# Pókšyty semjenjak

Pókšyty semjenjak|  |
| *(*Lilium carniolicum*)* |
| **systematika** |
| **Domena** | **Eukaryoty** |
| **Swět** | **Rostlinstwo** |
| **wótrěd**: | Žyłkowe rostliny (Tracheophyta) |
| **pódwótrěd**: | Semjenicy (Spermatophytina) |
| **klasa**: | Pókšyty semjenjak |
| **wědomnostne mě** |
| Magnoliopsida |
| Brongn. |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikipedija:Projekt za botaniku |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

Žywjeński cyklus
**Pókšyty semjenjak** (*Magnoliopsida*, prjedy *Angiospermae* abo *Magnoliophyta*) jo nejwětša klasa ze pódwótrěda semjenicow (*Spermatophytina*).

Jogo semjenišćo se pśecej w płodniku zawěra. Toś ten se pśi zdrjałosći do płoda pśetwórjujo, pśi comž se dalšne źěle kwiśonki mógu wobźělowaś.

## Systematika

Pókšyty semjenjaki su z něźi 250.000 znatymi družynami rostlinska kupka z nejwětšymi družynami. W casu jich systematiska pozicija znutśika semjenicow a jich póchad pśecej hyšći pśedmjat wědomnostnych debatow, jo se jich nutśikowna systematika nic napóslědku pśez źěło Angiosperm Phylogeny Group (APG) z 1990. lět stabilizěrowała. Tu pśestajowana systematika bazěrujo na w oktobrje 2009 pśedstajonej tśeśej wersiji APG.

Mimo wjelikich kupkow monokotyledonow a eudikotyledonow hyšći eksistěruju někotare bazalnje stojece pórědy. Jich pśiswójźbnosć se pśez slědujucy kladogram wujasnjujo:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Amborellales |
|  |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Nymphaeales |
|  |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Austrobaileyales |
|  |
|  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Magnoliids |
|  |
|  |
Chloranthales |
|  |

 |
|  |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Monokotyledony |
|  |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Ceratophyllales |
|  |
|  |
Eudikotyledony |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

### Bazalne pórědy

Pód zapśimjeśu bazalne pórědy su wšake pórědy zjimaja, kótarež na bazy pókšytych semjenjakow stoje. Wóni njejsu žedna pśirodna pśiswójźbnostna kupka (Monophylum). Togodla se nic wěcej kaž w zajźonosći ako swójski takson wjedu, na pś. ako Einfurchenpollen-Zweikeimblättrige. Bazalne pórědy wopśimjejo něźi 8600 družynow. Wóni maju někotare zgromadne pśiznamjenja.

To su pśedewšym wódrjewjane rostliny, kótarež eteriske wóleje twórje (fenylpropanoidy a terpeny). Toś te su w kulowatych idioblastach. Łopjena su jadnore a wobsejźe žedne pódlańske łopjeńko. Kwiśonki eksistěruju w wjelgin rozdźělnych formach. Pśirědowanje kwiśonkowych organow jo šrubikojte abo tež cesto w tśilicbnych kružkach. Prošk jo pśedewšym monosulkatny. Płodowe łopjeńka su zwětšego nic zrosćone. Ceste rostlinske wopśimjeśowe maśizny su bencylisochinolinalkaloidy a neolignany.

K bazalnym pórědam se lice slědujuce taksony:

* Amborellales
	+ Amborellaceae
* Nymphaeales
	+ Cabombaceae
	+ Hydatellaceae
	+ Nymphaeaceae
* Austrobaileyales
	+ Austrobaileyaceae
	+ Schisandraceae)
	+ Trimeniaceae
* Chloranthales
	+ Chloranthaceae
* Magnoliids
	+ Canellales
	+ Piperales
	+ Laurales
	+ Magnoliales

Za detailny pśeglěd wó systematice, glědaj de:Systematik der Bedecktsamer.

## Nožki

## Žrědło