# Pódpołdnjowa Afrika

Pódpołdnjowa Afrika|  |  |
| **geografiske połoženje:**
 |
| **zakładne daty:** |
| mě swójske | Republiek van Suid-Afrika (Afrikaans)
Republic of South Africa (Engelšćina)
Riphabliki yeSewula Afrika (Pódpołnocne Ndebele (isiNd.))
IRiphabliki yaseMzantsi Afrika (Pódpołdnjowa Xhoša (isiXhosa))
IRiphabliki yaseNingizimu Afrika (Pódpołdnjowa Zulu (isiZulu))
Rephaboliki ya Afrika-Borwa (Pódpołnocne Sotho)
Rephaboliki ya Afrika Borwa (Pódpołdnjowa Sotho)
Rephaboliki ya Aforika Borwa (Setswana)
IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika (Swati)
Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe (Tshivenda)
Riphabliki ra Afrika Dzonga (Tšonga (Xitsonga)) |
| stolica | Pretoria |
| płoń | 1 219 912 |
| wobydlaŕstwo | 48 782 756 *(2008-11)* |
| gustosć zasedlenja | 40 |
| forma kněžaŕstwa | demokratiska republika |
| głowny reprezentant stata: | prezident Cyril Ramaphosa |
| šef kněžaŕstwa: | viceprezident David Mabuza |
| pjenjeze: | South African rand |
| oficielna rěc: |
██ Afrikaans
██ Engelšćina
██ Pódpołnocne Ndebele (isiNd.)
██ Pódpołdnjowa Xhoša (isiXhosa)
██ Pódpołdnjowa Zulu (isiZulu)
██ Pódpołnocne Sotho
██ Pódpołdnjowa Sotho
██ Setswana
██ Swati
██ Tshivenda
██ Tšonga (Xitsonga) |
| narodna hymna: | Nkosi Sikelel’ iAfrika (God Bless Africa, Bog žognowanje Afrika, Bog źěkuj Afrika) |
| casowa cona: | SAST (UTC+2) |
| znamje za wósobowe awta: | ZA |
| internetowa domena: | .za |
| telefonowe pśedwólenje: | +27 |
| kórta: |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Pódpołdnjowa Afrika** (engelski South Africa, nimski *Südafrika*), oficielnje **Republika Pódpołdnjowa Afrika** (engelski Republic of South Africa, afrikaans *Republiek van Suid-Afrika*, nimski *Republik Südafrika*), jo demokratiski stat w pódpołdnjowej Africe.

Loftuska kopańcowy stadion w Pretoriji

## Geografija

Pódpołdnjowa Afrika lažy na pódpołdnju wót afriskego kontinenta a jo njewótwisna wót 31. maja 1910. Ma płoninu 1 219 912 km² a 43 647 658 wobydlarjow. Granicujo na połudnju z Namibiju, Botswanu a Simbabwe, na krotke zajtšo z Mosambikom a Swasisku, na pódwjacor z Atlantiskim oceanom a na pódzajtšo z Indiskim oceanom. Nutśika republiki Pódpołdnjowa Afrika lažy ako enklawa njewótwisne kralojstwo Lesotho.

## Politika

| Politiske strony w Pódpołdnjowej Africe Wuzwólowanje do parlamenta 2009 |
| --- |
|  |
| Strona | Wótgłos | procenty |
| ██ African National Congress | 264 | 66 % |
| ██ Congress of the People | 30 | 7,5 % |
| ██ Democratic Alliance | 67 | 16,75 % |
| ██ Inkatha Freedom Party | 18 | 4,5 % |
| ██ Freedom Front | 4 | 1 % |
| ██ *druge strony* | 17 | 4,25 % |

## Zastojnstwo

### Prowincy

| Prowincy w Pódpołdnjowej Africe |
| --- |
|   |
| nr. | prowinca | něgajšna Homelands a prowincy | stolica | płoń (km²) | wobydlarje (lěta 2001) |
| 1 | **Western Cape** | Cape Province | Cape Town | 129 370 | 4 524 335 |
| 2 | **Northern Cape** | Cape Province | Kimberley | 361 830 | 822 726 |
| 3 | **Eastern Cape** | Cape Province, Transkei, Ciskei | Bisho | 169 580 | 6 436 761 |
| 4 | **KwaZulu-Natal** | Natal, KwaZulu, Transkei | Pietermaritzburg | 92 100 | 9 426 018 |
| 5 | **Free State** | Orange Free State, Bophuthatswana, QwaQwa | Bloemfontein | 129 480 | 2 706 776 |
| 6 | **North West** | Transvaal, Cape Province, Bophuthatswana | Mafikeng | 116 320 | 3 669 349 |
| 7 | **Gauteng** | Transvaal | Johannesburg | 17 010 | 8 837 172 |
| 8 | **Mpumalanga** | Transvaal, KwaNdebele, KaNgwane, Bophuthatswana, Lebowa | Nelspruit | 79 490 | 3 122 994 |
| 9 | **Limpopo** | Transvaal, Venda, Lebowa, Gazankulu | Polokwane | 123 900 | 5 273 637 |

#### Wokrejse

### Nejwětše města

* **Bloemfontein** we prowincu Free State, źož jo bydliło wokoło 609 046 wobydlarjow.
* **Cape Town** (*Kapstadt*) we prowincu Western Cape, źož jo bydliło wokoło 3 497 097 wobydlarjow.
* **De Aar** we prowincu Northern Cape, źož jo bydliło wokoło 47 443 wobydlarjow.
* **Durban** we prowincu KwaZulu-Natal, źož jo bydliło wokoło 3 090 117 wobydlarjow.
* **East London** we prowincu Eastern Cape, źož jo bydliło wokoło 478 676 wobydlarjow.
* **Johannesburg** we prowincu Gauteng, źož jo bydliło wokoło 3 225 810 wobydlarjow.
* **Kimberley** we prowincu Northern Cape, źož jo bydliło wokoło 184 817 wobydlarjow.
* **Ladysmith** we prowincu KwaZulu-Natal, źož jo bydliło wokoło 225 452 wobydlarjow.
* **Mossel Bay** we prowincu Western Cape, źož jo bydliło wokoło 150 000 wobydlarjow.
* **Mthatha** we prowincu Eastern Cape, źož jo bydliło wokoło 85 162 wobydlarjow.
* **Messina** we prowincu Limpopo, źož jo bydliło wokoło 40 826 wobydlarjow.
* **Richards Bay** we prowincu KwaZulu-Natal, źož jo bydliło wokoło 54 553 wobydlarjow.
* **Polokwane** we prowincu Limpopo, źož jo bydliło wokoło 508 272 wobydlarjow.
* **Port Elizabeth** we prowincu Eastern Cape, źož jo bydliło wokoło 1 244 900 wobydlarjow.
* **Pretoria** jo stolica lažy we prowincu Gauteng, źož jo bydliło wokoło 2 345 908 wobydlarjow.
* **Upington** we prowincu Northern Cape, źož jo bydliło wokoło 109 679 wobydlarjow.

## Stawizny

Nelson Mandela (ANC) prědny lichotny prezident wót Pódpołdnjoweje Afriki.

| Chórgoje w Pódpołdnjowej Africe |
| --- |
|  | chórgoj w lěśe 1910-1912 |
|  | chórgoj w lěśe 1912-1928 |
|  | chórgoj w lěśe 1928-1994 |
|  | to jo chórgoj Pódpołdnjoweje Afriki z lěta 1994 |
| *Drugi chórgoje w Pódpołdnjowej Africe:* |
|  | to jo ANC chórgoj |
|  | to jo chórgoj wót rasistiskego Afrikaner Weerstandsbeweging |

## Wótkaz

 **Commons: Pódpołdnjowa Afrika** – Zběrka wobrazow, widejow a audio-datajow

Staty a *wótwisne kraje* w Africe

Algeriska |
Angola |
Benin |
Botsuana |
Burkina Faso |
Burundi |
Centralnoafrikańska republika |
Džibuti |
Egyptojska |
Ekwatorialna Guineja |
Eritreja |
Etiopiska |
Gabun |
Gambija |
Ghana |
Guineja |
Guineja-Bissau |
Kamerun |
Kap Verde |
Kenija |
Komory |
Demokratiska republika Kongo |
Republika Kongo |
Lesotho |
Liberia |
Libyska |
Madagaskar |
Malawi |
Mali |
Marokko |
Mauretańska |
Mauritius |
Mosambik |
Namibija |
Niger |
Nigerija |
Pódpołdnjowa Afrika |
Pódpołdnjowy Sudan |
Pśibrjog Słonoweje kósći |
Ruanda |
Sambija |
São Tomé a Príncipe |
Senegal |
Seychelle |
Sierra Leone |
Simbabwe

Somalia |
Sudan |
Swasiska |
Tansanija |
Togo |
Tšad |
Tuneziska |
Uganda |
**Druge teritorije:**
Ceuta |
Îles éparses |
Kanariske kupy |
Madeira |
Mayotte |
Melilla |
Pódwjacorna Sahara |
Réunion |
St. Helena