Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Engelšćina

|  |
| --- |
| English engelšćina |
| kraje | Wjelika Britaniska,Irska,USA,Awstralska, Indiska, Kanada, Pódpołdnjowa Afrika |
| powědarje | 400 mil. |
| znamjenja a klasifikacija |
| klasifikacija | indoeuropske rěcy
germaniske rěcy
pódwjacornogermaniske rěcy
Engelšćina |
| pismiki | łatyński alfabet |
| oficielny status |
| oficielna rěc | Europska unija, Wjelika Britaniska,
Irska, Zjadnośone staty Ameriki,
Awstralska,
Indiska, Kanada, Pódpołdnjowa Afrika |
| **rěcne kody** |
| ISO 639-1:
  |
en
 |
| ISO 639-2:
  |
eng
 |
| ISO 639-3 (SIL):
  |
eng
 |
| **Wikipedija** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Woglědaj k wikipediji **w engelšćinje**! |

 |
| **Kórta** |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Engelšćina** (teke **jenźelšćina**, engelski *English*, *English language*) jo germaniska rěc. Engelski powěda ako prědnu rěcu něźi 400 milionow luźi na cełem swěśe. Status oficielneje rěcy ma w 53 krajach.

## Rozšyrjenje

Kórta znajobnosći engelšćiny w EU
Źinsa se engelski powěda w młogich krajach na swěśe. Ako mamina rěc fungujo mjazy drugim w toś tych krajach:

* Wjelika Britaniska
* Irska
* Zjadnośone staty Ameriki
* Awstralija
* Nowoseelandska
* Kanada
* Pódpołdnjowa Afrika

Engelski se źinsa **powěda** w slědujucych zemjach:

* Amerikańska Samoa, Amerikańske kněžniske kupy , Anguilla, Antigua a Barbuda, Aruba, Awstralska, Bahamy, Barbados, Belize, Bermudy, Botsuana, Britaniske indickooceanske teritorium, Britaniske kněžniske kupy, Brunei, Cookowe kupy, Chinska, Dominika, Dominikańska republika, Eritreja, Etiopiska, Falklandske kupy, Fidźi, Filipiny, Gambia, Ghana, Gibraltar, Grenada, Guadeloupe, Guam, Guyana, Honduras, Indiska, Irska, Israel, Jamaika, Pódpołdnjowa Afrika, Kajmany, Kambodža, Kamerun, Kanada, Kenija, Kiribati, Libanon, Lesotho, Liberia, Malawi, Malaysia, Malta, Marshallowe kupy, Mauricius, Mikronesija, Montserrat, Namibija, Nauru, Nižozemske Antily, Nowoseelandska, Nigerija, Niue, Norfolk, Pakistan, Palau, Papua-Neuguinea, Pitcairnowe kupy, Portoriko, Ruanda, Saint Pierre a Miquelon, Samoa, Pódpołnocne Mariany, Sejšele, Sierra Leone, Singapur, Somalia, Zjadnośone staty Ameriki, Sri Lanka, St. Helena, Saint Lucia, Saint Kitts a Nevis, Saint Vincent a Grenadiny, Swasiska, Salomony, Tanzanija, Tokelau, Tonga, Trinidad a Tobago, Turks a Caicos, Uganda, Vanuatu, Sambija, Simbabwe

Germaniske rěcy

|  |  |
| --- | --- |
| **Pódwjacornogermaniske rěcy**: | Afrikaanšćina - Engelšćina - Dolna nimšćina - Frizišćina - Jidišćina - Luxemburgšćina - Nimšćina - Nižozemšćina |
| **Pódpołnocnogermaniske rěcy**: | Dańšćina - Färöšćina - Islandšćina - Norwegšćina - Šwedšćina |
| **Pódzajtšnogermaniske rěcy** | Gotišćina† - Wandalšćina† |
|  | † wumarłe |

**Oficielne rěcy Europskeje unije**

Bulgaŕšćina | Češćina | Dańšćina | Engelšćina | Estnišćina | Finšćina | Francojšćina | Grichišćina |Hungoršćina | Iršćina | Italšćina | Letišćina | Litawšćina | Maltezišćina | Nimska rěc | Nižozemšćina | Pólšćina | Portugišćina | Rumunšćina | Słowakšćina | Słowjeńšćina | Špańšćina | Šwedšćina
# Zjadnośone kralojstwo

Zjadnośone kralojstwo|  |  |
| **geografiske połoženje:**
 |
| **wuzwólone gronko:**
"Dieu et mon droit" Bog a móje pšawo  |
| **zakładne daty:** |
| mě swójske | United Kingdom |
| stolica | London |
| płoń | 244 820 |
| wobydlaŕstwo | 63.705.000 *(2012)* |
| gustosć zasedlenja | 260/km² |
| głowny reprezentant stata: | kralowka Charles III |
| šef kněžaŕstwa: | premierminister Keir Starmer (2024) |
| pjenjeze: | punt |
| oficielna rěc: | engelska |
| narodna hymna: | God Save the Queen |
| casowa cona: | UTC+0 (lěśojski cas: UTC +1) |
| znamje za wósobowe awta: | GB |
| internetowa domena: | .uk |
| telefonowe pśedwólenje: | +44 |
| kórta: |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Zjadnośone kralojstwo Wjelikeje Britaniskeje a Pódpołnocneje Irskeje** (engelski *United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland*, ze skrotconku *UK*) jo kupowy stat w Europje w pódpołnocnem Atlantiskem oceanje.

## Geografija

Zjadnośone kralojstwo lažy głownje na kupje Wjelika Britaniska a pódpołnocnem mjeńšem źělu kupy Irska a ma teke cełu mań mjeńšych kupow a wótwisnych teritorijow. Zjadnośone kralojstwo granicujo z Irskeju. Nejwuše městno jo Ben Nevis (1 343 m nad normalneju nulu) a nejniše městno jo Atlantiski ocean ( 0 m nad normalneju nulu).

### Města

Nejwětše města su :

* London - 7 517 700 wobydlarjow
* Birmingham - 970 892 wobydlarjow
* Glasgow - 599 950 wobydlarjow
* Liverpool - 469 017 wobydlarjow
* Edinburgh - 448 624 wobydlarjow

## Stawizny

Něnto Wjelika Britaniska jo politiska unija natwarjona ze styrich historiskich krajow, kótarež su :

* Engelska
* Šotiska
* Wales
* Korniska

Irska jo była pód engelskem kněstwom wót lěta 1542 do 1922. Wót casa irskeju njewótwisnosći, jano Pódpołnocna Irska jo hyšći źěłom Zjadnośonego kralojstwa.

* Pódpołnocna Irska

Wót 1. januara 1973 do 31. januara 2020 jo Wjelika Britaniska była cłonk Europskeje unije.

## Wótkaz

 **Commons: Zjadnośone kralojstwo** – Zběrka wobrazow, widejow a audio-datajow

Staty a *wótwisne teritorije* w Europje

Albańska
• Andorra
• Awstriska
• Belgiska
• Běłoruska
• Bulgaŕska
• Bosniska-Hercegowinska
• Česka republika
• Carnogórska (Montenegro)
• Dańska
• Estniska
• Finska
• Francojska
• Grichiska
• Hungorska
• Chorwatska
• Irska
• Islandska
• Italska
• Kosowo
• Letiska
• Liechtensteinska
• Litawska
• Luxemburgska
• Malta
• Moldawska
• Monaco
• Nimska
• Nižozemska
• Norwegska
• Pódpołnocna Makedońska
• Pólska
• Portugalska
• Rumuńska
• Rusojska
• San Marino
• Serbiska
• Słowakska
• Słowjeńska
• Špańska
• Šwedska
• Šwicaŕska
• Turkojska
• Ukraina
• Vatikańske město
• Wjelikobritaniska

---

**Prowince a teritorijeŁužyca**
• *Åland*
• *Baskiska*
• *Bretonska*
• *Färöje*
• *Friziska*
• *Friulska*
• *Gagauska*
• *Galicija*
• *Gibraltar*
• *Grönlandska*
• *Guernsey*
• *Engelska*
• *Jersey*
• *Kalmyska*
• *Kataloniska*
• *Korniska*
• *Man*
• *Pśidněstrowje*
• *Spitzbergen*
• *Šotiska*
• *Pódpołnocna Irska*
• *Wales*