Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Astoronomi

**Astoronomi** nopo nga ponoriukan kokomoi do rombituon. Rapang astoronomi kaampai no do pongintangan, mongintong om popointalang kokomoi do ahal id labus do pogun om id taan do pogun.
Sasabab no do agayo komoyon do astoronomi, pinibaagi dii iti do pipiro rapang. Popibaagian diti kopogilalapau nogi do rapang suai tu awu poh nolimpupusan do monoriuk.

## Susuyan Ponimpuun

Kinoingkokoton tululu otumbayaan do pogun nopo nga apatau om poimiyo. Iri taan nogo ot minsorili dilo pogun sokukuri do insan dasom sangadau. Haro nogi it kotumbayaan diolo do susuai kararangahai kumaa tokou montok timpu baino. Sami Vodik India otumbayaan do pogun nopo nga kitorigi soginumu do hopod om duo. Soira do otuong, tadau maya ponongsiriba id salat do torigi. It nopo kotumbayaan do Hindu nga pinopoboros do pogun diti binabo do gajah poingkakat soginumu do apat tinan. It nopo gajah nga binabo do buu garagasi. Tulakan nopo do buu garagasi diti nga songinan naga it mampung-hampung id tanga do rahat.

Nasasagan ot tulun do tumimpuun mantad solimpuunon do paparati kokomoi pogun maya do pipiro ralan om kiguno iti montok dotokou. Tulun Sina noh iy poingulu do minonoriuk kokomoi do kowoyo-woyoon do pogun.
# Tokud

Tokud
**Tokud** (Boros Inggilis: *computer*) nopo nga' iso kakamot haro duo kawo tagayo: dontuntuu (*digital*) om donpapali (*analog*). It kawo dontuntuu ii togumu pakayon baino. Poomitanan tadaadau do tokud nopo nga' kukuzut (*mobile phone*) toi kikibit (*laptop*). Tudu tagayo do tokud nopo nga' pongintaban, tu' oinsanan it gunoon id tokud yokito ugu mirumo maya' dimpou pirumaan nopo nga' kinootusan do ponuhuan do tokud kumaa longkodizap (*central processing unit*) dau.

## Tadon hogot

Mantad topod hogot *tutok* om *gorud*.

## Nawayaan

Id boros Inggilis, tokud nopo nga' *computer*. Hogot diti napakai di laid pamarait do tulun tomod (tongoondu' koubasan) ii noluda' do mongintob ogumu kopio koizapan. Iyolo nopo ti nga' momoguno kakamot ponguhup miagal tundar tintuhun (*logarithmic tables*), tukuunsud (*slide rule*), om pongintob (*calculator*). Nga' soira do sumilau no kohizaan do tokud kikomilaan togonop om nokotounda' no pakayon, nokosili nodi komoon do hogot *computer* mantad tulun di mongingintob kumaa kakamot di mongingintob.