Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kyoto

| Kyoto |
| --- |
| swójske mě | **京都市** |
|

|  |
| --- |
| Kyoto (Japańska)DMS |

 |
| Symbole |
|

|  |
| --- |
| woponwoponwopon |

 |
| Zakładne daty |
| stat |  Japańska |
| koordinaty |  / |
| płonina | 827,83km²Pśedłoga:Infokašćik Město/wótwardowanje/licba |
| Měsćańske zastojnstwo |
| website | Oficielne sedło |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Kyoto** (japański 京都) jo město w Japańskeje.

Kyoto

## Eksterne wótkaze

 **Commons: Kyoto** – Zběrka wobrazow, widejow a audio-datajow
* Internetowe boki města
# Tokio

| Tokio |
| --- |
| swójske mě | **東京都** |
|

|  |
| --- |
| Tokio (Japańska)DMS |

 |
| Symbole |
|

|  |
| --- |
| woponwopon |

 |
| Zakładne daty |
| stat |  Japańska |
| koordinaty |  / |
| płonina | 2187,08 km²Pśedłoga:Infokašćik Město/wótwardowanje/licba |
| postowa licba | JP-13 |
| Měsćańske zastojnstwo |
| website | www.metro.tokyo.jp/ENGLISH/ |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Tokio** (japański 東京) jo nejwětše město a stolica Japańskeje. 1. oktobera 2003 jo how bydliło 12 527 115 luźi.

Tokio
## Eksterne wótkaze

* Internetowe boki města
# Osaka

| Osaka |
| --- |
| swójske mě | **大阪市** |
|

|  |
| --- |
| Osaka (Japańska)DMS |

 |
| Symbole |
|

|  |
| --- |
| woponwopon |

 |
| Zakładne daty |
| stat |  Japańska |
| koordinaty |  / |
| płonina | 225,21 km²Pśedłoga:Infokašćik Město/wótwardowanje/licba |
| Měsćańske zastojnstwo |
| website |  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Osaka** (japański 大阪) jo město w Japańskeje.

Osaka

## Eksterne wótkaze

* Internetowe boki města
# Hanshin Tigers

**Hanshin Tigers** (japański 阪神タイガース) su profesionelny baseballowy team w Japańskej. Wóni graju w centrali Leag. Domacny stadion toś togo teama jo Koshien Stadion w měsće Nishinomiya w prefekturje Hyogo.

Skrotconka jo "Hanshin" a pśimě jo "Tigers". Jo pó Yomiuri Giantsu drugi nejcesćejšy 12 pśežywjonych profesionelnych baseballowych teamow w Japańskej a jaden z baseballowych teamow wót zachopjeńka profesionelnych baseballowych graśow w lěśe 1936. Až do 1960 su gronili Osaka Tigers, z wuwześim periody za cas wójny.

Wobgóspodarjeńska towarišnosć jo Hanshin Tigers Corporation. Mamina towarišnosć jo Hanshin Electric Railway (źowka towaristwa Hanki Hanshin Holdings). Lěcrownož jo towaristwo śamnu dobu dožywiło, w kótarejž jo pěś razow liga dobył (licba mejstaŕstwow jo była 5. městno w lize) a jano japańska (ned na dolnych 12 towaristwow), a wót 1987 do 2001 jo se 1001 sankěrowała 10 razow wót 15 sezonow na slědne městno, ale wót załoženja ligi (1950) jo cełkowny dobytk za to, ale wót załoženja ligi (1950) jo cełkowny dobytk drugeje w lize a ma stabilnu móc z wjele sezonami, w kótarychž su do rědownje stupili.

 **Commons: Hanshin Tigers** – Zběrka wobrazow, widejow a audio-datajow
* Oficielne sedło
# Kreolska rěc

**Kreolska rěc** (engelski: *creole*, francojski: *créole*, špański: *criollo* "domorodny") jo (něgajšny) pidgin, kótaryž jo bywał k maśeršćinje rěcneje zgromaźeństwa. Mimo togo swójska gramatika nastanjo a słowoskład rosće.

## Glědaj teke

* Tokpisinšćina (w Papua-Neuguineji)
* Bislama (we Vanuatuwje)
* Kreolšćina (na Jamaice)

## Žrědła

* Helmut Glück: Metzler Lexikon Sprache, ISBN 3-476-00937-8, bok 344 (nim.)
# Turkojšćina

|  |  |
| --- | --- |
|  | Toś ten nastawk z temu **rěc** jo pó lema na drugi nastawk pódobny. Drugi lema **Turkojske rěcy** ma temu **rěcna swójźba**. |

|  |
| --- |
| Türkçe Turkojšćina |
| kraje | Turkojska, Bulgaŕska, Cypern, Grichiska, Makedońska, Rumuńska, Uzbekistan |
| powědarje | 51 - 73 mil. luźi |
| znamjenja a klasifikacija |
| klasifikacija | Altajske rěcy
Turkojske rěcy
Oghuzske rěcy
Turkojšćina |
| pismiki | łatyński alfabet |
| oficielny status |
| oficielna rěc | Cypern, Makedońska, Pódpołnocnocypernska turkojska republika, Turkojska, rěc mjeńšyny w Bulgaŕskej |
| **rěcne kody** |
| ISO 639-1:
  |
tu
 |
| ISO 639-2:
  |
tur
 |
| **Wikipedija** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Woglědaj k wikipediji **tr.wikipedia.org**! |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Turkojšćina** (Tur. *Türkçe*) słuša k turkojskej kupce altajskich rěcow. Ju powěda 51–73 milionow luźi.

## Gramatika

Turkojšćina ma dwa numerusa a 7 padow. Njama žeden genus.

### Wokalna harmonija

Mimo togo ma wokalnu harmoniju, kótaraž se we dwěma warianśe wužywa, a to ako tak mjenjowana małka wokalna harmonija ze změnjenju wót wokalow "a" a "e" a tak mjenjowana wjelika wokalna harmonija ze změnjenju wót wokalow "i", "ı", "u" a "ü". Wužywana warianta wótwisujo wót daneje kóńcowki. Na pś. lokatiw ma warianśe -"da" a "-de", mjaztym až akuzatiw ma warianty "-(y)ı", "-(y)a", "-(y)u" a "-(y)ü".

| Warianta harmonije | Prědku stajece wokale | Wokale pó harmoniji |
| --- | --- | --- |
| Wjelika wokalna harmonija | i, e | i |
| ı, a | ı |
| o, u | u |
| ö, ü | ü |
| Małka wokalna harmonija | i, e, ö, ü | e |
| ı, a, o, u | a |

### Asimilacija

Mimo wokalneje harmonija teke jo tak mjenjowana asimilacija, kótaraž se pśi konsonantach stanjo. Togodla kóńcowka lokatiwa ma warianty "-da", "-de", -"ta", "-te", z kótarychž -"da" a "-de" slědujotej pó spiwnych konsonantach (b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z), mjaztym až -"ta" a "te" slědujotej pó njespiwnych konsonantach (ç, f, h, k, p, s, ‌ş, t).

## Literatura

1. Geoffrey Lewis: The Turkish Language Reform. A Catastrophic Success. Oxford University Press, Oxford 2002, ISBN 978-0-19-925669-3.

## Wucbnice

1. Margarete Ersen-Rasch: Türkisch Lehrbuch für Anfänger und Fortgeschrittene. Harrassowitz, Wiesbaden 2007, ISBN 978-3-447-05507-9.
2. Nuran Tezcan: Elementarwortschatz Türkisch-Deutsch. Harrassowitz, Wiesbaden 1988, ISBN 3-447-02782-7.
3. Alev Tekinay: Günaydin. Einführung in die moderne türkische Sprache. Teil 1. Reichert, Wiesbaden 2002, ISBN 3-89500-275-5.
4. Alev Tekinay: Günaydin. Einführung in die moderne türkische Sprache. Teil 2. Türkisch für Fortgeschrittene. Reichert, Wiesbaden 2005, ISBN 3-89500-445-6.
5. Moser-Weithmann, Brigitte: Türkische Grammatik. Hamburg 2001, ISBN 978-3-87548-241-6.
6. HRISTOVA, Radka. Stručná mluvnice tureckého jazyka. 1. vyd. Praha : Karolinum, 1999. 147 s. ISBN 80-7184-736-4

## Nožki
# Brunei

Sultanat Brunei Darussalam|  |  |
| **wuzwólone gronko:**
Brunei Darussalam (Brunei, domowna měra) |
| **zakładne daty:** |
| mě swójske | برني دارالسلام Negara Brunei Darussalam |
| stolica | Bandar Seri Begawan |
| płoń | 5765 |
| wobydlaŕstwo | 402000 |
| gustosć zasedlenja | 69,7/km² |
| forma kněžaŕstwa | absolutna monarchija (sultanat) |
| głowny reprezentant stata a šef kněžaŕstwa: | sultan Hassanal Bolkiah |
| pjenjeze: | 1 bruneiski dollar = 100 Cents |
| oficielna rěc: | malajšćina |
| narodna hymna: | Ya Allah lanjutkan la usia Duli tuanku |
| casowa cona: | UTC +8 |
| znamje za wósobowe awta: | BRU |
| nastaśe: | 1. januara 1984 (njewótwisnosć wót Wjelikobritaniskeje) |
| internetowa domena: | .bn |
| telefonowe pśedwólenje: | +673 |
| kórta: |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

Mošeja w bruneiskej stolicy Bandar Seri Begawan
**Sultanat Brunei** (amtski *Brunei Darussalam*, malajski *Negara Brunei Darussalam*) jo mały njewótwisny stat w krotkozajtšnej Aziji. Namaka se na kupje Borneo w Pódpołdnjownochinskem mórju a granicujo na wšych bokach z Malayziju. Statny teritorij se zestawajo z dweju źělow, mjaz kótarymaž lažy malayziski teritorij.

Arabske mjenjowy źěl *Darussalam* wóznamjenijo *domowna* abo *pśistaw měra*. Mě Brunei jo pśiswójźbne z kupowym mjenim *Borneo*.

W Bruneiju kněžy tropiska dešćolěsny klima z wusokeju powětšoweju mokšowatosću a pśerězneju temperaturu wót 27 °C.

## Wótkaze

 **Commons: Brunei** – Zběrka wobrazow, widejow a audio-datajow
* Oficialne webstrony kněžaŕstwa

Staty a *wótwisne kraje* w Aziji

Afghanistan
• Armeńska
• Azerbajdžan
• Bahrain
• Bangladeš
• Bhutan
• Brunei
• Chinska
• Cypern
• Filipiny
• Georgiska
• *Gódowna kupa*
• *Hongkong*
• Indiska
• Indoneziska
• Irak
• Iran
• Israel
• Japańska
• Jemen
• Jordaniska
• *Pódpołdnjowa Osetija*
• Kambodža
• Katar
• Kazachstan
• Kirgiziska
• *Kokosowe kupy*
• Kuwait
• Laos
• Libanon
• *Macao*
• Malaysia
• Malediwy
• Mongolska
• Myanmar
• Nepal
• Oman
• Pakistan
• *Palestina*
• Pódpołdnjowa Koreja
• Pódpołnocna Koreja
• Pódzajtšny  Timor
• Rusojska
• Saudi-Arabska
• Singapur
• Sri Lanka
• Syriska
• Tadźikistan
• Taiwan
• Thailandska
• *Tibet*
• Turkmenistan
• Turkojska
• *Ujgurska*
• Usbekistan
• Vietnam
• Zjadnośone arabske emiraty