Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kosta Rika

| Kosta Rika  |
| --- |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewleta hegemonyal |
| Mıntıqa |
Amerika Latine |
| Embıryani |
Panama û Nikaragua |
| İdare |
Legislative Assembly of Costa Rica |
| Erd |
51 179,92 km2 |
| Nıfus |
5 265 575 |
| Serdar |
Carlos Alvarado Quesada |
| Kodê telefoni |
+506 |
| Leteyê saete |
UTC−06:00 |
| Kodê interneti |
.cr |
| Zıwano resmi |
İspanyolki |
| Merş |
Noble patria, tu hermosa bandera |
| Cayo tewr berz |
Cerro Chirripó |
| Cayo tewr nızm |
Caribbean Sea |
| Pere |
Costa Rican colón |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,81 |
| Xerita |
|  |

**Kosta Rika** dewletê da qıtay Amerikaya. Cayê xo verocê (cenub) qıtay Amerikay Zımey dero. Dorme ra Nikaragua, Panama, Deryayê Karibya estê. Paytextê Kosta Rika sûka San Joseyo. Nıfusê xo 4,327,000o. Zıwanê xoyo resmi İspanyolkiyo. Sistemê idarey demokrasiya. Kosta Rika serra 1921ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerd.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# 1821

1816- 1817- 1818- 1819- 1820 - **1821** -1822 -1823- 1824 -1825- 1826

**1821**, goreyê reqemanê romenan ra nuştışê cı *MDCCCXXI* aseno.

Teqwimanê binan de 1821
| Gregoryen | 1821  |
| Ab Urbe | 2574 |
| Teqwimê Ermeniyan | 1270 ԹՎ ՌՄՀ |
| Asuri | 6571 |
| Teqwimê Bahai | -23–-22 |
| Teqwimo Bengalki | 1228 |
| Teqwimê Berberan | 2771 |
| İngılız | 1 Geo. 4 – 2 Geo. 4 |
| Teqwimê Budistan | 2365 |
| Teqwimê Myanmari | 1183 |
| Teqwimê Bizansi | 7329–7330 |
| Teqwimo İbranki | 5581–5582 |
| İran | 1199–1200 |
| Teqwimo Hıcri | 1236–1237 |
| Teqwimê Japonan | Bunsei 4 (文政4年) |
| Teqwimê Korya | 4154 |
| Teqwimê Minguo | 91 before Çin 民前91年 |
| Thai solar | 2364 |
|  |  |

## Seramey

### Qewmıyayışê dınya

#### Alaydayeni

#### Nobeli

### Qewmıyayışê memleketi

## Biyayışi

## Merdışi
# Ekwador

| Ekwador  |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewleta hegemonyal |
| Mıntıqa |
Amerika |
| Embıryani |
Peru û Kolombiya |
| İdare |
Government of EcuadorNational Assembly |
| Erd |
257 204,27 km2 |
| Nıfus |
16 938 986 |
| Hıkumet |
Cumhuriyet |
| Serdar |
Daniel Noboa |
| Kodê telefoni |
+593 |
| Leteyê saete |
UTC−05:00 |
| Kodê interneti |
.ec |
| Zıwano resmi |
İspanyolki, Northern Quichua û Shuar |
| Merş |
Salve, Oh Patria |
| Cayo tewr berz |
Chimborazo |
| Cayo tewr nızm |
Okyanuso Gırd |
| Pere |
Dolarê DAY |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,74 |
| Xerita |
|  |

**Ekwador** dewletê da qıta Amerikaa. Caê xo rocawan (ğerb) qıta Amerika Veroc dero. Dorme ra Kolombiya, Peru u Okyanuso Pasifik estê. Paytextê Ekwadori suka Quitoo. Nıfusê xo 13,228,000o. Zıwanê xoyo resmi İspanyolkiyo. Sistemê idarey cumhuriyeto u Ekwador serra 1822i de xo reyna ra, xoser ilan kerd.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# 1831

1826- 1827- 1828- 1829- 1830 - **1831** -1832 -1833- 1834 -1835- 1836

**1831**, goreyê reqemanê romenan ra nuştışê cı *MDCCCXXXI* aseno.

Teqwimanê binan de 1831
| Gregoryen | 1831  |
| Ab Urbe | 2584 |
| Teqwimê Ermeniyan | 1280 ԹՎ ՌՄՁ |
| Asuri | 6581 |
| Teqwimê Bahai | -13–-12 |
| Teqwimo Bengalki | 1238 |
| Teqwimê Berberan | 2781 |
| İngılız | 1 Will. 4 – 2 Will. 4 |
| Teqwimê Budistan | 2375 |
| Teqwimê Myanmari | 1193 |
| Teqwimê Bizansi | 7339–7340 |
| Teqwimo İbranki | 5591–5592 |
| İran | 1209–1210 |
| Teqwimo Hıcri | 1246–1247 |
| Teqwimê Japonan | Tenpō 2 (天保2年) |
| Teqwimê Korya | 4164 |
| Teqwimê Minguo | 81 before Çin 民前81年 |
| Thai solar | 2374 |
|  |  |

## Seramey

### Qewmıyayışê dınya

#### Alaydayeni

#### Nobeli

### Qewmıyayışê memleketi

## Biyayışi

## Merdışi
# 1903

1898- 1899- 1900- 1901- 1902 - **1903** -1904 -1905- 1906 -1907- 1908

**1903**, goreyê reqemanê romenan ra nuştışê cı *MCMIII* aseno.

Teqwimanê binan de 1903
| Gregoryen | 1903  |
| Ab Urbe | 2656 |
| Teqwimê Ermeniyan | 1352 ԹՎ ՌՅԾԲ |
| Asuri | 6653 |
| Teqwimê Bahai | 59–60 |
| Teqwimo Bengalki | 1310 |
| Teqwimê Berberan | 2853 |
| İngılız | 2 Edw. 7 – 3 Edw. 7 |
| Teqwimê Budistan | 2447 |
| Teqwimê Myanmari | 1265 |
| Teqwimê Bizansi | 7411–7412 |
| Teqwimo İbranki | 5663–5664 |
| İran | 1281–1282 |
| Teqwimo Hıcri | 1320–1321 |
| Teqwimê Japonan | Meiji 36 (明治36年) |
| Teqwimê Korya | 4236 |
| Teqwimê Minguo | 9 before Çin 民前9年 |
| Thai solar | 2446 |
|  |  |

## Seramey

### Qewmıyayışê dınya

#### Alaydayeni

#### Nobeli

### Qewmıyayışê memleketi

* 19 Adar - Beşiktaş JK saz bi.

## Biyayışi

* Osman Sabri Adal
* Suat Hayri Ürgüplü

## Merdışi
# 1914

1909- 1910- 1911- 1912- 1913 - **1914** -1915 -1916- 1917 -1918- 1919

**1914**, goreyê reqemanê romenan ra nuştışê cı *MCMXIV* aseno.

Teqwimanê binan de 1914
| Gregoryen | 1914  |
| Ab Urbe | 2667 |
| Teqwimê Ermeniyan | 1363 ԹՎ ՌՅԿԳ |
| Asuri | 6664 |
| Teqwimê Bahai | 70–71 |
| Teqwimo Bengalki | 1321 |
| Teqwimê Berberan | 2864 |
| İngılız | 3 Geo. 5 – 4 Geo. 5 |
| Teqwimê Budistan | 2458 |
| Teqwimê Myanmari | 1276 |
| Teqwimê Bizansi | 7422–7423 |
| Teqwimo İbranki | 5674–5675 |
| İran | 1292–1293 |
| Teqwimo Hıcri | 1332–1333 |
| Teqwimê Japonan | Taishō 3 (大正3年) |
| Teqwimê Korya | 4247 |
| Teqwimê Minguo | Çin 3 民國3年 |
| Thai solar | 2457 |
|  |  |

## Seramey

### Qewmıyayışê dınya

### Qewmıyayışê memleketi

## Biyayışi

* Alfred Andersch, serra 1914i dı menga 4ê Sıbati dı suka Almanya, Munix dı marda xu ra biyo.

## Merdışi
# 1979

1974- 1975- 1976- 1977- 1978 - **1979** -1980 -1981- 1982 -1983- 1984

**1979**, goreyê reqemanê romenan ra nuştışê cı *MCMLXXIX* aseno.

Teqwimanê binan de 1979
| Gregoryen | 1979  |
| Ab Urbe | 2732 |
| Teqwimê Ermeniyan | 1428 ԹՎ ՌՆԻԸ |
| Asuri | 6729 |
| Teqwimê Bahai | 135–136 |
| Teqwimo Bengalki | 1386 |
| Teqwimê Berberan | 2929 |
| İngılız | 27 Eliz. 2 – 28 Eliz. 2 |
| Teqwimê Budistan | 2523 |
| Teqwimê Myanmari | 1341 |
| Teqwimê Bizansi | 7487–7488 |
| Teqwimo İbranki | 5739–5740 |
| İran | 1357–1358 |
| Teqwimo Hıcri | 1399–1400 |
| Teqwimê Japonan | Shōwa 54 (昭和54年) |
| Teqwimê Korya | 4312 |
| Teqwimê Minguo | Çin 68 民國68年 |
| Thai solar | 2522 |
|  |  |

## Seramey

* 16 Çele - İran de Şah Muhammed Rıza Pehlevi pê kufletê hoya welat kerd terk.
* 11 Şıbat - İran de sereyiya İmam Humeyni şarê İrani Dewrımê İslami kerd.
* 22 Şıbat - Saint Lucia, Qıraliya Yewbiyayiye ra abıriyè
* 11 Nisane - asparê Tanzanya şi Kampala de İdi Amin iqtidar ra rona.
* 4 Gulane - Margaret Thatcher, biya serdara Qıraliya Yewbiyayiye
* 10 Tebaxe - Michael Jackson, albumê Off the Wall neşırna.
* 27 Tışrino Verên - Saint Vincent û Grenadinan xoseriya ho êlan kerd
* 12 Kanun - Rodezya nameyê ho kerd Zimbabve
* 24 Kanun - YCSS Efğanıstan kerd işğal.
* 31 Kanun - İspanya de mıntıqaya Katalonya vıraziyê.

## Biyayış

### Çele

* 16 Çele - Aaliyah
* 22 Çele - Cassio Lincoln
* 18 Çele - Cem Bahtiyar

### Şıbat

* 2 Şıbat - Fani Halkia
	+ Romina Belluscio
	+ Mariska
	+ Rafael Marquez
* 21 Şıbat - Carly Colón
* 21 Şıbat - Tiziano Ferro

### Adar

* 11 Adar - Joel Madden
* 19 Adar - Hidayet Türkoğlu

### Nisane

* 2 Nisane - Aslı Tandoğan
* 2 Nisane - Bengü Erden
* 8 Nisane - Alexi Laiho
* 10 Nisane - Rachel Corrie
* 12 Nisane - Mateja Kežman
* 19 Nisane - Kate Hudson
* 21 Nisane - Tobias Linderoth
* 14 Nisane- Kerem Tunçeri

### Gulane

* 19 Gulane - Andrea Pirlo
* 26 Gulane - Mehmet Okur
* 30 Gulane - Fabian Ernst

### Heziran

* 5 Heziran - Pete Wentz
* 12 Heziran - Evrim Akın

### Temuz

* 2 Temuz - Rebecca Mader
* 23 Temuz - Mehmet Akif Alakurt,

### Tebaxe

* 15 Tebaxe - Cassandra Lynn
* 16 Tebaxe - Halil Sezai Paracıkoğlu
* 20 Tebaxe - Şebnem Bozoklu
* 26 Tebaxe - Yağmur Sarıgül

### Keşkelun

* 11 Keşkelun - Éric Abidal
* 27 Keşkelun - Aslı Güngör
* 29 Keşkelun - Orhan Ak
* 30 Keşkelun - Primož Kozmus
* 27 Keşkelun - Raúl González

### Tışrino Verên

* 8 Tışrino Verên - Kristanna Loken
* 17 Tışrino Verên - Kimi Räikkönen
* 19 Tışrino Verên - Özgün Uğurlu
* 22 Tışrino Verên - Deivid
* 31 Tışrino Verên - Simão Sabrosa

### Tışrino Peyên

* 7 Tışrino Peyên - Ayako Fujitani
* 21 Tışrino Peyên - Vincenzo Iaquinta
* 23 Tışrino Peyên - Nihat Kahveci
* 29 Tışrino Peyên - Gökhan Özen
* 30 Tışrino Peyên - Yao Aziawonou

## Merdışi

* 1 Şıbat - Abdi İpekçi
* 7 Şıbat - Josef Mengele
* 29 Nisane - Muhsin Ertuğrul
* 1 Gulane - Morteza Motahhari
* 11 Heziran - John Wayne
* 16 Heziran - Ayhan Işık
* 10 Keşkelun
	+ Agostinho Neto
	+ Cuma Tak
* 20 Keşkelun - Ludvik Svoboda
* 19 Tışrino Peyên - İlhan Egemen Darendelioğlu
* 23 Tışrino Peyên - Merle Oberon
* 13 Kanun - Behçet Necatigil
# Pısıng

| Pısing |
| --- |
|  |
| Weziyetê seveknayışi |
| Khediy |
| Sınıfkerdışê şınasiye |
| Homete: | Animalia |
| Şube: | Chordata |
| Lızge: | Mammalia |
| Ezbete: | Carnivora |
| Kom: | Felidae |
| Cıns: | *Felis* |
| Tewri: | F. catus |
| Nameyo bin |
| Felis catus Linnaeus, 1758 |
| Hemname |
| *Felis silvestris catus* (subjective synonym) *Felis catus domestica* (invalid junior synonym) |

**Pısıng** heywanê do khediyo. Tebietê pısıngan de khovitiye esta. Pısıngi keye de seba merran pêgırewtene ra benê weyiye.
Labelê dınya sero xeylê cayan de êndi êyê ke keye de tenyayê, semedê wextê-xo-xecelnayene ra pısıngan kenê weyiye.
Pısıngê neriê pili rê xone vaciyeno. Pısıngi familya pelengan rayê.

|  |
| --- |
|  |
# San Marino (dewlete)

| San Marino (dewlete)  |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewleta hegemonyal |
| Embıryani |
İtalya û Yewina Ewropa |
| İdare |
Congress of StateGrand and General Council |
| Erd |
61,2 km2 |
| Nıfus |
33 600 |
| Hıkumet |
Cumhuriyeto parlamenter |
| Serdar |
Denise Bronzetti |
| Kodê telefoni |
+378 |
| Leteyê saete |
Zemanê Ewropa Merkezi |
| Kodê interneti |
.sm |
| Zıwano resmi |
İtalyanki |
| Merş |
Q336291 |
| Cayo tewr berz |
Monte Titano |
| Cayo tewr nızm |
Ausa River |
| Pere |
Ewro |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,85 |
| Xerita |
|  |

**San Marino** dewletê da qıtaya Ewropayo. Cayê xo verocê (cenubê) rocakewtena Ewropa dero. Dorme ra tenya İtalya esta. Paytextê San Marinoy sûka San Marinoya. Nıfusê xo 32,538o (2013). Riyê erdê San Marinoy 61 km²yo. Zıwanê xoyo resmi İtalyankiyo. Sistemê idarey cumhuriyeto û San Marinoy serra 301ıne de xo reynayo ra.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# 17 Temuz

|  |
| --- |
|  <<       **Temuz**       >>  |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |

**17 Temmuz**, Serrenamey Gregoryani de roca 198ına.

## Seramey

* 1867 - Kıtabê Marxi "*Das Kapital*" neşr bı.
* 1918 - Bolşevikan; çarê Rusya Nikolay II, ceniya cı, domanê cı u embazê cı Yekaterinburg de kerdi idam.
* 1976 - Kanada de sûka Montreali de , Olimpiyatê Amnani 1976 dest pê kerd.
* 2007 - *Harry Potter u Prenso Melez* kewt sinema.

## Biyayışi

* 1487 - Şah İsmail
* 1698 - Pierre Louis Maupertuis
* 1884 - Boris Vladimiroviç Asafiev
* 1888 - Shmuel Yosef Agnon
* 1889 - Erle Stanley Gardner
* 1899 - James Cagney
* 1917 - Kenan Evren
* 1920 - Juan Antonio Samaranch
* 1922 - Halit Deringör
* 1935 - Donald Sutherland
* 1939 - Ali Hamaney
* 1939 - Valeriy Voronin
* 1942 - Peter Sissons
* 1949 - Geezer Butler
* 1952 - David Hasselhoff
* 1954 - Angela Merkel
* 1957 - Joachim Król
* 1958 - Wong Kar-wai
* 1969 - Jason Clarke
* 1971 - Ari Barokas
* 1972 - Jaap Stam
* 1974 - Claudio López
* 1975 - Elena Anaya
* 1975 - Evgeniya Artamonova
* 1976 - Dagmara Domińczyk
* 1976 - Marcos Senna
* 1977 - Marc Savard
* 1978 - Katharine Towne
* 1979 - Mike Vogel
* 1980 - Javier Camuñas
* 1982 - Natasha Hamilton (Atomic Kitten)
* 1983 - Adam Lind
* 1983 - Irini Psyhrami
* 1983 - Ryan Guettler
* 1985 - Neil McGregor
* 1985 - Tom Fletcher (McFly)
* 1991 - Polen Emre
* 1994 - Benjamin Mendy

## Merdışi

* 1588 - Mimar Sinan
* 1762 - III. Petro,
* 1790 - Adam Smith
* 1845 - Charles Grey
* 1887 - Dorothea Dix
* 1912 - Henri Poincaré
* 1918 - Nikolay II
* 1925 - Lovis Corinth
* 1928 - Álvaro Obregón
* 1944 - Bule Naipi
* 1959 - Billie Holiday
* 1967 - John Coltrane
* 2005 - Edward Heath
* 2006 - Mickey Spillane
* 2013 - Briony McRoberts
* 2015 - Jules Bianchi
# Namê kodi

**Namê kodi** ya zi **kriptonim** oyo ke nameo ke ten, proce ya zi konsept şınasnayış de gureyeno. Eskeriya u casusiye de namê kodi xeylê estê. Ornagên qandê liderê Talibani Usama bın Ladın, namê kodi *Geronimo* vêniyao u cı rê wına vaciyao.

## Çımey
# Amuderya

| Amuderya |
| --- |
|  |
| Melumat |
| Xısusiyet |
Ro |
| Dewlete |
Tırkmenıstan, Tacikıstan, Efğanıstan û Ozbekıstan |
| Ware |
Ğur |
| Berziye |
29 m |
| Geokod |
601415 |
|  |
| Xerita |
|  |
| Xerita |
|  |

**Amuderya** (Farski: آمودریا *Âmudaryâ*) miyanê Asya de tewr royo dergo. Eno ro 1.415 km dergo, Koyanê Pamiri ra veciyeno u reseno ro Uzbekıstan ser u uca ra zi Golê Arali sero qediyeno. Demê verêni de cı rê Ceyhun zi vaciyao. Yunanan Amuderya rê Royê Oxusi vato. Wına beno ke demê verêni de dormey Amuderya de sûke be namê Āmuli estbiya. Amuderya zi namê xo naca ra gırewto.
# Paytext

**Paytext**, yew dewlete de merkezê idareyo, sûka tewr muhım û **sûka seri**ya. Cumhuriyet de paytext merkezê idareyo. Monarşiye de sûka ke tede qral esto, paytexto.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Konfuçyus

| Konfuçyus |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Lu |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Qufu (ou environs) |
| Biyayış |
Verê 551 İR |
| Merdış |
Verê 479 İR (Cemetery of Confucius de merdo) |
| Cayê merdışi |
Si River
 |
| Gure |
Filozof, musnaoğ û nuştekar |
| Zıwani |
Old Chinese |
| Hempar |
亓官氏 |
| Domani |
Kong Li û 孔姣 |
| Maye |
Yan Zhengzai |
| Pi |
孔紇 |
| İtıqad |
Confucianism |

**Konfuçyus** ya zi *Kǒng Fūzǐ* "Usta/Malım Kong", yew filozofo ke padişahiya Çini de weşiya xo ramıta. Wıni fıkıriyeno (texmin beno) ke serranê 551 İ.R. ra heta 479 İ.R. bınê nameyê **Kong Qiu** ( K’ung Ç’iu) sûka Qufu de yanê yew dewleta Çinıcan Lu (ewro wılayetê Shandongi) de ameyo a riyê dınya û uca de zi merdo.

Konfuçyusi ra gunê en çiyo de muhım; gereke ahengê sosyalênia merdıman û merdımiya merdımano. No zi eke merdım merdımê de bin rê hurmete kerd û ecdadê xo rê wayir veciya û xatıratê inan berz pêguret, beno. İdealanê ey ra gunê merdımo de en qıymetın kamo ke hetê wıcdani ra pako, oyo. Merdım ke dınya rê kewt be aheng, şeno bıreso no idealê xo.
# Mêraso kulturel

**Mêraso kulturel** oyo ke mêraso ke mılet be xo vêrde u tarixê xo de vıraşto, terefê merduman ra vıraziyao. Mêraso kulturel oyo ke internasyonalo, mulkê her teni vêniyeno. Kontratê Seveknayışê Mêrasanê Kultureli ra gore, mêraso kulturel hiri letanê weçınıteyan de (abide, siti u bani) arê beno.

## Bıvênên

* UNESCO