Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Źeń

**Źinsa jo**
Pětk,
12.
 junij **2026Źeń** jo cas, w kótaremž wjerśi se zemja jaden raz wokoło swójskeje wóski. Toś mamy na źeń pśecej jadne schadanje a jadne chowanje słyńca. Pratyjowy źeń jo rozrědowany do 24 góźin; jadne lěto ma w gregorjaniskej pratyji pak 365 pak 366 dnjow.

W drugem zmysle jo źeń jano toś ten cas, w kótaremž słyńco za nas swěśi. Napśeśiwne jo noc.

## Wótkaz

 **Commons: Źeń** – Zběrka wobrazow, widejow a audio-datajow
# Pódpołdnjowa Koreja

**Pódpołdnjowa Koreja**|  |  |
| **geografiske połoženje:**
 |
| **wuzwólone gronko:**
널리 인간세상을 이롭게 하라 (홍익인간)  |
| **zakładne daty:** |
| mě swójske | **대한민국Daehan Minguk** |
| stolica | Seoul |
| płoń | 99 646 km² |
| wobydlaŕstwo | 49 024 737 *(2007)* |
| gustosć zasedlenja | 480 |
| głowny reprezentant stata: | prezident Moon Jae-in (문재인 ; 文在寅) |
| šef kněžaŕstwa: | premierminister Kim Boo-kyum (김부겸 ; 金富謙) |
| pjenjeze: | pódpołdnjowo korejski won |
| oficielna rěc: | korejska |
| narodna hymna: | Aegukga |
| casowa cona: | UTC+9 |
| znamje za wósobowe awta: | ROK |
| internetowa domena: | .kr |
| telefonowe pśedwólenje: | +82 |
| kórta: |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Pódpołdnjowa Koreja** (oficielnje **Korejańska republika**, korejański 대한민국, 大韓民國) jo stat w pódzajtšnej Aziji, kótaryž lažy na pódpołdnjowej połojcy Korejańskeje połkupy. Sused na pódpołnocy jo Pódpołnocna Koreja.

## Wótkaz

 **Commons: Pódpołdnjowa Koreja** – Zběrka wobrazow, widejow a audio-datajow

Staty a *wótwisne kraje* w Aziji

Afghanistan
• Armeńska
• Azerbajdžan
• Bahrain
• Bangladeš
• Bhutan
• Brunei
• Chinska
• Cypern
• Filipiny
• Georgiska
• *Gódowna kupa*
• *Hongkong*
• Indiska
• Indoneziska
• Irak
• Iran
• Israel
• Japańska
• Jemen
• Jordaniska
• *Pódpołdnjowa Osetija*
• Kambodža
• Katar
• Kazachstan
• Kirgiziska
• *Kokosowe kupy*
• Kuwait
• Laos
• Libanon
• *Macao*
• Malaysia
• Malediwy
• Mongolska
• Myanmar
• Nepal
• Oman
• Pakistan
• *Palestina*
• Pódpołdnjowa Koreja
• Pódpołnocna Koreja
• Pódzajtšny  Timor
• Rusojska
• Saudi-Arabska
• Singapur
• Sri Lanka
• Syriska
• Tadźikistan
• Taiwan
• Thailandska
• *Tibet*
• Turkmenistan
• Turkojska
• *Ujgurska*
• Usbekistan
• Vietnam
• Zjadnośone arabske emiraty
# Korejańske pismo

**Korejańske pismo** jo pismikowe pismo, kótarež se za korejańšćinu wužywa.

## Forma

Moderne korejańske pismiki a mjena tych pismikow su rozdźělne na Pódpołnocnej Koreji a na Pódpołdnjowej Koreji.

### Konsonanty

| pismiki | fonemy | mě |  | MR | Yale | RR | wašnja pisanja |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ㄱ | /k/ | [ki.ɯk̚] | 기역 | k / g | k | g / k |  |
| ㄴ | /n/ | [ni.ɯn] | 니은 | n | n | n |  |
| ㄷ | /t/ | [ti.ɯt̚] | 디귿 | t / d | t | d / t |  |
| ㄹ | /l/ | [ɾi.ɯl] | 리을 | r / l | l | r / l |  |
| ㅁ | /m/ | [mi.ɯm] | 미음 | m | m | m |  |
| ㅂ | /p/ | [pi.ɯp̚] | 비읍 | p / b | p | b / p |  |
| ㅅ | /s/ | [si.ɯt̚] | 시옷 | s | s | s |  |
| ㅇ | /ŋ/ (/Ø/) | [i.ɯŋ] | 이응 | – / ng | – / ng | – / ng |  |
| ㅈ | /ʦ/ | [ʦi.ɯt̚] | 지읒 | ch / j / t | c | j / t |  |
| ㅊ | /ʦʰ/ | [ʦʰi.ɯt̚] | 치읓 | ch’ / t | ch | ch / t |  |
| ㅋ | /kʰ/ | [kʰi.ɯk̚] | 키읔 | k’ / k | kh | k |  |
| ㅌ | /tʰ/ | [tʰi.ɯt̚] | 티읕 | t’ / t | th | t |  |
| ㅍ | /pʰ/ | [pʰi.ɯp̚] | 피읖 | p’ / p | ph | p |  |
| ㅎ | /h/ | [hi.ɯt̚] | 히읗 | h / – | h | h / – |  |
| ㄲ | /k͈/ | [tøːn.ɡi.ɯk̚] | 쌍기역 | kk / k | kk | kk / k |  |
| ㄸ | /t͈/ | [tøːn.di.ɯt̚] | 쌍디극 | tt / t | tt | tt / t |  |
| ㅃ | /p͈/ | [tøːn.bi.ɯp̚] | 쌍비읍 | pp / p | pp | pp / p |  |
| ㅆ | /s͈/ | [tøːn.si.ɯt̚] | 쌍시옷 | ss / t | ss | ss / t |  |
| ㅉ | /ʦ͈/ | [tøːn.ʣi.ɯt̚] | 쌍지읒 | cch / t | cc | jj / t |  |

### Wokale

| Pismiki | Fonemy | McC-R | Yale | RR | Wašnja pisanja |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ㅏ | /a/ | a | a | a |  |
| ㅑ | /ja/ | ya | ya | ya |  |
| ㅓ | /ə/ | ŏ | e | eo |  |
| ㅕ | /jə/ | yŏ | ye | yeo |  |
| ㅗ | /o/ | o | o | o |  |
| ㅛ | /jo/ | yo | yo | yo |  |
| ㅜ | /u/ | u | wu | u |  |
| ㅠ | /ju/ | yu | yu | yu |  |
| ㅡ | /ɯ/ | ŭ | u | eu |  |
| ㅣ | /i/ | i | i | i |  |
| ㅐ | /ɛ/ | ae | ay | ae |  |
| ㅒ | /jɛ/ | yae | yay | yae |  |
| ㅔ | /e/ | e | ey | e |  |
| ㅖ | /je/ | ye | yey | ye |  |
| ㅚ | /ø/ | oe | oy | oe |  |
| ㅟ | /y/ | ue | wi | wi |  |
| ㅢ | /ɰi/ | ŭi | uy | ui |  |
| ㅘ | /wa/ | wa | wa | wa |  |
| ㅝ | /wə/ | wŏ | we | wo |  |
| ㅙ | /wɛ/ | wae | way | wae |  |
| ㅞ | /we/ | we | wey | we |  |

## Žrědła

* Nimska wikipedija
# Soul

**Soul** (kor. 서울특별시(서울特別市)) jo nejwětše město a stolica Pódpołdnjoweje Koreje. 1. oktobera 2005 jo how bydliło 9 796 113 luźi.

## Stawizny

## Rozdźělenje města

* Dongdaemun-gu (동대문구; 東大門區)
* Dongjak-gu (동작구; 銅雀區)
* Eunpyeong-gu (은평구; 恩平區)
* Gangbuk-gu (강북구; 江北區)
* Gangdong-gu (강동구; 江東區)
* Gangnam-gu (강남구; 江南區)
* Gangseo-gu (강서구; 江西區)
* Geumcheon-gu (금천구; 衿川區)
* Guro-gu (구로구; 九老區)
* Gwanak-gu (관악구; 冠岳區)
* Gwangjin-gu (광진구; 廣津區)
* Jongno-gu (종로구; 鍾路區)
* Jung-gu (중구; 中區)
* Jungnang-gu (중랑구; 中浪區)
* Mapo-gu (마포구; 麻浦區)
* Nowon-gu (노원구; 蘆原區)
* Seocho-gu (서초구; 瑞草區)
* Seodaemun-gu (서대문구; 西大門區)
* Seongbuk-gu (성북구; 城北區)
* Seongdong-gu (성동구; 城東區)
* Songpa-gu (송파구; 松坡區)
* Yangcheon-gu (양천구; 陽川區)
* Yeongdeungpo-gu (영등포구; 永登浦區)
* Yongsan-gu (용산구; 龍山區)

## Eksterny wótkaz

*