Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Hamilton (Ontario)

| Hamilton |
| --- |
|

|  |
| --- |
| Hamilton (Ontario) (Kanada)DMS |

 |
| Zakładne daty |
| stat |  Kanada |
| koordinaty |  / |
| wusokosć | mPśedłoga:Infokašćik Město/wótwardowanje/licba |
| płonina | 227 km²Pśedłoga:Infokašćik Město/wótwardowanje/licba |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Hamilton** jo město w kanadiskej prowincy Ontario. Lažy na krotkowjacornem brjoze jazora Ontario. Město ma něźi 500.000 wobydlarjow. Prědny raz naspomni se město pó lěśe 1812.

Hamilton, Ontario.
# Mahatma Gandhi

| Mahatma Gandhi |
| --- |
| **Mahatma Gandhi** (Mohandas Karamchand Gandhi) |
| **Zakładne daty** |
| **datum naroźenja** | 2. oktobra 1868 |
| **rodne město** | Porabandar |
| **datum wumrěśa** | 30. januar 1948 |
| **městno wumrěśa** | Nowe Delhi |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Mahatma Gandhi**, jogo pópšawne mě jo **Mohandas Karamchand Gandhi**, (gudžaratiski: મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી, hindiski: मोहनदास करमचंद गांधी, **Mohandās Karamcand Gāndhī**,     [ˈmoːɦənd̪aːs ˈkərəmtʃənd̪ ˈɡaːnd̪ʱi] ? / i; roźonow 2. oktober 1868 w Porabandara zwězkowego stata Gudžarat w Indiskej; zamrětow † 30. januar 1948 w Nowe Delhi, Indiska) wón jo był indiski a pódpołdnjoafrikański pšawiznik, wopěraŕ, rewolucionaŕ, publicist, wucabnik, asket a pacifist.

* Gandhi jo było politiski a duchowski wjednik ze indiskego njewótwisnoskego gibanje w 20. stolěśa.
* Až pšawiznik w Pódpołdnjowju Afriku, bu Gandhi jo se pśeśiwo apartheiźe zasajźili.

## Eksterne wótkaze
# Vanuatu

Vanuatu|  |  |
| **zakładne daty:** |
| stolica | Port Vila |
| płoń | 12.190 |
| wobydlaŕstwo | 243.304 *(2009)* |
| gustosć zasedlenja | 19,96 wobydlarjow na km² |
| głowny reprezentant stata: | Prezident Nikenike Vurobaravu |
| šef kněžaŕstwa: | Premierminister Jotham Napat |
| pjenjeze: | Vatu |
| oficielna rěc: | Bislamšćina, Engelšćina a Francojšćina |
| narodna hymna: | Yumi, Yumi, Yumi |
| casowa cona: | UTC+11 |
| znamje za wósobowe awta: | VU |
| nastaśe: | wótwisnosć wót Zjadnośonego kralojstwa a Francojskeje 30. julija 1980 |
| internetowa domena: | .vu |
| telefonowe pśedwólenje: | +678 |
| kórta: |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vanuatu (Vanuatu)DEC

|  |
| --- |
| **Port Vila**  |

DEC

|  |
| --- |
| Lakatoro  |

DEC

|  |
| --- |
| Luganville  |

DEC

|  |
| --- |
| Sola  |

DEC

|  |
| --- |
| Tabwemasana  |

|  |
| --- |
| ŚICHY OCEAN  |

|  |
| --- |
| KORALOWE MÓRJO  |

|  |
| --- |
| *Torresowe kupy*  |

|  |
| --- |
| *Vanua Lava*  |

|  |
| --- |
| *Gaua*  |

|  |
| --- |
| *Malakula*  |

|  |
| --- |
| *Ambrym*  |

|  |
| --- |
| *Pentecôte*  |

|  |
| --- |
| *Ambae*  |

|  |
| --- |
| *Maéwo*  |

|  |
| --- |
| *Espiritu Santo*  |

|  |
| --- |
| *Épi*  |

|  |
| --- |
| *Efate*  |

|  |
| --- |
| *Tanna*  |

|  |
| --- |
| *Erromango*  |

|  |
| --- |
| *Aneityum*  |

 |

**Vanuatu** (bislamski *Ripablik blong Vanuatu*, engelski *Republic of Vanuatu*, francojski *République du Vanuatu*) jo oceaniski kupowy stat w Melaneziji, kótaregož stolica jo Port Vila. Ma jano pitśu wěcej ako 240.000 wobydlarjow na pśestrěni wót 12.190 kwadratnych kilometrow.

## Wótkaz

 **Commons: Vanuatu** – Zběrka wobrazow, widejow a audio-datajow
# Himalaja

**Himalaja** jo smuga górow w pódpołdnjowej Aziji, w kótarejž se nejwuše góry swěta namakaju.

Rozpśestrěwa se na dłujkosći wót něźi 3.000 kilometrow mjaz Afghanistanom a Myanmarom a twóri až do 350 kilometrow šyroku geografisku barieru mjazy indiskim subkontinentom na pódpołdnju a Tibetiskej wusocynu na pódpołnocy. W Himalaja stoje źaseś wót cełkownje styrnasćo wosomtysačnikow, mjazy nimi Mount Everest (8.848 m), nejwuša góra na swěśe.

Ako pódwjacorny kóńc Himalaja płaśi Khyberski pas njedaloko afghanisko-pakistańskeje granicy. W pódpołnocnej Pakistanje namaka se Karakorum, kótaryž jo drugi nejwušy źěl Himalaja z drugeju nejwušeju góru swěta, K2. Dalej běžy Himalaja pśez pódpołnocnu Indisku, Nepal, Tibet, Bhutan a pódpołnocnu Burmu.

Himalaja jo złožowane góriny, kótarež su nastali pśez koliziju Indiskeje platy z Euraziskeju pśed něźi 40–50 milionami lětami.

Mě *Himalaja* póchada ze Sanskrita a wobstoj ze słowowu *hima* (sněg) a *alaja* (městno, bydlenje).

W dolnoserbšćinje mě Himalaja jo indeklinabelne.

## Nožki

## Wótkaz

 **Commons: Himalaja** – Zběrka wobrazow, widejow a audio-datajow
# Drama

**Drama** (z grich. dráma (δράμα) "jadnanje") jo pódla epiki a lyriki jadna z tśoch zakładnych literarnych družynow (analogiski se teke groni dramatika), ale teke jadnotliwym twórbam se groni drama. Drama jo źiwadło z tekstowym zakładom, ako rozdźěł k improwizowanemu źiwadłoju.

## Dokradnjejša definicija

Głownje pśiznamjenja dramy pó Aristotelesu jo pśedstajanje jadnanja w dialogach. Z tym jo se rozeznawała wót antikskego wulicujucego eposa - w nowšem casu wósebnje wót romana. W modernem rozměśu su dramy za to spisane, aby je grajarje w źiwadle pśedstajili. Cesto su togodla pódla dialogowych tekstow ned pśikaze za grajarjow pódla, wót 19. stolěśa teke za režisera. Cytańska drama jo wósebna forma dramy, ako se w prědnem rěźe njepśedstajijo, ale dej se ako roman cytaś.

Jadnanje dramy jo cesto do aktow źělone, ako su sam zasej do scenow abo wustupow źělone. Klasiska francojska drama (Racine, Corneille) źěli se do pěś aktow. Italska, kšuśe z operu zwězana tradicija (Metastasio) ma cesćej jano tśi. Forma z jadnym aktom jo wujšła z mjazygraśow mjazy aktami dramow z tśimi abo pěśimi aktami.

## Stawizny

Europska drama jo nastała w casu grichiskeje antiki w 5. stolěśu pś. Chr. w Athenje: Aischylos, Sophokles a Euripides su byli nejwažnjejše basniki tragedije. Aristoteles jo w na to slědujucem stolěśu w swójej poetice dramu do tragedije a pózdźej nastateje komedije źělił.

Akle wót renesance jo se antiska drama dalej wuwijała. Starše dramy su zwětšego w smužkowej formje, w nowšem casu ma proza pśewagu w powědanych źělach. Až se drama powěda, njejo samorozmějucy. Opera wót něźi 1600 jo se rozměła ako wózroźenje klasiskeje grichiskeje dramy.

## Literatura

* Bernhard Asmuth: *Einführung in die Dramenanalyse.* 6. nakład. Stuttgart 2004

* Hans-Dieter Gelfert: *Wie interpretiert man ein Drama?* Ditzingen 2002

* Georg Hensel: *Spielplan. Der Schauspielführer von der Antike bis zur Gegenwart*. Frankfurt 1986

* Manfred Pfister: *Das Drama.* 11. nakład. München 2001

* Peter Szondi: *Theorie des modernen Dramas (1880–1950).* W: Ders.: *Schriften I*. Frankfurt a.M. ³1989, s. 9-148.

* Ernst Grohotolsky: *Ästhetik der Negation – Tendenzen des deutschen Gegenwartsdramas. Versuch über die Aktualität der „Ästhetischen Theorie“ Theodor W. Adornos*. Königstein/Ts. 1984.

* Franz-Josef Deiters: *Drama im Augenblick seines Sturzes. Zur Allegorisierung des Dramas in der Moderne. Versuche zu einer Konstitutionstheorie.* Erich Schmidt Verlag, Berlin 1999.

* Hubert Zapf: *Das Drama in der abstrakten Gesellschaft. Zur Theorie und Struktur des modernen englischen Dramas.* Max Niemeyer Verlag, Tübingen 1988.

* Shieh, Shu-Mei: *Kleinbürgerin und Kleinbürger im Drama um die Jahrhundertwende: Studie zu den Dramen männlicher und weiblicher Autoren.* 2002. (seśowa-wersija)

* Gustav Freytag: *Die Technik des Dramas.* Hirzel, Leipzig 1863, Neudruck Reclam, Stuttgart 1983, ISBN 3-15-007922-5.

* Hans-Thies Lehmann: *"Postdramatisches Theater"*, Verlag der Autoren, 1999, wopisujo wótźělenje źiwadła wót dramy!
# Honduras

Republika Hondurasa|  |  |
| **geografiske połoženje:**
 |
| **wuzwólone gronko:"Libre, Soberana e Independiente"* Lichotny, suwereny a njewótwistny  |
| **zakładne daty:** |
| mě swójske | República de Honduras |
| stolica | Tegucigalpa |
| płoń | 112 777 |
| wobydlaŕstwo | 11 005 850 *(2025)* |
| gustosć zasedlenja | 97,6 |
| głowny reprezentant stata a šef kněžaŕstwa: | prezident Nasry Asfura |
| pjenjeze: | lempira |
| oficielna rěc: | špańska |
| narodna hymna: | *"Tu bandera es un lampo de cielo"* |
| casowa cona: | UTC -6 |
| znamje za wósobowe awta: | HN |
| internetowa domena: | .hn |
| telefonowe pśedwólenje: | +504 |
| kórta: |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Honduras** jo kraj w Srjejźnej Americe.

## Geografija

Honduras lažy w Srjejźnej Americe. Nejwuše městno jo Cerro Las Minas (2 870 m nad normalneju nulu).

## Stawizny