިފްތިތާހް ކުރުން
* ޖުލައި 7 - 1973 – ދިވެހިރާއްޖެ:- ގްރީކްގެ 26 ޔޮޓް ދިވެހި ދިދައިގެ ދަށުގައި ރެޖިސްޓްރީކޮށް އަދި 32 ޔޮޓް އެކަމަށް އެދިފައިވާ ކަމަށް ޝާއިޢުކުރުން
* ޖުލައި 8 - 1967 - ދިވެހިރާއްޖެ:- 84 މާއްދާގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހަތަރުވަނަ ގާނޫނު އަސާސީ ދެވަނަ ފަހަރަށް އިސްލާހު ގެނައުން
* ޖުލައި 8 - 1979 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ދުވަހު ނޫސް "އާފަތިސް" ނެރެންފެށުން
* ޖުލައި 9 - 1961 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ ފުރަތަމަ ޗެޕްޓަރ ފާސްކުރެއްވުން
* ޖުލައި 9 - 1982 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ކޮމަންވެލްތުގެ ޚާއްޞަ މެންބަރަކަށް ރާއްޖެވުން
* ޖުލައި 10 - 1977 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ދިވެހިރާއްޖެއާއި ދުނިޔޭގެ އެހެން ތަންތަނާ ދެމެދު މުވާޞަލާތުގެ ގުޅުން ޢާންމުވުން
* ޖުލައި 10 - 2008 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ފިނޭންސް މިނިސްޓަރ ގެ މަގާމް ހުންނެވި މަޝްހޫރު ވިޔަފާރި ވެރިޔާ ގާސިމް އިބްރާހީމް އިސްތިއުފާދެއްވުން
* ޖުލައި 11 - 1945 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ނާދީ ތަމައްދުން، އަދި ދައުލަތުގެ ލައިބްރަރީ ހުޅުވުން. މިއީ ރާއްޖޭގައި އުފެދުނު ފުރަތަމަ ކްލަބް އަދި ފުރަތަމަ ލައިބްރަރީ
* ޖުލައި 11 - 1983 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ހުއިފިލަނޑާ އެކްސްޕޯރޓު ކުރުމުގެ ހުއްދަ ދެއްވުން
* ޖުލައި 12 - 1974 - ދިވެހިރާއްޖެ:- މާލޭގައި ޢަމީރު ޢަބުދުﷲ ސުކޫލުގެ ހުޅުވުން
* ޖުލައި 12 - 1977 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ދިވެހި ބަހުގެ ޤަވައިދު (1ވަނަ ބައި) ލެޓިން އަކުރުން ލިޔެގެން ނެރުއްވުން
* ޖުލައި 13 - 1933 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ފާދިއްޕޮޅު ނައިފަރުގައި މަދަރުސަތުލް އިފްތިތާހު ހުޅުވުން
* ޖުލައި 13 - 1955 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ސަރުކާރާއި ރައްޔިތުން ޙިއްޞާވާގޮތަށް ދިވެހިންގެ މަސައްކަތްތެރި ވިޔަފާރީގެ ގުޅުން ނުވަތަ މޯލްޑިވިއަން އިންޑަސްޓްރިއަލް ޓްރޭޑް އެސްޓެބިލިޝްމަންޓް ގެ ނަމުގައި ޖަމްޢިއްޔާ އެއް އުފެއްދުން
* ޖުލައި 13 - 1980 - ދިވެހިރާއްޖެ:- މުލީއާގޭގައި ގުރުއާން ކިޔެވުމާއި ދީނީ މައުޟޫއަށް ވާހަކަދެއްކުމުގެ ޕްރޮގްރާމެއް ހިންގަން ފެށުން
* ޖުލައި 14 - 1979 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ލ. މާބައިދޫގައި މަކުތަބެއް ހުޅުވުން
* ޖުލައި 15 - 1946 - ދިވެހިރާއްޖެ:- އަމީނިއްޔާ ސުކޫލް، އަދި މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލް ގެ މުސްކުޅި ދަރިވަރުންގެ ޖަމްޢިއްޔާ އުފެއްދުން
* ޖުލައި 15 - 1968 - ދިވެހިރާއްޖެ:- 84 މާއްދާގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހަތަރުވަނަ ގާނޫނު އަސާސީ އުވާލުން (ރާއްޖޭގެ ދެވަނަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ޤާނޫނު އަސާސީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރެއްވުން)
* ޖުލައި 15 - 2009 - ދިވެހިރާއްޖެ:- އެމް ޑީ ޕީ އާއި ޑީ އާރު ޕީ ގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުންގެ މެދުގައި ހިނގި ހަމަނުޖެހުމެއް ހައްލުނުކުރެވިގެން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާ ހުއްޓާލުން
* ޖުލައި 16 - 1986 - ދިވެހިރާއްޖެ:- އޮފީސް ފޯ ވިމެންސް އެފެއާރޒް ހުޅުވުނު
* ޖުލައި 17 - 1942 - ދިވެހިރާއްޖެ:- އަލްއަމީރު ޙަސަން ފަރީދު ދީދީއަށް ދިވެހި ދަޢުލަތުގެ " ފައިސާ ކޮމިޝަނަރ" ކަމުގެ ފަތްކޮޅު ދެއްވުން
* ޖުލައި 17 - 1946 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ) އަރުވާލައްވާފައި ހުންނަވަނިކޮށް މާލެ ގެންނެވި.
* ޖުލައި 17 - 1962 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ޢީދު މިސްކިތާއި ދިމާއިން މާލޭ ހުޅަނގު ފަރާތު ފަޅުތެރެ ހިއްކަވަން ފެއްޓެވުން
* ޖުލައި 17 - 1976 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ސްރީލަންކާގެ އިންޝުއަރެންސް ކޯޕަރޭޝަން ގެ ގޮތްޕެއް މާލޭގައި ހުޅުވުން
* ޖުލައި 18 - 1971 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ހދ. ފަރިދޫ މީހުން ހދ. ހަނިމާދުއަށް ބަދަކުރެއްވުން
* ޖުލައި 18 - 1980 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ޔުނެސްކޯގެ މެމްބަރަކަށް ރާއްޖެވުން
* ޖުލައި 19 - 1977 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ޚާއްޞަ މުނާސަބަތާތަކުގައި ޤައުމީ ދިދަ ނެގުން ހުއްދަ ކުރެއްވުން
* ޖުލައި 19 - 1980 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ޔުނެސްކޯ ނެޝަނަލް ކޮމިޝަން އުފެއްދެވުން
* ޖުލައި 19 - 1890 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ރާއްޖެއަށް ގެންނަ ތަކެތިން މައުމޫލް ނެގުމާއި، ރާއްޖެއަށް ބޭރަށްދާ ބައެއް ތަކެތީން ޑިއުޓީ ނަންގަވަން ފުރަތަމަ ފެއްޓެވުން
* ޖުލައި 20 - 1893 -ދިވެހިރާއްޖެ:- ހަނގު ބޭކަލުން ހުކުރުން ފައިބައިގެން އެއްވެލައްވައި އެދިލެއްވުމުގެ މަތީން ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ) ގެ ބަދަލުގައި ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (ހަވަނަ) ނުވަތަ ހާޖީ އިމާދުއްދީން ރަސްކަމަށް އިސްކުރެވުނެވެ. އަދި މުޙައްމަދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު ގެ ބަދަލުގައި ބޮޑުވަޒީރުކަން އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އަށް ދެއްވިއެވެ.
* ޖުލައި 20 - 1951 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ނުކުންނަށް ފެށި ދީނީ މަޖައްލާ **ދީނީ ރޫހް** ނުކުންނަށް ފެށުން
* ޖުލައި 20 - 1953 - ދިވެހިރާއްޖެ:- މަދަރުސަތުއް ސަނިއްޔާގެ ނަން މަދަރުސަތުލް އަމީނިއްޔާއަށް ބަދަލު ކުރެއްވުން
* ޖުލައި 20 - 1962 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ވުޒާރަތުލް އަޢުޤާފު އުވައިލެއްވުން
* ޖުލައި 20 - 1964 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ޓެލެކޮމިޔުނިކޭޝަން ޑިޕާޓްމަންޓް އުފެއްދެވުން
* ޖުލައި 20 - 1973 - ދިވެހިރާއްޖެ:- އެލައިޑް ހެލްތު ސާރވިސަސް ޓްރޭނިންގް ސެންޓަރ އުފެއްދެވުން
* ޖުލައި 20 - 1985 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ކޮމަންވެލްތުގެ ފުރިހަމަ މެންބަރަކަށް ރާއްޖެވުން
* ޖުލައި 21 - 1938 - ދިވެހިރާއްޖެ:- އަައްސުލްޠާން ޙަސަން ނޫރައްދީން (2) އަށް ރަސްކަމަށް ކޮލި ލެއްވުން
* ޖުލައި 21 - 1949 - ދިވެހިރާއްޖެ:- މޯލްޑިވިއަން ޝޯރޫމުގެ ނަމުގައި ކޮޅުނބުގެ ޔޯކް ސްޓްރީޓުގައި ރާއްޖޭގެ ޝޯރޫމެއް ހުޅުވުން
* ޖުލައި 23 - 1960 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ހުޅުލެއިން ޢާންމުކޮށް ގޯތި ދޫކުރައްވަން ފެއްޓެވުން
* ޖުލައި 23 - 1979 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ޑރ މުޙައްމަދު ޒާހިރު ޙުސައިން އަށް އެޑިޔުކޭޝަން މިނިސްޓަރކަން ދެއްވުން
* ޖުލައި 23 - 1998 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ބައިނަލްއަޤްވާމީ ސްކައުޓު ޙަރަކާތްތަކުގެ ފުރިހަމަ މެންބަރަކަށް ރާއްޖެވުން
* ޖުލައި 24 - 1957 – ދިވެހިރާއްޖެ:- މާލޭގައި ފުރަތަމަ ބޭއްވި މަސައްކަތްތެރިކަމުގެ މަޢުރަޒު ހުޅުވުން
* ޖުލައި 24 - 1978 – ދިވެހިރާއްޖެ:- ދިވެހި ކަނޑުމަސް ސްރީލަންކާ އަށްގަތުން ހުއްޓާލުން
* ޖުލައި 25 - 1933 - ދިވެހިރާއްޖެ:- މާލޭގައި ބުރުޒުގައި ތިބި ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރިން ހަޅުތާލުކޮށް އެމީހުންގެ ފިހާރަތައް ބަންދުކުރުން
* ޖުލައި 25 - 1985 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ޤައުމީ މަލަކީ ފިނިފެންމާކަމަށާއި ޤައުމީ ގަހަކީ ދިވެހި ރުއް ކަމުގައި ސަރުކާރުން ހަމަޖެއްސެވުން
* ޖުލައި 26 - 1965 – ދިވެހިރާއްޖެ:- ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ލިބުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި މިއަދު 10 ޖެހިއިރުސޮއިކުރުން
* ޖުލައި 26 - 1972 – ދިވެހިރާއްޖެ:- މާލޭ ބޮޑު ގަނޑުވަރު ހުރި ތާނގައި ސަލްޓަންޕާކުގެ ނަމުގައި ޕާކެއް ހުޅުވުން
* ޖުލައި 26 - 1982 – ދިވެހިރާއްޖެ:- މާލޭގެ ފަޅުން ބިންހިއްކަވައި ނިންމެވުން
* ޖުލައި 26 - 2009 – ދިވެހިރާއްޖެ:- މާފުށީ ޖަލުގެ ގޮޅިތަކެއްގެ ތޭރިތައް ކީހާލައިގެން ގައިދީން ނުކުމެ ހަމަނުޖެހުން ހިންގައި ޖަލުގެ މުއައްޒިފުންނާއި އޮފިސަރުންނަށް ހަމަލާދީ އެކެއްގެ އަތް ބިންދާލުން. ގައިދީން މި ހާދިސާ ހިންގިކަމަށް ވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިނިވަން ދުވަސް ފާހަގަކުރަމުން ދާއިރު، އެމީހުންވެސް މިނިވަން ވާން ބޭނުންކަމަށް ބުނެ.
* ޖުލައި 27 - 1979 - ދިވެހިރާއްޖެ:- އާންމު ޚިދުމަތުގެ އިނާމް ދެއްވަން ފެއްޓެވުން
* ޖުލައި 28 - 1978 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ރިޔާސީ އިންތިޚާބު ބޭއްވުނު ދުވަސް
* ޖުލައި 28 - 1986 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ކޮމަންވެލްތު ގޭމްސް ފެޑެރޭޝަންގެ މެމްބަރަކަށް ރަސްމީ ގޮތުން ރާއްޖެ ހަމަޖެހުން
* ޖުލައި 29 - 1973 – ދިވެހިރާއްޖެ:- ށ.ކިލިސްފަރު އެއްކޮށް ގިރާ ފަޅަކަށްވުމުން އެއީ ނެތް ރަށެއްކަމަށް އިއުލާންކުރުން
* ޖުލައި 30 - 1964 – ދިވެހިރާއްޖެ : ދިވެހިރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ބަތް އިންޖީނުލީ މަސްބޯޓް ބޭލުން
* ޖުލައި 31 - 1946 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ދިވެހި ބަސް ފޮތް އެކުލަވައި ލެއްވުމުގެ މަސައްކަތް ދިވެހި ސަރުކާރުން ފެއްޓެވުން
* ޖުލައި 31 - 1978 - ދިވެހިރާއްޖެ:- އެމެރިކާގެ ކޮންސިއުލަރ އެޖެންސީ އެއް އަލަށް މާލޭގައި ހުޅުވުން

## އުފަންވި މީހުން

* ޖުލައި 20 - 1910 - މުހައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އުފަންވެވަޑައިގަތުން

## މަރުވި މީހުން

* ޖުލައި 4 - 2005 - ހެންކް ސްޓްރޭމް : އެމެރިކާގެ ފުޓްބޯޅަ ކޯޗެއް.
* ޖުލައި 4 - 2007 - ބެރިސް އަކަރުސޫ: ތުރުކީގެ ލަވަކިޔުންތެރިއެއް
* ޖުލައި 4 - 2007 - ބިލްޕިންކްނީ : އެމެރިކާގެ ލަވަކިޔުންތެރިއެއް.
* ޖުލައި 8 - 1958 - ދިވެހިރާއްޖެ:- އައްނަބީލް ޢަބުދުލް ޙަމީދުދީދީ ސިލޯނުގެ ޕާނަދުރާގައި އަވަހާރަވުން. މިއީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ގާނޫނި ހުކޫމަތުގެ ފުރަތަމަ ސަފީރު އެވެ.
* ޖުލައި 31 - 1980 - މުޙައްމަދު ރަފީޢު، ހިންދުސްތާންގެ ލަވަކިޔުންތެރިޔާ. (އ. 1924)
* ޖުލައި 31 - 2016 - ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ލޮލުގެ ޑޮކްޓަރު އަބްދުﷲ އަބްދުލް ހަކީމް (ޑރ. އެންޑީ އަބްދުﷲ)

## ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި

* ޖުލައި 4 - އެމެރިކާގެ މިނިވަން ދުވަސް
* ޖުލައި 4 - ފިލިޕީނޯ އެމެރިކަން ފްރެންޑްޝިޕް ދުވަސް
* ޖުލައި 26 - ދިވެހިރާއްޖެ - މިނިވަން ދުވަސް