Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Metallurciye

Ena pele de lista elementan u metalan esta:

* asın
* bafın
* bırınc
* çinko
* kerre
* komır
* kufe
* leym
* luliye
* paxır
* pelga phone
* polat
* qerşune
* qılay
* sac
* sêm
* taco şêmen
* têl
* tunc
* yenge
* zern
# Xokıştış

Merdumo ke xo kışto, Alexandre-Gabriel Decamps zağ anto
**Xoşkıştış** wexto ke tede merdum be zanayış u melumatê xo zano ke fealiyeto ke o keno, ey kışeno u fealiyetê xo kıştene vırazeno u tepeya mıreno. Bınê xokıştene de xeylê sebebi nışenê ro.

İntıhar kerdış de merdum halê xo ra şa niyo, memnun niyo, şıdet vêneno ya zi bınê deprosyoni de maneno u cıwiyayışê xo yani heyatê xo rê peyniye dayene wazeno. Hama no zi esto ke bınê intıharkerdışi de pêro depresyon u raşt nêfıkırnayış estê.

Xokıştene sebeb ya zi kulturo ke aseno ra gore şeno bıberzniyo ya zi şeno bıcêrniyo. Teno ke ğeyelê xokıştene vırazeno ya zi xo dereca merdışi de dırbetın kerdene wazeno, şeno dı hal de bıbo: halo yewın oyo ki merdum wazeno ke merdumê bini ferqê ey ra bıresê, ferqê ey de bıbê ya zi merdum şeno raşta xo kıştene bıfıkırno yani merdumanê bini nêmuhimneno. Merdumo ke intıharkerdene wazeno şeno merdumanê binan rê mevaco ki xebera inan mebo, yani merdumê ke cı ra nezdiyê, semedê inan manipule mekerdene, inan rê fıkırê xo kıştışi nêkeno a. Merdumo ke senên hiskeno ya zi planê xo kıştışi senên vıraşto merdumê bini rê nêvato, fıkıriyeno ki na sebeb ra xo kışto.

Fıkırnayışê xokıştene pêro halo ke tede merdum bınê barê gırani de maneno u nêşeno xo bıveco, çımeyê xo naca ra gêno.

## Sebebê xokıştışi

Zaf mıxtelif metodê xokıştene estê hama sebebê inan tek niyo. Cıgeyrayışan ra gore, xokıştene fealiyetê do kaotiko, yani zor zaniyeno u tenya tek faktorê riski çıniyo. Akerdnayışan ra gore zi nê faktoran miyan de serre, halo medeni, trauma ya zi tecızvênayış, deha veri de anciya intıharkerdış, şıkıtiya karakteri, bêomıdiye u depresyon vêniyenê. Rêzenayışê foktoranê riskiyê binan zi wınayo:

* Dec (deco fizikiyo ke weş nêbeno)
* Rıciyayışo rohıni (deco ke merdışê yew merdey ra veciyeno)
* Suc (decê zerri, ezabê wıcdani u cezaya hıquqi ra remayış)
* Nêweşiya rohi (depresyon, şizofreniye, trauma)
* Gurenayışê madey
* Vınikerdışê finansali (qumar kaykerdış, karê xo ra teberbiyayış, karê xo vınikerdış)
* Mewzuyê seksueliyê ke çareyê xo çıniyê, nêveciyenê (eşqa platonike, deca eşqi, problemê seksueli)

Sebebê biniyê ke konseptê xokıştışiyê rê raşt nêyene:

* Din (êrışê intıhari, Heaven`s Gate)
* Politika (intıharê politiki)
* Lec (Kamikaze u wextê cengi de şıkıtışê psikolociya eskeran)
* Sebebo ke heyat rê gıreydano, ey nêvênayış ya zi heyat bêareze (bêmena) vênayış

## Referansi
# De jure

**De jure** oyo ke nameo Latinkio ke verba namê De factoy de vındeno. Arezey xo oyo ke *legal*o, qanunio. Keyê ke hıqıq de ancênayış veciyeno, de jure waziyeto qanuni mocneno. De facto zi waziyeto raştıkên mocneno. Yanê de jure qanun da çı esto, gereke ke se bo dey vano de facto zi raştên çı esto dey vano.
# Simya

Asayışê yew simyageri
**Simya** (ya zi **alşımi**, **alkımi** zi vaciyeno) zıwanê Erebki ra vêrdo a zıwananê binan. İlmo verêno u kıhano ke merdıman kimya ra ver pê ey tebieti geyrao, dormey xo ewnao u yew felsefe rê işaret keno. Coka simya kimyao verêno. Simya kimya, metalurcie, fizik, tıb, astrolocie, semiotik, mistisizm, spiritüalizm u huneri gêno xo miyan. Wıni fıkıriyeno ke 2500 serre ra vêşêro ke merdıman simya kerdo. Raveri Mezopotamya, Mısıro Antik, İran, Hindıstan u Çin de merdıman o guriyo. Demanê antikan ra heta seserra 19. Ewropa de merdıman simya geyrao cı.

Simya be çımanê ilmanê ewroyêni zey ilmê do zûr vêniyeno, simyageri zi wıni fıkıriyenê. Simyageran waşto ke qurşuni bıçarnê a zerni, inan bawer kerdo ke erd u asmên çehar elemantan ra yenê pêra, têdıma herre, hewa, awe u adır. Yew zi simyageran waxtê xo vêşêr be ilacê mucızewi, jari u iksırê sihırıni rê viyarno ra. Heto bin ra zi taê simyageri est biy ke akademisyen, entelektuel u alım zi biy. Isaac Newton, Robert Boyle inan raê. Enê merdıman zerrey madeyan geyray cı, eştê çım tebietê madeyanê kimya ser u kimya sero gama verêne eşta cı.

## Referansi

* Principe, Lawrence. The Secrets of Alchemy. University of Chicago Press, 2013.
* Principe, Lawrence and William Newman. Alchemy Tried in te Fire: Starkey, Boyle, and the Fate of Helmontian Chymistry. University of Chicago Press, 2002.
* Lindsay, Jack. The Origins of Alchemy in Greco-Roman Egypt. Barnes & Noble, 1970.
* SHAC: Society for the History of Alchemy and Chemistry
* ESSWE: European Society for the Study of Western Esotericism
* Association for the Study of Esotericism
* The Alchemy Website. – Adam McLean's online collections and academic discussion.

* Alchemy on In Our Time at the BBC. ((Peter Forshaw, Lauren Kassell and Stephen Pumfrey) listen now)
* *Dictionary of the History of Ideas*: Alchemy
* Book of Secrets: Alchemy and the European Imagination, 1500–2000 – A digital exhibition from the Beinecke Rare Book and Manuscript Library at Yale University
* Othmer MS 2 Alchemical Miscellany at OPenn
* Alchemy featured topic page on Science History Institute Digital Collections featuring selected manuscripts, rare books, paintings, and ephemera relating to alchemical topics and experimentation.
# Lut

| Lut |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Hempar |
Lot's wife |
| Domani |
Moab, Ben-Ammi, Lot's older daughter û Lot's younger daughter |
| Pi |
Haran |
| İtıqad |
Monoteizm |

**Lut** (Erebki: لوط) İslam ra gore peyğambero ke şarê Luti rê Homay şawıto. Cıhudan miyan de zi kıtabê Tewrate de namê cı esto u vêreno ra.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**. |
# 15 Temuz

|  |
| --- |
|  <<       **Temuz**       >>  |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |

**15 Temmuz** Serrenamey Gregoryani de roca 196ına.

## Seramey

### Dınya de

### Welat de

## Biyayışi

## Merdışi
# 7 Kanun

|  |
| --- |
|  <<       **Kanun**       >>  |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

**7 Kanun** Serrenamey Gregoryani de roca 341ına.

## Seramey

* 1836 - Martin Van Buren, bı serdarê DAY
* 1917 - Herbê Dınyayê Yewıne: DAY, İmperatoriya Austurya-Macaristani rê herb êlan kerd.
* 1941 - Herbê Dınyayê Dıyıne: Kanada; Finlanda, Macaristan, Romanya u Japonya rê herb êlan kerd
* 1941 - Gurbıyayışê Pearl Harbori: Teyeray Japona gurê Pearl Harbor'i bi. 2400 merdımi merdi.
* 1972 - Apollo 17, eşt asmên.
* 1975 - Endonezya, Timorê Rocvetışi kerd. işğal.
* 1988 - Ermenıstan de 6,9 şiddete de Erdlerz bı: 25.000 ra zêde merdımi merdi.
* 2004 - Hamid Karzai, bı serdarê dewleta Efğanıstani

## Biyayışi

* 1598 - Gian Lorenzo Bernini
* 1823 - Leopold Kronecker
* 1863 - Pietro Mascagni
* 1909 - Nikola Vaptsarov
* 1915 - Eli Wallach
* 1916 - Yekaterina Budanova
* 1928 - Noam Chomsky
* 1933 - Şevket Kazan
* 1948 - Tom Waits
* 1956 - Larry Bird
* 1971 - Chasey Lain
* 1973 - İbrahim Kutluay
* 1977 - Dominic Howard
* 1981 - Tuba Ünsal
* 1987 - Aaron Carter
* 1989
	+ Vladan Giljen
	+ Nicholas Hoult
* 1990 - Urszula Radwańska

## Merdışi

* İR 43 - Cicero
* 1886 - Johann Philipp Becker
* 1894 - Ferdinand de Lesseps
* 1947 - Nicholas Murray Butler
* 1956 - Reşat Nuri Güntekin
* 1975 - Thornton Wilder
* 1985 - Robert Graves
* 1990 - Joan Bennett
* 1992 - Cengiz Tuncer

|  |  |
| --- | --- |
|  | Arşivê Embarê Wikimedya de heqa 7 Kanun de vêşêri multimedya esta. |
# Maltki

| Maltki |
| --- |
| Zıwano tabii |
|  |
| Melumat |
| Dewlete û mıntıqeyi |
Malta, Kanada, Dewletê Yewbiyaeyê Amerika, Australya û Qraliya Yewbiyayiye |
| Amarê qıseykerdoğan |
570 000 |
| Ware |
Maltese people û Malta |
| Diyalekti |
Żejtun dialect, Qormi dialect û Maltralian |
| Kodê zıwani |
| ISO 639-1 |
Mt |
| ISO 639-2 |
Mlt |
| ISO 639-3 |
Mlt |
| Glottolog |
Malt1254 |
| Ethnologue |
Mlt |
| Xısusiyetê zıwani |
| Topolociye |
Kes-Fiil-Obce, Kes-Obce-Fiil, zıwanê pêamyayey, noun-adjective û synthetic language |
| Cınsiyeto gramatik |
Neriki û mayki |
| Alfabe |
Maltese alphabet û Maltese Braille |
| Keye | * Sicilian Arabic
 |

**Maltki** (zıwanê xo de: *Malti*) zıwanê Afro-Asyatiko ke miyandê zıwananê Erebkiyan de amariyeno. Maltki Malta de zıwano resmiyo û terefê 500,000 merduman ra qal beno. Nê zıwani de xeylê çekuyê İngılızki estê û İngılızki zi Malta de zıwano dıyıno. Maltki zıwano tenyayo ke hem Semitkiyo û hem zi pê Alfabeyê Latinki nusiyeno.

## Alfabe

Alfabeyê Maltki de vist û new herfi ca gênê:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A | B | Ċ | D | E | F | Ġ | G | Għ | H | Ħ | I | Ie | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Ż | Z |
| a | b | ċ | d | e | f | ġ | g | għ | h | ħ | i | ie | j | k | l | m | n | o | p | q | r | s | t | u | v | w | x | ż | z |

## Gıreyê teberi

Organizasyoni
* Il-Kunsill Nazzjonali ta' l-Ilsien Malti Archived 2017-10-04 at the Wayback Machine
* L-Akkademja tal-Malti Archived 2018-08-07 at the Wayback Machine
* Għaqda tal-Malti - Università Archived 2018-08-01 at the Wayback Machine

Teknolociye û Maltki
* Enabling the Maltese Language in Windows XP Archived 2006-12-09 at the Wayback Machine (PDF)
* English Maltese Dictionary Archived 2021-01-25 at the Wayback Machine

Edebiyat u zıwanşınasiye
* The Technical Committee for Literature within the National Council for the Maltese Language Archived 2011-07-25 at the Wayback Machine
* Maltese Language in Broadcasting Archived 2009-08-19 at the Wayback Machine
* Maltese verbal morphology Archived 2006-12-15 at the Wayback Machine (PDF)

## Çımeyi
# Dante Alighieri

| Dante Alighieri |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Cumhuriyeta Floransa |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Floransa |
| Biyayış |
Verê 1265 |
| Merdış | 14 Keşkelun 1321 (Dante Alighieri's tomb de merdo) |
| Cayê merdışi |
Ravenna(Malaria ra merd)
 |
| Gure |
Şair, nuştekar, Nuştekarê nesiri, siyasetkar, Filozof, political theorist, İntellektuel û zıwanşınas |
| Zıwani |
İtalyanki û Latinki |
| Hempar |
Gemma Donati |
| Domani |
Jacopo Alighieri, Pietro Alighieri û Antonia Alighieri |
| Maye |
Bella degli Abati |
| Pi |
Alighiero di Bellincione |
| İtıqad |
Katolisizm |

**Dante Alighieri** (b. Firenze, 13 Heziran 1265 - m. Ravenna, 14 Keşkelun 1321) yew nuştekara u şair İtalyayo. Dante Alighieri nuştekarê *Divina Commedia*yo.

## Qıseyê cı

>  *Nel mezzo del cammin di nostra vita*
>
>
>
> *mi ritrovai per una selva oscura,*
>
> *ché la diritta via era smarrita.*
>
>
>
>

H. W. Longfellow:

>  *Midway upon the journey of our life*
>
>
>
> *I found myself within a forest dark,*
>
> *For the straight-forward pathway had been lost.*
>
>
>
>

## Bibliyografiye (Dante Alighieri)

*Dante Alighier*, Gustave Doré.
*Divina Commedia*, Domenico di Michelino.
* *Il Fiore* (1283)
* *Detto d'amore (1287)*
* *Vita nova* (1292-1294)
* *Rime*
* *De vulgari eloquentia* (1303-1304)
* *Divina Commedia* (1304-1321)
	+ *Inferno* (1304-1309)
	+ *Purgatorio* (1309-1313)
	+ *Paradiso* (1313-1321)
* *Convivio* (1304–1307)
* *De Monarchia* (1312-1313)
* *Epistola XIII a Cangrande della Scala* (1315-1317)
* *Egloghe* (1319 - 1320)
* *Quaestio de aqua et terra* (1320)

## Bibliyografiye

* John Stewart Allitt, *Dante il Pellegrino*, 2011
* Eugène Aroux, *Dante hérétique, révolutionnaire et socialiste, révélations d'un catholique sur le Moyen-Âge* (1854)
* Erich Auerbach, *Studi su Dante* (Berlin-Leipzig 1929).
* Michele Barbi, *Problemi di critica dantesca. Prima serie (1893-1918)*, Firenze 1934).
* Saverio Bellomo, *Filologia e critica dantesca*, 2008.
* Alessandro Bausani, *Il tema del viaggio celeste come legame fra Dante e la cultura orientale*, in «Dantismo russo e cornice europea», II (1989), pp. 241–251.
* Italo Calvino, *Lezioni americane. Sei proposte per il prossimo millennio*, Garzanti, Milano 1988, (p. 15 su Inf. XIV, 30; p. 16 su Par. III, 123; pp. 81–83 su Purg. XVII, 13-18, 25).

## Çımey

|  |  |
| --- | --- |
|  | Arşivê Embarê Wikimediya de heqa Dante Alighieri de vêşêri multimedya esta. |

* Şablon:Liberliber
* Società Dantesca Italiana
* Centro Dantesco, Ravenna
* World of Dante Archived 2017-08-30 at the Wayback Machine
* Bibliografiye Dante Alighieri]
# Sung Jae-ki

| Sung Jae-ki |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Korya Veroci |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Daegu |
| Biyayış | 11 Keşkelun 1967 |
| Merdış | 26 Temuz 2013 |
| Cayê merdışi |
Seul(Drowning ra merd)
 |
| Wendış |
Yeungnam University |
| Gure |
Aktivistê heqanê merdıman, Dekewter û Otobiyograf |
| Zıwani |
Koryaki |
| Hempar |
Park Eun-kyong |

**Sung Jae-ki** (be Koryaki: 성재기 成在基; 11.9.1967 Daegu/Koryaya Veroci, 26.7.2013 Seul/Koryaya Veroci) yew lebatwanê heqanê merdımi u filozofê liberalizmiê Koryaya Verocio.

## Çıme

* *Suicide performance and journalist ethics* News Dongah *(English)*
* Police continue search for missing men's rights activist yonhapnews 2013.07.27 (English)
* Body of Sung Jae-gi found in Han River Koreaherald 2013.07.29 (English)
* Seoul ‘Bridge of Life’ Attracts More Suicide Attempts korearealtime 2013.11.08 (English)
* South Korean channel films suicide Archived 2013-08-01 at the Wayback Machine (English)
# 1674

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Seserre: | 12ıne | 13ıne | 14ıne | 15ıne | 16ıne | 17ıne | 18yıne | 19yıne | 20ıne | 21ıne | 22ıne |
| Serri: | 1669 | 1670 | 1671 | 1672 | 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | 1677 | 1678 | 1679 |

**1674**, Serrenamey Gregori de yew serra teqwimiya.

## Seramey

* John Sobieski III (1629-1696) qıralê Polonya weçineyayo.

## Bıyayışi

* 2 Tebaxe - Philippe d'Orléans (m. 1723).
* 8 Tışrino Peyên - John Milton, şairo İngılız

## Merdışi
# 1632

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Seserre: | 12ıne | 13ıne | 14ıne | 15ıne | 16ıne | 17ıne | 18yıne | 19yıne | 20ıne | 21ıne | 22ıne |
| Serri: | 1627 | 1628 | 1629 | 1630 | 1631 | 1632 | 1633 | 1634 | 1635 | 1636 | 1637 |

## Seramey

## Biyayışi

* Jean-Baptiste Lully
* Spinoza
* Johannes Vermeer
* Christopher Wren

## Merdışi
# 1573

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Seserre: | 11ıne | 12ıne | 13ıne | 14ıne | 15ıne | 16ıne | 17yıne | 18yıne | 19ıne | 20ıne | 21ıne |
| Serri: | 1568 | 1569 | 1570 | 1571 | 1572 | 1573 | 1574 | 1575 | 1576 | 1577 | 1578 |

## Seramey

## Biyayışi

* Simon Marius

## Merdışi
# Şerab

Şerab engure ra vıraziyeno.
**Şerab**, awa alkolika ke engure ra vıraziyena, aye ra vaciyeno. Tarixê şerabi zaf kıhano, dınya sero deha zêde dormeyê Deryayê Miyanêni de vıraziyêne. Şerab, sıpê û sûr beno. Verocê Ewropa de İtalya, İspanya, Fransa, Yunanıstan de deha zêde vıraziyeno û şerabê inan namdarê; ê Tırkiya zi şımiyeno û şınasiyeno.
# Victor Hugo

| Victor Hugo |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Fransa |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Besançon |
| Biyayış | 26 Şıbate 1802 |
| Merdış | 22 Gulane 1885 (Panthéon de merdo) |
| Cayê merdışi |
Paris(Zatore ra merd)
 |
| Wendış |
Université de Paris, Lycée Louis-le-Grand û lycée Michelet |
| Gure |
Siyasetkar, nuştekarê kayi, Nuştekarê romani, draftsperson, librettist, Nuştekarê Cerrebi, nuştekar, illustrator, travel writer, şair, art historian, Nuştekarê politiki, graphic artist, nuştekar û Parlamenter |
| Fıkır |
Parti de l'Ordre |
| Zıwani |
Fransızki |
| Hempar |
Adèle Foucher |
| Domani |
Adèle Hugo, Charles Hugo, François-Victor Hugo û Léopoldine Hugo |
| Maye |
Sophie Trébuchet |
| Pi |
Joseph Léopold Sigisbert Hugo |
| İmza |  |

**Victor Hugo** (b. 26 Şıbat 1802 - m. 22 Gulane 1885) nustox, şaîr û sîyasetkarêko Fransiz bîyo.

Fransa de ame dinya. 1824 de kovara *La Muse Française* vete. 1831 de romananê xo yê tewr pîlan ra *Notre Dame de Parîs* weşena. Înqılabê 1848 ra dima seba endamê parlemento ame weçînayîş. Darbeyê Napolyonê 3. ra dima rema Belçîka. Dima ra yew girawa Îngîlîzan de cîwar bi û tîya de romanê xo yo tewr pîl *Les Misérables* nuşt.

1885 de wexto sekerate de bi wina vat: "*Bawerîya mi bi Homayî esta. Labelê ez yew papazê kilîse zî nêwazena.*"

## Romanê ey

* Han d'Islande
* Bug-Jargal
* Le Dernier Jour d'un condamné
* Notre-Dame de Paris
* Claude Gueux (1838)
* Les Misérables
* Les Travailleurs de la mer
* L'Homme qui rit (1869; Gülen Adam)
* Quatrevingt-treize

|  |  |
| --- | --- |
|  | Arşivê Embarê Wikimediya de heqa Victor Hugo de vêşêri multimedya esta. |
# 1787

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Seserre: | 13ıne | 14ıne | 15ıne | 16ıne | 17ıne | 18ıne | 19yıne | 20yıne | 21ıne | 22ıne | 23ıne |
| Serri: | 1782 | 1783 | 1784 | 1785 | 1786 | 1787 | 1788 | 1789 | 1790 | 1791 | 1792 |

**1787**  seserra 18ên dı ju serra teqwimi ya. Gorey reqemanê romenan **MDCCLXXXVII** nuşiyen o.

## Seramey

## Biyayışi

## Merdışi
# Teniswan

| Teniswan |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Biyayış |  |

**Teniswan**, kaykerê ke kayê tenisi kay kenê, inan rê vanê.

## Bıvênên

* Lista teniswanan

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Qahira

| Qahira |
| --- |
|  |
|  |
| Melumat |
| Xısusiyet |
Sûka gırse, Megasûke, largest city, Metropol, ancient city, tourist destination û national capital |
| Dewlete |
Mısır |
| Mıntıqa |
Mısıro Cêrên |
| Wılayet |
Mısıro Cêrên |
| Merkezê idareyi |
Mısır |
| Ware |
Cairo Governorate |
| Erd |
528 km2 |
| Nıfus |
9 801 536 |
| Berziye |
23 m |
| Serdar |
Ibrahim Saber |
| Kodê têlefoni |
02 |
| Leteyê saete |
UTC+02.00 |
| Kodê posteyi |
11511–11668 |
| Zıwano resmi |
Erebki |
| Sazbiyayış | 6 Temuz 969 |
| Geokod |
360630 |
| Cayê nezdiyi |
Roê Nili |
|  |
| Website |
www.cairo.gov.eg |
| Xerita |
|  |
| Xerita |
|  |

**Qahira** (be Erebki: القـــاهــرة *al-Qāhira*) paytextê Mısırio. Miyanê sûke de 7.734.614 u banliyoyan ra piya zi nezdiyê 15 milyoni nıfusê cı esto. Afrika de sûka tewr gırde Qahiraya. Qahira yew sûka kulturia, tede universıtey, koleji, tiyatroy u muzey estê. Qahira na ri ra serra 1979ıne de kewta pawıtışê UNESCOy.

## Mıntıqa

Qahira Kanyonê Nili miyan de manena. Royê Nili dınya de royo tewr gırdo.

## Fotrafi

* Asmên ra ewniyayış
* Qahira u Royê Nili
* Muzeyê Mısıri
* Kuleyê Qahira
* Rocakewtena Qahira ra şewe
* Piramidê Gizey
* Metroyê Qahira

## Nıfus

NIFUSÊ QAHİRE| 1800 | 200.000 |
| 1859 | 254.000 |
| 1865 | 282.300 |
| 1870 | 313.400 |
| 1877 | 327.500 |
| 1882 | 374.838 |
| 1897 | 570.062 |
| 1907 | 654.476 |
| 1917 | 790.939 |
| 1927 | 1.059.800 |
| 1937 | 1.312.096 |
| 1947 | 2.090.654 |
| 1960 | 3.349.000 |
| 1966 | 4.219.900 |
| 1976 | 5.084.463 |
| 1986 | 6.052.836 |
| 1996 | 6.789.479 |
| 2006 | 6.789.479 |
| 2008 | 7.947.121 |

## Sûkê bıray

Frankfurtê Maini, Amman, Beyrut, Estanbol, New York City, Houston, Ottawa, Pekin, Xi'an, Seul, Stuttgart, Barselona, Minsk, Moskowa, Serayevo, İsfehan, Grenoble, Cidde, Buenos Aires, Meksiko City, Xartum, Cezayir, Şam, Kazablanka, Lagos, Paris, Tıflis, Beğdad, Rebat, Sétif û Helwan

## Germiye

Serre miyan de germiya Qahira
# Nepal

| Nepal  |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Landlocked country |
| Embıryani |
Cumhuriyetê Şariê Çini û Hindıstan |
| İdare |
Government of NepalParliament of Nepal |
| Erd |
147 181,25 km2 |
| Nıfus |
29 164 578 |
| Hıkumet |
Cumhuriyeto federal |
| Serdar |
Ram Chandra Poudel |
| Kodê telefoni |
+977 |
| Leteyê saete |
UTC+05:45 |
| Kodê interneti |
.np |
| Zıwano resmi |
Nepalki |
| Merş |
Sayaun Thunga Phulka |
| Cayo tewr berz |
Koyê Everesti |
| Cayo tewr nızm |
Kechana Kawal |
| Pere |
Nepalese rupee |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,6 |
| Xerita |
|  |

**Nepal**, yew dewletê da qıtay Asyaya. Cayê xo verocê (cenubê) qıtay Asya dero. Dorme ra Hindıstan, Tibet û Çin estê. Paytextê Nepali sûka Kathmanduya. Nıfusê xo 27,133,000o. Zıwanê xoyo resmi Nepalkiyo. Sistemê idarey cumhuriyeto. Nepali serra 1768ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerd.

* Nepal
* Kathmandu
* Pashupatinath
* Bhaktapur
* Changu Narayan
* Patan
* Himalaya
* Himalaya
* Mustang
* Mustang
# Ewro

| Ewro |
| --- |
| Logo |
|  |
|  |
| Şınasiye |
| Lete |
Doviz |
| Dewlete |
Awıstırya, Belçıka, Hollanda, Finlanda, Fransa, Almanya, Yunanıstan, İrlanda, İtalya, Luksemburg, Portekiz, İspanya, Monako, San Marino, Vatikan, Slowenya, Qıbrıs, Malta, Slowakya, Estonya, Andorra, Letonya, Litwanya, Xırvatıstan, Kosova, Montenegro û Bulğarıstan |
| Tedawulkewtış |
1999 |
| Elaqeyın |
Eurozone |
| Herune ameyene |
European Currency Unit, Austrian schilling, Belgian franc, Dutch guilder, Finnish markka, French franc, Deutsche Mark, modern Greek drachma, Irish pound, Italian lira, Luxembourg franc, Portuguese escudo, peseta, Monegasque franc, Sammarinese lira, Vatican lira, Slovenian tolar, Cypriot pound, Maltese lira, Slovenská koruna (1993–2008), Estonian kroon, Latvian lats, Lithuanian litas, Croatian kuna û Bulgarian lev |
| Bankaya resmiye |
European Central Bank |

**Ewro** (be İngılızki: *euro*, bıwane: *yuro*; nişanê ewroy: €; kodê banqa: EUR) namey perey dewletanê Yewiya Ewropayo.
1ê Çeleyê serra 2002ıne de Ewro bazaranê dewletanê Yewiya Ewropa de bi vıla. 1ê Temuziê serra 2002ıne de zi perey heme welatanê Ewropayo kıhan bazaran ra dariya we.

## Çımey

* Pereyê Ewroy (İngılızki)
# 2 Keşkelun

|  |
| --- |
|  <<       **Keşkelun**       >>  |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |

**2 Keşkelun**, Serrenamey Gregori de roca 245ına. (Serranê vêşekan de roca 246ına.) Qediyayışê serre rê 120 roce menda.

## Seramey

### Dınya de

### Welat de

## Biyayışi

## Merdışi