Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# रुवान्डा

| गणतन्त्र रुवाण्डा *Repubulika y'u Rwanda*  (Kinyarwanda)
*République du Rwanda*  (French)
*Jamhuri ya Rwanda*  (Swahili) |
| --- |
|
झण्डा

छाप

 |
| **आदर्श वाक्य:**"Ubumwe, Umurimo, Gukunda Igihugu" "Unity, Work, Patriotism" |
| **राष्ट्रिय गान:**"*Rwanda nziza*" (अङरेजी: *"Beautiful Rwanda"*)  |
| उल्लेखित नक्सा  रुवान्डा  (dark blue)– Africaमा  (light blue & dark grey) – the African Unionमा  (light blue) |
| राजधानी र सबैभन्दा ठूलो सहर | किगालि ﻿ / ﻿ |
| आधिकारिक भाषाअन | * किन्यारुवाण्डा
* अङरेजि
* फ्रान्सेलि
* स्वाहिलि
 |
| रैथाने(एन) | * रुवाण्डेलि
 |
| सरकार | एकात्मक अर्ध-राष्ट्रपतीय गणतन्त्र |
|  |
| • राष्ट्रपति  | पाउल कगामे |
| • प्रधानमन्त्री  | एडवार्ड न्गिरेन्ते |
|  |
| व्यवस्थापिका | संसद |
| • माथिल्लो सदन | सिनेट |
| • तल्लो सदन | प्रतिनिधि च्याम्बर |
| स्वतन्त्र |
|  |
| • बेल्जियम बठेइ  | १ जुलाइ १९६२ |
|  |
| क्षेत्रफल |
| • जम्मा | 26,338 km2 (10,169 sq mi) (१४४ वाँ) |
| • पानि (%) | ५.३ |
| जनसङ्ख्या |
| • सन् २०१५ लगत | १,१२,६२,५६४ (७६वाँ) |
| • सन् २०१२ जनगणना | १,०५,१५,९७३ |
| • घनत्व | 445/km2 (1,152.5/sq mi) (२९वाँ) |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (क्रय शक्ति समता) | सन् २०१७ लगत |
| • जम्मा | $२४.७१७ बिलियन |
| • प्रति व्यक्ति | $२,०९० |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (साङ्केतिक) | सन् २०१७ लगत |
| • जम्मा | $८.९१८ बिलियन |
| • प्रति व्यक्ति | $७४५ |
| गिनी (सन् २०१०) | 51.3 उच्च |
| मानव विकास सूचकाङ्क (2015) |  0.498 न्यून · १५९वाँ |
| मुद्रा | रुवाण्डेलि फ्र्याङ्क (RWF) |
| समय क्षेत्र | अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय+2 (CAT) |
| सडक प्रयोग | दाइन |
| टेलिफोन कोड | +250 |
| इन्टरनेट डोमेन | .rw |

**रुवाण्डा** (Rwanda) मध्य-पूर्व अफ्रिका मी स्थित यक देश हो। येइ को क्षेत्रफल २६,३३८ वर्ग किलोमिटर छ। यो देश अफ्रिका महाद्वीपै मुख्यभूमि मी स्थित सबहै नना देशअन मी है यक हो। रुवाण्डा पृथ्वी का भूमध्य रेखा (इक्वेडर) है थोक्काइ दक्खिन माइ स्थित छ रे महान अफ्रिकि तालअन का क्षेत्र को भाग हो। येइ का पश्चिम माइ पहाड़ि रे पूर्व माइ घासभूमि छ।

## मान्स

रुवाण्डा माइ तीन मुख्य जाति का मान्स बस्सान्। त्वा मान्स (Twa) जङ्ङलअन माइ बस्स्या वला पिग्मी हन्। टुटसि (Tutsi) रे हुटु (Hutu) दुएइ बाँटु जातिइन हन्। ऐतिहासिक रूप बठेइ टुटसि अल्पसंख्यक भया लै उन ले शासन अरिराइछन् जबकि हुटु बहुसंख्यक होइबर लै टुट्सिइना: अधीन रया: छन्।

## भाषा

रुवाण्डा माइ रन्या वला लगभग सप्पै मान्स किन्यारुवाण्डा भाषा बोल्लाहान् जो यक बाँटु भाषा परिवार कि सदस्य हो रे जै लाइ रुवाण्डा कि यक राजभाषा हुन्या दर्जा प्राप्त छ। येइ का अलावा फ्रान्सेलि भाषा रे अङरेजि भाषा लाइ लै राजभाषाइ मान्यता प्राप्त छ।

## सन्दर्भअन
# टिटिकाका ताल

(टिटिकाका ताल)
**टिटिकाका ताल** बोलिभिया रे पेरु का सिमानामी पड्न्या एक गहिरो ताल हो।पानी को मात्रा रे क्षेत्रफलका आधारमी यो दक्षिण अमेरिकाको सबैहै ठूलो ताल हो।

## सन्दर्भ
# सरुवा रोग

**सरुवा रोग** एक व्याक्तिलाई लागेको रोग अर्को व्यक्तिमा सर्ने रोग हुन।सामान्यतया हावा, खाना, अापसी सम्पर्क, फोहोरी व्यावहार अादि कारणले सरुवा रोग एक बाट अर्को व्यक्ति मा सर्ने गरेको पाइन्छ। सरुवा रोगहरु छिट्टै फैलिने रे कुनै कुनै अवस्था मा महामारीकै रुप लिने हुँदा यो बढी खतरनाक हुन्छ।तेइ कारण मान्छेले सधै स्वस्थ व्यावहार अपनाउनु पर्ने हुन्छ। फोहोर बस्तु छोया पछि अनिवार्य साबुन पानिले हात धुन्या बानि बसाउनु अावश्यक हुन्छ।किनकी सरुवा रोगका किटाणु हावा वा अन्य माध्यामले हातमा पर्ने हुन्छन् ।
समुदायमा सरुवा रोगको कारण मानिसहरुले आफ्नो ज्यान गुमाएका पनि छन्। यस्ता रोगको उपचार समयमै गरिनु पर्दछ। हेल्चेक्राई र वेवास्ता गर्नाले सानोतिनो हैजा जस्ता रोगले पनि ज्यान खतरामा पर्न सक्छ।
केहि सरुवा रोगहरू निम्नानुसार रहेका छन्।
-diarrhoea
-cholera
-dysentry
-corona
-common cold